Đóng gói hàng nông sản xuất khẩu tại HTX Thanh Long Tầm Vu (Tây Ninh). Ảnh: An Thư

EU siết dư lượng, tăng áp lực chuẩn hóa sản xuất

EU tiếp tục là thị trường có yêu cầu SPS chặt chẽ với 90 thông báo từ đầu năm đến ngày 15/9/2026, gồm 27 dự thảo và 63 thông báo đã có hiệu lực.

Đáng lưu ý nhất là 7 dự thảo sửa đổi mức giới hạn tối đa dư lượng (MRL) thuốc bảo vệ thực vật đối với nhiều mặt hàng như cà chua, xoài, ớt, ớt chuông, trà, dưa chuột, cà phê, hạt tiêu... trong đó nhiều hoạt chất dự kiến được đưa về mức 0,01-0,05 mg/kg.

Một số mức dự kiến thấp hơn đáng kể so với quy định hiện hành của Việt Nam. Chẳng hạn, MRL profenofos tại Việt Nam là 10 mg/kg đối với cà chua, trong khi EU dự kiến đưa về khoảng 0,01 - 0,05 mg/kg đối với một số sản phẩm liên quan. Với fenpropathrin, Việt Nam quy định 1 mg/kg đối với ớt và cà chua, trong khi EU cũng dự kiến áp dụng mức khoảng 0,01 - 0,05 mg/kg đối với một số sản phẩm.

Theo ông Ngô Xuân Nam, việc sản phẩm đáp ứng quy định SPS trong nước không đồng nghĩa đã đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu. Doanh nghiệp xuất khẩu cần kiểm soát quy trình sản xuất, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật và dư lượng theo đúng yêu cầu của từng thị trường.

“Các thông báo dự thảo dự kiến được EU công bố và áp dụng từ 1/3/2027, với thời gian chuyển tiếp để doanh nghiệp có khoảng 6 tháng chuẩn bị, điều chỉnh quy trình sản xuất và kiểm soát. Đây là thông tin mà các doanh nghiệp cần phải lưu ý” - ông Nam nhấn mạnh.

EU hiện duy trì kiểm soát tần suất tại biên giới đối với 4 nông sản Việt Nam gồm ớt chuông, thanh long, sầu riêng và đậu bắp; trong đó sầu riêng không phải kèm chứng thư, còn 3 sản phẩm còn lại vẫn phải có chứng thư. EU rà soát định kỳ 6 tháng/lần, điều chỉnh tần suất kiểm tra tùy theo mức độ tuân thủ.

Ngoài ra, gần đây EU đã công bố danh sách các nhóm sinh vật gây hại bắt buộc phải kiểm soát ở biên giới. Trong đó, có chỉ có một loài côn trùng ở Việt Nam cần phải kiểm soát. Văn phòng SPS Việt Nam đã cảnh báo cơ quan chuyên môn và doanh nghiệp liên quan đến xuất khẩu cần phải kiểm soát đối tượng này.

Ở chiều thuận lợi, dự thảo Quy định (EU) 2026/908 bổ sung một số sản phẩm hỗn hợp ổn định, rủi ro thấp vào danh sách được miễn kiểm tra chính thức tại trạm kiểm soát biên giới, gồm một số sản phẩm ngũ cốc, rau quả, hạt đã qua chế biến, nước xốt, gia vị và bánh kẹo. Với sản phẩm có nguồn gốc động vật, EU tiếp tục điều chỉnh MRL của một số hoạt chất đối với sữa, mỡ lợn, thịt xẻ, nội tạng và cập nhật danh sách các nước, vùng lãnh thổ được phép xuất khẩu một số sản phẩm vào thị trường này.

Trung Quốc tăng yêu cầu truy xuất, ghi nhãn

Thị trường Trung Quốc có 34 thông báo SPS từ đầu năm đến ngày 15/9, gồm 31 dự thảo và 3 thông báo có hiệu lực.

Nổi bật là Nghị định số 280 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC), có hiệu lực từ ngày 1/6/2026. Quy định mới mở rộng phạm vi quản lý, đồng thời yêu cầu các cơ sở, doanh nghiệp thuộc diện quản lý thực hiện đăng ký, khai báo chính xác mã số để phục vụ thông quan và truy xuất nguồn gốc.

Trung Quốc cũng dự kiến sửa đổi tiêu chuẩn GB 13432-2013 về ghi nhãn thực phẩm đóng gói dành cho chế độ ăn đặc biệt. Theo dự thảo, hàm lượng dinh dưỡng thực tế phải đạt tối thiểu 80% giá trị ghi trên nhãn; riêng chất béo, đường và natri không được vượt quá 120% mức công bố. Doanh nghiệp cần lưu ý yêu cầu này từ sản xuất, kiểm soát chất lượng đến ghi nhãn.

Đối với lĩnh vực kiểm dịch động vật, Trung Quốc đang lấy ý kiến dự thảo sửa đổi quy định đối với động vật, vật liệu di truyền động vật xuất nhập khẩu, quá cảnh. Thời gian cách ly dự kiến tối thiểu 45 ngày với gia súc giống lớn và trung bình, 14 ngày với động vật thủy sản sống và 30 ngày với các động vật khác. Theo ông Ngô Xuân Nam, các dự thảo này đang được lấy ý kiến các thành viên WTO, trong đó có Việt Nam. Doanh nghiệp và cơ quan quản lý có thể tham gia góp ý thông qua Văn phòng SPS Việt Nam.

Trong khi đó, nhóm thị trường Trung Đông - châu Phi có 130 thông báo SPS, gồm 92 dự thảo và 38 thông báo có hiệu lực, nhiều hơn cả EU và Trung Quốc.

Các yêu cầu tập trung vào dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, vi sinh, kim loại nặng, truy xuất nguồn gốc, ghi nhãn và Halal. Ví dụ, Jordan tăng yêu cầu đối với gạo; Morocco siết vệ sinh, truy xuất nguồn gốc với gia vị, thảo mộc. Israel điều chỉnh quy định về BPA trong vật liệu tiếp xúc thực phẩm, còn Jordan bổ sung yêu cầu về vi sinh đối với thịt, thủy sản, trứng.

Đáng chú ý, một số quốc gia trong khu vực tham khảo hoặc viện dẫn quy định của EU. Vì vậy, khi mở rộng sang các thị trường ngoài truyền thống, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động cập nhật và đáp ứng yêu cầu SPS ngay từ khâu sản xuất.

Cảnh báo sớm, hỗ trợ doanh nghiệp đi trước quy định

Trước tốc độ thay đổi của các biện pháp SPS, Văn phòng SPS Việt Nam đang tăng tần suất cập nhật và chuyển mạnh sang cảnh báo sớm.

Theo ông Ngô Xuân Nam, khi phát hiện quy định có khả năng tác động tới nông sản Việt Nam, Văn phòng SPS cảnh báo sớm tới cơ quan quản lý, hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp và người sản xuất.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã tổ chức 3 hội nghị trực tiếp và trực tuyến trên toàn quốc để cập nhật các quy định SPS, tập trung vào thị trường Trung Quốc, RCEP và EU. Đồng thời, Bộ đang rà soát việc thực hiện Đề án nâng cao hiệu quả thực thi Hiệp định SPS và các cam kết SPS trong các FTA; đã trình Thủ tướng Chính phủ kiện toàn Văn phòng SPS Việt Nam và hoàn thành việc xây dựng đầu mối hỏi đáp SPS tại 34 tỉnh, thành phố. Hiện nay, các doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và địa phương có thể trực tiếp liên hệ các đầu mối hỏi đáp SPS để được hướng dẫn, giải đáp kịp thời.

Cùng với đó, Cục Chuyển đổi số đang triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu nông nghiệp và môi trường kết nối với dữ liệu SPS, hướng tới hỗ trợ cảnh báo sớm tự động, tra cứu trực tuyến các quy định của thị trường nhập khẩu và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan.

Văn phòng SPS Việt Nam cũng tiếp tục trao đổi trực tiếp với cơ quan SPS của Thành viên WTO nhằm làm rõ quy định, phương pháp kiểm tra, thời điểm áp dụng và tháo gỡ những vấn đề phát sinh.

Theo quyết định của Cục trưởng Cục Dự trữ Nhà nước về việc xuất gạo dự trữ quốc gia hỗ trợ học sinh, học viên học kỳ I năm học 2026 - 2027, Chi cục Dự trữ Nhà nước (DTNN) khu vực VI được giao nhiệm vụ xuất cấp không thu tiền hơn 6.477 tấn gạo để vận chuyển, bàn giao cho 3 địa phương: Cao Bằng, Lạng Sơn và Bắc Ninh.

Chi cục trưởng Chi cục DTNN khu vực VI Phạm Việt Hà cho biết, đơn vị đã khẩn trương liên hệ với UBND các tỉnh, đồng thời làm việc trực tiếp với các đơn vị đầu mối tiếp nhận gạo tại địa phương để thống nhất chi tiết về thời gian, địa điểm và kế hoạch giao nhận.

Sự chủ động từ phía cơ quan dự trữ đã nhận được sự phối hợp chặt chẽ từ chính quyền các địa phương.

Đồ họa: Thanh Huyền

Ngày 25/8/2026, UBND tỉnh Cao Bằng đã ban hành Quyết định số 1668/QĐ-UBND tiếp nhận và phân bổ 1.797.448 kg gạo từ nguồn dự trữ quốc gia cho học sinh, học viên theo các Nghị định số 66/2025/NĐ-CP, Nghị định số 339/2025/NĐ-CP và Nghị định số 188/2026/NĐ-CP của Chính phủ trong học kỳ I (đợt 1).

UBND tỉnh Bắc Ninh đã sớm ban hành Quyết định số 2370/QĐ-UBND ngày 22/8/2026 về việc phân bổ gạo hỗ trợ, giao Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp tiếp nhận.

UBND tỉnh Lạng Sơn đã ban hành Quyết định 1750/QĐ-UBND ngày 13/9/2026 điều chỉnh phụ lục tại Quyết định số 1577/QĐ-UBND ngày 25/8/2026 của Chủ tịch UBND tỉnh về phân bổ gạo hỗ trợ học sinh, học viên học kỳ I năm học 2026-2027 theo các nghị định của Chính phủ.

Theo đó, điều chỉnh giảm 55.640 kg tại Phụ lục phân bổ gạo hỗ trợ học sinh, học viên trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn trong học kỳ I năm học 2026 - 2027. Số lượng gạo sau điều chỉnh là 2.689.469 kg.

Thời gian hoàn thành được chia làm 2 đợt, trong đó, đợt 1 hoàn thành trước ngày 25/9/2026 với tổng khối lượng gạo hỗ trợ hơn 1.361 tấn; đợt 2 hoàn thành trước ngày 30/10/2026 với tổng khối lượng gạo hỗ trợ hơn 1.328 tấn.

Để hàng dự trữ quốc gia đến đúng địa chỉ, Chi cục DTNN khu vực VI đã phối hợp chặt chẽ với Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Tài chính các tỉnh hướng dẫn UBND các xã, phường tổ chức tiếp nhận, cấp phát bảo đảm kịp thời, đúng đối tượng và đúng định mức.

Ứng phó thời tiết cực đoan, vượt đường gian khó

Quá trình vận chuyển và giao nhận gạo hỗ trợ gặp khá nhiều thách thức trước tình hình thiên tai và địa hình khó khăn tại các địa phương.

Tại tỉnh Bắc Ninh, theo kế hoạch ban đầu, công tác giao nhận gạo cho học sinh dự kiến hoàn thành trước ngày 1/9/2026. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của cơn bão số 4, trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh xảy ra mưa rất to trên diện rộng; thời tiết cực đoan gây nguy cơ cao về lũ quét, sạt lở đất và ngập úng cục bộ, làm gián đoạn nghiêm trọng hệ thống giao thông di chuyển đến các điểm trường, đặc biệt là các địa bàn vùng sâu, vùng xa.

Để bảo đảm tuyệt đối chất lượng gạo dự trữ quốc gia và bảo đảm an toàn cho các lực lượng tham gia giao nhận gạo, UBND tỉnh Bắc Ninh đã điều chỉnh thời hạn hoàn thành tiếp nhận sang trước ngày 10/9/2026.

Trong khi đó, tại Cao Bằng, khó khăn lại đến từ yếu tố địa hình. Ông Phạm Việt Hà chia sẻ, việc đưa gạo về các bản làng rất vất vả. Hệ thống giao thông nhiều nơi không thuận lợi, các cung đường vận chuyển đến từng xã rất nhỏ, qua nhiều đèo dốc có địa hình phức tạp. Cán bộ, công chức của Chi cục thực hiện nhiệm vụ phải di chuyển liên tục, bám sát các chuyến xe container và xe tải nhỏ để đưa gạo về đích an toàn.

Để phục vụ công tác xuất cấp, Chi cục DTNN khu vực VI đã giao nhiệm vụ cho các điểm kho dự trữ xuất cấp (không thu tiền) hơn 1.797 tấn gạo dự trữ quốc gia nhập kho năm 2026 cho 56 xã, phường thuộc tỉnh Cao Bằng để hỗ trợ 65.479 học sinh, học viên học kỳ I năm học 2026 - 2027. Cụ thể, ĐK11.KV6 - Kho Lạng Giang xuất gần 511 tấn; ĐK13.KV6 - Kho Tân Yên xuất gần 839 tấn; ĐK18.KV6 - Kho Việt Yên xuất gần 448 tấn.

Điểm kho ĐK11.KV6 (kho Lạng Giang) xuất cấp (không thu tiền) 335,82 tấn gạo dự trữ quốc gia nhập kho năm 2026 cho tỉnh Bắc Ninh để hỗ trợ 5.597 học sinh của 24 trường trung học phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Ninh; 63 trường đóng trên địa bàn 19 xã, phường thuộc Bắc Ninh.

Các điểm kho có trách nhiệm tuân thủ nghiêm ngặt Thông tư số 60/2025/TT-BTC ngày 27/6/2025 của Bộ Tài chính về quy trình, thủ tục nhập, xuất hàng dự trữ quốc gia cứu trợ, viện trợ; đồng thời kiểm tra, giám sát chất lượng gạo trước khi xuất kho.

Nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ

Bằng tinh thần trách nhiệm và sự chủ động cao, Chi cục DTNN khu vực VI đã hoàn thành xuất cấp gạo hỗ trợ cho học sinh tại Cao Bằng và Bắc Ninh trước thời hạn điều chỉnh, bảo đảm 100% số gạo giao đến tay địa phương đạt tiêu chuẩn chất lượng và đủ số lượng.

Đơn vị đã hoàn thành xuất cấp thành công hơn 1.797 tấn gạo nhập kho năm 2026 cho 56 xã, phường thuộc tỉnh Cao Bằng hỗ trợ cho 65.479 học sinh, học viên.

Từ ngày 7 - 8/9/2026, toàn bộ 335,82 tấn gạo từ kho Lạng Giang đã được hoàn thành bàn giao cho 5.597 học sinh thuộc 24 trường trung học phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên và 63 trường học trên địa bàn 19 xã, phường thuộc tỉnh Bắc Ninh

Đơn vị sẽ triển khai đúng tiến độ xuất cấp, vận chuyển và bàn giao gạo dự trữ quốc gia cho cho tỉnh Lạng Sơn theo 2 đợt (đợt 1 hoàn thành trước ngày 25/9/2026 với hơn 1.361 tấn; đợt 2 hoàn thành trước ngày 30/10/2026 với hơn 1.328 tấn).

Việc hỗ trợ gạo dự trữ quốc gia không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng kinh tế cho gia đình các em học sinh vùng khó khăn, mà còn là nguồn động viên to lớn để các em yên tâm bám trường, bám lớp trong năm học mới.

Ông Trần Phước Anh, Đại sứ Đặc mệnh Toàn quyền nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam tại Singapore, chia sẻ: “Việc AgriS lựa chọn Singapore để thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo toàn cầu thể hiện sự tự tin ngày càng lớn và khát vọng vươn ra quốc tế của khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam. Thông qua Trung tâm, AgriS hướng tới kết nối nghiên cứu khoa học với ứng dụng thương mại; năng lực nông nghiệp với công nghệ và nguồn vốn quốc tế; thế mạnh sản xuất của Việt Nam với thị trường khu vực và toàn cầu. Trong định hướng đó, Singapore giữ vai trò là điểm hội tụ chiến lược, kết nối nền tảng nông nghiệp của AgriS tại Việt Nam và khu vực với các trường đại học, viện nghiên cứu, đối tác công nghệ, nhà đầu tư và khách hàng quốc tế”.

Trung tâm Đổi mới sáng tạo toàn cầu AgriS là đầu mối thường trực tại Singapore, kết nối khoa học, công nghệ, dữ liệu và thông tin thị trường với năng lực sản xuất và chuỗi giá trị của AgriS, qua đó rút ngắn hành trình từ phát triển ý tưởng, kiểm chứng đến ứng dụng và thương mại hóa.

Trung tâm tập trung vào bốn vai trò chiến lược: thúc đẩy đổi mới sáng tạo và thương mại hóa trong nông nghiệp; kết nối R&D với doanh nghiệp và thị trường quốc tế; thúc đẩy tích hợp chuỗi cung ứng và gia tăng giá trị; đồng thời tạo nền tảng cho chiến lược mở rộng khu vực và toàn cầu của AgriS.

Bà Đặng Huỳnh Ức My, Chủ tịch HĐQT AgriS, nhấn mạnh: “Đổi mới sáng tạo tạo ra giá trị khi khoa học đi từ nghiên cứu vào ứng dụng thực tiễn, được tích hợp vào chuỗi giá trị và tiếp cận thị trường ở quy mô đủ lớn. Trung tâm Đổi mới sáng tạo toàn cầu AgriS được xây dựng như giao điểm hội tụ - nơi kết nối các đối tác chiến lược, năng lực khoa học và công nghệ, nền tảng nông nghiệp và sản xuất, nguồn vốn cùng thị trường quốc tế. Từ Singapore, chúng tôi hướng tới rút ngắn hành trình từ ý tưởng đến thương mại hóa, đồng thời mở ra những lộ trình mới để đổi mới sáng tạo nông nghiệp từ Việt Nam và khu vực tiếp cận thị trường toàn cầu”.

Bà Đặng Huỳnh Ức My, Chủ tịch HĐQT AgriS chia sẻ về vai trò của AgriS Global Innovation Center trong kết nối nghiên cứu, công nghệ, nguồn vốn và thị trường quốc tế.

Tại AgriS Global Innovation Center, AgriS phối hợp với các chuyên gia và đối tác công nghệ trong nước, quốc tế để thử nghiệm và đồng phát triển các giải pháp nông nghiệp công nghệ cao. Các giải pháp được kết nối từ sớm với điều kiện sản xuất, yêu cầu công nghệ, nguồn vốn và nhu cầu thị trường, qua đó nâng cao khả năng ứng dụng, thương mại hóa và mở rộng quy mô.

AgriS Global Innovation Center được phát triển trên nền tảng mạng lưới nghiên cứu và hợp tác mà AgriS đã xây dựng tại Việt Nam, Australia, Indonesia và Singapore. AgriS hiện quản lý gần 90.000 ha vùng nguyên liệu tại Việt Nam, Lào, Campuchia và Australia; vận hành 11 Trung tâm AgTech, cùng khoảng 9.000 ha nông trường nghiên cứu tại Việt Nam, Lào, Campuchia, Australia và Indonesia.

Mở rộng hợp tác nghiên cứu và thương mại hóa

Trên nền tảng kết nối giữa nghiên cứu và thực tiễn sản xuất, tại AgriS Global NEXUS 2026, AgriS và Đại học Công nghệ Nanyang Singapore (NTU Singapore), thông qua Global Mind Agriculture (GMA), công bố ý định tiếp tục phát triển Phòng thí nghiệm liên kết AgriS - NTU về Đổi mới Sinh học Thích ứng, dự kiến đặt tại FRESH@NTU.

