Sáng 6/11, Ban quản lý dự án Thăng Long (Bộ Xây dựng) đã tổ chức mở hồ sơ đề xuất Gói thầu TV-02: Tư vấn khảo sát, lập Báo cáo nghiên cứu khả thi (bao gồm thiết kế FEED và lập hồ sơ mời thầu) thuộc Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam.

Tại thời điểm đóng thầu lúc 9 giờ cùng ngày, có một liên danh nộp hồ sơ đề xuất tham gia Gói thầu TV-02. Liên danh này gồm 8 thành viên, trong đó có 4 nhà thầu nước ngoài và 4 nhà thầu trong nước.

Đại diện Ban quản lý dự án Thăng Long cho biết sẽ khẩn trương triển khai công tác đánh giá hồ sơ đề xuất, phấn đấu hoàn thành lựa chọn nhà thầu Gói thầu TV-02 sau khoảng một tháng.

Gói thầu TV-02 được xem là một trong những khâu then chốt của quá trình chuẩn bị đầu tư Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, công trình có sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 67,34 tỷ USD.

Theo yêu cầu, đơn vị tư vấn được lựa chọn sẽ phải lập Báo cáo nghiên cứu khả thi với độ tin cậy cao về kỹ thuật và kinh tế, làm cơ sở phục vụ việc xem xét, quyết định đầu tư; đồng thời hoàn thiện thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED) và hồ sơ mời thầu để chuẩn bị triển khai các gói thầu xây lắp trong giai đoạn tiếp theo.

Kết quả nghiên cứu về công nghệ, phương án đầu tư, tài chính và hiệu quả dự án còn là cơ sở để đánh giá khả năng huy động nguồn lực ngoài Nhà nước, trong đó có sự tham gia của các nhà đầu tư trong và ngoài nước theo phương thức PPP, nếu đáp ứng các điều kiện về hiệu quả đầu tư và khả năng hoàn vốn.

Đơn vị tư vấn cũng phải bảo đảm tính đồng bộ của toàn bộ hệ thống đường sắt và hạ tầng liên quan; tổ chức khảo sát, thu thập dữ liệu cơ sở có độ chính xác và tin cậy cao; phối hợp chặt chẽ với các bên liên quan trong quá trình lập dự án, đồng thời tuân thủ các quy định của Việt Nam và thông lệ quốc tế.

Đối với dự án đường sắt tốc độ cao có quy mô và tính chất kỹ thuật chưa từng có tại Việt Nam, yêu cầu đặt ra đối với Gói thầu TV-02 không chỉ là hoàn thành hồ sơ nghiên cứu khả thi mà còn phải tạo lập nền tảng kỹ thuật, công nghệ và tổ chức thực hiện đủ độ tin cậy cho quá trình triển khai dự án cũng như các bước phát triển hệ thống đường sắt tốc độ cao của Việt Nam sau này.

Trước đó, ngày 15/5/2026, Ban quản lý dự án Thăng Long đã tổ chức chương trình Roadshow giới thiệu Gói thầu TV-02 nhằm khảo sát thị trường và thu thập phản hồi từ các đơn vị tư vấn có năng lực, kinh nghiệm trong lĩnh vực đường sắt tốc độ cao.

Chương trình thu hút đại diện một số đại sứ quán cùng hơn 80 đơn vị tư vấn, doanh nghiệp trong và ngoài nước, trong đó có các đơn vị đến từ Nhật Bản, Trung Quốc, Đức, Đài Loan (Trung Quốc), Pháp, Tây Ban Nha...

Dự án có tổng chiều dài khoảng 1.541 km, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (TP. Hà Nội), điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TP. Hồ Chí Minh), đi qua địa bàn 15 tỉnh, thành phố theo địa giới hành chính hiện nay.

Toàn tuyến được đầu tư mới đường đôi, khổ 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350 km/h, tải trọng 22,5 tấn/trục; bố trí 23 ga hành khách, 5 ga hàng hóa cùng hệ thống phương tiện, thiết bị đồng bộ.

Tuyến đường sắt được đầu tư để vận chuyển hành khách, đáp ứng yêu cầu lưỡng dụng phục vụ quốc phòng, an ninh và có thể vận tải hàng hóa khi cần thiết.

Dự án có sơ bộ tổng mức đầu tư 1.713.548 tỷ đồng, tương đương khoảng 67,34 tỷ USD, dự kiến thực hiện trong giai đoạn 2025 - 2035./.

Theo thông báo, danh sách có 20 mã cổ phiếu đáp ứng điều kiện làm chứng khoán cơ sở của chứng quyền có bảo đảm, gồm ACB, FPT, HDB, HPG, LPB, MBB, MSN, MWG, SHB, SSB, SSI, STB, TCB, VHM, VIB, VIC, VJC, VNM, VPB và VRE.

Đối với từng mã cổ phiếu, HOSE công bố các thông tin về khối lượng cổ phiếu lưu hành, tổng số cổ phiếu tự do chuyển nhượng, tổng hạn mức chào bán và hạn mức chào bán còn lại của chứng quyền có bảo đảm.

Trong danh sách, VPB là mã có tổng hạn mức chào bán lớn nhất, đạt 528 triệu chứng quyền, tương ứng với 5,3 tỷ cổ phiếu tự do chuyển nhượng trên tổng số 10 tỷ cổ phiếu đang lưu hành. Hạn mức chào bán còn lại của mã này là hơn 388,1 triệu chứng quyền.

Xếp tiếp theo về tổng hạn mức chào bán là HDB với hơn 497,8 triệu chứng quyền. Cổ phiếu này có hơn 6,5 tỷ đơn vị đang lưu hành, trong đó gần 5 tỷ cổ phiếu tự do chuyển nhượng. Đáng chú ý, HDB có hạn mức chào bán còn lại lớn nhất trong danh sách, đạt hơn 450,6 triệu chứng quyền.

Một số cổ phiếu ngân hàng khác cũng ghi nhận hạn mức chào bán còn lại ở mức cao. Cụ thể, ACB đạt hơn 381,7 triệu chứng quyền, MBB hơn 355,2 triệu chứng quyền và SHB gần 316,1 triệu chứng quyền. Trong khi đó, TCB còn hơn 275,6 triệu chứng quyền, LPB hơn 238,4 triệu chứng quyền và SSB hơn 171,1 triệu chứng quyền.

Đối với nhóm cổ phiếu ngoài ngân hàng, HPG có tổng hạn mức chào bán hơn 476,4 triệu chứng quyền, trong đó hạn mức còn lại đạt gần 293,6 triệu chứng quyền. Cổ phiếu VIC ghi nhận tổng hạn mức chào bán hơn 251,6 triệu chứng quyền, với hạn mức còn lại hơn 243,3 triệu chứng quyền. Tương tự, VHM có tổng hạn mức hơn 233,1 triệu chứng quyền và hạn mức còn lại hơn 212,6 triệu chứng quyền.

Ở nhóm chứng khoán, cổ phiếu SSI có tổng hạn mức chào bán hơn 208,4 triệu chứng quyền. Theo số liệu HOSE công bố, hạn mức chào bán còn lại của mã này cũng ở mức tương ứng, đạt 208,4 triệu chứng quyền.

Với các cổ phiếu còn lại, FPT có hạn mức chào bán còn lại hơn 100,6 triệu chứng quyền; MWG đạt hơn 69,1 triệu chứng quyền; VRE gần 51 triệu chứng quyền và MSN hơn 45,5 triệu chứng quyền. Các mã VNM và VJC lần lượt có hạn mức còn lại hơn 38,4 triệu và 35,7 triệu chứng quyền.

Ngoài ra, một số cổ phiếu ngân hàng như STB và VIB có hạn mức chào bán còn lại lần lượt hơn 126,6 triệu và 136,6 triệu chứng quyền./.

Tại phiên họp UBND TP. Hà Nội thường kỳ tháng 11/2026 diễn ra ngày 6/11 dưới sự chủ trì của Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng, Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Ngọc Tú cho biết, đầu tư công và hoạt động xây dựng tiếp tục là những động lực tăng trưởng trực tiếp của Thủ đô trong 10 tháng đầu năm.

Tính đến ngày 31/10, giải ngân kế hoạch đầu tư công năm 2026 của thành phố đạt 125.444 tỷ đồng, bằng 104,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao và 75,95% kế hoạch thành phố giao sau khi loại trừ khoản tiết kiệm 5%. So với cùng kỳ năm 2025, kết quả giải ngân tăng 159,1%.

Đây là kết quả tích cực trong bối cảnh thành phố đang tập trung triển khai nhiều dự án hạ tầng quy mô lớn, đồng thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để thúc đẩy tiến độ thực hiện các công trình trọng điểm.

Cùng với đầu tư công, công tác xử lý các dự án đầu tư ngoài ngân sách chậm triển khai cũng đạt kết quả.

Hà Nội đã xử lý dứt điểm 143 trong tổng số 300 dự án chậm triển khai; 157 dự án còn lại đã được xác định phương án xử lý cụ thể, góp phần khơi thông nguồn lực đầu tư.

Tuy nhiên, theo đánh giá của Sở Tài chính, mặc dù tỷ lệ giải ngân đạt kết quả khá, khối lượng xây lắp thực tế chưa tương xứng. Một số dự án trọng điểm vẫn chậm tiến độ do vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, di dời hạ tầng kỹ thuật, thủ tục đầu tư và tổ chức thi công.

Khoảng 40% vốn giải ngân là vốn tạm ứng

Một trong những nội dung được Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng đặc biệt lưu ý tại phiên họp là phải nhìn nhận thực chất kết quả giải ngân vốn đầu tư công, không chỉ căn cứ vào tỷ lệ vốn đã giải ngân.

Theo báo cáo của Kho bạc Nhà nước thành phố, trong tổng số hơn 125.000 tỷ đồng vốn đã giải ngân, khoảng 40% là vốn tạm ứng, chưa được chuyển hóa thành khối lượng thực hiện trên công trường.

Thực tế này đặt ra yêu cầu phải tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình sử dụng vốn, bảo đảm nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích, đúng quy định và gắn với tiến độ thực hiện thực tế của từng dự án.

Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu các chủ đầu tư, cơ quan chủ quản nâng cao trách nhiệm trong quản lý, giám sát, đôn đốc nhà thầu. Đối với những dự án đang triển khai, các địa phương và chủ đầu tư phải tiếp tục bám sát tiến độ, thường xuyên kiểm tra, kịp thời xử lý khó khăn, nhất là tại những công trình đã cơ bản có mặt bằng nhưng tiến độ thi công còn chậm.

Quan điểm chỉ đạo được đặt ra là kết quả giải ngân phải đi đôi với khối lượng xây lắp thực tế, qua đó bảo đảm vốn đầu tư công thực sự phát huy hiệu quả và đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng kinh tế của thành phố.

