Các đại lý hải quan sẽ giúp hoạt động xuất nhập khẩu thuận tiện hơn, giải phóng hàng hóa nhanh hơn. Ảnh: minh họa
Đại lý làm thủ tục hải quan (gọi tắt là đại lý hải quan) là thương nhân, thay mặt người có hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu (XNK - gọi tắt là chủ hàng) thực hiện quyền, nghĩa vụ của người khai hải quan và thực hiện các thủ tục hải quan khác, theo thỏa thuận trong hợp đồng ký với chủ hàng.
Để được công nhận là đại lý
Để được công nhận là đại lý làm thủ tục hải quan, doanh nghiệp (DN) phải đáp ứng đủ các điều kiện (tại khoản 1 Điều 20 Luật Hải quan). DN lập hồ sơ gửi cục hải quan nơi đóng trụ sở chính, đề nghị công nhận đủ điều kiện làm đại lý hải quan.
Hồ sơ gồm: Thông báo đủ điều kiện hoạt động đại lý hải quan (bản chính); Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (bản sao); Chứng chỉ nghiệp vụ khai hải quan của nhân viên đại lý hải quan (bản sao); Mẫu chữ ký của người có thẩm quyền của đại lý hải quan được ký tên trên tờ khai hải quan (bản chính). Các chứng từ bản sao do giám đốc đại lý hải quan ký tên, đóng dấu xác nhận.
Trong vòng 5 ngày (làm việc), sau khi nhận đủ hồ sơ, cục hải quan xác minh các điều kiện, báo cáo, đề xuất Tổng cục Hải quan ra quyết định công nhận hoặc có văn bản trả lời DN nếu không đủ điều kiện. Cũng sau 5 ngày, kể từ khi nhận được báo cáo, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan ra quyết định công nhận đại lý hải quan hoặc có văn bản trả lời nếu không phê duyệt.
Nếu có chi nhánh tại các tỉnh, thành phố khác, đại lý hải quan cần có văn bản đề nghị, kèm danh sách và địa chỉ của các chi nhánh gửi Tổng cục Hải quan, để ra quyết định công nhận đại lý hải quan.
Trong quá trình hoạt động, đại lý sẽ bị tước quyền, chấm dứt hoạt động, khi có các vi phạm pháp luật về hải quan. Cụ thể như: Không đảm bảo các điều kiện quy định (tại khoản 2 Điều 20 Luật Hải quan); có hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, trốn thuế hoặc thông đồng với chủ hàng để buôn lậu, gian lận thương mại, trốn thuế; Tự ý thay đổi tên, địa chỉ mà không thông báo cho cục hải quan nơi đóng trụ sở chính.
Bên cạnh đó, đại lý hải quan cũng sẽ bị dừng hoạt động trong các trường hợp: Đại lý tự đề nghị dừng hoạt động hoặc bị giải thể, phá sản; Sử dụng bộ chứng từ không phải do chủ hàng cung cấp để làm thủ tục XNK.
Các đại lý bị dừng hoạt động vì các lý do buôn lậu hoặc sử dụng chứng từ giả sẽ không được công nhận là đại lý hải quan trong thời hạn 2 năm, kể từ ngày có quyết định dừng hoạt động. Khi đại lý làm thủ tục hải quan bị dừng hoạt động, mã số của nhân viên đại lý này sẽ bị thu hồi và hết giá trị sử dụng.
Hoạt động của đại lý hải quan
Tùy theo nội dung thỏa thuận trong hợp đồng ký với chủ hàng, đại lý được thực hiện toàn bộ hoặc một phần các công việc liên quan đến thủ tục hải quan.
Cụ thể: Đại lý được quyền: Khai, ký tên, đóng dấu trên tờ khai hải quan; Nộp và xuất trình bộ hồ sơ hải quan có liên quan đến lô hàng XNK; Xuất trình hàng hóa để cơ quan hải quan kiểm tra; Vận chuyển, làm thủ tục hải quan đưa vào, đưa ra khu vực giám sát hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu;
Đại lý cung cấp dịch vụ tư vấn về thủ tục hải quan và quản lý thuế chủ hàng; Nộp các khoản thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác có liên quan đến hàng hóa XNK.
Đại lý cũng được quyền: Khiếu nại, yêu cầu giải quyết hoặc điều chỉnh các quyết định của cơ quan hải quan có liên quan đến hàng hóa XNK; Thực hiện thủ tục miễn thuế, xét miễn thuế, hoàn thuế, xét hoàn thuế, giảm thuế, xét giảm thuế, không thu thuế đối với hàng hóa XNK; quyết toán tình hình sử dụng nguyên liệu, vật tư nhập khẩu để sản xuất sản phẩm xuất khẩu...
Để thực hiện các quyền này, đại lý hải quan phải ký hợp đồng đại lý với chủ hàng. Nhân viên đại lý hải quan (được cấp mã số) thực hiện việc khai, ký tên, đóng dấu đại lý làm thủ tục trên tờ khai hải quan, ký xác nhận trên các chứng từ thuộc hồ sơ hải quan và thực hiện các công việc, trên cơ sở hợp đồng đại lý đã ký với chủ hàng. Khi làm thủ tục hải quan, đại lý không phải xuất trình hợp đồng đại lý cho cơ quan hải quan.
Với đại lý có chi nhánh ở các tỉnh, thành phố khác, khi làm thủ tục hải quan, nhân viên đại lý sử dụng con dấu của chi nhánh để khai hải quan và xác nhận trên các chứng./.
Vũ Long