AgriS và các đối tác thúc đẩy các hướng hợp tác chiến lược trong nghiên cứu, công nghệ, phát triển thị trường và thương mại hóa tại AgriS Global NEXUS 2026.

Phòng thí nghiệm dự kiến kết nối năng lực nghiên cứu khoa học tại Singapore với nền tảng kiểm chứng thực địa, sản xuất và thương mại hóa của AgriS tại các thị trường nông nghiệp ở khu vực nhiệt đới.

AgriS đồng thời ký Biên bản ghi nhớ hợp tác với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) và Hội Marketing Việt Nam (VMA), mở rộng mạng lưới hợp tác từ nghiên cứu, công nghệ đến phát triển thị trường và thương mại hóa. Thông qua Trung tâm tại Singapore, AgriS hướng tới đóng vai trò nền tảng kết nối năng lực đổi mới sáng tạo đa ngành của Việt Nam với mạng lưới nghiên cứu, công nghệ, nguồn vốn và thị trường quốc tế.

Đổi mới sáng tạo trên toàn chuỗi giá trị

Các hoạt động nghiên cứu và hợp tác được triển khai trên nền tảng chuỗi giá trị nông nghiệp của AgriS, kết nối R&D với vùng nguyên liệu, sản xuất, dữ liệu, tài chính, logistics và thị trường nhằm phát triển các giải pháp nâng cao hiệu quả vận hành, tối ưu nguồn lực và gia tăng giá trị từ nông nghiệp.

Định hướng này được thể hiện qua chiến lược “Nâng tầm Nông nghiệp - Kiến tạo Giá trị Bền vững” với mục tiêu mở rộng giá trị tạo ra từ nông nghiệp, từ nguyên liệu sang các sản phẩm giá trị gia tăng, công nghệ, tri thức, mô hình kinh doanh và các giải pháp thương mại có khả năng nhân rộng.

Danh mục của AgriS hiện gồm gần 200 sản phẩm thực phẩm và nông nghiệp từ mía, dừa, lúa gạo, chuối và dứa, cùng các giải pháp dinh dưỡng có nguồn gốc tự nhiên. Trên nền tảng này, Trung tâm Đổi mới sáng tạo toàn cầu kết nối nghiên cứu, kiểm chứng thực địa, sản xuất và thị trường, tạo điều kiện để các giải pháp mới được đánh giá về tính khả thi, nhu cầu thị trường và khả năng mở rộng trước khi triển khai thương mại.

Trung tâm được ra mắt trong khuôn khổ AgriS Global NEXUS 2026 – Converge to Elevate, nơi AgriS cùng các đối tác trao đổi về cách ASEAN có thể chuyển hóa lợi thế nông nghiệp thành các sản phẩm và giải pháp có giá trị cao hơn thông qua kết nối khoa học, chính sách, doanh nghiệp, tài chính và thị trường quốc tế.

Chương trình đồng thời mở rộng các cơ hội hợp tác trong nghiên cứu, công nghệ, phát triển nhân tài, đầu tư xuyên biên giới, tích hợp chuỗi cung ứng và thương mại hóa.

Các chuyên gia và đối tác trao đổi về tiềm năng nông nghiệp Đông Nam Á và những hướng đi giúp chuyển hóa R&D, đổi mới sáng tạo thành giá trị thương mại có khả năng mở rộng.

Với Singapore là một đầu mối chiến lược trong mạng lưới đổi mới sáng tạo quốc tế, AgriS hướng tới kết nối năng lực nghiên cứu, vùng nguyên liệu và chuỗi giá trị tại các thị trường đang hoạt động với công nghệ, nguồn vốn và khách hàng toàn cầu. Thông qua AgriS Global NEXUS, tập đoàn tiếp tục phát triển hệ sinh thái hợp tác nhằm đưa các giải pháp nông nghiệp từ nghiên cứu và thử nghiệm đến ứng dụng thực tiễn, thương mại hóa và mở rộng trên thị trường quốc tế./.

Sau hơn một năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội về phát triển kinh tế tư nhân, việc hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp đang được Thuế TP. Hồ Chí Minh (TP.HCM) đặt trong tổng thể đổi mới phương thức quản lý và hỗ trợ khu vực kinh tế tư nhân.

Theo Thuế TP.HCM, để việc chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp thực sự trở thành một bước phát triển, trước hết bản thân hộ kinh doanh phải có nhu cầu và năng lực mở rộng hoạt động, đồng thời sẵn sàng chuẩn hóa phương thức quản trị.

Người nộp thuế làm thủ tục tại trụ sở Thuế TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Việt Dũng.

Điều này đồng nghĩa với việc hộ kinh doanh cần chuẩn bị cho những thay đổi về kế toán, hóa đơn, hợp đồng, quản lý dòng tiền và tổ chức hoạt động. Nếu chỉ thay đổi hình thức pháp lý mà phương thức quản trị, năng lực vận hành không thay đổi, quá trình chuyển đổi khó tạo ra giá trị thực chất.

“Việc chuyển đổi cần xuất phát từ nhu cầu phát triển thực chất, không nên chỉ nhằm đạt một chỉ tiêu về số lượng doanh nghiệp đăng ký mới”, ông Nguyễn Tiến Dũng - Phó trưởng Thuế TP.HCM chia sẻ.

Thực tế tại TP.HCM cho thấy quy mô khu vực hộ kinh doanh vẫn rất lớn. Trong 8 tháng đầu năm 2026, Thuế TP.HCM đang quản lý 653.445 hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Cùng thời gian này, có 403 hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp.

Con số này cho thấy dư địa chuyển đổi vẫn còn lớn, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu quá trình chuyển đổi phải gắn với chất lượng hoạt động của doanh nghiệp sau khi thành lập.

Thay đổi cách quản trị

Theo cơ quan Thuế, một trong những vấn đề lớn đối với hộ kinh doanh khi chuyển lên doanh nghiệp là thay đổi thói quen quản lý. Nhiều hộ kinh doanh vốn quen với cách vận hành đơn giản, chưa chú trọng đầy đủ đến việc ghi nhận doanh thu, chi phí, lưu giữ chứng từ đầu vào hay tách bạch dòng tiền kinh doanh với chi tiêu gia đình.

Trong khi đó, khi trở thành doanh nghiệp, yêu cầu về kế toán, hóa đơn, hợp đồng, lao động, bảo hiểm và quản trị dòng tiền sẽ cao hơn. Do đó, hỗ trợ chuyển đổi không thể chỉ dừng ở việc hướng dẫn thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp.

Đại diện Thuế TP.HCM cho biết, trong giai đoạn đầu, hộ kinh doanh cần được tư vấn thiết thực về thủ tục thành lập, chế độ kế toán, thuế, bảo hiểm, quản trị nhân sự và quản trị dòng tiền. Đây cũng là lý do ngành Thuế đang thay đổi cách tiếp cận, từ tư duy quản lý sang phục vụ, hỗ trợ và đồng hành với người nộp thuế.

Bên cạnh tuyên truyền chính sách, cơ quan thuế các cấp đã tổ chức các tổ công tác hỗ trợ trực tiếp tại cơ sở, hướng dẫn theo từng nhóm hộ kinh doanh, ngành nghề và quy mô. Các kênh tư vấn trực tuyến, mạng xã hội, chatbot, đường dây nóng và nền tảng thuế điện tử cũng được tăng cường.

Cán bộ Thuế cơ sở 26 (Thuế TP. Hồ Chí Minh) tổ chức hướng dẫn theo từng nhóm hộ kinh doanh trên địa bàn. Ảnh: Việt Dũng.

Thuế TP.HCM đồng thời đã tổ chức 30 lễ ký kết hợp tác với các nhà cung cấp giải pháp, ngân hàng thương mại, Hội Tư vấn Thuế, các hiệp hội và tổ chức nghề nghiệp nhằm mở rộng hệ sinh thái hỗ trợ hộ kinh doanh.

Các đơn vị này được kỳ vọng hỗ trợ hộ kinh doanh về phần mềm bán hàng, hóa đơn điện tử, dịch vụ kế toán, thanh toán và các giải pháp công nghệ với chi phí phù hợp.

Cần tạo thuận lợi cho doanh nghiệp

Theo Thuế TP.HCM, để khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi, môi trường kinh doanh cũng phải tạo ra lợi ích rõ ràng cho doanh nghiệp sau chuyển đổi. Những lợi ích này có thể đến từ khả năng tiếp cận vốn, mặt bằng, công nghệ, lao động, chuỗi cung ứng và thị trường...

Nếu việc chuyển đổi chỉ khiến hộ kinh doanh phát sinh thêm nghĩa vụ về kế toán, hóa đơn, thuế và quản trị nhưng chưa nhìn thấy những cơ hội tương ứng, động lực chuyển đổi sẽ khó bền vững.

Ngược lại, khi hoạt động minh bạch và có tổ chức giúp doanh nghiệp dễ tiếp cận các nguồn lực hơn, mở rộng quan hệ với đối tác và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Lúc này, việc chuyển đổi sẽ trở thành một bước đi phục vụ cho tăng trưởng thay vì chỉ thay đổi “tấm giấy” pháp lý.

Lãnh đạo Thuế TP.HCM cho rằng, mục tiêu cuối cùng của quá trình chuyển đổi không chỉ là thay đổi hình thức pháp lý, mà phải giúp doanh nghiệp sau chuyển đổi hoạt động ổn định hơn, nâng cao năng lực cạnh tranh và có khả năng phát triển quy mô trong thực tế. Điều này đòi hỏi sự chuẩn bị từ chính hộ kinh doanh, đồng thời cần sự hỗ trợ từ cơ quan quản lý, tổ chức tín dụng, đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ, tư vấn thuế và các hiệp hội doanh nghiệp.

Ở góc độ quản lý thuế, việc chuyển từ hộ kinh doanh sang doanh nghiệp cũng diễn ra trong bối cảnh phương thức quản lý thuế đang được số hóa mạnh. Dữ liệu hóa đơn điện tử, các nền tảng thuế điện tử và công nghệ phân tích dữ liệu đang được sử dụng để giảm thủ tục, hỗ trợ người nộp thuế và nâng cao tính minh bạch.

Theo Thuế TP.HCM, khi dữ liệu được kết nối và tái sử dụng, người nộp thuế có thể giảm việc cung cấp lại những thông tin mà cơ quan quản lý đã có, qua đó rút ngắn thời gian xử lý và giảm chi phí tuân thủ.

Với hộ kinh doanh có nhu cầu mở rộng, đây cũng có thể là bước chuẩn bị quan trọng trước khi chuyển sang mô hình doanh nghiệp. Khi đó, “lên doanh nghiệp” không còn đơn thuần là thay đổi tư cách pháp lý, mà là một bước chuyển về quy mô, quản trị và khả năng tham gia sâu hơn vào thị trường./.

Giá vàng thế giới biến động đáng chú ý sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất lần đầu tiên kể từ tháng 7/2023. Diễn biến của kim loại quý được đặt trong bối cảnh thị trường đánh giá tác động từ bước chuyển chính sách của Fed cũng như triển vọng lãi suất trong những tháng cuối năm.

Kết thúc cuộc họp chính sách ngày 16/9, Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) nhất trí với tỷ lệ 12 - 0 nâng lãi suất tham chiếu thêm 25 điểm cơ bản, đưa biên độ lên 3,75 - 4%.

Giá vàng thế giới phục hồi vượt mốc 4.300 USD/ounce trong bối cảnh lãi suất tăng cao. Ảnh: Đức Thanh

Trong tuyên bố sau cuộc họp, FOMC cho biết, lạm phát vẫn ở mức cao. Fed khẳng định, quyết định lần này nhằm hỗ trợ đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2% nhanh hơn, đồng thời tiếp tục cam kết duy trì ổn định giá cả.

Đây là lần đầu tiên Fed tăng lãi suất kể từ tháng 7/2023, đánh dấu sự thay đổi đáng chú ý trong chính sách tiền tệ của Mỹ. Từ đầu năm đến trước cuộc họp tháng 9, Fed liên tục giữ nguyên lãi suất, sau 3 lần cắt giảm vào cuối năm 2025.

Thị trường vàng biến động sau quyết định này. Tính đến 6 giờ sáng 17/9 (theo giờ Việt Nam), giá vàng thế giới giao dịch ở mức 4.262 USD/ounce, giảm gần 30 USD/ounce so với cùng thời điểm ngày trước đó. Tuy nhiên, đến khoảng 15 giờ cùng ngày, kim loại quý này đã vượt trở lại mốc 4.300 USD/ounce, lên 4.332 USD/ounce.

Trước nhịp phục hồi ấn tượng, vàng đã chịu sức ép trong những tuần gần đây khi đồng USD mạnh lên, lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ tăng và giá năng lượng duy trì ở mức cao. Việc Fed chính thức quay lại tăng lãi suất khiến diễn biến của lãi suất, lợi suất trái phiếu và đồng USD tiếp tục được thị trường chú ý.

Với vàng - tài sản không tạo ra lợi tức, lãi suất và lợi suất trái phiếu ở mức cao làm tăng chi phí cơ hội nắm giữ. Đồng USD mạnh hơn cũng gây sức ép khi khiến vàng trở nên đắt hơn đối với người mua sử dụng các đồng tiền khác.

Tuy nhiên, phản ứng của vàng không chỉ phụ thuộc vào quyết định lãi suất tại một cuộc họp. Trước ngày 16/9, khả năng Fed tăng lãi suất đã được thị trường đánh giá ở mức trên 90%, sau một loạt số liệu cho thấy áp lực lạm phát tại Mỹ vẫn cao hơn mục tiêu. Vì vậy, sau khi quyết định được công bố, sự chú ý chuyển dần sang quỹ đạo chính sách trong những tháng tiếp theo.

Dự báo mới cho thấy, 16 trong số 18 quan chức tham gia dự báo cho rằng, Fed có thể tăng lãi suất thêm một lần trong thời gian còn lại của năm. Điều này khiến triển vọng lãi suất, cùng diễn biến của đồng USD và lợi suất trái phiếu, tiếp tục là những biến số quan trọng đối với vàng.

Đồ họa: Đan Nguyễn

Những lực đỡ dài hạn của vàng

Sự dịch chuyển trọng tâm từ quyết định hiện tại sang các bước đi tiếp theo cũng cho thấy tác động của chính sách tiền tệ lên vàng không diễn ra theo một chiều. Trong ngắn hạn, lãi suất cao làm tăng chi phí cơ hội nắm giữ kim loại quý; nhưng hướng đi của giá còn phụ thuộc vào kỳ vọng về chính sách tương lai và các nguồn cầu khác trên thị trường.

Đó cũng là lý do triển vọng vàng không chỉ được nhìn qua chính sách của Fed. Dù môi trường lãi suất cao tạo sức ép, nhiều tổ chức tài chính quốc tế vẫn đặt mục tiêu giá cuối năm cao hơn vùng hiện tại, với các yếu tố được nhắc tới gồm hoạt động mua của ngân hàng trung ương, nhu cầu đa dạng hóa dự trữ, dòng vốn đầu tư cùng rủi ro tài khóa và địa chính trị.

Goldman Sachs hiện giữ mục tiêu giá vàng ở mức 4.900 USD/ounce vào cuối năm 2026. Theo ngân hàng này, hoạt động mua vàng của các ngân hàng trung ương trong quá trình đa dạng hóa dự trữ ngoại hối tiếp tục là một trong những yếu tố quan trọng hỗ trợ thị trường.

Điểm khác biệt nằm ở tính chất của dòng cầu. Dòng vốn đầu tư có thể thay đổi nhanh theo lãi suất, đồng USD và diễn biến trên thị trường tài chính, trong khi nhu cầu mua vàng của ngân hàng trung ương gắn với quá trình đa dạng hóa dự trữ và mang tính dài hạn hơn. Vì vậy, nguồn cầu này ít phụ thuộc hơn vào biến động chính sách tại từng cuộc họp của Fed.

Goldman Sachs cũng lưu ý, nhu cầu sử dụng các công cụ phái sinh để phòng vệ trước những thay đổi lớn về chính sách đang gia tăng. Điều này có thể khiến giá vàng biến động mạnh hơn khi tâm lý và dòng tiền trên thị trường thay đổi.

Các tổ chức khác đưa ra những mức dự báo khác nhau. J.P. Morgan dự báo vàng ở khoảng 4.300 USD/ounce trong quý III và 4.500 USD/ounce trong quý IV/2026. Dù đã hạ đáng kể so với mức 6.000 USD/ounce từng đưa ra trước đó, dự báo quý cuối năm vẫn cao hơn vùng giá hiện tại.

HSBC dự báo giá vàng bình quân năm 2026 ở mức 4.560 USD/ounce và giữ mục tiêu cuối năm ở 4.750 USD/ounce. Ngân hàng này nhấn mạnh thâm hụt tài khóa, nợ công và những bất ổn kinh tế là các yếu tố tiếp tục hỗ trợ nhu cầu đối với vàng.

UBS cũng duy trì đánh giá tích cực về vai trò dài hạn của vàng, dựa trên nhu cầu của ngân hàng trung ương, xu hướng đa dạng hóa tài sản và nhu cầu phòng vệ trước rủi ro lạm phát, tài khóa, địa chính trị. Trong dự báo trước đó, UBS đặt mục tiêu giá vàng tháng 12/2026 ở mức 4.800 USD/ounce.

Ở chiều thận trọng hơn, Bank of America (BofA) dự báo giá vàng quý IV/2026 khoảng 4.250 USD/ounce và nhìn thấy khả năng vàng tiến tới 5.000 USD/ounce trong năm 2027 nếu nhu cầu đầu tư cải thiện. Theo BofA, lượng mua hiện tại phù hợp hơn với mặt bằng giá quanh 4.000 USD/ounce; để vàng tiến tới vùng cao hơn, dòng tiền đầu tư cũng cần tăng tương ứng.

Khoảng cách giữa các mức dự báo phản ánh sự khác biệt trong cách các tổ chức đánh giá những yếu tố tác động lên vàng. Trong khi lãi suất và đồng USD tiếp tục tạo sức ép, quy mô mua của ngân hàng trung ương, dòng vốn đầu tư cùng diễn biến của các rủi ro tài khóa và địa chính trị là những yếu tố được đặt vào triển vọng dài hơn của kim loại quý.

Sau quyết định ngày 16/9, tâm điểm của thị trường đã chuyển từ khả năng Fed tăng lãi suất sang định hướng chính sách tiền tệ trong thời gian tới. Giá vàng trở lại trên 4.300 USD/ounce trong bối cảnh sức ép từ lãi suất, lợi suất trái phiếu và đồng USD đan xen với lực mua của ngân hàng trung ương, dòng vốn đầu tư cùng các rủi ro tài khóa và địa chính trị.

Dự án triển khai tại các xã Nguyễn Nghiêm, Khánh Cường, Ba Động và phường Đức Phổ (tỉnh Quảng Ngãi). Theo phương án đầu tư, hồ Núi Ngang sẽ được nâng dung tích từ 19,75 triệu m³ lên khoảng 31,86 triệu m³; nâng cao trình ngưỡng tràn, tháp cống và xây dựng lại các hạng mục liên quan. Hệ thống dẫn nước gồm tuyến chính dài gần 15 km và một tuyến nhánh dài khoảng 2,6km.

Tại hồ Liệt Sơn, xây dựng tuyến tuynel chuyển nước có áp dài khoảng 1,2km, xây dựng kênh chính sau tuynel và nạo vét, sửa chữa 4,6 km kênh bơm N2 hiện có. Sau khi hoàn thành, dự án sẽ cấp nước tưới cho khoảng 3.643 ha đất canh tác, tăng thêm 595 ha. Hỗ trợ tưới 80ha thuộc khu tưới hồ Hóc Cầy và Hóc Nghì; tạo nguồn cấp khoảng 30.000 m³ nước/ngày đêm cho công nghiệp, cấp nước sinh hoạt cho khoảng 60.000 người và phục vụ 200ha nuôi trồng thủy sản.