Hà Nội đang đốc thúc tiến độ các dự án trọng điểm trên địa bàn. Ảnh: Đức Thanh

Tập trung tăng tốc các công trình trọng điểm trong tháng 11

Để tạo chuyển biến rõ nét trong hai tháng cuối năm, Sở Tài chính đề nghị các đơn vị, địa phương đẩy nhanh tiến độ đầu tư công, tập trung gia tăng khối lượng xây lắp thực tế.

Ngay trong tháng 11, thành phố cần rà soát tiến độ từng công trình trọng điểm, đặc biệt là các tuyến đường vành đai, cầu qua sông Hồng, đường sắt đô thị, các dự án thoát nước, xử lý môi trường và nhà ở xã hội.

Trên cơ sở rà soát, các đơn vị cần lập danh mục những gói thầu có khả năng tăng ca, tăng kíp, đẩy nhanh thi công và tổ chức nghiệm thu khối lượng trước ngày 31/12. Việc phân loại cụ thể từng công trình, gói thầu sẽ giúp các chủ đầu tư chủ động hơn trong điều hành tiến độ, tập trung nguồn lực vào những dự án có khả năng tạo thêm khối lượng thực hiện trong thời gian còn lại của năm.

Yêu cầu đẩy nhanh đầu tư công cũng gắn với nhiệm vụ hoàn thành mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026. Theo Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Ngọc Tú, để hoàn thành mục tiêu cả năm, tăng trưởng GRDP quý IV phải đạt khoảng 16,55%, cao gấp khoảng 1,65 lần mức tăng 10,02% của quý III.

Trong bối cảnh đó, đầu tư công và hoạt động xây dựng được xác định là những động lực có khả năng đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng. Vì vậy, việc đẩy nhanh tiến độ các dự án, chuyển vốn đã giải ngân thành khối lượng thi công thực tế có ý nghĩa quan trọng đối với kết quả thực hiện các chỉ tiêu kinh tế - xã hội.

Bên cạnh việc thúc đẩy tiến độ các dự án đang thực hiện, Hà Nội tiếp tục tập trung tháo gỡ khó khăn, xử lý các dự án chậm triển khai nhằm khơi thông nguồn lực đầu tư và đất đai.

Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng yêu cầu các cơ quan chức năng vào cuộc quyết liệt, thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục xử lý đối với những chủ đầu tư, nhà thầu không triển khai dự án theo yêu cầu. Đối với các dự án đã hết thời hạn nhưng vẫn không thực hiện, cần ban hành quyết định thu hồi, chấm dứt hoạt động dự án theo quy định.

Tháng 11/2026 được xác định là thời hạn cuối cùng để tập trung xử lý các dự án thuộc diện phải giải quyết trong đợt này. Đây là nhiệm vụ quan trọng nhằm đưa những dự án có khả năng tiếp tục thực hiện trở lại tiến độ, đồng thời kiên quyết xử lý các trường hợp không đáp ứng yêu cầu.

Đối với các dự án đường sắt đô thị, Chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh yêu cầu khẩn trương triển khai theo chủ trương, nghị quyết đã được cấp có thẩm quyền thông qua. Theo định hướng được lãnh đạo Trung ương nhấn mạnh tại các buổi làm việc với thành phố, Hà Nội được kỳ vọng đến năm 2030 hoàn thành 5 tuyến đường sắt đô thị.

Để thực hiện mục tiêu này, các địa phương có tuyến đường sắt đi qua phải chủ động phối hợp, tập trung chuẩn bị mặt bằng, vị trí nhà ga và những điều kiện cần thiết. Các sở, ngành liên quan phối hợp với nhà thầu, đơn vị tư vấn và cơ quan tài chính nghiên cứu, tháo gỡ khó khăn về nguồn vốn, cơ chế triển khai, bảo đảm tiến độ các dự án./.

TCBS tham gia đợt tăng vốn của TCEX lên 10.000 tỷ đồng

Khoản đầu tư dự kiến thực hiện trong quý IV/2026. TCBS là cổ đông sáng lập, góp 9,9% vốn điều lệ khi TCEX thành lập vào tháng 5/2025. Tài sản mã hóa là mảng đầu tư mới mà TCBS đã công bố khi niêm yết cổ phiếu TCX trên HOSE và tiếp tục chia sẻ tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2026.

TCEX đang xây dựng hạ tầng giao dịch và lưu ký tài sản mã hóa để phục vụ khách hàng trong hệ sinh thái Techcombank và TCBS khi được cấp phép. Trước đó, ngày 29/05/2026, HĐQT TCBS đã phê duyệt phương án chuyển nhượng cho TCEX các tài sản phục vụ phát triển sàn giao dịch, với tổng giá trị khoảng 49,6 tỷ đồng.

Về tiến độ cấp phép sàn tài sản mã hóa TCEX, ngày 4/5/2026, Bộ Tài chính đã xác nhận các tài liệu của TCEX tại vòng đánh giá hồ sơ đầu tiên đầy đủ, hợp lệ. Trong tháng 10/2026, Cục An ninh mạng (Bộ Công an) đã thẩm định và chấp thuận hồ sơ đề xuất an toàn hệ thống thông tin cấp độ 4 của TCEX.

TCEX sắp đủ điều kiện triển khai sàn giao dịch mã hóa

Khi hoàn tất đợt tăng vốn lên 10.000 tỷ đồng, TCEX sẽ đáp ứng yêu cầu về vốn điều lệ đã góp theo Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ. Đây là một điều kiện quan trọng để doanh nghiệp được cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa./.

Thảo luận tại hội trường về dự án Luật Đấu thầu (sửa đổi) sáng ngày 6/11, các đại biểu Quốc hội tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Đấu thầu, đánh giá cao định hướng phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục và tháo gỡ vướng mắc trong mua sắm y tế.

Đại biểu Nguyễn Trung Kiên (đoàn Đồng Nai) đánh giá, dự thảo đã thiết lập được cơ chế đấu thầu thuận lợi cho các chủ thể tham gia; đề nghị tăng cường phòng ngừa tiêu cực, thông thầu, gian lận, bảo vệ tài sản công.

Đại biểu Nguyễn Văn Mạnh (đoàn Phú Thọ).

Đại biểu Nguyễn Văn Mạnh (đoàn Phú Thọ) ủng hộ mục tiêu đẩy mạnh phân cấp, phân quyền cho chủ đầu tư, cắt giảm tầng nấc trung gian, tích hợp quy trình, thủ tục để rút ngắn thời gian chuẩn bị, đẩy nhanh tiến độ đầu tư. Theo đại biểu, dự thảo thể hiện định hướng mở rộng quyền tự quyết, bổ sung đàm phán cạnh tranh, mở rộng phạm vi chỉ định thầu. Tuy nhiên, phân cấp càng cao càng yêu cầu kiểm soát rủi ro nghiêm ngặt; quyền tự quyết phải gắn với trách nhiệm pháp lý cá nhân, đại biểu lưu ý.

Đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) bày tỏ “tâm đắc” với các hành vi bị cấm được quy định rõ, cụ thể trong dự thảo và cho rằng đây là nội dung hết sức cần thiết để hạn chế vi phạm. Đại biểu cũng ủng hộ hình thức đàm phán cạnh tranh và đề nghị bảo đảm bí mật thông số, phương án kỹ thuật và giá khi đàm phán với từng nhà thầu, lựa chọn phương án kỹ thuật tốt, tối ưu với giá phù hợp.

Trong lĩnh vực y tế, đại biểu Nguyễn Hồng Việt (đoàn Hưng Yên) đánh giá, việc sửa đổi luật giúp chuyển mạnh từ quản lý quá trình sang quản lý kết quả, tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý để cơ sở y tế chủ động mua sắm. Đại biểu ghi nhận việc tiếp thu các nội dung về đàm phán giá thiết bị y tế, bổ sung vật tư y tế vào cơ chế mua kèm thiết bị, mở rộng hàng hóa được bán tại nhà thuốc bệnh viện.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị phải vừa bảo đảm quyền tự chủ, vừa phát huy lợi thế mua sắm tập trung; có cơ chế chủ động mua khi chưa có kết quả đấu thầu để không xảy ra thiếu thuốc. Về minh bạch giá, đại biểu đề nghị bỏ quy định không công khai kết quả đàm phán theo yêu cầu của nhà cung cấp; việc bảo mật không áp dụng đối với thanh tra, kiểm tra và cơ quan bảo hiểm xã hội.

Nhấn mạnh “đấu thầu là phương tiện, hiệu quả mới là mục tiêu”, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) cho rằng, mục tiêu cuối cùng là hiệu quả sử dụng nguồn lực của Nhà nước và xã hội. Giá mua thấp chưa chắc tổng chi phí đã thấp; hàng hóa, công trình có chi phí sau mua đáng kể, lượng hóa được cần tính chi phí vòng đời.

Đại biểu Nguyễn Vũ Trung (đoàn TP. Hồ Chí Minh).

Cùng quan tâm chất lượng, đại biểu Nguyễn Vũ Trung (đoàn TP. Hồ Chí Minh) đánh giá dự thảo có nhiều bước tiến, đặc biệt là trao thêm quyền chọn cách mua. Nhưng quyền chọn phải đi cùng căn cứ chọn, chuẩn giá và trách nhiệm giải trình. Thước đo là cơ sở y tế mua đúng thứ cần dùng, đúng lúc, với tổng chi phí hợp lý, không để người bệnh chịu hậu quả khi nguồn cung đứt gãy.

Phân cấp phải đi đôi với trách nhiệm

Phát biểu giải trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết sẽ nghiêm túc tiếp thu những ý kiến đóng góp tâm huyết, trách nhiệm của các đại biểu để tiếp tục hoàn thiện dự án luật, bảo đảm tính khả thi.

Về một số vấn đề đại biểu nêu ý kiến, như về phạm vi điều chỉnh và nguyên tắc áp dụng, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra để làm rõ phạm vi áp dụng của luật và tính đồng bộ với pháp luật khác. Nội dung nào áp dụng Luật Đấu thầu, nội dung nào áp dụng pháp luật chuyên ngành đã có quy định cần được làm rõ. Đồng thời, cơ quan soạn thảo sẽ đưa ra các nguyên tắc, tiêu chí áp dụng, bảo đảm thống nhất, đồng bộ khi có sự khác nhau giữa Luật Đấu thầu và các luật chuyên ngành.

Về các hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, Bộ trưởng cho biết, lần sửa đổi này mở rộng nhiều hình thức lựa chọn. Ngoài đấu thầu cạnh tranh còn có đàm phán cạnh tranh, chỉ định thầu và các hình thức khác.

Qua thảo luận, nhiều đại biểu quan tâm việc phải có tiêu chuẩn, tiêu chí, quy định về kiểm tra, giám sát, công khai để việc lựa chọn thực sự công khai, minh bạch, tránh lợi dụng chính sách. Bộ trưởng khẳng định cơ quan soạn thảo nghiêm túc tiếp thu để bổ sung đầy đủ nội dung này vào dự án luật.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu. Ảnh: Đức Thanh

Đối với các ý kiến về hiệu quả, chất lượng công tác đấu thầu. Bộ trưởng thừa nhận tình trạng nhiều đại biểu phản ánh “khi đấu thầu thì bỏ giá rất thấp nhưng không quan tâm đến chất lượng và thời gian thực hiện”.

Để xử lý vấn đề “thường xuyên gặp phải” này, dự thảo đã bổ sung quy định tập trung đánh giá tiêu chí kỹ thuật hoặc kết hợp cả tiêu chí kỹ thuật và giá, bảo đảm lựa chọn được nhà thầu có chất lượng tốt nhất để triển khai dự án. Như vậy, việc đánh giá nhà thầu được đặt trong yêu cầu đồng thời về kỹ thuật, chất lượng và giá.

Bộ trưởng cũng cho biết dự thảo bổ sung quy định tăng cường sử dụng cơ sở dữ liệu kết nối liên thông giữa các cơ quan có trách nhiệm, cung cấp giá phù hợp làm căn cứ tham chiếu lựa chọn nhà thầu.

Riêng mua sắm thiết bị y tế, dự thảo có quy định bảo đảm tính linh hoạt, đáp ứng kịp thời việc khám, chữa bệnh. Trước các vấn đề đại biểu quan tâm, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục phối hợp kỹ với Bộ Y tế rà soát các khoản mục, bảo đảm khả thi nhưng vẫn chặt chẽ. Trong đó, nội dung giữ bí mật thông tin về giá theo yêu cầu của nhà cung cấp sẽ tiếp tục được phối hợp làm rõ.

Về quy trình, thủ tục lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, Bộ trưởng cho biết dự thảo đẩy mạnh phân cấp, phân quyền theo tinh thần của Trung ương và Quốc hội. Đi kèm với đó là cơ chế kiểm tra, giám sát để tránh lạm dụng.

Tuy nhiên Bộ trưởng cũng nhấn mạnh: “Phân cấp, phân quyền không có nghĩa là buông lỏng quản lý, mà phải đề cao trách nhiệm của người được quyết định”. Dẫn số liệu năm 2025 có gần 600.000 gói thầu và đã phân cấp, phân quyền chỉ định thầu lên đến trên 72%, Bộ trưởng đánh giá việc phân cấp, phân quyền đã có hiệu quả.

“Căn cứ vào điều kiện cụ thể, chúng ta giao trách nhiệm cho người đứng đầu quyết định và chịu trách nhiệm để làm sao sử dụng đồng tiền của nhân dân, đồng tiền của Nhà nước một cách hiệu quả nhất, gắn với việc bảo đảm yêu cầu công việc”, Bộ trưởng khẳng định./.

Gắn nhu cầu đầu tư với khả năng cân đối nguồn lực

Tán thành sự cần thiết ban hành luật, đại biểu Đoàn Thị Lê An (đoàn Cao Bằng) cho rằng việc hợp nhất nhằm thống nhất quản lý tài chính công và đầu tư công, khắc phục chồng chéo về quy trình, thủ tục, tăng cường phân cấp, phân quyền và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực quốc gia.

Phân tích ý nghĩa của việc hợp nhất, đại biểu Lê Hữu Trí (đoàn Khánh Hòa) cho rằng, giá trị của việc hợp nhất không chỉ dừng ở góc độ cơ học mà quan trọng hơn là “sự hợp nhất tư duy quản trị, quy trình quản lý và trách nhiệm đối với nguồn lực quốc gia”.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu tại hội trường Quốc hội, chiều ngày 5/11/2026. Ảnh: Đức Thanh

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP. Hồ Chí Minh) đánh giá cao quy định phải đánh giá hiệu quả đầu tư công từ khâu đề xuất đến tổ chức thực hiện, vận hành, khai thác; các nội dung phân cấp, phân quyền và đơn giản hóa thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư. Với nguồn lực đầu tư công giai đoạn 2026 - 2030 là 8,2 triệu tỷ đồng đã được Quốc hội thông qua, đại biểu nhấn mạnh luật phải giúp giải ngân nhanh và hiệu quả nguồn lực này.

Nhấn mạnh “ngân sách đã quan trọng, nhưng sử dụng ngân sách sao cho hiệu quả còn quan trọng hơn”, đại biểu Trịnh Xuân An (đoàn Đồng Nai) đề nghị giao ngân sách phải gắn với xác định kết quả cần đạt; dự toán chương trình, nhiệm vụ phải xác định sản phẩm đầu ra chủ yếu, chất lượng, thời hạn hoàn thành và kinh phí tương ứng.

Đối với đầu tư công, đại biểu đề nghị cần tính toán chi phí suốt vòng đời dự án, gồm cả vận hành, bảo trì. Mọi dự án đều phải giải trình được vì sao cần đầu tư, chi phí bao nhiêu, tạo lợi ích gì và ai chịu trách nhiệm về kết quả.

Liên quan đến nội dung cải cách thủ tục, đại biểu Nguyễn Hoàng Trường (Hà Nội) đánh giá việc không phải làm riêng bước chủ trương đầu tư đối với dự án nhóm C sẽ rút ngắn quy trình, tiết kiệm chi phí chuẩn bị đầu tư ở cơ sở. Đại biểu Võ Hoàng Ngân (TP. Hồ Chí Minh) đề nghị tích hợp việc lấy ý kiến về sự cần thiết, nguồn vốn, khả năng cân đối vốn trong quá trình lập, thẩm định dự án, không tổ chức thành thủ tục độc lập hoặc thẩm định trùng lặp.

Để giữ kỷ luật ngân sách, đại biểu Hoàng Quang Hàm (đoàn Tây Ninh) đề nghị ràng buộc điều kiện, quy mô, thời hạn đối với dự toán chưa phân bổ chi tiết. Theo đại biểu, nếu chất lượng dự toán tốt, chính sách rõ ràng, cụ thể thì có thể phân bổ ngay từ đầu năm, bất kể chi vào lúc nào.

Các góp ý cũng đề nghị phân cấp đi cùng nguồn lực và hỗ trợ chuyên môn cho cấp xã; quy định rõ trường hợp, thời hạn chuyển nguồn và trách nhiệm người quyết định, bảo đảm mỗi đồng ngân sách được sử dụng đúng mục tiêu, đúng thời điểm.

Mọi khoản chi ngân sách đều phải được đánh giá hiệu quả kinh tế xã hội

Giải trình tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã làm rõ bốn nguyên tắc xuyên suốt khi xây dựng luật. Đó là: thể chế hóa kịp thời các quy định mới của Đảng; mọi khoản chi, chương trình, dự án sử dụng tiền ngân sách đều phải được đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội; bảo đảm an ninh, an toàn tài chính quốc gia; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cải cách thủ tục hành chính.

Theo Bộ trưởng, trong 5 năm tới, đầu tư công của trung ương theo kế hoạch phải huy động khoảng 3,8 triệu tỷ đồng, của địa phương là 4,42 triệu tỷ đồng, gấp 2,6 lần giai đoạn trước, đồng thời phải nâng hiệu quả sử dụng lên gấp đôi so với yêu cầu giai đoạn trước. “Chính vì thế, nguyên tắc đánh giá hiệu quả là xuyên suốt trong quá trình xây dựng dự thảo luật”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Cùng với đó, việc huy động vốn cho đầu tư phát triển vẫn phải bảo đảm nguồn vốn củng cố an ninh, quốc phòng, an sinh xã hội; hạn mức vay và bội chi phải trong hạn mức Quốc hội giao. Việc phân quyền thực hiện theo nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm và địa phương chịu trách nhiệm”, bảo đảm vai trò dẫn dắt của ngân sách trung ương và tính chủ động của ngân sách địa phương.

Trong quá trình thảo luận, nhiều đại biểu đề nghị dự toán ngân sách cần sát hơn với thực tiễn. Mặc dù có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng dự toán chưa sát, song Bộ trưởng thẳng thắn nhìn nhận “nguyên nhân chủ quan là chính”, bởi công tác phân tích, dự báo còn kém, chưa theo kịp diễn biến tình hình kinh tế trong nước và thế giới.

Trước thực tế này, Bộ trưởng cho biết điểm đổi mới trong dự toán năm 2027, là yêu cầu ngành thuế, hải quan địa phương phải chịu trách nhiệm; không được giảm thu, phản ánh không phù hợp điều kiện kinh tế, nhưng cũng không được giấu nguồn thu để tăng thu và kiên quyết xử lý trường hợp cố tình vi phạm.

Đối với việc chuyển nguồn, Bộ trưởng ghi nhận quy mô những năm qua rất lớn, một nguyên nhân là tăng thu lớn vào cuối năm. Dự thảo quy định rõ các nguồn được phép chuyển và chỉ kéo dài đến ngày 31/12 năm sau; nếu không sẽ hủy dự toán để bảo đảm kỷ cương, kỷ luật ngân sách.

Cám ơn các ý kiến đóng góp tâm huyết, trách nhiệm của đại biểu, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định cơ quan soạn thảo sẽ phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra, nghiên cứu kỹ, tiếp thu đầy đủ ý kiến đại biểu để hoàn thiện dự án luật phù hợp thực tiễn phát triển đất nước.

Trên thị trường năng lượng, giá dầu thô thế giới ghi nhận phiên phục hồi kỹ thuật, với dầu Brent tăng 3,9% và WTI tăng 2,7%, sau chuỗi giảm trước đó. Tuy nhiên, diễn biến này chưa đủ tạo lực hỗ trợ cho giá dầu đậu tương, khi các yếu tố cung cầu riêng của thị trường nông sản, đặc biệt là triển vọng nguồn cung đậu tương Mỹ và áp lực giảm giá từ dầu cọ châu Á, tiếp tục chi phối diễn biến giá.

Dù chỉ số USD đã hạ nhiệt về quanh mốc 101,6 sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ, các nhà nhập khẩu quốc tế vẫn giữ tâm lý thận trọng trước thềm công bố báo cáo mùa vụ tháng 11 của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA). Trên thị trường kỳ hạn, tâm lý thận trọng này cũng có thể khiến các quỹ đầu tư tăng cường cơ cấu danh mục và điều chỉnh vị thế giao dịch.

Theo báo cáo Tiến độ mùa vụ của USDA, tính đến ngày 1/11, vụ thu hoạch đậu tương tại Mỹ đã hoàn tất 88% diện tích, tăng 9 điểm phần trăm so với tuần trước và cao hơn mức trung bình 5 năm là 84%.

Đồng thời, hãng phân tích StoneX vừa nâng dự báo năng suất đậu tương Mỹ lên mức 3,7 tấn/ha, củng cố kỳ vọng sản lượng niên vụ 2026-2027 có thể đạt mức kỷ lục. Triển vọng này tiếp tục gây sức ép lên giá đậu tương khi nguồn cung mới từ vụ thu hoạch tại Mỹ được đưa ra thị trường. Bên cạnh đó, dầu đậu tương còn chịu tác động từ đà suy yếu của các loại dầu thực vật tại châu Á, khi giá dầu cọ trên Sở Giao dịch phái sinh Malaysia giảm 2,6%.