Từ lợi thế sản xuất đến giá trị giữ lại

Sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra dư địa lớn để Việt Nam đón thêm dòng vốn, đơn hàng và các hoạt động sản xuất mới. Tuy nhiên, cơ hội này cũng đặt ra một yêu cầu cao hơn: doanh nghiệp Việt không chỉ cần sản xuất được hàng hóa, mà phải từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, làm chủ công nghệ, nguyên liệu, tiêu chuẩn và thị trường.

Các chuyên gia kinh tế toạ đàm giải pháp nâng cao năng lực doanh nghiệp Việt tại sự kiện. Ảnh: HA

Tại Diễn đàn “Chuyển dịch chuỗi cung ứng toàn cầu và cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam” ngày 18/9, TS. Phạm Văn Quân - Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương cho biết, quy mô nền kinh tế Việt Nam đã tăng mạnh, GDP năm 2025 đạt khoảng 514 tỷ USD, tăng trưởng 8,02%. Trong 6 tháng đầu năm 2026, GDP tăng 8,18%; chỉ số sản xuất công nghiệp 8 tháng tăng 11,9%, trong đó ngành chế biến, chế tạo tăng 12,5%.

Xuất khẩu cũng duy trì đà tăng trưởng cao. 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu đạt 266,5 tỷ USD, tăng 21%. Nhưng phía sau những con số tăng trưởng đó là một vấn đề cần được nhìn nhận rõ hơn: khu vực doanh nghiệp FDI vẫn chiếm tới 79,9% kim ngạch xuất khẩu, trong khi doanh nghiệp trong nước chỉ chiếm 20,1%.

Theo TS. Phạm Văn Quân, đây là một trong những biểu hiện cho thấy doanh nghiệp Việt vẫn tham gia ở những công đoạn có giá trị gia tăng chưa cao, trong khi nguyên liệu, linh kiện, thiết bị và công nghệ cốt lõi còn phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu. Hoạt động sản xuất vì vậy vẫn thiên về gia công, lắp ráp; năng lực nghiên cứu, phát triển sản phẩm và sở hữu trí tuệ còn hạn chế.

Điều đáng quan tâm không chỉ là doanh nghiệp Việt “có hàng để xuất khẩu”, mà là giá trị bao nhiêu được giữ lại trong nền kinh tế và doanh nghiệp Việt có thể làm chủ được bao nhiêu công đoạn trong chuỗi.

Đây cũng là lý do Cục Công nghiệp xác định 3 trụ cột trong phát triển công nghiệp gồm hoàn thiện thể chế, nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.

Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2035 theo Quyết định 929/QĐ-TTg ngày 25/5/2026 đặt ra các mục tiêu nội địa hóa cụ thể. Đến năm 2030, tỷ lệ nội địa hóa được định hướng đạt 30% trong điện tử, 40% trong cơ khí, 30% trong ô tô, 60% trong dệt may, 65% trong da giày và 15% trong công nghiệp công nghệ cao. Đến năm 2035, các mục tiêu này tiếp tục được nâng lên.

Như vậy, bài toán của doanh nghiệp không còn dừng ở việc mở rộng công suất. Muốn đi xa hơn trong chuỗi cung ứng, doanh nghiệp phải đáp ứng đúng tiêu chuẩn, đúng công đoạn và đúng yêu cầu của khách hàng dẫn dắt chuỗi.

Định hướng của Cục Công nghiệp cũng đang chuyển mạnh theo hướng này, từ hỗ trợ chung sang xác định đúng doanh nghiệp, đúng công đoạn, đúng tiêu chuẩn và đúng khách hàng; hiệu quả hỗ trợ được đo bằng khả năng hình thành hợp đồng, đơn hàng sau hỗ trợ.

Nếu nâng năng lực sản xuất là điều kiện để bước vào chuỗi, thì thị trường và khách hàng mới là nơi quyết định doanh nghiệp có thực sự đứng được trong chuỗi hay không.

Từ cơ hội thị trường đến đơn hàng

Theo ông Nguyễn Tuấn Việt - Tổng Giám đốc Công ty TNHH Xúc tiến Xuất khẩu VIETGO, sự dịch chuyển chuỗi cung ứng đang tạo ra lượng quan tâm rất lớn từ các nhà mua hàng quốc tế đối với Việt Nam. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa “cơ hội” và “đơn hàng”.

Một quốc gia được quan tâm là cơ hội. Một khách hàng gửi yêu cầu mua hàng cũng mới là cơ hội. Chỉ khi doanh nghiệp có thể báo giá, đàm phán, tổ chức sản xuất, đáp ứng tiêu chuẩn, thanh toán và giao hàng thì cơ hội mới thực sự trở thành đơn hàng.

Dữ liệu nội bộ của VIETGO có thời điểm ghi nhận khoảng 2.000 yêu cầu mua hàng mỗi tháng, trải rộng trên hàng trăm nhóm sản phẩm. Điều này cho thấy dư địa thị trường là rất lớn, nhưng khả năng biến nhu cầu đó thành hợp đồng mới là khâu doanh nghiệp cần tập trung.

Việt Nam có nhiều lợi thế để làm điều này. Đó là vị trí địa lý, hệ thống cảng biển, khả năng kết nối với các tuyến hàng hải quốc tế và mạng lưới các hiệp định thương mại tự do như CPTPP, EVFTA, UKVFTA, RCEP.

Song theo ông Nguyễn Tuấn Việt, một điểm nghẽn đáng chú ý là năng lực bán hàng quốc tế của doanh nghiệp còn mỏng. Việt Nam không chỉ cần thêm nhà máy, mà cần thêm những doanh nghiệp và đội ngũ có khả năng đưa sản phẩm của nhà máy ra thị trường thế giới, hiểu nhu cầu khách hàng và tổ chức được toàn bộ quá trình từ tìm kiếm thị trường đến giao hàng.

Thực tế cũng đang xuất hiện xu hướng tích cực khi ngày càng có nhiều doanh nghiệp xuất khẩu, doanh nghiệp thương mại quốc tế không nhất thiết sở hữu nhà máy nhưng có khả năng tìm kiếm khách hàng, nắm bắt nhu cầu và kết nối với các cơ sở sản xuất trong nước để tổ chức cung ứng.

Cùng với năng lực bán hàng, hiểu biết về các FTA cũng trở thành một phần của năng lực cạnh tranh. Một doanh nghiệp có thể mua được nguyên liệu giá thấp, sản xuất được sản phẩm đạt tiêu chuẩn nhưng vẫn có thể mất lợi thế thuế quan nếu không đáp ứng quy tắc xuất xứ hoặc thiếu hồ sơ cần thiết.

Do đó, FTA không nên chỉ được nhìn dưới góc độ “thuế suất giảm bao nhiêu”, mà cần được tiếp cận như một chuỗi liên kết từ thị trường, sản phẩm, quy tắc xuất xứ, nguồn nguyên liệu, tổ chức sản xuất, chứng từ đến ưu đãi thuế.

Ở góc độ chính sách, bà Lê Thị Duyên Hải - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hội Tư vấn thuế Việt Nam cho rằng chính sách thuế thời gian qua đã có nhiều công cụ hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, thu hút đầu tư và đổi mới công nghệ. Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 đã bổ sung nhiều lĩnh vực được hưởng ưu đãi như khoa học - công nghệ, công nghiệp hỗ trợ, công nghệ cao, chip bán dẫn, trung tâm dữ liệu AI, sản phẩm số và năng lượng sạch.

Đáng chú ý, Nghị định 320/2025/NĐ-CP và Thông tư 20/2026/TT-BTC cho phép doanh nghiệp đủ điều kiện được tính thêm chi phí nghiên cứu và phát triển vào chi phí được trừ, với mức tối đa 200% chi phí thực tế.

Các chính sách về khấu trừ, hoàn thuế giá trị gia tăng đối với hoạt động xuất khẩu cũng góp phần hỗ trợ dòng tiền cho doanh nghiệp; số liệu được trình bày tại diễn đàn cho thấy số thuế VAT hoàn cho hoạt động xuất khẩu mỗi năm vào khoảng 120.000-130.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, theo bà Lê Thị Duyên Hải, thiết kế ưu đãi thuế cần hướng mạnh hơn vào việc tạo ra sự thay đổi thực chất về năng lực doanh nghiệp. Nếu ưu đãi chủ yếu dựa vào địa bàn, quy mô vốn hoặc các điều kiện đầu vào, chính sách có thể tạo ra sự dịch chuyển đầu tư nhưng chưa chắc tương ứng với sự gia tăng về năng lực công nghệ, năng suất, nghiên cứu và phát triển hay khả năng nội địa hóa.

Vì vậy, trọng tâm chính sách cần chuyển từ thu hút đầu tư vào Việt Nam sang nâng cấp năng lực của doanh nghiệp Việt Nam để trở thành một mắt xích có giá trị cao trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Hỗ trợ doanh nghiệp không chỉ để doanh nghiệp “có hàng”, mà phải giúp doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn, làm chủ công nghệ, tận dụng được FTA và quan trọng nhất là “có đơn”.

Về nhu cầu, áp lực điều chỉnh xuất hiện khi khối lượng giao nhận hợp đồng đường trắng London tháng 10, đáo hạn ngày 15/9, tăng vọt 91% so với cùng kỳ, đạt 499.350 tấn - thuộc nhóm những kỳ giao nhận tháng 10 lớn nhất từng được ghi nhận. Quy mô giao nhận lớn cho thấy lượng đường sẵn sàng giao vẫn dồi dào, trong khi nhu cầu tiêu thụ thực tế chưa đủ mạnh để hấp thụ lượng hàng này, qua đó làm suy yếu kỳ vọng tăng giá và thúc đẩy hoạt động chốt lời trên thị trường.

Giá đường giảm mạnh trước sức ép từ giá dầu. Ảnh: TL.

Bên cạnh đó, áp lực bán còn đến từ vị thế mua ròng của nhóm đầu cơ trên sàn New York khi tăng lên mức kỷ lục gần 3 năm, đạt 160.551 hợp đồng tính đến ngày 8/9, theo COT. Lượng mua ròng quá lớn khiến thị trường đặc biệt nhạy cảm với các nhịp điều chỉnh: khi giá có dấu hiệu đảo chiều, hoạt động chốt lời và thanh lý vị thế có thể nhanh chóng gia tăng, tạo lực bán kỹ thuật mạnh trong ngắn hạn dù triển vọng nguồn cung vẫn thâm hụt.

Tại Brazil, sản lượng vùng Trung Nam nửa cuối tháng 8 giảm 4,8% xuống 3,72 triệu tấn, cùng với mưa lớn kéo dài làm chậm tiến độ thu hoạch, xay xát hơn 20% và giảm chất lượng mía (ATR). Trong khi đó, tại Ấn Độ, lượng mưa gió mùa tính đến 16/9 thiếu hụt 15%, đe dọa năng suất vụ mới. Đồng thời, việc miễn thuế nhập khẩu 1 triệu tấn đường thô đến 31/10 cho thấy nguồn cung nội địa đang chịu áp lực lớn, trực tiếp siết chặt dư địa xuất khẩu của quốc gia này.

Tại thị trường nội địa, khu vực phía Nam và miền Tây ghi nhận diễn biến khá ảm đạm, với sức mua bán trầm lắng trên cả hai phân khúc.

Đối với đường tiểu ngạch, giá đường Thái Lan liên tục sụt giảm qua từng ngày, hiện dao động quanh mức 18.600 - 18.800 đồng/kg, giao tận nơi tại Sài Gòn và miền Tây.

Trong khi đó, ở phân khúc đường nhà máy, dù một số thương mại đã chủ động hạ giá chào bán đường An Khê xuống còn 19.500 - 19.800 đồng/kg, tùy số lượng và giao dịch, mức giá này nhìn chung vẫn neo ở ngưỡng cao so với đà giảm nhanh của đường tiểu ngạch. Sự chênh lệch về giá khiến đường nhà máy khó cạnh tranh, trực tiếp làm thanh khoản toàn thị trường rơi vào trạng thái đình trệ và vắng bóng người mua.

Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về chất lượng tăng trưởng, năng lực cạnh tranh và khả năng tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị toàn cầu. Trong tiến trình đó, với nền tảng sự tin cậy, chia sẻ, quan hệ hợp tác đầu tư giữa Việt Nam - EU đã không ngừng phát triển và có ý nghĩa vô cùng quan trọng.

Thống kê của Bộ Tài chính cho thấy, đến nay, EU đã có đầu tư tại 30/34 tỉnh thành phố, dẫn đầu là TP. Hồ Chí Minh (chiếm 44,2% tổng vốn đầu tư), tiếp đến là Hà Nội (chiếm 12% tổng vốn đầu tư), Đồng Nai (chiếm 7,2% tổng vốn đầu tư). Với 2836 dự án còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký đạt trên 33,3 tỷ USD, chiếm khoảng 6% tổng vốn FDI toàn quốc. Quy mô dự án bình quân của EU đạt khoảng hơn 11,8 triệu USD/dự án, trong đó tập trung nhiều nhất vào lĩnh vực công nghiệp chế biến chế tạo với 692 dự án, vốn đăng ký hơn 16,2 tỷ USD (chiếm 49% tổng vốn đầu tư), tiếp theo là lĩnh vực sản xuất, phân phối điện với 31 dự án, vốn đăng ký đạt hơn 5,1 tỷ USD (chiếm 15% tổng vốn đầu tư),...

Sản xuất, lắp ráp thiết bị điện, tủ điện trung thế/cao thế và các giải pháp phân phối điện thông minh tại Nhà máy ABB (Bắc Ninh). Ảnh: Đức Thanh

Ở chiều ngược lại, đến nay, Việt Nam đã cấp mới 124 dự án đầu tư ra nước ngoài tại các nước thuộc Liên minh châu Âu (EU), trong đó có 21 lượt điều chỉnh vốn với tổng vốn đăng ký đạt khoảng 653,8 triệu USD.

Trong bối cảnh đó, hợp tác đầu tư Việt Nam - EU đang được kỳ vọng chuyển mạnh hơn từ quy mô sang chất lượng, hướng tới những lĩnh vực có hàm lượng công nghệ, đổi mới sáng tạo và giá trị gia tăng cao.

Chia sẻ tại tọa đàm mới đây tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn cho biết, Việt Nam - EU cần một cam kết hai chiều: Chính phủ Việt Nam tiếp tục cải cách, hoàn thiện thể chế và tạo thuận lợi cho đầu tư; đồng thời các đối tác EU và cộng đồng doanh nghiệp cùng đồng hành, chia sẻ kinh nghiệm và đóng góp nguồn lực cho quá trình thực hiện.

Đồng bộ thực thi, nâng sức hút đầu tư

Nghị quyết 10-NQ/TW với định hướng xác định khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là một bộ phận cấu thành của nền kinh tế quốc dân, đang được cộng đồng doanh nghiệp FDI, trong đó có các doanh nghiệp châu Âu, đánh giá cao và đặt nhiều kỳ vọng. Các doanh nghiệp cho rằng, định hướng này có thể mở ra giai đoạn hợp tác sâu hơn, trong đó nhà đầu tư không chỉ mang vốn mà còn đóng góp công nghệ, năng lực quản trị, nguồn nhân lực và các tiêu chuẩn phát triển bền vững.

Ông David Nguyễn Anh Tuấn - Giám đốc điều hành Phòng Thương mại Bắc Âu tại Việt Nam (NordCham) cho biết, trong nhiều năm, hoạt động đầu tư nước ngoài tại Việt Nam chủ yếu được đo lường thông qua quy mô vốn đăng ký và số việc làm tạo ra. Khi đọc Nghị quyết 10 - NQ/TW, điều khiến các doanh nghiệp Bắc Âu ấn tượng không phải là những mục tiêu định lượng. Quan trọng hơn là cách Việt Nam định nghĩa lại chính mối quan hệ này: các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hiện được xác định là một bộ phận cấu thành của nền kinh tế quốc dân.

Bà Rita Mokbel - Phó Chủ tịch NordCham tại Việt Nam, đồng thời là Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Ericsson Việt Nam chia sẻ: “Điều này hoàn toàn phù hợp với những thế mạnh của các nhà đầu tư Bắc Âu, vốn thường theo đuổi cách tiếp cận dài hạn và đầu tư không chỉ vào sản xuất, mà còn vào con người, kỹ năng và các hoạt động kinh doanh có trách nhiệm. Những khoản đầu tư gần đây của LEGO và Pandora cho thấy, Việt Nam ngày càng thu hút các dự án tập trung vào sản xuất tiên tiến và phát triển bền vững”.

Theo NordCham, để thu hút thế hệ FDI tiếp theo, yếu tố quan trọng nhất là tính dự báo của môi trường pháp lý và chính sách. Các nhà đầu tư đưa ra những cam kết dài hạn trong lĩnh vực sản xuất tiên tiến, năng lượng tái tạo và công nghệ xanh cần có niềm tin rằng, chính sách minh bạch, nhất quán và được thực thi hiệu quả ở tất cả các cấp chính quyền. Các doanh nghiệp Bắc Âu sẵn sàng đầu tư vào quá trình chuyển đổi xanh của Việt Nam, nhưng quyết định đầu tư ngày càng phụ thuộc vào sự ổn định của môi trường kinh doanh cũng như các cơ hội thị trường.

Là một trong những nhà đầu tư lớn của EU tại Việt Nam, Italia hiện đứng thứ 33/154 quốc gia và vùng lãnh thổ có đầu tư vào Việt Nam, tính đến tháng 8/2026, với 173 dự án còn hiệu lực, có tổng số vốn 643,71 triệu USD. Ông Trần Thanh Quyết - Giám đốc Điều hành Hiệp hội doanh nghiệp Italia tại Việt Nam cho biết, ông cùng cộng đồng doanh nghiệp Italia đánh giá cao Nghị quyết 10-NQ/TW và rất kỳ vọng khi Nghị quyết đi vào thực hiện, đầu tư của Itialia vào Việt Nam sẽ mạnh mẽ hơn trong thời gian tới.

Tuy nhiên, theo ông, đối với doanh nghiệp FDI, điều quan trọng không chỉ là thủ tục nhanh hơn, mà còn là khả năng dự đoán và tính nhất quán trong thực thi. Một quy định nếu được áp dụng khác nhau giữa các cơ quan hoặc địa phương vẫn có thể tạo ra chi phí và rủi ro đáng kể cho doanh nghiệp. Vì vậy, ông Quyết cho rằng, cải cách trong giai đoạn tới cần tiếp tục tập trung vào việc đơn giản hóa quy định, thống nhất cách hiểu và áp dụng, đồng thời tăng cường trao đổi với cộng đồng doanh nghiệp trước khi triển khai những thay đổi lớn về chính sách.

Từ góc độ một doanh nghiệp Đức tại Việt Nam, ông Leif D. Schneider - Giám đốc điều hành Luther Law Firm Việt Nam chia sẻ, Việt Nam đã chứng minh năng lực ấn tượng trong xây dựng chính sách và cải cách pháp luật nhanh chóng. Bước tiếp theo là bảo đảm các định hướng ở cấp trung ương được thực thi nhất quán khi doanh nghiệp làm việc với chính quyền địa phương và các cấp hành chính. Bởi, nhà đầu tư không chỉ đánh giá môi trường đầu tư qua luật pháp, mà còn qua cách chính sách được thực thi trên thực tế.

“Việt Nam không cần trở thành điểm đến đầu tư rẻ nhất châu Á, và đó cũng không nên là mục tiêu. Việt Nam cần hướng tới trở thành một trong những nơi thuận lợi nhất châu Á để triển khai và phát triển các dự án quan trọng. Nếu chương trình cải cách hiện nay đạt được mục tiêu đó, tác động sẽ vượt ra ngoài việc cải thiện môi trường kinh doanh, góp phần định hình vị thế kinh tế của Việt Nam trong dài hạn” - ông nhấn mạnh.