Tại Trung Quốc, lượng dầu cọ tồn kho ở mức cao tiếp tục tạo áp lực lên thị trường dầu thực vật. Trong khi đó, theo ước tính của đại diện COFCO Oils, nhập khẩu đậu tương của Trung Quốc trong quý IV có thể đạt bình quân khoảng 9,5 triệu tấn mỗi tháng. Triển vọng nguồn cung nguyên liệu dồi dào khiến thị trường thận trọng hơn về khả năng hấp thụ nguồn hàng trong thời gian tới.

Hiện tại, thị trường đang hướng sự chú ý đến một loạt báo cáo quan trọng trong tuần tới, bao gồm Báo cáo Tiến độ mùa vụ của USDA vào rạng sáng 10/11, báo cáo ngành dầu cọ Malaysia tháng 10 của MPOB dự kiến công bố lúc 11h30 ngày 10/11 và đặc biệt là Báo cáo Cung cầu Nông sản Thế giới (WASDE) của USDA vào 0h ngày 11/11, theo giờ Việt Nam. Những dữ liệu này được kỳ vọng sẽ cung cấp thêm thông tin về triển vọng nguồn cung và nhu cầu nông sản trong những tháng cuối năm.

Tại thị trường trong nước, giá chào giao ngay một số nguyên liệu thức ăn chăn nuôi tại các cảng miền Bắc tương đối ổn định, với khô dầu cọ giữ ở mức 5.200 đồng/kg và khô đậu tương dao động từ 13.500 - 13.570 đồng/kg.

Áp lực nguồn cung tăng, giá các mặt hàng nhóm đậu tương giảm. Ảnh: TL.

Tại miền Nam, một số nhà máy thức ăn thủy sản lớn đã quay lại hỏi mua nguyên liệu giàu đạm cho các hợp đồng giao xa, với thời gian giao hàng từ tháng 1 đến tháng 3 và từ tháng 4 đến tháng 7/2027. Tuy vậy, các doanh nghiệp chế biến vẫn duy trì tâm lý thận trọng trước những biến động của tỷ giá USD/VND và giá nguyên liệu trên thị trường quốc tế.

Bà Nguyễn Thị Thu Hiền - Trưởng phòng Tin tức, Công ty Cổ phần Hitech Finance cho rằng, đà giảm của giá đậu tương trong phiên phản ánh áp lực nguồn cung từ vụ thu hoạch tại Mỹ. Triển vọng sản lượng có thể đạt mức kỷ lục đang lấn át những tín hiệu tích cực từ hoạt động xuất khẩu.

Đáng chú ý, khối lượng đậu tương xuất khẩu đã giao đạt mức cao nhất kể từ đầu niên vụ, trong khi doanh số bán xuất khẩu mới lại giảm tới 44% so với tuần trước. Sự trái chiều này cho thấy lượng hàng được giao vẫn duy trì ở mức cao, nhưng tốc độ hình thành các đơn hàng mới đang có dấu hiệu chậm lại. Để giá đậu tương có được lực hỗ trợ bền vững, thị trường cần ghi nhận doanh số bán mới duy trì tích cực, đặc biệt từ Trung Quốc.

Ngoài ra, dự báo nhập khẩu đậu tương Trung Quốc niên vụ 2026 - 2027 của bộ phận phân tích thuộc USDA tại nước này (GAIN) thấp hơn khoảng 4,1% so với dự báo chính thức của USDA, cũng đặt ra những câu hỏi về triển vọng tiêu thụ tại thị trường nhập khẩu đậu tương lớn nhất thế giới.

Trong quá trình cơ cấu lại hệ thống tài chính, thị trường trái phiếu doanh nghiệp góp phần bổ sung nguồn vốn trung, dài hạn cho nền kinh tế. Cùng với yêu cầu mở rộng quy mô, việc hoàn thiện thể chế, nâng chuẩn mực tín nhiệm và bảo vệ nhà đầu tư trở thành yêu cầu cấp thiết.

Theo ông Phùng Xuân Minh - Chủ tịch HĐQT Saigon Ratings, phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp cần đặt trong chiến lược tái cấu trúc hệ thống tài chính quốc gia, hướng tới cơ cấu vốn cân bằng để đáp ứng nhu cầu vốn dài hạn. Chính sách không chỉ tạo thuận lợi cho doanh nghiệp phát hành mà còn phải bảo đảm an toàn, trách nhiệm của tổ chức trung gian và hiệu quả giám sát sau phát hành.

Nâng cao chất lượng tín nhiệm tạo nền tảng thu hút nguồn vốn đầu tư dài hạn. Ảnh: Đức Thanh

Từ góc độ nhà đầu tư, bà Nguyễn Thu Bình - Giám đốc Quản trị rủi ro, Công ty CP Quản lý quỹ PVI (PVIAM) cho rằng, khi minh bạch thông tin và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư được củng cố, thị trường cần tiến tới định giá trái phiếu dựa trên chất lượng tín dụng và mức độ rủi ro. Qua đó, nguồn vốn được phân bổ theo năng lực tổ chức phát hành thay vì chỉ chú trọng quy mô.

Để hình thành cơ chế đó, ông Minh nhấn mạnh vai trò của hệ sinh thái xếp hạng tín nhiệm độc lập. Kết quả xếp hạng cần được sử dụng rộng rãi hơn trong quyết định đầu tư, đi cùng phương pháp luận chặt chẽ, tính độc lập và giám sát định kỳ. Khi rủi ro được phản ánh vào chi phí vốn, doanh nghiệp có nền tảng tài chính lành mạnh sẽ có lợi thế huy động, giúp nhà đầu tư phân biệt chất lượng tổ chức phát hành.

Tuy nhiên, việc đánh giá tín nhiệm không thể chỉ dừng ở thời điểm phát hành. Bà Bình lưu ý, doanh nghiệp cần duy trì đối thoại với trái chủ, cập nhật kết quả kinh doanh, tiến độ dự án, kế hoạch trả nợ và chủ động giải trình khi xuất hiện biến động. Đối thoại cả khi khó khăn giúp trái chủ nhận diện rủi ro sớm và các bên tìm giải pháp phù hợp.

Việc công bố thông tin đầy đủ chỉ thực sự có ý nghĩa khi gắn với năng lực thực hiện cam kết của doanh nghiệp. Từ yêu cầu đó, ông Minh đề xuất doanh nghiệp chuyển từ tư duy quản trị tài chính sang quản trị tín nhiệm. Bên cạnh tài sản, doanh thu và lợi nhuận, tổ chức phát hành cần chú trọng kiểm soát đòn bẩy, cân đối dòng tiền, quản lý nghĩa vụ nợ và xây dựng tín nhiệm lâu dài. Năng lực này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận vốn mà còn góp phần củng cố uy tín và sức cạnh tranh của doanh nghiệp.

Nếu chất lượng tổ chức phát hành là nền tảng, sự tham gia của nhà đầu tư tổ chức sẽ góp phần hình thành kỷ luật thị trường. Theo bà Bình, quỹ đầu tư, doanh nghiệp bảo hiểm và quỹ hưu trí có năng lực phân tích tín dụng, yêu cầu mức bù rủi ro tương xứng với từng tài sản. Thanh khoản thứ cấp và dữ liệu tin cậy cũng giúp xác lập giá trái phiếu sát thực tế.

Nâng chuẩn định giá và vận hành

Để chất lượng tín dụng được phản ánh đúng vào giá trái phiếu, thị trường cần có hệ thống dữ liệu và công cụ định giá đủ tin cậy. Theo ông Minh, cùng với việc khuyến khích sự tham gia phù hợp của các định chế đầu tư dài hạn, cần hoàn thiện đường cong lợi suất tham chiếu và mặt bằng lãi suất có khả năng phân biệt rủi ro tín dụng. Qua đó, nhà đầu tư có thêm căn cứ đánh giá tài sản, còn doanh nghiệp xác định chi phí huy động phù hợp với năng lực tín nhiệm.

Từ kinh nghiệm Malaysia, bà Bình cho biết, từ năm 2006, nước này đã yêu cầu các tổ chức định giá trái phiếu đăng ký với cơ quan quản lý chứng khoán và công bố giá hợp lý hằng ngày đối với trái phiếu giao dịch phi tập trung. Việc hình thành hạ tầng định giá độc lập giúp các quỹ có cơ sở xác định giá trị danh mục, so sánh tài sản và nâng cao tính minh bạch của thị trường.

Cùng với việc hoàn thiện hạ tầng định giá, ứng dụng công nghệ cũng mở ra khả năng nâng cao hiệu quả phát hành, giao dịch và quản lý trái phiếu. Theo bà Bình, cần phát triển cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với các nền tảng phát hành, giao dịch, lưu ký số và công cụ phân tích dữ liệu. Tuy nhiên, quá trình thử nghiệm phải bảo đảm nhà đầu tư được cung cấp đầy đủ thông tin, cảnh báo rủi ro; tài sản khách hàng được quản lý tách biệt và có phương án bảo vệ quyền lợi khi thử nghiệm kết thúc.

Việc nâng cao chất lượng vận hành và hoàn thiện các chuẩn mực thị trường không chỉ đáp ứng yêu cầu phát triển trong nước mà còn có ý nghĩa đối với quá trình hội nhập tài chính quốc tế. Theo ông Minh, việc nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam theo FTSE Russell và tiếp tục làm việc với MSCI mở ra cơ hội tiếp cận dòng vốn quốc tế. Tuy nhiên, khả năng thu hút và duy trì dòng vốn vẫn phụ thuộc vào mức độ minh bạch, chất lượng vận hành và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư. Cùng với phát triển công nghệ tài chính, trách nhiệm quản lý rủi ro của các đơn vị cung cấp dịch vụ cần được xác định rõ, không chuyển sang khách hàng.

Khi nền tảng minh bạch và cơ chế định giá từng bước được hoàn thiện, thị trường cũng có thêm điều kiện phát triển các sản phẩm phục vụ nhu cầu vốn dài hạn. Những công cụ như trái phiếu xanh hay bảo lãnh cho dự án hạ tầng có thể góp phần đa dạng hóa nguồn huy động, song vẫn phải gắn với yêu cầu đánh giá năng lực trả nợ của tổ chức phát hành.

Phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp vì vậy không chỉ được đo bằng quy mô phát hành mà còn ở khả năng nhận diện, định giá và kiểm soát rủi ro. Khi chất lượng tín dụng được phản ánh đúng vào chi phí vốn, doanh nghiệp nâng cao trách nhiệm quản trị và quyền lợi trái chủ được bảo đảm, thị trường sẽ có nền tảng vững chắc hơn để huy động nguồn lực dài hạn, đóng góp thiết thực cho tăng trưởng kinh tế bền vững.

Trong cơ cấu thu ngân sách, thuế giá trị gia tăng (VAT) tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất, với số thu lũy kế đạt 5.552,42 tỷ đồng, tăng 15,72% so với cùng kỳ năm trước. Thuế nhập khẩu đạt 1.140,16 tỷ đồng, tăng 11,78%; thuế xuất khẩu đạt 1,11 tỷ đồng, tăng 28,92%; thuế tiêu thụ đặc biệt đạt 4,49 tỷ đồng, tăng 10,69%.