Số lượng cán bộ được bồi dưỡng ngày càng tăng

Phát biểu tại hội nghị, ông Tô Anh Vũ - Phó Cục trưởng Cục Kế hoạch - Tài chính, Bộ Tài chính cho biết, 3 luật là những văn bản pháp lý quan trọng, tạo cơ sở để Bộ Tài chính triển khai các nhiệm vụ quốc phòng, quân sự, xây dựng lực lượng dân quân tự vệ và giáo dục quốc phòng, an ninh trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao.

“Qua tổng kết cho thấy, việc triển khai 3 luật tại Bộ Tài chính đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Công tác lãnh đạo, chỉ đạo đã được thực hiện thống nhất, đồng bộ” - ông Tô Anh Vũ nêu.

Ông Tô Anh Vũ – Cục phó Cục Kế hoạch - Tài chính, Bộ Tài chính. Ảnh: Đức Thanh

Theo báo cáo tại hội nghị, trong quá trình thực hiện, Đảng ủy và lãnh đạo Bộ Tài chính xác định công tác quốc phòng, quân sự, dân quân tự vệ và giáo dục quốc phòng, an ninh là nhiệm vụ thường xuyên. Các đơn vị đã tổ chức phổ biến, quán triệt các quy định pháp luật; duy trì hoạt động của Ban Chỉ huy Quân sự Bộ và lực lượng tự vệ; thực hiện đăng ký, quản lý, huấn luyện, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh, đồng thời phối hợp với cơ quan quân sự địa phương trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

“Đặc biệt, công tác giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh được triển khai đồng bộ, bài bản với số lượng cán bộ thuộc các nhóm đối tượng được bồi dưỡng ngày càng tăng” - ông Tô Anh Vũ cho biết.

Từ tổ chức lực lượng đến giáo dục quốc phòng, an ninh

Cho biết kết quả thực hiện đối với từng luật, báo cáo tại hội nghị cho biết, đối với Luật Quốc phòng, các đơn vị thuộc Bộ đã tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật gắn với sinh hoạt chính trị, Ngày Pháp luật Việt Nam và các hoạt động của cơ quan, đơn vị. Việc triển khai các nhiệm vụ quốc phòng được lồng ghép với công tác xây dựng tổ chức Đảng, xây dựng cơ quan, đơn vị; đồng thời chú trọng phối hợp với cơ quan quân sự, công an và chính quyền địa phương trong bảo đảm an ninh, an toàn, phòng thủ dân sự, phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn.

Việc thực hiện Luật Dân quân tự vệ tập trung vào củng cố tổ chức, quản lý, đăng ký, tuyển chọn, huấn luyện lực lượng tự vệ và thực hiện các chế độ, chính sách theo quy định. Lực lượng tự vệ tại các đơn vị phối hợp với cơ quan quân sự, công an và chính quyền địa phương trong bảo vệ cơ quan, tham gia các nhiệm vụ bảo đảm an ninh, an toàn và phòng chống, khắc phục hậu quả thiên tai.

Với Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh, Bộ Tài chính tổ chức rà soát, phân loại và bồi dưỡng theo các nhóm đối tượng. Số liệu tổng hợp cho thấy có 142 công chức thuộc đối tượng 1, 1.456 thuộc đối tượng 2, 10.388 thuộc đối tượng 3 và 42.150 thuộc đối tượng 4 đã được thống kê phục vụ công tác bồi dưỡng.

Các trường thuộc Bộ cũng phối hợp với cơ quan quân sự và các trung tâm giáo dục quốc phòng và an ninh để tổ chức giảng dạy cho sinh viên. Báo cáo cho biết 100% sinh viên thuộc diện phải học đã hoàn thành chương trình giáo dục quốc phòng và an ninh theo yêu cầu.

Tại hội nghị, ý kiến từ các đơn vị cho thấy việc triển khai 3 luật đang chịu tác động khá rõ từ quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và đặc điểm hoạt động của từng hệ thống.

Đại diện Kho bạc Nhà nước, bà Tô Thị Hà cho biết, giai đoạn 2013–2025, hệ thống Kho bạc đã cử 2.048 lượt công chức tham gia bồi dưỡng kiến thức quốc phòng và an ninh. Nếu năm 2024 có 570 lượt công chức được bồi dưỡng thì năm 2025 chỉ còn 38 lượt, chủ yếu do quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy. Kho bạc Nhà nước dự kiến tiếp tục tổ chức bồi dưỡng cho những trường hợp chưa được tham gia.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Đức Thanh

Đáng chú ý, trước số lượng lớn cán bộ thuộc đối tượng 4 và yêu cầu chuyển đổi số, Kho bạc đề nghị nghiên cứu hình thức bồi dưỡng trực tuyến đối với nhóm này, trong khi các đối tượng 1, 2 và 3 tiếp tục học trực tiếp.

Ông Nguyễn Thế Hùng - đại diện Học viện Tài chính cũng cho biết, nội dung giáo dục quốc phòng và an ninh được lồng ghép trong các tuần sinh hoạt chính trị, hoạt động Đoàn - Hội và các kênh thông tin của Học viện. Mỗi năm, Học viện phối hợp đưa hơn 4.000 sinh viên đi học giáo dục quốc phòng và an ninh. Tuy nhiên, phần lớn giảng viên được phân công kiêm nhiệm nên việc tổ chức, chỉ đạo công tác này còn có những hạn chế; Học viện đề nghị tăng cường ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số.

Trong khi đó, đại diện đến từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam cũng lưu ý đặc thù của hệ thống dọc, với tổ chức quân sự, tự vệ được triển khai trong toàn ngành. Do đó, đơn vị đề nghị Bộ Tài chính có hướng dẫn cụ thể hơn đối với các đơn vị thuộc hệ thống dọc, bảo đảm vừa thực hiện thống nhất nhiệm vụ quốc phòng, an ninh của Bộ, vừa đáp ứng yêu cầu đặc thù của từng ngành. Bảo hiểm Xã hội Việt Nam cũng đồng tình với việc tăng cường đào tạo trực tuyến, nhất là đối với đối tượng 4; hàng năm đơn vị xây dựng kế hoạch kiểm tra, giám sát và thực hiện ít nhất 3 - 4 cuộc tại các đơn vị…

Những ý kiến này cho thấy cùng một hệ thống pháp luật nhưng cách tổ chức thực hiện có những yêu cầu khác nhau tùy mô hình tổ chức, đặc điểm hoạt động và quy mô lực lượng. Đặc biệt, việc sắp xếp bộ máy, chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp và đẩy mạnh chuyển đổi số đang đặt ra yêu cầu điều chỉnh cách thức tổ chức, quản lý và bồi dưỡng.

Rà soát pháp luật trước yêu cầu mới

Bên cạnh kết quả đạt được, Bộ Tài chính cũng chỉ ra một số nội dung cần tiếp tục nghiên cứu. Một số quy định của Luật Quốc phòng được xây dựng trong bối cảnh tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương trước đây, do đó cần rà soát để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phân cấp, phân quyền hiện nay.

Do đó, Bộ Tài chính đề nghị nghiên cứu, hoàn thiện quy định về mô hình, vị trí, chức năng, nhiệm vụ của Ban Chỉ huy Quân sự tại các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và doanh nghiệp nhà nước; đồng thời rà soát các quy định liên quan đến khu vực phòng thủ, động viên quốc phòng và kết hợp quốc phòng với phát triển kinh tế - xã hội.

Một nội dung khác được đề nghị cập nhật là các yêu cầu quốc phòng trong điều kiện mới, trong đó có những vấn đề liên quan đến chiến tranh thông tin, tác chiến điện tử, chiến tranh không gian mạng và chiến tranh năng lượng.

Đối với Luật Dân quân tự vệ, Bộ đề nghị rà soát các quy định về tổ chức lực lượng, nhất là điều kiện thành lập Ban Chỉ huy Quân sự tại đơn vị sự nghiệp công lập, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp nhà nước sau quá trình sắp xếp, hợp nhất. Nội dung, thời gian huấn luyện cũng được đề nghị gắn hơn với nhiệm vụ chuyên môn của từng ngành, lĩnh vực.

Bộ đồng thời đề xuất nghiên cứu điều chỉnh độ tuổi thực hiện nghĩa vụ tham gia dân quân tự vệ theo hướng nam từ đủ 18 đến 50 tuổi, nữ từ đủ 18 đến 45 tuổi; trường hợp tình nguyện có thể kéo dài hơn theo quy định.

Với Luật Giáo dục quốc phòng và an ninh, các nhóm đối tượng, nội dung và hình thức bồi dưỡng cũng cần được cập nhật cho phù hợp với tổ chức bộ máy mới. Việc ứng dụng chuyển đổi số, tổ chức học trực tuyến đối với phần lý thuyết được đề nghị nghiên cứu để giảm thời gian, chi phí, đồng thời thống nhất nội dung đào tạo.

Kết luận hội nghị, ông Tô Anh Vũ cho biết, Cục Kế hoạch - Tài chính sẽ tiếp thu các ý kiến tại hội nghị, hoàn thiện báo cáo tổng kết của Bộ Tài chính để báo cáo Ban Chỉ đạo Trung ương và Bộ Quốc phòng; đồng thời tiếp tục tham mưu hoàn thiện chính sách, pháp luật về quốc phòng, quân sự, dân quân tự vệ trong phạm vi chức năng của Bộ.

Đặc biệt, thời gian tới Cục Kế hoạch Tài chính tiếp tục nghiên cứu, cập nhật các quy định mới, tăng cường theo dõi, đánh giá việc thực hiện pháp luật và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dữ liệu, nhất là công tác giáo dục quốc phòng và an ninh đối với đối tượng 4.

Ngày 18/9, tại Hà Nội, Công ty cổ phần Chứng khoán SSI tổ chức sự kiện “Viet Nam Becoming”, quy tụ đại diện cơ quan quản lý cùng nhiều tổ chức đầu tư, định chế tài chính và doanh nghiệp trong nước, quốc tế.

Câu chuyện xuyên suốt tại sự kiện không chỉ là dấu mốc nâng hạng, mà tập trung nhiều hơn vào chặng đường tiếp theo của thị trường chứng khoán Việt Nam: làm thế nào để gia tăng khả năng tiếp cận, đáp ứng yêu cầu của các nhà đầu tư tổ chức và chuyển cơ hội từ nâng hạng thành dòng vốn thực tế.

Phát biểu tại sự kiện, ông Nguyễn Đức Thông - Tổng Giám đốc SSI cho rằng, việc Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng không đơn thuần là một “nhãn” mới dành cho thị trường. Quan trọng hơn, đây là cơ hội để thị trường phát triển sâu hơn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của nhà đầu tư và mở rộng khả năng kết nối với thị trường vốn quốc tế.

Theo ông Thông, trong hành trình này, vấn đề không phải ai đi trước hay đi sau, mà là các thành viên cùng tham gia để xây dựng một thị trường vốn Việt Nam rộng lớn và phát triển bền vững hơn.

“Thời điểm tốt nhất để trồng một cái cây là 20 năm trước, thời điểm tốt thứ hai là bây giờ. Với những nhà đầu tư vừa gieo những hạt giống đầu tư tại Việt Nam, đây là thời điểm chín muồi. Chào mừng đến với Việt Nam” - Tổng Giám đốc SSI chia sẻ.

Ở góc độ cơ quan quản lý, ông Bùi Hoàng Hải - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) nhìn nhận sự phát triển của thị trường chứng khoán Việt Nam và việc bước vào nhóm thị trường mới nổi là kết quả của một quá trình cải cách kéo dài, với sự chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính và sự tham gia của các sở giao dịch, tổ chức trung gian, công ty niêm yết cùng các thành viên thị trường.

Quang cảnh sự kiện. Ảnh: SSI

Dấu mốc này không chỉ cho thấy sự tiến triển của thị trường chứng khoán Việt Nam, mà còn là minh chứng cho quá trình Việt Nam tham gia ngày càng sâu hơn vào hệ sinh thái tài chính toàn cầu.

Theo Phó Chủ tịch UBCKNN, khi thị trường bước sang một giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đối với các chủ thể tham gia cũng cao hơn. Sự phát triển của thị trường phải gắn với tính công bằng, minh bạch và bền vững, từ đó tiếp tục củng cố niềm tin của nhà đầu tư, gia tăng sức hấp dẫn của thị trường Việt Nam và thu hút hiệu quả hơn nguồn vốn trong nước cũng như quốc tế.

Tiếp tục hoàn thiện những điều kiện để đón dòng vốn

Theo ông Bùi Hoàng Hải, đạt được các điều kiện nâng hạng không có nghĩa quá trình cải cách đã hoàn tất, thời gian tới, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục phối hợp với các bên liên quan và cộng đồng nhà đầu tư để xác định, xử lý những vấn đề ưu tiên của thị trường.

Trong đó, những nội dung đáng chú ý gồm tiếp tục hoàn thiện cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP), nâng cao năng lực quản trị rủi ro và hiện đại hóa hạ tầng thị trường. Song song với đó là phát triển thêm các sản phẩm để đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của nhà đầu tư trong nước và quốc tế.

Minh bạch thông tin cũng là một trong những yêu cầu quan trọng khi thị trường tiếp cận sâu hơn với dòng vốn tổ chức toàn cầu. Việc tăng cường công bố thông tin, trong đó có thông tin và báo cáo quản trị bằng tiếng Anh, sẽ giúp nhà đầu tư quốc tế tiếp cận doanh nghiệp thuận lợi hơn, đồng thời góp phần đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao về quản trị và minh bạch.

Ông Bùi Hoàng Hải - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) phát biểu tại sự kiện. Ảnh: SSI

Cùng với cải thiện hạ tầng và khả năng tiếp cận, Việt Nam cần tiếp tục gia tăng chất lượng hàng hóa trên thị trường. Phó Chủ tịch UBCKNN đề cập việc tạo điều kiện thuận lợi hơn cho quá trình niêm yết, phát triển nguồn hàng, trong đó có các doanh nghiệp nhà nước, qua đó góp phần nâng cao thanh khoản và chiều sâu của thị trường. Những cải cách này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn với thị trường vốn và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ông Bùi Hoàng Hải nhấn mạnh, đồng thời bày tỏ kỳ vọng ngày càng nhiều dòng vốn dài hạn sẽ tham gia và đóng góp vào sự phát triển của thị trường Việt Nam.

Theo lãnh đạo UBCKNN, mục tiêu trong giai đoạn tiếp theo là tiếp tục nâng cao lợi thế cạnh tranh, xây dựng môi trường đầu tư bền vững và tạo dựng một điểm đến an toàn, hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư quốc tế.

Từ góc nhìn của tổ chức xếp hạng, bà Fiona Bassett - Tổng Giám đốc FTSE Russell đánh giá việc Việt Nam bước vào nhóm thị trường mới nổi là một bước tiến trong quá trình hội nhập sâu hơn với thị trường vốn quốc tế.

FTSE Russell đánh giá cao sự hợp tác của Việt Nam trong quá trình phát triển và cải cách thị trường, đồng thời cam kết tiếp tục đồng hành trong chặng đường phía trước. Theo bà Fiona Bassett, sự phát triển của thị trường vốn Việt Nam không chỉ mở rộng lựa chọn cho nhà đầu tư trong nước mà còn tạo thêm một điểm đến cho các nhà đầu tư quốc tế./.

Theo báo cáo từ Bộ Tài chính, đến ngày 10/9, cả nước đã giải ngân 523.813,6 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 51,2% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. So với trước đó 1 tuần (tính đến ngày 3/9), số vốn giải ngân tăng thêm hơn 10.500 tỷ đồng.

Như vậy, gần một nửa kế hoạch vốn còn lại đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương phải giải ngân trong 4 tháng còn lại. Đây cũng là thời điểm nhiều dự án phải tăng tốc thi công để có khối lượng hoàn thành, tạo cơ sở thanh toán vốn.

Thực tế triển khai từ đầu năm đến nay cho thấy, tốc độ giải ngân giữa các địa phương, đơn vị rất khác nhau. Có nơi đã vượt khá xa mức bình quân chung, nhưng cũng có nơi tỷ lệ còn thấp dù thời gian để về đích không còn nhiều.

Thi công hầm đường bộ Hoàng Liên kết nối phường Sa Pa (tỉnh Lào Cai) và xã Bình Lư (tỉnh Lai Châu). Ảnh: Đức Thanh

Tại Hà Nội, tính đến đầu tháng 9/2026, thành phố đã giải ngân 92.592 tỷ đồng vốn đầu tư công, đạt 77,17% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao. Đà giải ngân tập trung ở các dự án hạ tầng giao thông, đô thị, thoát nước và những công trình trọng điểm của thành phố.

Cũng đến đầu tháng 9/2026, Đà Nẵng giải ngân 11.351 tỷ đồng, đạt 66,03% kế hoạch Thủ tướng giao, tăng hơn 2.537 tỷ đồng so với cuối tháng 7, tương ứng tăng 28,79%. Trong số này, khoảng 7.324 tỷ đồng là thanh toán khối lượng hoàn thành, chiếm 64,5% và hơn 4.026 tỷ đồng là tạm ứng.

Ngược lại, tại Đắk Lắk mới giải ngân gần 3.879 tỷ đồng tính đến ngày 4/9, tương đương 34,35% tổng kế hoạch năm. Với tỷ lệ này, tỉnh Đắk Lắk đang đứng thứ 30/34 tỉnh, thành phố. Đáng chú ý, hiện tỉnh còn 1.375 tỷ đồng chưa đủ điều kiện giao vốn. Riêng trong tháng 8, theo kế hoạch, tỉnh phải giải ngân ít nhất 3.000 tỷ đồng nhưng thực tế chỉ đạt khoảng 604 tỷ đồng.

Quảng Ngãi cũng nằm trong nhóm địa phương có tốc độ giải ngân thấp. Đến ngày 3/9, tỉnh giải ngân khoảng 3.113 tỷ đồng, đạt 38,8% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao.

Với mức giải ngân bình quân chung của cả nước là 51,2%, sự chênh lệch trong giải ngân giữa các địa phương hiện đang khá lớn. Theo Bộ Tài chính, đến ngày 10/9 vẫn còn 15 địa phương và 24 bộ, ngành có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân chung này.

Đáng chú ý, với những địa phương đang ở nhóm thấp, phần vốn còn phải giải ngân từ nay đến hết năm không chỉ lớn về giá trị, mà còn đòi hỏi phải xử lý đồng thời nhiều công việc để tạo được khối lượng thực hiện.

Điểm nghẽn dồn về những tháng cuối năm

Thực tế triển khai từ các địa phương cho thấy, nguyên nhân giải ngân chậm không chỉ nằm ở một khâu. Có dự án còn vướng giải phóng mặt bằng, có dự án chậm hoàn thiện thủ tục đầu tư, lựa chọn nhà thầu; có nơi việc bố trí, phân bổ vốn chưa theo kịp tiến độ dự án. Vì thế, khi dự án chưa đủ điều kiện triển khai thì mặc dù vốn đã được bố trí cũng chưa thể chuyển thành khối lượng để thanh toán.

Đấy là còn chưa kể sau khi có mặt bằng, dự án còn phải có thiết kế, dự toán, lựa chọn được nhà thầu, có vật liệu và nhân lực để tổ chức thi công. Đây là những khâu đang tạo áp lực không nhỏ khi hàng loạt công trình cùng bước vào giai đoạn tăng tốc.

Tuy nhiên, theo nhận định và đánh giá từ các ban quản lý dự án, nguyên nhân chính hiện đang làm tiến độ giải ngân bị kéo chậm lại nằm ở nguồn nhân công. Ông Nguyễn Lê Minh - Giám đốc Ban điều hành Dự án cải tạo, mở rộng Quốc lộ 2 đoạn Vĩnh Yên - Việt Trì cho biết, nhân công hiện khá khan hiếm, nhất là lao động có tay nghề và thợ kỹ thuật. Nhiều dự án trọng điểm cũng đang phải tăng tốc để về đích, cùng lúc cần huy động một lượng lớn nhân lực nên việc tìm kiếm, bố trí người cho các công trường trở nên khó khăn hơn.

“Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mở thêm mũi thi công, tăng ca hoặc đẩy nhanh tiến độ. Có mặt bằng và có vốn nhưng nếu thiếu người, thiếu máy móc hoặc vật liệu thì công trường cũng khó tăng tốc theo kế hoạch”- ông Minh nhận định.

Ngoài ra, nguồn cung và giá vật liệu xây dựng cũng là nguyên nhân ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công của dự án. Hiện nhiều công trình lớn cùng tăng tốc vào cuối năm, vì thế nhu cầu vật liệu, máy móc và nhân lực tăng theo. Với những dự án đã chậm từ đầu năm, việc dồn khối lượng vào những tháng cuối càng tạo thêm áp lực cho nhà thầu.

Đặc biệt hơn nữa, những tháng cuối năm thường trùng với mùa mưa tại nhiều địa phương, trong khi các hạng mục ngoài trời như san nền, xử lý nền móng, vận chuyển vật liệu hay thi công đường phụ thuộc khá nhiều vào điều kiện thời tiết.

4 tháng để chạy đua về đích

TS. Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV từng lưu ý rằng, khi các dự án đầu tư công tồn đọng, chậm tiến độ sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giải ngân. Vì thế theo ông, cùng với việc đẩy mạnh đầu tư công, cần xử lý các dự án chậm giải ngân và nâng hiệu quả sử dụng vốn.

Gần đây nhất, khi bàn về giải pháp thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, ông Cấn Văn Lực và nhóm nghiên cứu BIDV tiếp tục đề nghị cần giải quyết kịp thời các vướng mắc, đồng thời nâng trách nhiệm của người đứng đầu, hướng tới mục tiêu giải ngân toàn bộ kế hoạch.

Nhìn vào số liệu hiện tại, tốc độ giải ngân những tháng cuối năm sẽ không thể giống nhau ở tất cả các địa phương. Đơn cử Hà Nội, Đà Nẵng đã có nền giải ngân cao hơn bình quân chung, trong khi Đắk Lắk, Quảng Ngãi và nhiều địa phương khác vẫn còn khoảng cách khá xa.

Theo Bộ Tài chính, đến ngày 10/9, ngoài 9 cơ quan trung ương và 19 địa phương đã có tỷ lệ giải ngân từ mức bình quân chung cả nước trở lên thì vẫn còn 24 bộ, cơ quan trung ương và 15 địa phương có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân cả nước. Đặc biệt, có 3 cơ quan trung ương có tỷ lệ giải ngân dưới 6% và chưa giải ngân.

Nếu không tính 5% kế hoạch vốn đầu tư công của địa phương được dành để tiết kiệm, dự kiến bố trí cho dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tỷ lệ giải ngân đến ngày 10/9 đạt 52,9% kế hoạch sau điều chỉnh.

Trước thực tế này, phần vốn còn lại cần giải ngân phụ thuộc vào việc từng địa phương, từng bộ, ngành có thể xử lý được bao nhiêu dự án đang vướng, đưa thêm bao nhiêu công trình vào thi công và tạo ra bao nhiêu khối lượng đủ điều kiện thanh toán.

Theo Bộ Tài chính, mốc giải ngân đạt 51,2% của cả nước đến ngày 10/9 cho thấy tiến độ đã qua nửa chặng đường. Nhưng để đi tiếp chặng còn lại, những việc cần làm không chỉ là thanh toán vốn mà mặt bằng phải được bàn giao, thủ tục phải được hoàn tất, nhà thầu phải có đủ nhân lực và máy móc, vật liệu phải đáp ứng và công trường phải duy trì được nhịp thi công. 4 tháng cuối năm vì thế sẽ là khoảng thời gian quyết định khả năng biến phần vốn còn lại trên kế hoạch thành khối lượng thực tế trên công trường.

Kê khai thuế là một trong những nội dung mà hộ kinh doanh thường xuyên phải thực hiện. Trước đây, mỗi kỳ kê khai thuế, nhiều hộ kinh doanh (đặc biệt là người mới ra kinh doanh) thường lúng túng, không biết bắt đầu từ đâu, phải nhờ đến cán bộ thuế hoặc người khác hỗ trợ.

Với đặc thù số lượng lớn, quy mô và trình độ tiếp cận công nghệ khác nhau, việc đơn giản hóa quy trình, tăng tính trực quan và hỗ trợ người nộp thuế trong từng thao tác có ý nghĩa thiết thực. Nhận diện rõ vấn đề, ngành Thuế đã bổ sung, nâng cấp đưa Chatbot AI vào ứng dụng trên ứng dụng eTax Mobile.

Chatbot AI hỗ trợ hộ kinh doanh khai thuế đơn giản trên ứng dụng eTax Mobile. Ảnh: Đức Thanh

Với Chatbot AI, người nộp thuế chỉ cần tương tác theo hình thức hỏi - đáp đơn giản. Chatbot AI sẽ đặt từzzzng câu hỏi cụ thể (doanh thu bao nhiêu, kê khai mới hay bổ sung, kê khai cho quý nào, ngành nghề gì,...) và tự động gợi ý nội dung tờ khai hoàn chỉnh.

Bà Trần Thị Xuân - Ban chuyển đổi số (Cục Thuế) cho biết, chức năng kê khai thuế hộ kinh doanh qua Chatbot AI là một trong những chức năng được bổ sung, nâng cấp trên ứng dụng eTax Mobile. Chức năng được thiết kế nhằm hướng dẫn người sử dụng thực hiện kê khai thuế ngay trên môi trường điện tử.

Đối tượng thực hiện là hộ kinh doanh đã có mã số thuế đăng ký kinh doanh. Hiện chức năng hỗ trợ kê khai tờ khai mẫu 01/CNKD đối với trường hợp có doanh thu trong năm trên 1 tỷ đồng. Một số trường hợp như tờ khai bổ sung, tờ khai 01/TKN đối với nhóm có doanh thu đến 1 tỷ đồng và tờ khai 01/BĐS hiện chưa được hỗ trợ trên Chatbot AI, người nộp thuế thực hiện trên ứng dụng eTax.

Điểm đáng chú ý là người nộp thuế không nhất thiết phải ghi nhớ toàn bộ quy trình thao tác. Sau khi đăng nhập eTax Mobile bằng mã số thuế của hộ kinh doanh và truy cập Trợ lý ảo, người nộp thuế có thể bắt đầu luồng kê khai bằng cách lựa chọn chức năng hỗ trợ khai thuế hộ kinh doanh hoặc trực tiếp đặt câu hỏi cho Chatbot, như “Tôi muốn kê khai HKD”, “Tôi là CNKD muốn kê khai thuế”…

Từ đó, Chatbot AI lần lượt hỗ trợ người nộp thuế cung cấp các thông tin cần thiết như doanh thu dự kiến, hình thức và kỳ kê khai, địa điểm kinh doanh, đối tượng kê khai, ngành nghề kinh doanh, doanh thu tính thuế… Hệ thống đồng thời hiển thị số thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân tạm tính để người nộp thuế kiểm tra và điều chỉnh trước khi tiếp tục.

Giúp hộ kinh doanh giảm thiểu sai sót

Không chỉ hỗ trợ nhập thông tin, luồng kê khai trên Chatbot AI còn được thiết kế để xử lý những nội dung phát sinh trong quá trình kê khai. Tùy trường hợp, hệ thống hỗ trợ lựa chọn kỳ kê khai, nhóm ngành nghề, doanh thu giá trị gia tăng và doanh thu thu nhập cá nhân; đồng thời đưa ra các thông tin tính thuế để người nộp thuế kiểm tra trước khi xác nhận.

Đặc biệt, với lần đầu kê khai hộ kinh doanh, hệ thống còn hỗ trợ kê khai thông tin tài khoản ngân hàng nếu chưa có dữ liệu, gồm tên chủ tài khoản, số tài khoản và ngân hàng mở tài khoản.

Sau khi hoàn tất, toàn bộ thông tin được hệ thống tổng hợp để người nộp thuế kiểm tra, có thể kết xuất thông tin, xem tờ khai dưới dạng PDF và thực hiện nộp tờ khai, xác nhận OTP để hoàn tất.

Chức năng Chatbot AI góp phần giảm bớt thao tác, tăng tính trực quan trong quá trình kê khai và tạo thêm một phương thức tiếp cận dịch vụ thuế điện tử thuận tiện cho hộ kinh doanh.

Sử dụng eTax Mobile để kê khai thuế, chị Hoàng Thị Thu Vân - Hộ kinh doanh tại Hà Nội cho biết, chỉ cần nhập tôi muốn kê khai thuế, Chatbot sẽ lần lượt đặt từng câu hỏi cần thiết như, doanh thu bao nhiêu, kê khai mới hay kê khai bổ sung, kê khai cho quý nào. Khi có đủ thông tin, Chatbot sẽ tự động gợi ý nội dung tờ khai để người nộp thuế kiểm tra và thực hiện, các bước thao tác rất cụ thể và chi tiết.

Cùng trải nghiệm kê khai thuế trên ứng dụng eTax Mobile, anh Hoàng Minh Nguyên - hộ kinh doanh trên địa bàn Hà Nội cho biết, nhờ có Chatbot AI hỗ trợ, giờ đây hộ kinh doanh không cần phải nhớ các tên biểu mẫu phức tạp hay quy định chuyên ngành. Chatbot AI sẽ hỗ trợ giúp người nộp thuế chủ động xác định đúng ngành nghề, tỷ lệ thuế và số thuế phải nộp. Với Chatbot AI, hộ kinh doanh sẽ giảm thiểu sai sót, giúp thao tác kê khai và nộp tờ khai diễn ra vô cùng nhanh chóng.

Tuy nhiên, theo khuyến nghị của Cục Thuế, hộ kinh doanh cần chuẩn bị đầy đủ, chính xác các thông tin về doanh thu, ngành nghề, địa điểm kinh doanh và các khoản thuế, phí phát sinh trước khi thực hiện kê khai.

Đồ họa: Đan Nguyễn

Ông Kojima Kazunobu

Ông Kojima Kazunobu: Ngày 21/9 sẽ là một dấu mốc quan trọng không chỉ đối với thị trường chứng khoán Việt Nam, mà còn đối với quá trình hội nhập của Việt Nam vào hệ thống tài chính toàn cầu. Việc được đưa vào bộ chỉ số thị trường mới nổi của FTSE Russell là kết quả của nhiều năm nỗ lực cải thiện khả năng tiếp cận thị trường, hạ tầng giao dịch và khuôn khổ pháp lý. Quan trọng hơn, điều này cho thấy thị trường vốn Việt Nam đã đạt tới một mức độ phát triển cao hơn, ngày càng được công nhận theo các tiêu chuẩn quốc tế.

Vì vậy, ý nghĩa của sự kiện này vượt phạm vi của riêng thị trường chứng khoán và phản ánh sự phát triển rộng lớn hơn của nền kinh tế và hệ thống tài chính Việt Nam.

PV: Điều này sẽ tác động thế nào tới dòng vốn quốc tế trên thị trường chứng khoán Việt Nam?

Ông Kojima Kazunobu: Nhiều thành viên thị trường kỳ vọng việc nâng hạng sẽ thu hút lượng vốn nước ngoài đáng kể, bao gồm dòng vốn thụ động từ các quỹ đầu tư theo chỉ số và sự quan tâm gia tăng từ các nhà đầu tư chủ động chuyên về thị trường mới nổi. Dù các ước tính có khác nhau, xu hướng chung là rõ ràng: Việt Nam sẽ nhận được nhiều sự chú ý hơn từ cộng đồng đầu tư toàn cầu.

Tuy nhiên, ý nghĩa của sự kiện này không nên được đo lường chỉ bằng lượng vốn đổ vào ngay sau thời điểm được đưa vào chỉ số. Kinh nghiệm tại nhiều thị trường khác cho thấy, các nhà đầu tư quốc tế thường hình thành đánh giá của mình dần dần thông qua trải nghiệm đầu tư thực tế, thay vì chỉ dựa vào thông báo nâng hạng.

Theo quan điểm của tôi, tác động quan trọng hơn là Việt Nam sẽ trở thành điểm đến đầu tư khả thi đối với một phạm vi rộng hơn rất nhiều, bao gồm các nhà đầu tư toàn cầu chuyên về thị trường mới nổi. Khi ngày càng nhiều nhà đầu tư quốc tế quan tâm đến các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các công ty niêm yết vốn hóa lớn, cơ hội đối thoại giữa doanh nghiệp và nhà đầu tư sẽ gia tăng đáng kể. Trong một thị trường tăng trưởng cao như Việt Nam, các nhà đầu tư không chỉ quan tâm đến quản trị doanh nghiệp và công bố thông tin mà còn muốn hiểu rõ mô hình kinh doanh, chiến lược tăng trưởng dài hạn, lợi thế cạnh tranh và vị thế của doanh nghiệp trong thị trường khu vực và toàn cầu.

Khi các tương tác này ngày càng sâu rộng, doanh nghiệp Việt Nam sẽ có nhiều cơ hội hơn để truyền tải câu chuyện tăng trưởng, tầm nhìn chiến lược và tiềm năng tạo ra giá trị dài hạn tới các nhà đầu tư quốc tế. Điều này có thể góp phần giúp doanh nghiệp được định giá chính xác hơn, thu hút sự quan tâm rộng rãi hơn từ giới phân tích và nhà đầu tư, đồng thời nâng cao mức độ hiện diện quốc tế của các doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam. Về dài hạn, tôi kỳ vọng những diễn biến này sẽ không chỉ hỗ trợ dòng vốn nước ngoài, mà còn góp phần nâng cao vị thế quốc tế của toàn bộ thị trường vốn Việt Nam.

Theo nghĩa đó, việc được FTSE nâng hạng không phải là điểm kết thúc của một tiến trình cải cách, mà là điểm khởi đầu của một giai đoạn mới, trong đó các doanh nghiệp hàng đầu và thị trường vốn Việt Nam sẽ được đánh giá và ngày càng hội nhập sâu hơn vào cộng đồng đầu tư toàn cầu.

Nâng hạng theo tiêu chuẩn của FTSE mở cơ hội cho Việt Nam hút dòng vốn quốc tế dài hạn. Ảnh: Đức Thanh

PV: Theo ông, Việt Nam cần tiếp tục cải thiện những gì để không những duy trì và hướng tới thứ hạng cao hơn, mà còn quan trọng hơn là tăng sức hấp dẫn với các nhà đầu tư quốc tế?

Ông Kojima Kazunobu: Các cải thiện về mặt kỹ thuật vẫn rất quan trọng, bao gồm việc tiếp tục nâng cấp hạ tầng thị trường, cơ chế đối tác bù trừ trung tâm và khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài. Những biện pháp này sẽ hỗ trợ hoạt động giao dịch diễn ra thuận lợi sau khi Việt Nam được đưa vào bộ chỉ số FTSE Russell và giúp duy trì sự phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế.

Tuy nhiên, nhìn xa hơn các yêu cầu trước mắt này, giai đoạn phát triển tiếp theo của thị trường vốn Việt Nam cần tập trung vào ba ưu tiên mang tính cơ cấu: nâng cao thanh khoản và khả năng đầu tư của thị trường, cải thiện chất lượng doanh nghiệp niêm yết và xây dựng nền tảng nhà đầu tư dài hạn vững mạnh hơn.

Thứ nhất, Việt Nam cần tăng cường thanh khoản và khả năng đầu tư của thị trường. Đối với các nhà đầu tư tổ chức quốc tế, thanh khoản đồng nghĩa với khả năng xây dựng, quản lý và thoái vốn khỏi các khoản đầu tư có quy mô đáng kể. Mặc dù vốn hóa thị trường của Việt Nam đã tăng trưởng mạnh trong những năm qua, quy mô thị trường và khả năng đầu tư không hoàn toàn như nhau. Việc tăng tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng, cải thiện cơ cấu sở hữu và mở rộng số lượng doanh nghiệp vốn hóa lớn có khả năng tiếp cận đối với nhà đầu tư nước ngoài sẽ giúp Việt Nam trở thành một điểm đến đầu tư hấp dẫn hơn đối với các dòng vốn quy mô lớn.

Thứ hai, Việt Nam cần có thêm nhiều doanh nghiệp niêm yết mà các nhà đầu tư toàn cầu thực sự muốn và có khả năng đầu tư. Hiện nay thị trường có hàng trăm công ty niêm yết, tuy nhiên số lượng doanh nghiệp đáp ứng được các yêu cầu của nhà đầu tư quốc tế về quy mô, thanh khoản, quản trị, năng lực cạnh tranh và truyền thông với nhà đầu tư vẫn còn hạn chế.

Thứ ba, Việt Nam cần xây dựng một nền tảng mạnh mẽ hơn về vốn đầu tư tổ chức dài hạn. Về bản chất, các tổ chức đầu tư quản lý nguồn vốn có nguồn gốc từ tài sản tài chính của các hộ gia đình. Do đó, ưu tiên quan trọng là tạo ra những kênh đáng tin cậy để nguồn tiết kiệm của người dân có thể được chuyển hóa thành các khoản đầu tư dài hạn được quản lý chuyên nghiệp…. Một cộng đồng nhà đầu tư chuyên nghiệp có quy mô lớn hơn cũng sẽ giúp tăng cường đối thoại với các doanh nghiệp niêm yết. Các nhà đầu tư tổ chức có trách nhiệm có thể thúc đẩy quản trị doanh nghiệp tốt hơn, phân bổ vốn hiệu quả hơn, xây dựng chiến lược tăng trưởng bền vững hơn và tạo ra giá trị doanh nghiệp trong dài hạn.

Ba ưu tiên này có mối liên hệ chặt chẽ bổ trợ cho nhau. Một thị trường có khả năng đầu tư tốt hơn sẽ thu hút dòng vốn dài hạn. Các doanh nghiệp chất lượng cao sẽ tạo ra những cơ hội đầu tư hấp dẫn hơn. Trong khi đó, các nhà đầu tư tổ chức mạnh hơn sẽ góp phần nâng cao tính ổn định của thị trường và giá trị doanh nghiệp thông qua hoạt động đầu tư rõ ràng theo lộ trình và đối thoại mang tính xây dựng. Nếu đạt được tiến bộ trên cả ba phương diện này, Việt Nam sẽ có vị thế để trở thành một thị trường vốn mới nổi sâu rộng hơn, cạnh tranh hơn và hấp dẫn hơn trong mắt các nhà đầu tư quốc tế.

PV: Xin cảm ơn ông!

Theo bà Fiona Bassett, việc thị trường chứng khoán Việt Nam được đưa vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp trong các bộ chỉ số cổ phiếu toàn cầu của FTSE Russell từ tháng 9/2026 là một thành tựu quan trọng. Kết quả này phản ánh những tiến triển của Việt Nam trong củng cố thị trường vốn, cải thiện khả năng tiếp cận thị trường và tăng cường hội nhập với cộng đồng đầu tư toàn cầu.

Bà Fiona Bassett - Tổng Giám đốc FTSE Russell phát biểu tại sự kiện. Ảnh: SSI.

Đây cũng là sự ghi nhận đối với quá trình cải cách, hiện đại hóa thị trường trong thời gian dài, cùng sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý, sở giao dịch, thành viên thị trường và nhà đầu tư.

FTSE Russell đã có nhiều năm làm việc với các cơ quan chức năng và thành viên thị trường tại Việt Nam. Trong quá trình này, tổ chức trực tiếp chứng kiến sự tham gia và phối hợp giữa các bên nhằm từng bước đáp ứng những tiêu chí cần thiết. Những kinh nghiệm của Việt Nam trong hành trình này có thể trở thành một trường hợp tham khảo đối với các quốc gia thực hiện quá trình tương tự.

Bên cạnh đó, bà Fiona Bassett cho rằng, việc gia nhập nhóm thị trường mới nổi thứ cấp không chỉ là một dấu mốc về phân loại thị trường, mà còn nằm trong câu chuyện rộng hơn về vai trò ngày càng lớn của Việt Nam trên thị trường vốn toàn cầu. Những tiến triển đạt được trong những năm gần đây đã tạo điều kiện để thị trường Việt Nam tham gia sâu hơn vào các dòng vốn đầu tư quốc tế.