Riêng trong kỳ, hầu hết các khoản thu đều tăng so với kỳ trước. Cụ thể, thuế VAT đạt 622,24 tỷ đồng, tăng 20,02%; thuế nhập khẩu đạt 129,48 tỷ đồng, tăng 18,99%; thuế tiêu thụ đặc biệt đạt 755,64 triệu đồng, tăng 64,59% và thuế xuất khẩu đạt 63,51 triệu đồng, tăng 13,42%.

Cùng với hoạt động xuất nhập khẩu, lượng hành khách qua sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất tiếp tục duy trì ở mức cao. Trong kỳ, có 1.527.745 lượt hành khách xuất nhập cảnh, tăng nhẹ so với 1.524.732 lượt của kỳ trước. Trong đó, khách xuất cảnh đạt 778.817 lượt, khách nhập cảnh đạt 748.928 lượt. Tính từ đầu năm đến ngày 14/10, tổng lượng hành khách xuất nhập cảnh qua sân bay đạt 14.799.889 lượt.

Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất cho biết, lượng hành khách xuất nhập cảnh lớn, cùng hoạt động xuất nhập khẩu diễn ra thường xuyên, đơn vị phải xử lý khối lượng lớn thủ tục và thông tin liên quan đến hành khách, hàng hóa. Công tác kiểm tra, giám sát hàng hóa, hành lý cũng được triển khai song song nhằm phát hiện, ngăn chặn các trường hợp vi phạm.

Để hỗ trợ công tác nghiệp vụ, đơn vị đang khai thác các hệ thống công nghệ thông tin như VNACCS/VCIS, Cơ chế một cửa quốc gia, hệ thống thông tin hành khách API và chương trình giám sát hải quan tự động tại cảng hàng không VASSCM. Các hệ thống này hỗ trợ tiếp nhận, trao đổi và xử lý thông tin, theo dõi hàng hóa qua khu vực giám sát, qua đó rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục và hạn chế việc tiếp xúc trực tiếp trong quá trình giải quyết công việc.

Bên cạnh đó, đơn vị tăng cường quản lý rủi ro đối với hành lý của hành khách nhập cảnh, tập trung kiểm soát các tuyến hàng không trọng điểm, đẩy mạnh phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép ma túy.

Trong công tác kiểm tra sau thông quan, đơn vị tập trung rà soát dữ liệu, thu thập thông tin để lựa chọn các trường hợp có dấu hiệu vi phạm về trị giá hải quan. Lũy kế đến ngày 13/8/2026, Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất đã hoàn thành kiểm tra sau thông quan 6 vụ, số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 66,99 triệu đồng./.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc, công nghệ phát triển nhanh và các tiêu chuẩn môi trường ngày càng khắt khe, TP. Hồ Chí Minh đứng trước yêu cầu vừa duy trì tốc độ tăng trưởng, vừa nâng cao chất lượng và tính bền vững của nền kinh tế.

Những vấn đề này cũng được đặt ra tại Hội nghị Bàn tròn các Thành phố Đối tác Kinh tế (BPC) năm 2026, diễn ra tại TP. Hồ Chí Minh cuối tháng 10/2026, với sự tham gia của đại diện chính quyền, tổ chức xúc tiến thương mại và doanh nghiệp đến từ Osaka (Nhật Bản), Melbourne (Australia), Manila (Philippines), Kuala Lumpur (Malaysia), Hamburg (Đức) và Australian Industry Group. Đây là lần thứ ba Thành phố đăng cai hội nghị, sau các năm 2002 và 2016.

TP. Hồ Chí Minh đổi mới hiện đại phát triển. Ảnh: Lê Toàn

Tại hội nghị, ông Nguyễn Lộc Hà, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh, nhấn mạnh sự bứt phá của công nghệ, quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng và các tiêu chuẩn phát triển xanh đang làm thay đổi môi trường kinh doanh. Theo đó, các đô thị không chỉ phải duy trì tăng trưởng mà còn cần tối ưu hóa nguồn lực, giảm phát thải, nâng cao chất lượng hạ tầng và chất lượng sống của người dân.

Trong 9 tháng đầu năm 2026, GRDP TP. Hồ Chí Minh tăng 9,06%, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 10,9%. Kết quả này cho thấy đà tăng trưởng tích cực, song Thành phố cần tiếp tục nâng cao chất lượng tăng trưởng, tăng cường liên kết giữa dịch vụ tài chính, khoa học - công nghệ với công nghiệp, năng lượng sạch và logistics cảng biển.

Một trong những yêu cầu cấp thiết là hỗ trợ doanh nghiệp thích ứng với chuyển đổi xanh. Chi phí đầu tư công nghệ, cải tiến dây chuyền, tiết kiệm năng lượng và đáp ứng tiêu chuẩn môi trường có thể trở thành rào cản, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ và vừa nếu thiếu vốn và tư vấn kỹ thuật.

Ông Hà Văn Út, Phó Giám đốc Sở Công thương TP. Hồ Chí Minh, cho biết công nghiệp hiện chiếm 35,2% cơ cấu kinh tế Thành phố. Sau sáp nhập, TP. Hồ Chí Minh có một khu công nghệ cao, 105 khu công nghiệp và 66 cụm công nghiệp, với tổng diện tích trên 55.000 ha. Quy mô này tạo dư địa phát triển lớn nhưng cũng đặt ra yêu cầu nâng cấp hạ tầng, tích hợp quy hoạch và thúc đẩy liên kết giữa các khu vực.

Theo ông Hà Văn Út, để doanh nghiệp chuyển đổi mà không làm gián đoạn hoạt động sản xuất, kinh doanh, cần có sự hỗ trợ về tín dụng xanh, tư vấn kỹ thuật và lộ trình phù hợp. Chuyển đổi xanh không chỉ là yêu cầu tuân thủ tiêu chuẩn môi trường mà còn là cơ hội để doanh nghiệp đổi mới công nghệ, tiết giảm chi phí, nâng cao năng suất và mở rộng khả năng tham gia chuỗi cung ứng quốc tế.

Từ góc độ xúc tiến thương mại, bà Zaimah Osman, Tham tán Thương mại của Cơ quan Xúc tiến Thương mại Malaysia (MATRADE) tại TP. Hồ Chí Minh, nhấn mạnh vai trò bổ trợ giữa khu vực công và tư nhân. Nhà nước cần tạo môi trường chính sách thuận lợi, hỗ trợ tiếp cận tài chính và thúc đẩy hợp tác quốc tế; doanh nghiệp đóng góp vốn, công nghệ và kinh nghiệm thị trường để đưa các giải pháp xanh vào ứng dụng thương mại.

Hoàn thiện cơ chế TOD, hạ tầng và quỹ đầu tư để thu hút vốn dài hạn

Một trong những hướng phát triển được TP. Hồ Chí Minh quan tâm là mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD). Đây không chỉ là giải pháp tổ chức không gian đô thị mà còn có thể tạo ra các cực tăng trưởng mới, mở rộng cơ hội đầu tư vào thương mại, dịch vụ, logistics, công nghệ cao và hạ tầng.

Sau sắp xếp, Thành phố có diện tích hơn 6.772 km², dân số khoảng 14 triệu người. Theo ông Nguyễn Vĩnh Toàn, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh, trong phương án quy hoạch tổng thể đang được nghiên cứu, Thành phố định hướng phát triển theo mô hình siêu đô thị đa cực, đa tâm và đa tầng, với 5 cực động lực: khu vực lõi là trung tâm quốc tế; phía Đông phát triển đổi mới sáng tạo; phía Bắc tập trung công nghiệp công nghệ cao và logistics; phía Nam định hướng cảng biển, thương mại tự do, logistics quốc tế và năng lượng; phía Tây phát triển đô thị giáo dục, y tế.

Theo ông Nguyễn Vĩnh Toàn, Thành phố đang cụ thể hóa các quy định thông qua nghị quyết của HĐND và quyết định của UBND Thành phố, tạo cơ sở phân cấp thẩm quyền, chủ động hơn trong triển khai. Cùng với đó là xây dựng danh mục dự án và chính sách ưu đãi, gồm miễn, giảm tiền sử dụng đất, ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp và hỗ trợ lãi suất vay ngân hàng trong các lĩnh vực thương mại, dịch vụ, logistics, công nghệ cao, y tế, giáo dục, văn hóa và hạ tầng.

Nguồn vốn đầu tư công được định hướng ưu tiên hoàn thiện hạ tầng khung, gồm đường sắt, đường bộ và giao thông công cộng. Đây là nền tảng kết nối cho các dự án đô thị, đồng thời tạo điều kiện huy động vốn tư nhân vào những công trình có quy mô lớn và thời gian thu hồi vốn dài.

Tuy nhiên, triển khai TOD vẫn đối mặt với thách thức về vốn, giải phóng mặt bằng, tái định cư và phối hợp tiến độ giữa các dự án đường sắt với quy hoạch đô thị. Thành phố mong muốn các đối tác quốc tế hỗ trợ nghiên cứu, xây dựng một khu vực TOD điển hình, qua đó có thêm cơ sở thực tiễn để hoàn thiện cơ chế đầu tư, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.

Kinh nghiệm quốc tế cũng gợi mở yêu cầu cân bằng giữa thu hút đầu tư và sử dụng hiệu quả tài nguyên. Ông Kevin Louey, Ủy viên Hội đồng Thành phố Melbourne, Trưởng ban Kinh tế và Doanh nghiệp, cho biết sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang thu hút nguồn vốn lớn vào các dự án trung tâm dữ liệu. Tuy nhiên, loại hình hạ tầng này tiêu thụ đáng kể điện năng và nước, tạo áp lực lên tài nguyên đô thị.

Melbourne phối hợp với chính quyền bang và liên bang trong quy hoạch, định hướng bố trí trung tâm dữ liệu tại các đô thị vệ tinh hoặc khu vực được quy hoạch tập trung. Thành phố yêu cầu nhà đầu tư chú trọng công nghệ xanh, tiết kiệm năng lượng, tái sử dụng nước và đánh giá tác động môi trường trước khi dự án được phê duyệt.

Ở lĩnh vực đổi mới sáng tạo, TP. Hồ Chí Minh đang xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp từ hình thành ý tưởng, ươm tạo, thử nghiệm đến tăng tốc và mở rộng thị trường.

Ông Trần Trọng Tuyên, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh, cho biết Thành phố triển khai các chương trình hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, đặc biệt đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, đồng thời xây dựng chính sách cho doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ số.

Đáng chú ý, tháng 4/2026, Thành phố đã thành lập Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP. Hồ Chí Minh với quy mô vốn ban đầu 500 tỷ đồng, dự kiến nâng lên 5.000 tỷ đồng vào năm 2035. Quỹ được kỳ vọng hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trong quá trình phát triển và tăng tốc.

Cùng với các chính sách hỗ trợ, TP. Hồ Chí Minh đang triển khai kiểm kê khí nhà kính tại 360 cơ sở, trong đó 240 cơ sở đã lập kế hoạch giảm phát thải giai đoạn 2026-2030. Khoảng 68% xe buýt đang sử dụng điện, năng lượng xanh, hướng tới 100% vào đầu năm 2027; đồng thời Thành phố tham gia lộ trình vận hành thị trường carbon quốc gia.

Thêm các chính sách hỗ trợ cho giáo dục

Đánh giá chung, các đại biểu cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành luật sửa đổi, bổ sung các luật thuế nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, tháo gỡ khó khăn cho các cơ sở giáo dục và khuyến khích các nguồn lực xã hội đầu tư cho giáo dục, y tế.

Đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.HCM)

Về các chính sách cụ thể, đại biểu Lê Thị Thanh Xuân (đoàn Đắk Lắk) đồng tình với chủ trương miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cơ sở giáo dục công lập và cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì lợi nhuận, bởi chính sách sẽ khuyến khích đầu tư phát triển giáo dục.

Tuy nhiên, đại biểu lưu ý cần hướng dẫn rõ ranh giới giữa dịch vụ phục vụ, hỗ trợ giáo dục với hoạt động kinh doanh độc lập; kiểm tra việc sử dụng khoản thu nhập được miễn thuế, bảo đảm nguồn lực thực sự được đầu tư cho giáo dục. Với cơ sở tư thục không vì lợi nhuận, phải giám sát thực chất việc không chia lợi tức, không rút vốn và sử dụng phần tích lũy để phát triển nhà trường.

Cùng ủng hộ chính sách miễn thuế cho cơ sở giáo dục tư thục không vì lợi nhuận, đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP.HCM) đồng thời đề nghị mở rộng sang các tổ chức khoa học và công nghệ không vì lợi nhuận. Theo đại biểu, việc có thêm chính sách phát triển mô hình này là rất tốt, bởi phần lợi nhuận tích lũy hằng năm thuộc sở hữu chung hợp nhất không được phân chia, được tiếp tục đầu tư phát triển nhà trường.

Đại biểu đề nghị bên cạnh chính sách thuế cần có thêm hỗ trợ về mặt bằng, tiền thuê đất để các trường có thể ra đời, tạo thêm nguồn lực hỗ trợ học sinh, sinh viên nghèo tiếp cận mô hình giảng dạy tại các trường đại học tư thục không vì lợi nhuận.

Để hỗ trợ phát triển giáo dục, dự thảo Luật cũng đề chính sách miễn thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất cho giáo dục. Theo đại biểu Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên), đây là chính sách có ý nghĩa thiết thực, góp phần giảm chi phí đầu tư, vận hành cơ sở giáo dục và khuyến khích xã hội hóa giáo dục.

Bên cạnh đó, đại biểu lưu ý hoạt động giáo dục không chỉ diễn ra trong phòng học, mà còn cần thư viện, phòng thí nghiệm, khu thực hành, sân chơi, bãi tập, ký túc xá và công trình phụ trợ. Do đó, cần làm rõ phạm vi diện tích được miễn thuế, đồng thời phân định diện tích phục vụ giáo dục với diện tích kinh doanh độc lập để ưu đãi đúng đối tượng, đúng mục đích, không tạo kẽ hở lợi dụng chính sách.

Đại biểu Lê Thị Thanh Xuân cũng nhấn mạnh, ưu đãi thuế không đồng nghĩa đã giải quyết được bài toán quỹ đất trường học. Chính sách miễn thuế cần đồng bộ với quy hoạch, bố trí quỹ đất, nhất là tại đô thị, khu công nghiệp có dân số tăng cơ học và các xã biên giới; xem xét bổ sung quỹ đất trụ sở công, nhà đất dôi dư sau sắp xếp cho giáo dục.

Bên cạnh đó, một số đại biểu đề nghị cân nhắc kỹ phạm vi, điều kiện miễn thuế. Đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) nhất trí với việc miễn thuế cho cơ sở giáo dục công lập và tư thục không vì mục tiêu lợi nhuận, song lưu ý khó khăn trong phân biệt, kiểm tra hoạt động vì lợi nhuận và không vì lợi nhuận.

Đại biểu Tô Ái Vang (đoàn Cần Thơ)

Đối với chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân cho hoạt động cung cấp suất ăn tại cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, đại biểu Lê Thị Thanh Xuân đồng tình với sự cần thiết của chính sách. Theo đại biểu, đây còn là giải pháp góp phần bảo đảm bữa ăn, dinh dưỡng và điều kiện học tập, nhất là với học sinh bán trú ở vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực biên giới.

Từ thực tiễn Đắk Lắk, đại biểu cho biết nhiều trường mua thực phẩm trực tiếp từ hộ sản xuất, cá nhân, hộ kinh doanh nhỏ lẻ, còn khó khăn về hóa đơn, chứng từ, xác minh nguồn gốc thực phẩm. Nguồn cung, giá cả vận chuyển thiếu ổn định. Việc miễn thuế sẽ góp phần giảm nghĩa vụ thuế, khuyến khích các đơn vị tham gia cung ứng, đầu tư thiết bị và duy trì nguồn thực phẩm ổn định.

Tuy nhiên, “miễn thuế cho đơn vị cung cấp không mặc nhiên đồng nghĩa với giá suất ăn sẽ giảm hoặc chất lượng bữa ăn được nâng lên”. Đại biểu đề nghị giám sát giá thành, định lượng, khẩu phần, chất lượng, nguồn thực phẩm; làm rõ trách nhiệm của đơn vị cung cấp và nhà trường trong kiểm soát bữa ăn, bảo đảm an toàn thực phẩm.

Ở góc độ thủ tục, đại biểu Tô Ái Vang đề nghị làm rõ cách xác định phần được miễn đối với đơn vị nộp thuế theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, tránh tùy nghi áp dụng và chi phí tuân thủ cao.

Áp thuế để hạn chế bỏ hoang, găm giữ đất

Một vấn đề khác trong dự thảo được nhiều đại biểu quan tâm là thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất bỏ hoang. Các đại biểu cơ bản thống nhất việc sửa đổi Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp để điều tiết hành vi sử dụng đất, khuyến khích khai thác hiệu quả nguồn lực đất đai, bổ sung ưu đãi cho lĩnh vực và đối tượng cần hỗ trợ.

Đại biểu Dương Khắc Mai (đoàn Đắk Lắk).

Đồng tình với chính sách áp dụng thuế suất 0,2% đối với đất bỏ hoang, không đưa vào sử dụng, chậm đưa vào sử dụng và không áp dụng hạn mức, đại biểu Nguyễn Văn Huy đánh giá đây là giải pháp cần thiết để hạn chế đầu cơ, găm giữ đất, gây lãng phí nguồn lực xã hội. Tuy nhiên, theo đại biểu, thuế suất này chỉ nên áp dụng với phần diện tích thực tế thuộc các trường hợp trên; diện tích đã sử dụng hợp pháp áp dụng mức tương ứng.

Đại biểu Dương Khắc Mai (đoàn Đắk Lắk) cũng đồng tình sử dụng công cụ thuế để hạn chế bỏ hoang, găm giữ đất và chậm đưa đất vào sử dụng. Để chính sách khả thi, hiệu quả, đại biểu đề nghị làm rõ khái niệm, thời hạn xác định, trường hợp loại trừ, tránh việc chậm do giải phóng mặt bằng, bàn giao đất, thủ tục điều chỉnh quy hoạch hoặc bất khả kháng vẫn bị tính thuế.

Theo đại biểu, việc áp dụng thuế suất 0,2% cần thực hiện sau khi cơ quan có thẩm quyền về đất đai xác định bằng văn bản tình trạng, thời gian không đưa đất vào sử dụng, thông báo cho người sử dụng đất và cho phép gia hạn, bảo đảm khả thi, công bằng.

Đại biểu Nguyễn Cao Sơn đề nghị rà soát quan hệ giữa mức thuế suất 0,2% với mức 0,15% hiện hành và tiền sử dụng đất, tiền thuê đất tăng thêm được đề xuất trong dự thảo Luật Đất đai sửa đổi, tránh trùng lặp nghĩa vụ tài chính; thống nhất khái niệm và trách nhiệm cung cấp thông tin giữa cơ quan quản lý đất đai với cơ quan thuế.

Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 6 đoạn Ba La - Xuân Mai có chiều dài 21,7 km, quy mô mặt cắt ngang 50-60 m. Theo thông tin tại buổi kiểm tra, khối lượng thi công hiện đạt khoảng 1/4 kế hoạch.

Trước tiến độ này, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng yêu cầu chủ đầu tư và các nhà thầu tập trung nhân lực, máy móc, thiết bị, tổ chức thi công đồng bộ các hạng mục, đặc biệt tại khu vực cầu Mai Lĩnh. Các đơn vị phải rà soát tiến độ từng hạng mục, chủ động khắc phục vướng mắc, không để tình trạng chậm trễ kéo dài ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Cùng với yêu cầu đẩy nhanh thi công, thành phố lưu ý công tác tổ chức giao thông trong quá trình triển khai dự án. Các đơn vị cần xây dựng phương án phù hợp nhằm hạn chế ùn tắc, bảo đảm nhu cầu đi lại của người dân.

Đối với những khó khăn liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, các đơn vị được yêu cầu khẩn trương rà soát, tổng hợp đầy đủ, báo cáo thành phố xem xét, chỉ đạo tháo gỡ. Việc phối hợp giữa chính quyền địa phương, chủ đầu tư và nhà thầu cần được thực hiện chặt chẽ, xác định rõ trách nhiệm để bảo đảm các điều kiện triển khai dự án.

Về phương án tổ chức không gian tuyến đường, Phó Chủ tịch UBND thành phố thống nhất điều chỉnh mặt cắt vỉa hè nhằm hạn chế đoạn cắt đê sông Đáy. Đồng thời, giao phường Yên Nghĩa chủ trì, phối hợp với các xã, phường liên quan lập đồ án thiết kế đô thị đối với các công trình dọc tuyến Quốc lộ 6 sau khi được cải tạo, mở rộng.

hó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng kiểm tra hiện trường Dự án đầu tư cải tạo, nâng cấp tuyến đường 70 (đoạn Hà Đông - Văn Điển - nút giao Tứ Hiệp). Ảnh: Hồng Thái

Đối với dự án cải tạo, nâng cấp tuyến đường 70 đoạn Hà Đông - Văn Điển - nút giao Tứ Hiệp, yêu cầu trọng tâm được thành phố đặt ra là giải quyết dứt điểm công tác giải phóng mặt bằng trong tháng 12/2026, phấn đấu hoàn thành toàn bộ dự án vào tháng 12/2027.

Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố Hà Nội, công tác giải phóng mặt bằng của dự án có khối lượng lớn, liên quan đến địa bàn 5 phường, xã gồm Hà Đông, Kiến Hưng, Thanh Liệt, Đại Thanh và Thanh Trì. Đây là nhiệm vụ phức tạp, đòi hỏi sự tập trung và phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương trong quá trình thu hồi đất, bàn giao mặt bằng.