Đại diện FTSE Russell cho biết sẽ tiếp tục hợp tác với Việt Nam trong những năm tới, trong bối cảnh thị trường tiếp tục quá trình phát triển và hội nhập với cộng đồng đầu tư quốc tế.

Ông Duncan Burns - Giám đốc phụ trách Quản lý đầu tư và Cổ phiếu toàn cầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Vanguard chia sẻ tại sự kiện. Ảnh: SSI.

Cùng nhìn nhận nâng hạng là kết quả của quá trình phối hợp giữa nhiều bên, ông Duncan Burns - Giám đốc phụ trách Quản lý đầu tư và Cổ phiếu toàn cầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Vanguard cho rằng việc Việt Nam chính thức trở thành thị trường mới nổi là một dấu mốc đáng chú ý đối với thị trường chứng khoán.

Theo ông Duncan Burns, quá trình chuẩn bị có sự tham gia của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Bộ Tài chính, FTSE Russell, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), các sở giao dịch chứng khoán, ngân hàng lưu ký, ngân hàng đầu tư cùng nhiều tổ chức và thành viên thị trường khác.

Việc chuyển sang nhóm thị trường mới nổi cũng cho thấy mức độ hội nhập ngày càng sâu hơn của thị trường chứng khoán Việt Nam với thị trường tài chính toàn cầu. Trước khi đạt được cột mốc này, thị trường đã trải qua quá trình triển khai nhiều thay đổi nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn cao hơn, qua đó tạo điều kiện để Việt Nam xuất hiện rộng hơn trong các danh mục đầu tư toàn cầu.

Đáng chú ý, đại diện Vanguard cho biết tổ chức này sẽ tiếp tục đầu tư hơn 2,5 tỷ USD, tương đương khoảng 65.000 tỷ đồng, vào Việt Nam. Thông qua các danh mục đầu tư đa dạng của Vanguard, những nhà đầu tư chưa từng trực tiếp đến Việt Nam cũng có thể tham gia thị trường và tiếp cận tài sản tại Việt Nam.

Ông Duncan Burns nhấn mạnh, điều này cho thấy ý nghĩa của việc Việt Nam được đưa vào phạm vi đầu tư của các danh mục toàn cầu. Đối với Vanguard, lợi ích tài chính của nhà đầu tư tiếp tục được đặt ở vị trí trung tâm trong quá trình tham gia từng thị trường.

Đại diện Vanguard cũng cho rằng nâng hạng không phải điểm kết thúc của quá trình phát triển thị trường. Sau khi chuyển nhóm, thị trường Việt Nam vẫn cần tiếp tục phát triển và đáp ứng các tiêu chuẩn trong giai đoạn tiếp theo.

Ở góc độ một tổ chức tham gia vào quá trình chuẩn bị, ông Young Lee - Giám đốc điều hành Morgan Stanley cho rằng kết quả thị trường chứng khoán Việt Nam đạt được đến từ quá trình phối hợp giữa cơ quan quản lý, các tổ chức tài chính, thành viên thị trường và nhà đầu tư trong việc xử lý nhiều vấn đề về cơ chế và vận hành.

Một trong những nội dung được thảo luận trong quá trình này là các mô hình giao dịch yêu cầu ký quỹ trước và không yêu cầu ký quỹ trước, cùng những rào cản đối với nhà đầu tư khi tham gia thị trường.

Theo đại diện Morgan Stanley, quá trình hướng tới các tiêu chuẩn của thị trường mới nổi không chỉ liên quan đến việc thay đổi quy định. Để những thay đổi được triển khai trên thực tế, cần có sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, nhà đầu tư, các tổ chức giao dịch và những thành viên trực tiếp tham gia vận hành thị trường.

Trong quá trình chuẩn bị, các bên thường xuyên trao đổi, theo dõi hoạt động của hệ thống và xem xét khả năng xử lý những vấn đề phát sinh. Trong đó, khả năng vận hành và kết nối giữa hệ thống môi giới trong nước với hệ thống môi giới toàn cầu, cũng như mức độ thuận lợi khi chuyển đổi giữa các hệ thống, là những nội dung được đặc biệt quan tâm.

Các yếu tố này cần được kiểm chứng trong thực tế để đáp ứng nhu cầu của nhà đầu tư quốc tế. Việc xử lý những vấn đề đặt ra có sự tham gia của các tổ chức lưu ký, công ty chứng khoán và nhiều thành viên thị trường. Dù có những quan điểm và cách tiếp cận khác nhau, các bên đã từng bước trao đổi, phối hợp và hoàn thiện những điều kiện cần thiết cho quá trình chuyển nhóm của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Chủ động nhận diện, xử lý các điểm nghẽn

Báo cáo về công tác quản lý thuế, Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành cho biết, thời gian qua ngành Thuế đã chủ động nhận diện và xử lý các điểm nghẽn, triển khai chiến dịch làm sạch mã số thuế, đề xuất chủ trương để tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp làm thủ tục giải thể.

Đối với việc hoàn thuế giá trị gia tăng, các thủ tục tiếp tục được rút ngắn, tốc độ xử lý được đẩy nhanh. Tính đến ngày 15/9, số tiền hoàn thuế đã tăng 43,5% so với cùng kỳ.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn chủ trì Hội nghị giao ban. Ảnh: Mạnh Tuấn

Cục Thuế cũng đã trình Bộ đề án về chương trình hoàn thuế với mục tiêu 100% hồ sơ được nộp điện tử; nâng tỷ lệ hồ sơ hoàn trước, kiểm sau từ 78% hiện nay lên 95%. Đối với nhóm hồ sơ hoàn trước, kiểm sau, mục tiêu là 100% được giải quyết đúng hạn; với hồ sơ kiểm tra trước, hoàn thuế sau, phấn đấu 90% hoàn thành đúng hạn.

Báo cáo về doanh nghiệp nhà nước, theo Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước Vũ Hồng Phương, trong tháng 8 Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 40/2026/QĐ-TTg về tiêu chí sắp xếp và tái cơ cấu doanh nghiệp. Đồng thời, Cục đã tổng hợp kế hoạch tái cơ cấu của các doanh nghiệp do Bộ Tài chính làm cơ quan đại diện chủ sở hữu để trình Chính phủ.

Về hiệu quả hoạt động, kết quả sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp nhà nước trong 8 tháng đạt mức cao. Số nộp ngân sách đạt từ 60% đến 90% kế hoạch; lợi nhuận trước thuế hợp nhất đạt khoảng 116% kế hoạch năm. Cục đã làm việc trực tiếp với các tập đoàn để hỗ trợ tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy giải ngân, đóng góp cho mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Trong lĩnh vực đầu tư nước ngoài, đại diện Cục Đầu tư nước ngoài cho biết, lũy kế vốn FDI đăng ký đạt khoảng 40,63 tỷ USD; vốn giải ngân đến nay đạt hơn 17 tỷ USD, tăng khoảng 12% so với cùng kỳ. Cục đang tập trung bám sát địa phương và từng dự án, trực tiếp tháo gỡ vướng mắc cho các dự án lớn có tính chất “bơm máu” cho nền kinh tế; thúc đẩy giải ngân các dự án thuộc khối ngành sản xuất có khả năng gia tăng giá trị thị trường và kim ngạch xuất khẩu.

Vụ Ngân sách nhà nước cùng các đơn vị liên quan đang xây dựng báo cáo đánh giá tình hình kinh tế và các giải pháp chi tiết. Yêu cầu đặt ra là dữ liệu phải được bóc tách đến từng ngành, từng khoản chi, qua đó đánh giá đúng sức khỏe, tính tự chủ và mức độ bền vững của nền kinh tế, làm cơ sở cho điều hành những tháng cuối năm.

Rà soát từng lĩnh vực, từng dự án

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đánh giá điểm nổi bật nhất trong thời gian qua là công tác đôn đốc, chỉ đạo được thực hiện rất sát sao, quyết liệt.

“Về cơ bản chúng ta không có công việc nào bị chậm muộn. Đây là một tiến bộ rất lớn trong điều kiện khối lượng công việc của Bộ Tài chính là rất nhiều. Nhìn vào bảng theo dõi tiến độ, tôi thấy tiến độ công việc tốt hơn trước rất nhiều”, Bộ trưởng nhận định.

Bộ trưởng yêu cầu các đơn vị tiếp tục phát huy kết quả đạt được, bám sát tiến độ công việc đã được triển khai chi tiết, đồng thời xem xét những tồn tại, hạn chế để khẩn trương khắc phục.

Nhiệm vụ hàng đầu là phục vụ thật tốt cho Hội nghị Trung ương 4 và kỳ họp Quốc hội sắp tới. Bộ trưởng yêu cầu Văn phòng Bộ, Vụ Pháp chế và các đơn vị nâng cao trách nhiệm, chuẩn bị chu đáo tài liệu phục vụ công tác trình, tiếp thu và giải trình.

Đối với mục tiêu tăng trưởng, Bộ trưởng nhấn mạnh quyết tâm đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, kết hợp với kiểm soát chặt chẽ lạm phát theo mục tiêu đã đề ra.

Theo đó, trong lĩnh vực chi ngân sách, các đơn vị phải đánh giá kỹ từng cơ quan, đơn vị, lĩnh vực, dự án và công trình so với tiến độ đặt ra; làm rõ nguyên nhân và giải pháp, nhất là đối với các công trình trọng điểm về giao thông, năng lượng và các hạ tầng khác.

Đối với chi thường xuyên, số liệu phải được thống kê chuẩn xác, phân chia theo từng lĩnh vực. Các khoản chi cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục, môi trường, văn hóa và y tế phải được đánh giá cụ thể về tiến độ giải ngân và hiệu quả sử dụng.

Về đầu tư tư nhân, Bộ trưởng yêu cầu rà soát các chính sách thuế, hải quan, hỗ trợ doanh nghiệp và thu hút FDI. Việc quản lý, điều tiết thu hút FDI cần được thực hiện ở cấp Trung ương, tránh để các địa phương tự cạnh tranh lẫn nhau, làm mất lợi thế quốc gia.

Cục Thuế được giao rà soát toàn bộ thủ tục từ đăng ký, nộp, quyết toán, hoàn thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp đến làm sạch dữ liệu. Trách nhiệm của cơ quan quản lý là đơn giản hóa tối đa thủ tục, cách tính thuế phải đơn giản, phù hợp để phục vụ ngay cho nhu cầu tăng trưởng và kinh doanh của người dân.

Bộ trưởng cũng yêu cầu phân tích chính xác sức khỏe nền kinh tế qua số thu ngân sách; theo dõi sát tình hình giá cả, xăng dầu, điện và năng lượng; công khai, minh bạch phương pháp tính các chỉ tiêu thống kê để tổ chức, cá nhân quan tâm có thể tính toán, kiểm tra được số liệu.

Về thủ tục gia nhập và giải thể doanh nghiệp, Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể Bùi Anh Tuấn cho biết, toàn bộ thủ tục gia nhập thị trường đã được thực hiện trực tuyến toàn trình. Việc thành lập doanh nghiệp hầu hết chỉ mất một ngày; 98% hồ sơ thành lập doanh nghiệp được giải quyết trong một ngày, bao gồm cả thủ tục đăng ký thuế đã tích hợp vào đăng ký kinh doanh.

Đối với thủ tục giải thể doanh nghiệp, theo ông Bùi Anh Tuấn, thủ tục giải thể tự nguyện rất đơn giản. Sau khi doanh nghiệp hoàn tất quyết toán thuế, thủ tục có thể giải quyết trong một ngày.

Vướng mắc chủ yếu nằm ở nhóm doanh nghiệp đã ngừng hoạt động, bỏ trốn, mất tích nhưng không thực hiện thủ tục, chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế và tiền xử phạt. Vì vậy, cần truyền thông rõ đây là việc xử lý các doanh nghiệp đã vi phạm, không phải thủ tục giải thể nói chung gặp khó khăn. Bộ Tài chính hiện đã trình phương án ban hành cơ chế đặc thù để xử lý nhanh nhóm doanh nghiệp này.

Khi hoàn thành, Bến Lức - Long Thành sẽ kết nối trực tiếp cao tốc TP. Hồ Chí Minh - Trung Lương với Quốc lộ 51, hình thành một hành lang giao thông Đông - Tây mới qua khu vực phía Nam TP. Hồ Chí Minh. Tuyến đường được kỳ vọng rút ngắn thời gian di chuyển giữa các khu vực sản xuất phía Tây như Long An (cũ) với các trung tâm công nghiệp, cảng biển và hạ tầng logistics lớn ở phía Đông như Đồng Nai, Bà Rịa - Vũng Tàu.

Đối với hoạt động sản xuất và logistics, khả năng kết nối ngày càng trở thành yếu tố quan trọng trong việc lựa chọn địa điểm đầu tư. Không chỉ phụ thuộc vào khoảng cách địa lý, doanh nghiệp hiện quan tâm nhiều hơn đến khả năng tiếp cận đồng bộ với hệ thống giao thông, cảng biển, sân bay và các trung tâm cung ứng.

Đoạn phía tây cao tốc Bến Lức - Long Thành dài 3,4 km, kết nối từ nút giao cao tốc TP.HCM - Trung Lương (xã Bến Lức, Tây Ninh) đến Quốc lộ 1A (xã Bình Chánh, TP.HCM) đã được đưa vào khai thác đầu năm 2025. Ảnh: Lê Toàn.

Theo ông John Campbell - Trưởng bộ phận Dịch vụ Bất động sản Công nghiệp, Savills Việt Nam, cao tốc Bến Lức - Long Thành có ý nghĩa lớn đối với Long An khi tạo ra kết nối Đông - Tây mạnh mẽ hơn trên toàn khu vực phía Nam. Tuyến đường này giúp các khu công nghiệp phía Tây TP. Hồ Chí Minh tiếp cận thuận lợi hơn với những hạ tầng quy mô lớn đang phát triển ở phía Đông.

Tác động của tuyến cao tốc sẽ gia tăng khi đặt trong tổng thể các dự án hạ tầng trọng điểm đang được triển khai. Sân bay quốc tế Long Thành dự kiến hướng tới khai thác thương mại từ tháng 12/2026, sau giai đoạn thử nghiệm từ tháng 9 đến tháng 11. Khi vận hành, sân bay sẽ bổ sung năng lực kết nối quốc tế cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, đặc biệt hỗ trợ các ngành có yêu cầu cao về tốc độ vận chuyển như điện tử, công nghệ cao và thiết bị y tế.

Cùng với đó, cụm cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải tiếp tục giữ vai trò là cửa ngõ xuất nhập khẩu quan trọng của khu vực. Việc kết nối giữa cao tốc Bến Lức - Long Thành với Quốc lộ 51, các tuyến đường liên vùng và hệ thống cảng biển giúp mở rộng khả năng tiếp cận hạ tầng logistics cho các khu công nghiệp tại phía Tây và phía Đông TP. Hồ Chí Minh.

Cao tốc Bến Lức - Long Thành. Ảnh: Lê Toàn

Bên cạnh cao tốc Bến Lức - Long Thành, sự phát triển của Vành đai 3 TP. Hồ Chí Minh và kế hoạch triển khai Vành đai 4 được kỳ vọng tiếp tục tăng cường liên kết giữa các trung tâm sản xuất, logistics và đô thị trong vùng. Hệ thống hạ tầng từng bước hoàn thiện đang góp phần hình thành mạng lưới kết nối đa hướng thay vì phụ thuộc vào các tuyến giao thông truyền thống.

Trong bối cảnh quỹ đất công nghiệp tại một số thị trường như Bình Dương và Đồng Nai ngày càng hạn chế, Long An đang có lợi thế nhờ dư địa phát triển và khả năng cung cấp đa dạng loại hình bất động sản công nghiệp. Theo dữ liệu Savills, địa phương này hiện có khoảng 4.000 ha đất khu công nghiệp, trong đó khoảng 3.000 ha đã được cho thuê, tương đương tỷ lệ lấp đầy khoảng 82%. Ngoài ra, thị trường có khoảng 3,2 triệu m² nhà xưởng và kho xây sẵn (RBF/RBW), với tỷ lệ lấp đầy khoảng 80%.

Nguồn cung công nghiệp tập trung tại các khu vực như Bến Lức, Cần Giuộc và Đức Hòa, đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm doanh nghiệp. Một số dự án đáng chú ý gồm khu công nghiệp (KCN) Sinh thái Prodezi quy mô 400 ha, định hướng phát triển hạ tầng xanh, năng lượng tái tạo và thu hút các ngành công nghệ cao; cùng dự án nhà xưởng xây sẵn Phú An Thạnh của KCN Vietnam với quy mô 13,4 ha, nằm cách tuyến cao tốc Bến Lức - Long Thành khoảng 20 km.

Sự kết hợp giữa quỹ đất, nguồn cung nhà xưởng xây sẵn và khả năng kết nối ngày càng hoàn thiện đang giúp Long An mở rộng vai trò trong bản đồ công nghiệp phía Nam. Đây cũng là yếu tố được các doanh nghiệp sản xuất, logistics và nhà đầu tư quốc tế quan tâm trong quá trình tìm kiếm địa điểm phát triển dài hạn.

Theo Savills, trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt 34,65 tỷ USD, trong đó vốn FDI đăng ký mới vào ngành chế biến, chế tạo đạt 10,71 tỷ USD. Riêng lĩnh vực điện tử ghi nhận mức tăng từ khoảng 985 triệu USD lên 7,03 tỷ USD, cho thấy xu hướng gia tăng của các dự án sản xuất công nghệ cao.

Trong giai đoạn mới, lợi thế cạnh tranh của một trung tâm công nghiệp không chỉ nằm ở chi phí hay quỹ đất mà còn phụ thuộc vào khả năng kết nối với toàn bộ hệ sinh thái hạ tầng. Khi các tuyến giao thông chiến lược, sân bay và cảng biển cùng được hoàn thiện, khu vực phía Nam có thêm điều kiện để mở rộng năng lực thu hút các dự án sản xuất và logistics có giá trị gia tăng cao./.

Theo hồ sơ dự thảo, Bảng giá tính thuế tài nguyên năm 2027 được ban hành kèm theo Quyết định của UBND TP. Hồ Chí Minh và chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng (GTGT).

Dự thảo Bảng giá gồm 5 nhóm tài nguyên, gồm: khoáng sản không kim loại; sản phẩm rừng tự nhiên; hải sản tự nhiên; nước thiên nhiên và yến sào thiên nhiên.

Trong đó, giá tính thuế đối với khoáng sản không kim loại được quy định tại Phụ lục 01; sản phẩm rừng tự nhiên tại Phụ lục 02; hải sản tự nhiên tại Phụ lục 03; nước thiên nhiên tại Phụ lục 04 và yến sào thiên nhiên tại Phụ lục 05.

Theo dự thảo, Bảng giá tính thuế tài nguyên được áp dụng đối với tổ chức, hộ kinh doanh và cá nhân khai thác tài nguyên trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh để thực hiện tính thuế tài nguyên và tính tiền cấp quyền khai thác khoáng sản theo quy định.

Bảng giá cũng áp dụng đối với các tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân khai thác tài nguyên nhưng không bán ra hoặc không thực hiện đầy đủ chế độ sổ sách, chứng từ kế toán theo quy định; các trường hợp nộp thuế tài nguyên theo phương pháp ấn định.

Ngoài ra, bảng giá được sử dụng trong trường hợp loại tài nguyên xác định được sản lượng tại khâu khai thác nhưng do mô hình tổ chức khai thác, sàng tuyển, tiêu thụ qua nhiều khâu độc lập nên không đủ căn cứ xác định giá bán tài nguyên khai thác.

Trường hợp giá bán tài nguyên thấp hơn giá tính thuế tài nguyên do UBND Thành phố quy định cũng thuộc diện áp dụng.