Ban Quản lý dự án kiến nghị các xã, phường sớm bàn giao mặt bằng sạch cho chủ đầu tư để có thể triển khai thi công, bảo đảm mục tiêu hoàn thành dự án trong năm 2027 theo chỉ đạo của UBND thành phố.

Kiểm tra thực tế, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát toàn bộ diện tích, khối lượng mặt bằng còn vướng mắc; xác định cụ thể từng vị trí, từng trường hợp và trách nhiệm xử lý. Những khó khăn phát sinh cần được chủ động phối hợp giải quyết, không để ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố được giao phối hợp chặt chẽ với các địa phương, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc tiến độ bàn giao mặt bằng. Đồng thời, chủ đầu tư cần chuẩn bị đầy đủ nhân lực, thiết bị và phương án tổ chức thi công để triển khai ngay khi tiếp nhận mặt bằng sạch.

Lãnh đạo thành phố cũng yêu cầu các địa phương xác định giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ trọng tâm, phân công rõ trách nhiệm, tăng cường phối hợp giữa các bộ phận liên quan, bảo đảm tiến độ đề ra.

Việc hoàn thành giải phóng mặt bằng tuyến đường 70 trong tháng 12/2026 được xác định là điều kiện quan trọng để đẩy nhanh thi công, hướng tới hoàn thành toàn bộ dự án vào tháng 12/2027.

Tại Tọa đàm “Từ UKVFTA đến Trung tâm tài chính quốc tế: Cơ hội kết nối hợp tác đầu tư, tài chính Việt Nam - Vương quốc Anh” ngày 5/11, ông Joshua Ashworth, Trưởng bộ phận Thương mại và Đầu tư, Đại sứ quán Vương quốc Anh tại Việt Nam, cho biết sau hơn 5 năm thực thi, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Vương quốc Anh và Bắc Ireland (UKVFTA) đang mở ra giai đoạn hợp tác mới, vượt ra ngoài thương mại hàng hóa.

Kim ngạch thương mại hai nước đã vượt 10 tỷ bảng Anh, tăng 25% so với cùng kỳ năm trước và gấp đôi năm 2020. Theo ông Joshua Ashworth, kết quả này cho thấy quan hệ kinh tế song phương ngày càng phát triển sâu rộng.

Cùng với thương mại, doanh nghiệp hai nước mở rộng hoạt động trong nhiều lĩnh vực. Các dự án hàng không có sự tham gia của Airbus, Rolls-Royce; doanh nghiệp công nghệ Việt Nam như FPT cũng đang hoạt động tại thị trường Anh. Nhu cầu về vốn, bảo hiểm, đầu tư và dịch vụ tài chính vì thế ngày càng tăng.

Việc Việt Nam hình thành Trung tâm Tài chính quốc tế đang thu hút sự quan tâm của doanh nghiệp Anh, nhất là trong các lĩnh vực tài trợ thương mại, thị trường vốn, thị trường phái sinh và hàng hóa, tài chính xanh và công nghệ tài chính (Fintech).

Vương quốc Anh có thế mạnh về dịch vụ tài chính và các dịch vụ kinh doanh liên quan, với quy mô khoảng 281 tỷ bảng Anh, tương đương 12% GDP. Đây là nền tảng để các định chế tài chính Anh tham gia vào quá trình phát triển thị trường tài chính tại Việt Nam.

Các diễn giả trao đổi tại tọa đàm. Ảnh: Nghiêm Lan

Bốn lĩnh vực hợp tác trọng tâm

Theo ông Joshua Ashworth, hai nước có thể thúc đẩy hợp tác trong bốn lĩnh vực: tài trợ thương mại, tài chính xanh, Fintech và nguồn vốn dài hạn cho đầu tư hạ tầng.

Với tài trợ thương mại, các nội dung hợp tác có thể tập trung vào tài trợ chuỗi cung ứng, dịch vụ ngân hàng quốc tế và bảo hiểm hàng hải. Kinh nghiệm của Anh về bảo hiểm, bảo lãnh có thể hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam trong hoạt động giao thương quốc tế, nhất là khi vận tải biển và hệ thống cảng biển tiếp tục phát triển.

Ở lĩnh vực tài chính xanh, thông qua chương trình UK PACT, Vương quốc Anh đã triển khai các hoạt động hợp tác về phát triển bền vững, trong đó có niêm yết trái phiếu xanh, tài chính chuyển đổi và thị trường carbon. Việt Nam có thể tham khảo kinh nghiệm của Anh trong thiết kế thị trường, đưa các tiêu chí bền vững vào quá trình vận hành.

Với Fintech, cơ hội hợp tác nằm ở thanh toán số, đổi mới tài chính, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox). Ông Joshua Ashworth cho rằng sandbox giúp doanh nghiệp thử nghiệm sản phẩm trong môi trường được giám sát, đồng thời tạo điều kiện để cơ quan quản lý hiểu rõ hoạt động thực tế trước khi xây dựng quy định.

Hệ sinh thái Fintech cũng cần sự tham gia của nhiều chủ thể, từ ngân hàng, định chế tài chính đến luật sư, tổ chức xếp hạng tín nhiệm, doanh nghiệp công nghệ, trường đại học và viện nghiên cứu...

Lĩnh vực thứ tư là huy động vốn dài hạn cho đầu tư hạ tầng. Theo đại diện Đại sứ quán Anh, Trung tâm Tài chính quốc tế có thể hỗ trợ nguồn lực cho các dự án thiết yếu, trong đó có phát triển đô thị tại Hà Nội và các tuyến metro tại TP. Hồ Chí Minh. Những dự án này cần phương án tài chính vững chắc và sự tham gia của các doanh nghiệp phù hợp.

Bên cạnh đó, PGS.TS. Nghiêm Thị Thà, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam đề cập tiềm năng phát triển dịch vụ quản lý gia sản khi tài sản của người dân và khu vực tư nhân gia tăng. Đây cũng là lĩnh vực Việt Nam có thể tận dụng kinh nghiệm lâu năm của Anh.

Thể chế minh bạch là điều kiện thu hút vốn

Dù cơ hội hợp tác rộng mở, các diễn giả đều nhận định khả năng thu hút dòng vốn quốc tế phụ thuộc lớn vào chất lượng thể chế và năng lực vận hành thực tế của Trung tâm Tài chính quốc tế.

Theo PGS.TS. Nghiêm Thị Thà, Trung tâm cần có môi trường pháp lý minh bạch, nhất quán, chính sách thuế cạnh tranh, thị trường tài chính đủ độ trưởng thành, nguồn nhân lực chất lượng cao và hạ tầng công nghệ đáp ứng yêu cầu hội nhập.

Đáng chú ý, Việt Nam cần chuyển từ xây dựng văn bản pháp lý sang tổ chức thực thi. Nhà đầu tư phải nắm rõ quyền lợi, nghĩa vụ, cơ chế xử lý rủi ro và cơ quan chịu trách nhiệm giải quyết thủ tục. Sự phối hợp giữa các bộ, ngành với chính quyền TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng cần đồng bộ, phân định rõ trách nhiệm.

Ông Joshua Ashworth nhấn mạnh nhà đầu tư cần một thị trường minh bạch, quy định được áp dụng nhất quán, tranh chấp được giải quyết công bằng và cơ chế quản lý, điều tiết đáng tin cậy, độc lập.

Trong khi đó, ThS. Nguyễn Minh Khôi, Viện Tony Blair vì sự Thay đổi toàn cầu (TBI) lưu ý vai trò của cơ chế trọng tài và tính dự đoán trong thực thi pháp luật. Nhà đầu tư cần biết rõ quy trình, cách thức xử lý tranh chấp và các bước thủ tục khi tham gia thị trường. Những trường hợp thử nghiệm cụ thể sẽ giúp các bên hiểu rõ hơn cách thức hoạt động của Trung tâm.

Về dài hạn, PGS.TS. Nghiêm Thị Thà đề xuất tăng tính tương thích giữa thông tin, báo cáo tài chính của các tổ chức trong Trung tâm với chuẩn mực quốc tế; tạo thuận lợi cho giao dịch xuyên biên giới về thanh toán, lưu ký, chuyển vốn và chuyển thu nhập hợp pháp; đồng thời xây dựng lộ trình phát triển sản phẩm Fintech phù hợp với nhu cầu thực tế.

Một yêu cầu khác là kết nối Trung tâm Tài chính quốc tế với hoạt động sản xuất, thương mại. Theo ông Nguyễn Minh Khôi, mô hình này phù hợp để phục vụ các khoản đầu tư lớn, những hoạt động cần nguồn vốn mà thị trường trong nước chưa đáp ứng được, đặc biệt là doanh nghiệp xuất nhập khẩu và các nhà máy tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Để bảo đảm tính đồng bộ khi Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) được ban hành và đi vào thực thi dự kiến từ ngày 1/1/2027, Bộ Tài chính đã xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật, đồng thời lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương.

Qua rà soát các văn bản hướng dẫn Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công, Bộ Tài chính tổng hợp có gần 20 nghị định của Chính phủ. Trong đó, một số nghị định hướng dẫn các luật này đồng thời cũng căn cứ vào nhiều luật khác. Tuy nhiên, theo tinh thần chỉ đạo hiện nay của Chính phủ, mỗi luật sẽ có một văn bản hướng dẫn, hạn chế việc ban hành nhiều văn bản hướng dẫn cho cùng một luật.

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính đã rà soát, đề xuất phạm vi điều chỉnh của dự thảo nghị định. Theo ông Dũng, dự thảo sẽ thay thế Nghị định 73 hướng dẫn thi hành Luật Ngân sách nhà nước, các nghị định hướng dẫn Luật Đầu tư công và nghị định hướng dẫn về quản lý ngân quỹ nhà nước. Đây là những nội dung trực tiếp hướng dẫn, quy định chi tiết việc thi hành Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công.

Ông Dũng cho biết, Bộ Tài chính đang khẩn trương hoàn thiện dự thảo và tổ chức lấy ý kiến để nghị định được ban hành, có hiệu lực đồng bộ với luật mới. Ông nhấn mạnh: “Tại hội thảo hôm nay, chúng tôi mong muốn nhận được ý kiến đóng góp của đại diện lãnh đạo các Sở Tài chính – những đơn vị trực tiếp triển khai thực hiện, nhằm tham mưu, giúp Bộ Tài chính hoàn thiện dự thảo nghị định, bảo đảm đồng bộ với quy định của luật, đồng thời xử lý những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tiễn”.

Về việc thực hiện các quy định mới, ông Dũng cho biết, từ ngày 1/1/2027, công tác quản lý, điều hành và chấp hành dự toán ngân sách nhà nước sẽ được thực hiện theo luật mới và nghị định mới. Quá trình chuyển tiếp vì vậy sẽ có sự giao thoa giữa các quy định hiện hành và quy định mới.