Các tổ chức, cơ quan, đơn vị và cá nhân khác có liên quan đến việc tính thuế tài nguyên trên địa bàn Thành phố cũng thuộc phạm vi điều chỉnh của dự thảo.

Phân rõ trách nhiệm giữa các cơ quan

Dự thảo Quyết định đồng thời phân công trách nhiệm cho các cơ quan, đơn vị trong việc xác định, quản lý và thực hiện các nội dung liên quan đến thuế tài nguyên và tiền cấp quyền khai thác khoáng sản.

Theo đó, Thuế TP. Hồ Chí Minh có trách nhiệm tính toán, xác định mức thu và tổ chức thu thuế tài nguyên đối với các tổ chức, cá nhân theo quy định.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao xác định tiền cấp quyền khai thác khoáng sản đối với giấy phép khai thác khoáng sản nhóm I, II, III, IV; giấy phép khai thác tận thu khoáng sản và giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản thuộc thẩm quyền cấp của Chủ tịch UBND Thành phố.

Trong khi đó, Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan xác định và trình UBND Thành phố ban hành Bảng giá tính thuế tài nguyên hoặc văn bản điều chỉnh Bảng giá tính thuế tài nguyên theo quy định.

Việc xây dựng Bảng giá tính thuế tài nguyên năm 2027 nhằm tạo cơ sở để UBND Thành phố xem xét, ban hành mức giá áp dụng trong năm tới, phục vụ công tác tính thuế tài nguyên và các nội dung liên quan đến tiền cấp quyền khai thác khoáng sản trên địa bàn./.

Những định hướng chiến lược về văn hóa khó chuyển thành sản phẩm cụ thể nếu thiếu cơ chế đầu tư, huy động nguồn lực và khai thác tài sản văn hóa. Khi triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 7/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, Hà Nội đã lựa chọn thể chế làm khâu mở đường nhằm rút ngắn khoảng cách từ chủ trương đến thực tiễn.

Festival Thăng Long - Hà Nội năm 2026 là một trong những sự kiện góp phần thúc đẩy công nghiệp văn hóa, quảng bá hình ảnh Thủ đô. Ảnh: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội.

Việc HĐND TP. Hà Nội ban hành 7 nghị quyết trong lĩnh vực văn hóa, thể thao ngày 15/6/2026 vì thế mang ý nghĩa lớn hơn việc bổ sung các văn bản quản lý. Theo Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Tuấn Long, các nghị quyết tạo hành lang pháp lý cho xã hội hóa nguồn lực, quản lý quảng cáo, xử phạt vi phạm, tu bổ di tích, phát triển kinh tế đêm và hoàn thiện cơ chế chi cho văn hóa, nghệ thuật.

Đây là những lĩnh vực tác động trực tiếp đến khả năng vận hành của đời sống văn hóa. Di tích muốn được bảo tồn bền vững cần nguồn lực tu bổ và cơ chế phát huy giá trị phù hợp. Kinh tế đêm cần hành lang quản lý rõ ràng. Hoạt động văn hóa, nghệ thuật muốn mở rộng quy mô phải có cơ chế khuyến khích sáng tạo và quy định minh bạch để thu hút nguồn lực xã hội.

Từ quản lý các hoạt động riêng lẻ, Hà Nội đang hướng tới kiến tạo hệ sinh thái kết nối quản lý nhà nước, đầu tư, sáng tạo, sản xuất, phân phối và thụ hưởng. Văn hóa chỉ có thể trở thành nguồn lực phát triển khi những vướng mắc về cơ chế đầu tư, xã hội hóa và khai thác tài sản văn hóa được xử lý.

Cấu trúc thực thi Nghị quyết số 80-NQ/TW được Hà Nội hình thành từ Chương trình hành động số 08-CTr/TU ngày 17/3/2026, Kế hoạch số 128/KH-UBND với 78 nhiệm vụ, 4 tổ công tác và Ban Chỉ đạo về phát triển văn hóa Thủ đô Hà Nội. Qua đó, Thành phố thiết lập một chu trình gồm xác định mục tiêu, phân công trách nhiệm, kiểm đếm tiến độ và tháo gỡ vướng mắc.

Ban Chỉ đạo về phát triển văn hóa Thủ đô Hà Nội được thành lập theo Quyết định số 1857-QĐ/TU ngày 13/5/2026, do Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng làm Trưởng ban. Qua đó, phát triển văn hóa được đặt trong cơ chế chỉ đạo thống nhất, gắn trách nhiệm chính trị với kết quả thực hiện.

Chương trình hành động số 08-CTr/TU còn bổ sung 16 chỉ tiêu riêng của Hà Nội, tập trung vào chuyển đổi số, công nghiệp văn hóa, văn hóa công vụ và nâng cao mức thụ hưởng văn hóa của nhân dân.

Tại thời điểm sơ kết sau 3 tháng triển khai, toàn bộ chỉ tiêu, nhiệm vụ đã được các sở, ngành và địa phương đưa vào kế hoạch thực hiện; một số nội dung bước đầu tạo ra sản phẩm cụ thể và được kiểm đếm tiến độ.

Cách làm này đang gắn văn hóa trực tiếp hơn với quy hoạch, đầu tư, chuyển đổi số, du lịch, dịch vụ và chỉnh trang đô thị. Nhà nước giữ vai trò định hướng, kiến tạo; doanh nghiệp, cộng đồng, văn nghệ sĩ, nghệ nhân, trí thức và đội ngũ sáng tạo cùng tham gia chuyển hóa giá trị văn hóa thành nguồn lực phát triển của Thủ đô.

Khi văn hóa được đặt vào bài toán tăng trưởng

Đột phá thể chế chỉ được kiểm chứng khi hành lang pháp lý tạo ra nguồn lực, sản phẩm và những giá trị có thể đo đếm. Những chuyển động tại Hà Nội đang diễn ra trên 3 phương diện: khơi thông nguồn lực, đưa di sản vào đời sống đương đại và hình thành thị trường công nghiệp văn hóa.

Trong lĩnh vực di sản, Thành phố đang lập hồ sơ khoa học đối với phở và múa rối nước; phối hợp đề xuất hồ sơ Áo dài Việt Nam trình UNESCO ghi danh; hoàn thiện hồ sơ Khu di tích Cổ Loa để trình UNESCO xem xét công nhận là Di sản thế giới.

Hà Nội hướng tới kết nối nghệ thuật biểu diễn, sức sáng tạo và thị trường để hình thành những sản phẩm công nghiệp văn hóa mới. Ảnh: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội.

Hà Nội đồng thời đẩy mạnh số hóa di sản tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Nhà tù Hỏa Lò, Đền Ngọc Sơn và Hoàng thành Thăng Long. Công nghệ số hóa 3D và thực tế tăng cường được ứng dụng trong quản lý, quảng bá, nâng cao trải nghiệm cho người dân và du khách, tạo thêm chất liệu phát triển sản phẩm du lịch văn hóa.

Ở phương diện công nghiệp văn hóa, Hà Nội tiếp tục triển khai Nghị quyết số 09-NQ/TU ngày 22/2/2022 của Thành ủy Hà Nội; duy trì các sự kiện mang tầm quốc tế như Lễ hội Thiết kế sáng tạo, Festival Thăng Long - Hà Nội, Liên hoan Phim quốc tế Hà Nội và Liên hoan Nhạc Jazz quốc tế.

Theo ông Phạm Tuấn Long, Thành phố đang tăng cường kết nối các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và đội ngũ sáng tạo để phát triển sản phẩm công nghiệp văn hóa mới, hình thành không gian sáng tạo gắn với chỉnh trang đô thị. Vai trò của thể chế là tạo môi trường kết nối ý tưởng với nguồn nhân lực, công nghệ, vốn, năng lực tổ chức và thị trường.

Đến nay, Hà Nội đã phê duyệt đề án đối với hai trung tâm công nghiệp văn hóa tại Cửa Nam và Đồng Xuân - Bắc Qua. Khi được vận hành hiệu quả, các trung tâm này được kỳ vọng kết nối sáng tạo với sản xuất, trình diễn, kinh doanh và quảng bá sản phẩm.

Thành phố cũng chuẩn bị đầu tư các thiết chế văn hóa, thể thao quy mô lớn, từ nhà hát, trung tâm văn hóa đến khu liên hợp thể thao tại Đông Anh, Mê Linh. Cùng với mạng lưới trung tâm công nghiệp văn hóa, đây là hạ tầng cần thiết để nâng cao năng lực sáng tạo, trình diễn và tổ chức các sự kiện có tầm vóc quốc tế.

Tuy nhiên, giá trị của hạ tầng không nằm ở quy mô công trình đơn thuần. Hiệu quả đầu tư sẽ phụ thuộc vào phương thức vận hành, khả năng thu hút các chủ thể sáng tạo, mức độ kết nối với thị trường và những sản phẩm được hình thành trong các không gian ấy.

Song hành với thể chế, hạ tầng và sản phẩm, Hà Nội đang hoàn thiện Đề án “Hệ giá trị và chuẩn mực ứng xử người Hà Nội thời đại mới” cùng Bộ tiêu chí “Người Hà Nội thanh lịch, văn minh”, tạo nền tảng con người cho chiến lược phát triển văn hóa.

Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 kiến tạo hệ sinh thái văn hóa, sáng tạo giàu bản sắc, đa dạng và hiện đại; đến năm 2045 trở thành trung tâm văn hóa, nghệ thuật có tầm ảnh hưởng trong khu vực và thế giới.

Để đi đến mục tiêu đó, thước đo của đột phá thể chế không nằm ở số lượng văn bản được ban hành, mà ở nguồn lực xã hội được huy động, sản phẩm mới được tạo ra, hiệu quả vận hành của các không gian sáng tạo và mức đóng góp thực chất của công nghiệp văn hóa cho tăng trưởng. Hà Nội đã dựng khung thể chế; phần việc khó hơn là biến hành lang pháp lý ấy thành thị trường, sản phẩm và giá trị phát triển mới.

Trong bối cảnh hội nhập và thị trường lao động liên tục thay đổi, thế hệ trẻ Việt Nam đang đứng trước nhiều lựa chọn hơn trên hành trình học tập và trưởng thành. Đại học trong nước không còn là con đường duy nhất; người trẻ có thể học nghề, theo đuổi chương trình quốc tế, du học hoặc sớm bước vào thị trường lao động.

Một thế hệ có nhiều con đường để lựa chọn hơn cũng đặt ra những bài toán chuẩn bị khác nhau cho mỗi gia đình. Cha mẹ khó biết trước ở tuổi 18, 22 hay 25, con sẽ lựa chọn hướng đi nào. Vì vậy, điều quan trọng là chủ động chuẩn bị tài chính từ sớm để khi những cột mốc quan trọng đến, tài chính không trở thành giới hạn đối với lựa chọn của con.

Từ nhu cầu đó, Bảo Việt Nhân thọ chính thức ra mắt An Sinh Giáo Dục phiên bản mới – sản phẩm bảo hiểm liên kết chung chuyên biệt cho hành trình học tập và trưởng thành của trẻ em Việt Nam. Tiếp nối giá trị của An Sinh Giáo Dục ra đời từ ba thập kỷ trước, phiên bản mới đồng hành cùng cha mẹ xây dựng nền tảng tài chính vững vàng, để khi những cơ hội quan trọng đến, con có thêm nguồn lực và sự tự tin để nắm bắt.

An Sinh Giáo Dục cho phép mỗi gia đình chủ động lựa chọn mức phí và phương thức tham gia phù hợp với khả năng tài chính của mình. Thay vì phải chuẩn bị ngay một khoản tiền lớn, cha mẹ có thể bắt đầu từ những khoản vừa tầm, duy trì đều đặn theo kế hoạch và từng bước tạo dựng nguồn lực cho tương lai của con. Tùy theo nhu cầu của mỗi gia đình, cha mẹ có thể lựa chọn thời hạn hợp đồng cho đến khi con 18, 22 hoặc 25 tuổi.

Trên hành trình con lớn lên, An Sinh Giáo Dục còn có thưởng học vấn tại các mốc 6, 11, 15, 18 và 22 tuổi. Hiểu đơn giản, đây là những khoản tiếp sức để gia đình đồng hành cùng con ở từng giai đoạn. Nếu chưa cần sử dụng, cha mẹ có thể lựa chọn tiếp tục tích lũy cho những kế hoạch lớn hơn sau này.

Khi đi hết hành trình, sản phẩm có thêm thưởng đáo hạn và cơ chế bảo vệ giá trị đáo hạn theo quy định. Qua đó, những khoản cha mẹ bền bỉ dành cho con trong nhiều năm có thể trở thành nguồn lực khi con trưởng thành và bắt đầu những dự định lớn hơn.

Một kế hoạch kéo dài 10–20 năm cũng khó tránh khỏi những điều không thể biết trước. Vì vậy, An Sinh Giáo Dục không chỉ bảo vệ con mà còn có quyền lợi bảo vệ cho cha/mẹ – người đang tạo dựng kế hoạch tài chính cho con mà không phát sinh Phí rủi ro.

Đặc biệt, số tiền bảo hiểm tự động tăng thêm một khoản bằng 5% số tiền bảo hiểm gốc mỗi năm, từ năm hợp đồng thứ hai, giúp mức bảo vệ tăng dần theo hành trình con lớn lên.

Với An Sinh Giáo Dục, Bảo Việt Nhân thọ mong muốn tiếp tục đồng hành cùng cha mẹ trên hành trình ấy – chuẩn bị hôm nay để tương lai của con rộng mở hơn.

Ảnh: T.L

Chia sẻ về định hướng phát triển sản phẩm An Sinh Giáo Dục, đại diện Lãnh đạo Tổng Công ty Bảo Việt Nhân thọ cho biết:“Đầu tư cho thế hệ trẻ là đầu tư cho tương lai của mỗi gia đình và sự phát triển bền vững của đất nước. “An Sinh Giáo Dục” không chỉ dừng lại ở một giải pháp tài chính, mà là lời cam kết của Bảo Việt Nhân thọ trong việc đồng hành cùng cha mẹ xây dựng nền tảng vững chắc để thế hệ trẻ Việt Nam tự tin nắm bắt cơ hội và kiến tạo tương lai”.

Ảnh: T.L

Cùng với việc ra mắt “An Sinh Giáo Dục”, Bảo Việt Nhân thọ triển khai chương trình khuyến mại “Hành trang trong tầm tay con” từ ngày 01/9 đến hết ngày 15/11/2026, dành tặng 4.000 bộ quà “Hành trang Bivili” với tổng giá trị hơn 4 tỷ đồng tới các khách hàng trẻ em là người được bảo hiểm của hợp đồng tham gia mới và đáp ứng đầy đủ điều kiện chương trình./.

Cụ thể, Cục Hải quan ban hành Công văn 21692/CHQ-CNTT (ngày 15/9/2026), yêu cầu các Chi cục Hải quan khu vực triển khai kế hoạch làm sạch dữ liệu doanh nghiệp trên Hệ thống Đăng ký và quản lý người sử dụng.

Hải quan sẽ làm sạch dữ liệu doanh nghiệp từ ngày 25/9. Ảnh: minh hoạ

Theo Cục Hải quan, thực hiện kế hoạch triển khai hệ thống thuộc phạm vi hợp đồng về gói thầu “Hệ thống đăng ký và quản lý người sử dụng”, đến nay hệ thống đã hoàn thành cài đặt và sẵn sàng phục vụ triển khai. Để bảo đảm quá trình vận hành thống nhất, hiệu quả, Cục Hải quan yêu cầu các đơn vị phổ biến nội dung đến cộng đồng doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý.

Theo đó, kể từ ngày 25/9/2026, doanh nghiệp đã đăng ký tài khoản trên Hệ thống Đăng ký người sử dụng VNACCS thực hiện rà soát, cập nhật và làm sạch dữ liệu thông tin người sử dụng trên Hệ thống Đăng ký và quản lý người sử dụng.

Nội dung rà soát, cập nhật và làm sạch dữ liệu được thực hiện theo hướng dẫn tại Phụ lục kèm theo Công văn số 21692/CHQ-CNTT. Các Chi cục Hải quan khu vực có trách nhiệm chủ động phổ biến nội dung đến doanh nghiệp bằng những hình thức phù hợp, đồng thời hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ được giao.

Cục Hải quan đề nghị doanh nghiệp chủ động thực hiện việc rà soát, cập nhật dữ liệu đầy đủ, chính xác và đúng thời gian, góp phần bảo đảm chất lượng dữ liệu phục vụ công tác quản lý người sử dụng trên hệ thống.

Trong quá trình triển khai, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, các đơn vị tổng hợp, báo cáo bằng văn bản hoặc thư điện tử về Cục Hải quan (qua Ban Công nghệ thông tin và Thống kê Hải quan) để được hướng dẫn, hỗ trợ.

Việc làm sạch dữ liệu doanh nghiệp được triển khai trên phạm vi các Chi cục Hải quan khu vực, hướng tới chuẩn hóa thông tin người sử dụng và bảo đảm hệ thống mới sẵn sàng phục vụ hoạt động quản lý, hỗ trợ doanh nghiệp trong thực hiện thủ tục hải quan điện tử.

Tùy thuộc vào hoạt động phát sinh, người nộp thuế (NNT) cần xác định đúng loại thuế, phương pháp tính, kỳ khai, hồ sơ, phương thức nộp và thời hạn thực hiện. Việc khai thuế, tính thuế và phân bổ thuế thực hiện theo Chương III Thông tư số 89/2026/TT-BTC.

Việc khai thuế có thể được thực hiện theo tháng, theo quý, theo năm, theo từng lần phát sinh, từng lần thanh toán, khi phát sinh giao dịch, khi quyết toán thuế, khi chấm dứt hoạt động hoặc theo các trường hợp khác theo quy định. Đối với từng loại thuế và từng đối tượng cụ thể, NNT cần thực hiện theo quy định tương ứng.

Công chức Thuế tỉnh Ninh Bình hướng dẫn hộ kinh doanh thủ tục kê khai, nộp thuế. Ảnh: TN

Một số sắc thuế thường gặp như: - Thuế giá trị gia tăng: Việc khai thuế phụ thuộc vào phương pháp tính thuế, hoạt động và kỳ khai áp dụng.

- Thuế thu nhập doanh nghiệp: Về nguyên tắc, thực hiện tạm nộp theo quý và quyết toán năm; một số trường hợp thực hiện khai theo từng lần phát sinh theo quy định.

- Thuế thu nhập cá nhân: Nghĩa vụ khai, khấu trừ, quyết toán được xác định tùy theo loại thu nhập và từng trường hợp cụ thể; hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện theo quy định riêng áp dụng đối với hoạt động kinh doanh.

Để tránh bỏ sót nghĩa vụ, trước mỗi kỳ khai thuế, NNT nên tự trả lời 5 câu hỏi:

Khai loại thuế nào? Khai theo kỳ nào? Hồ sơ gồm những gì? Nộp bằng phương thức nào? Hạn cuối là ngày nào?

NNT thực hiện giao dịch điện tử trong quản lý thuế theo nguyên tắc tại Điều 8 Thông tư số 89/2026/TT-BTC; sử dụng tài khoản giao dịch thuế điện tử, chữ ký điện tử/phương thức xác thực và hệ thống điện tử theo quy định.

Không phát sinh số thuế phải nộp chưa chắc đã được miễn khai thuế

Một lưu ý quan trọng là “không phát sinh số thuế phải nộp” và “không phải nộp hồ sơ khai thuế” là hai vấn đề khác nhau.

Pháp luật quy định cụ thể các trường hợp không phải nộp hồ sơ khai thuế. Tùy từng trường hợp và điều kiện, có thể bao gồm trường hợp chỉ có hoạt động thuộc đối tượng không chịu thuế, một số trường hợp không phát sinh nghĩa vụ khấu trừ, đang tạm ngừng hoạt động và đáp ứng điều kiện, đã nộp hồ sơ chấm dứt hiệu lực mã số thuế, trừ các nghĩa vụ còn phải thực hiện, hoặc trường hợp cơ quan thuế đã có đủ dữ liệu theo quy định để xác định nghĩa vụ thuế.

Điều 11 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP quy định các trường hợp không phải nộp hồ sơ khai thuế, khoản thu khác. Trong đó có các trường hợp như: chỉ có hoạt động, kinh doanh thuộc đối tượng không chịu thuế (trừ trường hợp pháp luật có quy định riêng đối với hộ, cá nhân kinh doanh); một số trường hợp liên quan đến thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân; và các trường hợp khác được quy định cụ thể tại Điều 11 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP. Người nộp thuế cần đối chiếu đầy đủ theo quy định pháp luật hiện hành để xác định đúng trường hợp của mình.

Vì vậy, NNT không nên tự suy luận rằng “không có thuế phải nộp thì không cần khai”. Cần đối chiếu với trường hợp cụ thể và quy định pháp luật hiện hành để xác định chính xác nghĩa vụ của mình.

Phát hiện sai sót - chủ động khai bổ sung

Trong quá trình thực hiện nghĩa vụ thuế, nếu phát hiện hồ sơ khai thuế có sai sót, NNT được khai bổ sung theo điều kiện, thời hạn và trường hợp pháp luật quy định.

Khi khai bổ sung, cần xác định đầy đủ số thuế tăng hoặc giảm, tiền chậm nộp và các nghĩa vụ có liên quan.

Hồ sơ và cách thức khai bổ sung thực hiện theo Điều 12 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, Điều 12 Nghị định số 252/2026/NĐ-CP và khoản 3 Điều 17, Phụ lục I, Phụ lục II Thông tư số 89/2026/TT-BTC; đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã khai theo quy định riêng thì thực hiện theo hướng dẫn tương ứng.

Nguyên tắc cần nhớ: Phát hiện sớm → Kiểm tra ngay → Khai bổ sung đúng quy định → Nộp đầy đủ nghĩa vụ phát sinh.

Không nên để sai sót kéo dài qua nhiều kỳ, bởi việc xử lý sớm sẽ giúp NNT chủ động hơn trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế.

Khai thuế và nộp thuế: cần theo dõi cả hai thời hạn

Khai thuế và nộp tiền thuế là hai nghĩa vụ có liên quan nhưng không hoàn toàn đồng nhất. Vì vậy, NNT cần đồng thời theo dõi hạn nộp hồ sơ khai thuế và hạn nộp tiền thuế.

Đối với trường hợp NNT tự tính thuế, tự khai, tự nộp, hạn nộp tiền thông thường là ngày cuối cùng của thời hạn nộp hồ sơ khai thuế. Trường hợp khai bổ sung do có sai sót, việc xác định hạn nộp tiền được thực hiện theo quy định đối với kỳ tính thuế gốc. Trường hợp tạm nộp theo quý thực hiện theo quy định riêng của từng sắc thuế.

Đối với trường hợp cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền tính và thông báo, NNT cần thực hiện nộp tiền theo thời hạn ghi cụ thể trên Thông báo, Quyết định hoặc văn bản xử lý.

Lưu ý khi có khiếu nại, khởi kiện: Trong thời gian chờ giải quyết khiếu nại, khởi kiện về số tiền thuế/phạt, NNT vẫn phải nộp đầy đủ và đúng hạn số tiền theo Thông báo, Quyết định hoặc văn bản xử lý của cơ quan thuế và cơ quan có thẩm quyền trừ khi có Quyết định tạm đình chỉ thi hành Thông báo/Quyết định/văn bản xử lý thuế từ cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

Theo Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15, mức tiền chậm nộp là 0,03%/ngày tính trên số tiền thuế chậm nộp. Trường hợp bất khả kháng, người nộp thuế khai theo tháng, quý, năm hoặc từng lần phát sinh nghĩa vụ có thể được gia hạn nộp hồ sơ khai thuế không quá 30 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ. Vì vậy, người nộp thuế nên thường xuyên kiểm tra tình hình thực hiện nghĩa vụ thuế và các khoản còn nợ trên tài khoản giao dịch thuế điện tử.

Không nên chờ đến ngày cuối cùng mới thực hiện. NNT nên chủ động đặt lịch nhắc trước hạn để có thời gian xử lý các trường hợp phát sinh như lỗi hệ thống, sai thông tin, giao dịch ngân hàng chưa hoàn tất hoặc khoản nộp chưa được hạch toán.

Tiền chậm nộp, xử phạt và cưỡng chế

Việc chậm thực hiện nghĩa vụ thuế có thể làm phát sinh tiền chậm nộp, xử phạt vi phạm hành chính và các biện pháp quản lý thuế khác theo quy định. Khi thuộc trường hợp bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế, cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng biện pháp cưỡng chế liên quan đến tài khoản, thu nhập, tài sản, hóa đơn hoặc các biện pháp khác theo quy định.

Điều 49 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 quy định 08 biện pháp cưỡng chế:

- Trích tiền từ tài khoản tại tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài; phong tỏa tài khoản.

- Khấu trừ một phần tiền lương hoặc thu nhập.

- Dừng làm thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

- Ngừng sử dụng hóa đơn.

- Thu tiền, tài sản khác của đối tượng bị cưỡng chế do cơ quan, tổ chức, cá nhân khác đang nắm giữ.

- Kê biên tài sản, bán đấu giá tài sản kê biên.

- Nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản.

- Thu hồi các giấy chứng nhận đăng ký, giấy phép thành lập và hoạt động, giấy phép hành nghề, đăng ký/giấy phép hoạt động kinh doanh nền tảng thương mại điện tử theo quy định.

Chủ động để thực hiện đúng nghĩa vụ thuế

Thực hiện nghĩa vụ thuế đúng hạn không chỉ là trách nhiệm mà còn giúp NNT hạn chế những rủi ro không đáng có trong quá trình hoạt động.

Cơ quan thuế khuyến nghị NNT: Biết mình phải khai gì → Biết khai khi nào → Biết nộp ở đâu → Biết hạn cuối → Chủ động kiểm tra kết quả.

Việc thường xuyên theo dõi tài khoản giao dịch thuế điện tử, chủ động kiểm tra hồ sơ đã nộp, số thuế đã nộp và các thông báo của cơ quan thuế sẽ giúp NNT kịp thời phát hiện, xử lý các vấn đề phát sinh và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo quy định./.

Cập nhật lúc 8h30 ngày 18/9, giá bạc miếng Phú Quý 999 tại Tập đoàn Vàng bạc Đá quý Phú Quý niêm yết ở mức 2.235.000 đồng/lượng (mua vào) và 2.304.000 đồng/lượng (bán ra), tăng lần lượt 64.000 đồng/lượng ở chiều mua vào và 66.000 đồng/lượng ở chiều bán ra so với giá niêm yết sáng hôm qua.

Giá các thương hiệu bạc khác niêm yết trên Phú Quý cụ thể như sau: bạc 999 loại 10 lượng, 5 lượng ở mức 2.235.000 đồng/lượng (mua vào) và 2.304.000 đồng/lượng (bán ra); đồng bạc mỹ nghệ Phú Quý 999 ở mức 2.235.000 đồng/lượng (mua vào) và 2.629.000 đồng/lượng (bán ra); bạc thỏi Phú Quý 999 1kilo ở mức 59.599.851 đồng/kg (mua vào) và 61.439.846 đồng/kg (bán ra).

Cập nhật bảng giá bạc lúc 8h30 ngày 18/9/2026 tại Tập đoàn Vàng bạc Đá quý Phú Quý:

Trên thị trường quốc tế, tại thời điểm 8h20 ngày 18/9, giá bạc giao ngay ở mức 65,7215 USD/ounce, tăng 0,79% so với giá đóng cửa phiên hôm qua.

Giá bạc tiếp tục biến động trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ tăng. Mặt bằng lợi suất cao hơn làm gia tăng sức ép đối với bạc, tài sản không mang lại thu nhập từ lãi suất sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đưa ra quyết định mới về chính sách tiền tệ.

Fed đã nâng lãi suất quỹ liên bang thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa phạm vi mục tiêu lên 3,75 - 4,00%.

Trong thông báo sau cuộc họp, Fed cho biết nền kinh tế Mỹ vẫn duy trì đà tăng trưởng ổn định, với chi tiêu trong nước tiếp tục là một điểm tựa quan trọng. Thị trường lao động nhìn chung không ghi nhận thay đổi đáng kể, trong khi tỷ lệ thất nghiệp vẫn được duy trì ở mức tương đối ổn định.

Ở chiều ngược lại, áp lực lạm phát vẫn chưa hoàn toàn hạ nhiệt. Fed tiếp tục đặt trọng tâm vào mục tiêu đưa lạm phát trở về mức 2%, trong đó chính sách lãi suất là một trong những công cụ chủ chốt được sử dụng để kiểm soát tốc độ tăng giá.

Việc lãi suất và lợi suất trái phiếu đi lên thường khiến bạc chịu bất lợi tương đối, khi chi phí cơ hội nắm giữ kim loại quý tăng và các tài sản sinh lãi trở nên hấp dẫn hơn đối với nhà đầu tư./.

Biến động tỷ giá ngoại tệ so với phiên trước. Đồ họa: Ánh Tuyết.

Ngược chiều, tỷ giá GBP đồng loạt đi xuống. Vietcombank niêm yết tỷ giá GBP mua vào - bán ra ở mức 33.854,71 - 35.292,44 VND/GBP, giảm tương ứng 23,52 đồng và 24,55 đồng. Tại BIDV, tỷ giá GBP giảm 16 đồng ở chiều mua vào và 19 đồng ở chiều bán ra, xuống 34.119 - 35.392 VND/GBP. Đây là ngoại tệ duy nhất trong nhóm khảo sát giảm tại cả hai ngân hàng.

Thị trường thế giới

Trên thị trường quốc tế, chỉ số DXY - thước đo sức mạnh đồng USD so với rổ 6 đồng tiền chủ chốt (EUR, JPY, GBP, CAD, SEK, CHF) - nhích nhẹ 0,02% lên 100,24 điểm.

Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) vừa đưa quyết định giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 3,75%, nhưng phát đi tín hiệu thắt chặt rõ rệt hơn trong bối cảnh triển vọng lạm phát xấu đi.

Diễn biến lạm phát và lãi suất của BoE. Nguồn: BoE, Cục Thống kê Quốc gia Anh (ONS).

Đáng chú ý, BoE điều chỉnh mạnh dự báo lạm phát theo hướng tăng. Ngân hàng trung ương này hiện dự báo lạm phát giá tiêu dùng có thể vượt 4% vào đầu năm 2027, cao hơn đáng kể so với dự báo trước đó về mức đỉnh 3,2% vào tháng 10-11/2026.

BoE cho rằng hiện chưa có nhiều bằng chứng cho thấy giá năng lượng tăng đã tạo ra tác động vòng hai đáng kể lên tiền lương và giá cả, song thừa nhận rủi ro lạm phát đang nghiêng nhiều hơn về phía tăng so với dự báo hồi tháng 7.

Thống đốc BoE Andrew Bailey cảnh báo chính sách tiền tệ có thể cần được thắt chặt hơn, nếu xung đột tại Trung Đông kéo dài và làm gia tăng nguy cơ xuất hiện tác động vòng hai. Giá năng lượng là nguồn áp lực trước mắt, trong khi BoE đặc biệt theo dõi khả năng chi phí cao hơn lan sang tiền lương, giá dịch vụ và hoạt động định giá của doanh nghiệp.

Tại Nhật Bản, thị trường đang hướng sự chú ý tới quyết định chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ). Trước cuộc họp, tỷ giá USD/JPY tăng trở lại trên 156 JPY/USD, tiến gần mức cao nhất trong hai tuần, cho thấy đồng JPY chịu áp lực giảm giá.

Số liệu lạm phát mới nhất phần nào làm giảm kỳ vọng về mức độ thắt chặt của BoJ. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) toàn phần của Nhật Bản trong tháng 8 tăng 1,9% so với cùng kỳ năm trước, không thay đổi so với trước đó, trong khi một thước đo lạm phát lõi bất ngờ giảm xuống 1,7%. Diễn biến này khiến thị trường thận trọng hơn về khả năng BoJ phát đi tín hiệu tăng lãi suất mạnh mẽ trong thời gian tới.

Tuy nhiên, thị trường gần như đã phản ánh đầy đủ khả năng BoJ tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản tại cuộc họp lần này, qua đó đưa lãi suất chính sách lên mức cao nhất trong khoảng 31 năm.

Kỳ vọng thắt chặt chính sách được củng cố bởi diễn biến lạm phát, tiền lương và những tín hiệu chính sách gần đây. Sau quyết định lãi suất, phát biểu của Thống đốc BoJ Kazuo Ueda sẽ được theo dõi sát để tìm kiếm tín hiệu về thời điểm và tốc độ của các đợt tăng lãi suất tiếp theo, đặc biệt là khả năng BoJ tiếp tục hành động vào tháng 12./.

Bộ Xây dựng vừa có công văn số 14688/BXD-KHTC ngày 17/9/2026 gửi UBND TP.Hồ Chí Minh, tham gia ý kiến về Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án thành phần 3: Xây dựng cầu và hầm thuộc Dự án xây dựng đường vượt biển kết nối khu vực Cần Giờ - Vũng Tàu.

Được biết, nội dung góp ý của Bộ Xây dựng tập trung vào 8 nhóm vấn đề, từ dự báo hàng hóa, lựa chọn cỡ tàu, quy mô luồng đến an toàn hầm dìm, tác động của công trình và tổ chức giao thông trong quá trình thi công.

Theo ông Nguyễn Xuân Sang - Thứ trưởng Bộ Xây dựng, Dự án có quy mô lớn, phức tạp về kỹ thuật, thời gian khai thác có thể kéo dài đến hàng trăm năm, tác động trực tiếp đến hoạt động của toàn bộ hệ thống cảng biển khu vực TP.HCM, Đồng Nai và Tây Ninh.

Vì vậy, Bộ đã chỉ đạo Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam thành lập Tổ công tác, tổ chức các cuộc họp nghiên cứu, đánh giá hồ sơ, đồng thời lấy ý kiến các cơ quan, đơn vị và hiệp hội.

“Hồ sơ Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án thành phần 3 đã được tư vấn tiếp thu, giải trình, hoàn thiện lần cuối sau cuộc họp ngày 26/8/2026 tại Bộ Xây dựng”, lãnh đạo Bộ Xây dựng cho biết.

Một trong những thông số quan trọng được xem xét là dự báo khối lượng hàng hóa thông qua khu vực cảng biển TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai và Tây Ninh đến năm 2125 đạt khoảng 2,67 tỷ tấn/năm.

Đơn vị tư vấn đề xuất sử dụng mức dự báo này làm đầu vào tính toán lưu lượng tàu trên đoạn luồng chung qua vịnh Gành Rái. Giá trị trên được xác định trên cơ sở cân đối giữa nhu cầu hàng hóa dự báo và giới hạn công suất tối đa có khả năng phát triển của hệ thống cảng biển phía trong luồng.

Bộ Xây dựng đánh giá đề xuất có cơ sở, phù hợp với yêu cầu khai thác lâu dài của công trình nhưng lưu ý chủ đầu tư và tư vấn cần tiếp tục rà soát, cập nhật các yếu tố có thể ảnh hưởng đến nhu cầu vận tải, đặc biệt là quy hoạch cảng biển, xu hướng phát triển đội tàu, cơ cấu hàng hóa và năng lực thông qua của hệ thống cảng.

Về cỡ tàu tính toán, Báo cáo nghiên cứu khả thi đề xuất sử dụng tàu container đến 32.000 TEU làm tàu tham chiếu, với chiều dài khoảng 454 m, chiều rộng khoảng 66 m và mớn nước khoảng 17,5 m.

Đối với tàu dầu thô 300.000 tấn có tần suất vào, rời cảng không cao, hồ sơ đề xuất xem xét khai thác lợi dụng thủy triều, không nhất thiết lấy mớn nước đầy tải của loại tàu này làm thông số tính toán cho toàn tuyến luồng.

Bộ Xây dựng thống nhất với đề xuất lựa chọn các cỡ tàu trên, phù hợp với xu thế phát triển dài hạn và yêu cầu khai thác đến 100 năm của công trình.

Đối với phương án sử dụng mực nước chạy tàu +0,00 m để tính toán cao độ đáy luồng -20,0 m theo hệ cao độ được nêu trong hồ sơ, Bộ Xây dựng đề nghị tư vấn nghiên cứu các tiêu chuẩn liên quan để chuẩn xác trong bước tiếp theo.

Trên cơ sở dự báo vận tải, hồ sơ đề xuất luồng tàu có 4 làn, rộng khoảng 1.000 m. Trong đó, 2 làn chính rộng 285 m/làn phục vụ tàu đến 32.000 TEU; 2 làn hai bên rộng 215 m/làn phục vụ tàu đến 80.000 tấn.

Lưu lượng tính toán vào năm 2125 khoảng 589 lượt tàu/ngày đêm. Khu vực hầm, cửa hầm, đảo nhân tạo và các công trình liên quan được bố trí không ảnh hưởng đến phạm vi luồng và khu vực vòng xoay tàu có đường kính khoảng 1.600 m.

Đồng thuận với quy mô và thông số luồng được đề xuất, Bộ Xây dựng đồng thời lưu ý chủ đầu tư tiếp tục chuẩn xác tọa độ tim luồng, biên luồng, hành lang an toàn, khu vực vòng xoay tàu và phạm vi các hạng mục công trình.

Yêu cầu được Bộ Xây dựng đặt ra là không thu hẹp không gian luồng hàng hải, đồng thời bảo đảm khả năng mở rộng, nâng cấp luồng trong tương lai.

Để đánh giá đầy đủ tác động trong suốt vòng đời Dự án, Bộ Xây dựng đề nghị tiếp tục làm rõ, lượng hóa chi phí đầu tư, duy tu, bảo trì đối với cầu, hầm, luồng hàng hải và các công trình liên quan, làm cơ sở báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.

Đối với giao thông đường thủy nội địa, hồ sơ đề xuất thiết lập tuyến luồng phục vụ phà, tàu cao tốc và phương tiện thủy qua vịnh Gành Rái. Cầu vượt biển bố trí 2 khoang thông thuyền, mỗi khoang rộng tối thiểu 120 m, tĩnh không tối thiểu 11 m, tương đương yêu cầu đường thủy nội địa cấp I.

Bộ Xây dựng đánh giá phương án này phù hợp, nhưng đề nghị tiếp tục cập nhật xu hướng phát triển loại, cỡ phương tiện, lưu lượng hiện tại và nhu cầu tương lai; xác định tần suất mực nước tính toán tĩnh không cầu, đồng thời nghiên cứu giải pháp phối hợp khai thác giữa luồng hàng hải và các tuyến đường thủy nội địa.

Lãnh đạo Bộ Xây dựng nhấn mạnh, tuyến hầm giao cắt luồng hàng hải Vũng Tàu - Thị Vải, tuyến luồng đặc biệt quan trọng đối với hệ thống cảng biển trong khu vực.

Do đó, các giải pháp thiết kế, thi công và khai thác phải được giám sát, phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý chuyên ngành và chủ đầu tư; cập nhật đầy đủ tác động đến hệ thống báo hiệu, khu neo đậu hiện có, bảo đảm hoạt động hàng hải an toàn, liên tục.

Dự án xây dựng đường vượt biển kết nối khu vực Cần Giờ - Vũng Tàu theo phương thức PPP, hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT), với tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 93.159,64 tỷ đồng.

Trong đó, Dự án thành phần 3 giữ vai trò chủ đạo, gồm cầu chính, hầm vượt biển và các công trình kỹ thuật liên quan, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 91.787 tỷ đồng. Hai dự án còn lại thực hiện đường dẫn, nút giao, giải phóng mặt bằng và tái định cư.

Theo phương án đề xuất, tuyến dài khoảng 14 km, trong đó cầu vượt biển dài khoảng 8 km; hầm vượt biển dài khoảng 3,85 km, gồm 3 km hầm dìm, 430 m hầm kín và 420 m hầm hở.