Theo ông Dũng, việc xử lý các vấn đề phát sinh cần dựa trên tinh thần kế thừa những quy định hiện hành còn phù hợp, bảo đảm tính đồng bộ, liên tục của hệ thống pháp luật, đồng thời khắc phục những tồn tại, khó khăn, vướng mắc. Những nội dung này đã được Bộ Tài chính nghiên cứu, thể chế hóa trong dự thảo nghị định trên cơ sở các quy định được thiết kế tại dự thảo Luật Ngân sách nhà nước.

“Với tinh thần đó, chúng tôi rất mong tiếp tục nhận được ý kiến đóng góp của các đại biểu tham dự hội thảo để hoàn thiện dự thảo nghị định”, ông Dũng nói.

Hội thảo lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Ngân sách nhà nước, diễn ra sáng ngày 6/11, do Vụ Ngân sách nhà nước chủ trì. Ảnh: Lạc Nguyên

Đánh giá về quá trình xây dựng dự thảo, ông Marc Robinson, đại diện Ngân hàng Thế giới cho biết, World Bank vinh dự được tham gia vào quá trình xây dựng, phát triển và góp ý đối với dự thảo các quy định của Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất. Trong thời gian qua, tổ chức này đã chủ động tham gia, đưa ra nhiều ý kiến tại các hội thảo tham vấn, đồng thời cung cấp tư vấn và hỗ trợ kỹ thuật thông qua đội ngũ chuyên gia.

Theo ông Marc Robinson, việc hợp nhất hai hệ thống quy định về quản lý ngân sách nhà nước và đầu tư công có ý nghĩa quan trọng. Đây không chỉ là việc điều chỉnh, cập nhật các định hướng, chủ trương và quy định pháp lý, mà còn là cơ hội để Việt Nam bảo đảm công tác quản lý ngân sách nhà nước được thực hiện chính xác, hiệu quả hơn.

Ông Marc Robinson cũng cho rằng, khuôn khổ pháp lý được xây dựng sẽ hỗ trợ Việt Nam hướng tới các mục tiêu phát triển hạ tầng quy mô lớn trong thời gian tới, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong giai đoạn tiếp theo.

Đại diện World Bank đánh giá, các bên đã triển khai khối lượng công việc lớn trong khoảng thời gian tương đối ngắn thông qua nhiều hội thảo, hoạt động tham vấn và trao đổi ý kiến. Giai đoạn tiếp theo sẽ tập trung vào việc thông qua và đưa các quy định mới vào thực thi trong năm tới./.

Sáng 6/11, tại phiên thảo luận của Quốc hội về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã phát biểu tiếp thu, giải trình những vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm.

Bổ sung các chính sách thúc đẩy giáo dục phát triển

Giải trình ý kiến các đại biểu về việc phân biệt thế nào khi thực hiện chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho cơ sở giáo dục công lập và cơ sở giáo dục tư thục hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nêu rõ cơ quan thuế thực hiện chức năng thu thuế. Còn việc xác định thế nào là cơ sở giáo dục tư thục không vì mục tiêu lợi nhuận đã được quy định trong Luật Giáo dục. Căn cứ vào giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, giấy chứng nhận kinh doanh, cơ quan có thẩm quyền xác định đây là cơ sở giáo dục không vì mục tiêu lợi nhuận.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu tại Quốc hội. Ảnh: Đức Thanh

“Trong luật đã quy định rất rõ, cơ quan thuế sẽ căn cứ vào đó để thực hiện việc miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các cơ sở này, như vậy bảo đảm “đúng vai, thuộc bài”", Bộ trưởng giải thích.

Ước tính khi luật ban hành, mỗi năm các cơ sở giáo dục thuộc đối tượng này sẽ được miễn thuế khoảng hơn 2.000 tỷ đồng. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh, chăm lo cho giáo dục là trách nhiệm của toàn dân, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước. Với quan điểm xác định giáo dục là quốc sách hàng đầu, cần tiếp tục nghiên cứu các chính sách để thúc đẩy giáo dục phát triển.

Cùng với chính sách ưu đãi thuế cho cơ sở giáo dục, Bộ trưởng cũng cho biết chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp từ hoạt động cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục và cơ sở y tế là sự thể hiện quyết tâm rất cao của lãnh đạo Đảng, Nhà nước nhằm tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa, góp phần chăm sóc học sinh và người bệnh.

Về cách xác định thu nhập được ưu đãi, Bộ trưởng nêu rõ, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp đã quy định các khoản thu nhập được áp dụng chính sách ưu đãi thuế phải được hạch toán riêng để bảo đảm được miễn, giảm thuế.

Đối với ý kiến của đại biểu Tô Ái Vang (đoàn Cần Thơ) về việc bảo đảm chi phí tuân thủ phù hợp, Bộ trưởng cho biết, vấn đề này đã được quan tâm từ khi thảo luận Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, với mục tiêu cố gắng giảm thiểu chi phí tuân thủ của người nộp thuế xuống mức thấp nhất.

Theo giải trình của Bộ trưởng, quy định cho phép tính theo hai cách: dựa trên thu nhập, tức doanh thu trừ chi phí; hoặc tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu. Trong đó, tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu là phương pháp đơn giản hơn, áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ. Phương pháp này hiện áp dụng cho doanh nghiệp có doanh thu dưới 3 tỷ đồng. Tại dự thảo luật lần này, ngưỡng doanh thu được nâng lên 10 tỷ đồng.

“Quy định này đáp ứng nguyện vọng của hơn 90% doanh nghiệp nhỏ và vừa, bảo đảm chi phí tuân thủ thấp hơn và tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Đất bỏ hoang xác định theo chính sách pháp luật về đất đai

Một vấn đề khác trong dự thảo rất được đại biểu quan tâm là thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đối với đất bỏ hoang. Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, đây là nội dung đã được cân nhắc, trao đổi rất kỹ trong Chính phủ.

Khi triển khai chính sách, cơ quan thuế có trách nhiệm thu thuế, đất bỏ hoang sẽ áp dụng thuế; còn việc xác định thế nào là đất bỏ hoang phải được định nghĩa trong pháp luật về đất đai. Việc xác định diện tích cụ thể và tình trạng thửa đất bỏ hoang được thực hiện trên cơ sở phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan thuế với cơ quan quản lý nhà nước về tài nguyên và đất đai, dựa trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai và dữ liệu dân cư đang được đẩy mạnh kết nối.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu tại Quốc hội. Ảnh: Đức Thanh

“Hai cơ quan phải phối hợp chặt chẽ với nhau để xác định chính xác, đảm bảo đúng mục đích, tránh tình trạng lạm dụng, trốn thuế, lậu thuế cũng như lạm dụng khoản thu thuế”, Bộ trưởng nêu rõ yêu cầu.

Liên quan đến ý kiến của đại biểu Trần Hoàng Ngân (đoàn TP. Hồ Chí Minh) và một số đại biểu về chính sách miễn, giảm thuế cho hoạt động khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW, Bộ trưởng cho biết, khoản 5 Điều 15 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp đã có quy định về nội dung này.

Đối với đề xuất của đại biểu Nguyễn Thị Mai Thoa (đoàn Hải Phòng) về ưu đãi thuế cho công nghiệp văn hóa, Bộ trưởng cho biết, Chính phủ đang khẩn trương phối hợp với các cơ quan của Quốc hội để sớm trình Quốc hội ban hành Nghị quyết riêng về thúc đẩy phát triển công nghiệp văn hóa. Trong đó sẽ quy định đầy đủ các chính sách ưu đãi nhằm phát triển công nghiệp văn hóa theo tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Bộ trưởng bày tỏ mong muốn các đại biểu đóng góp ý kiến khi xem xét Nghị quyết này.

Bộ trưởng cũng khẳng định, cơ quan soạn thảo sẽ phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra, nghiên cứu, tiếp thu các ý kiến xác đáng tại phiên thảo luận để hoàn thiện dự thảo Luật./.

Theo số liệu đến hết ngày 31/10/2026, tổng kế hoạch vốn NSNN năm 2026 được các bộ, địa phương phân bổ chi tiết cho các dự án trọng điểm ngành giao thông là 181.897,2 tỷ đồng, chiếm 19% tổng kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao của cả nước (955.867,4 tỷ đồng).

Trong tổng số vốn được phân bổ, vốn ngân sách trung ương (NSTW) là 120.983,7 tỷ đồng, chiếm 39,6% tổng kế hoạch vốn NSTW năm 2026 của cả nước (305.640,8 tỷ đồng); vốn ngân sách địa phương (NSĐP) là 60.913,5 tỷ đồng.

Lũy kế đến hết tháng 10/2026, tổng số giải ngân vốn kế hoạch NSNN năm 2026 của các dự án giao thông trọng điểm đạt 121.486,8 tỷ đồng, tương đương 66,8% kế hoạch vốn đã phân bổ. Trong đó, vốn NSTW giải ngân 71.405,9 tỷ đồng, đạt 59,0%; vốn NSĐP giải ngân 50.081,0 tỷ đồng, đạt 82,2% kế hoạch được phân bổ.

Như vậy, tỷ lệ giải ngân của các dự án giao thông trọng điểm vẫn thấp hơn tỷ lệ giải ngân bình quân chung của cả nước. Đáng chú ý, có tới 24 dự án, dự án thành phần (DATP) có tỷ lệ giải ngân dưới 40%. Xét theo cơ quan chủ quản, Bộ Xây dựng có 7 dự án/DATP, các địa phương có 17 dự án/DATP thuộc nhóm này.

Xây dựng tuyến cao tốc Bắc Nam, trong ảnh tuyến cao tốc Hữu Nghị Chi Lăng. Ảnh Hà Minh

Xét theo tiến độ thực hiện, trong số 24 dự án/DATP có tỷ lệ giải ngân dưới 40%, có 7 dự án/DATP được bố trí vốn để chuẩn bị đầu tư; 1 dự án/DATP bố trí vốn thực hiện công tác thanh quyết toán và hạng mục bổ sung hệ thống giao thông thông minh (ITS); 6 dự án/DATP có kế hoạch hoàn thành, cơ bản hoàn thành trong năm 2026 và 10 dự án/DATP có kế hoạch hoàn thành sau năm 2026.

Nguyên nhân chậm giải ngân kế hoạch vốn NSNN năm 2026 của các dự án trọng điểm quốc gia ngành giao thông đã được Bộ Tài chính tổng hợp báo cáo Chính phủ. Đặc biệt, thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã cho phép điều chỉnh giảm kế hoạch vốn của 2 dự án đường sắt quốc gia và DATP3 thuộc Dự án cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột giai đoạn 1, đồng thời có nhiều giải pháp chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Nhờ đó, tiến độ giải ngân các dự án giao thông trọng điểm đã có bước chuyển biến tích cực.

Tuy nhiên, do kết quả giải ngân trong 9 tháng đầu năm đạt rất thấp, tỷ lệ giải ngân lũy kế đến hết tháng 10/2026 vẫn chưa bắt kịp mức bình quân chung của cả nước.

Hiện nay, có 3 nhóm nguyên nhân chính tiếp tục ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn năm 2026.

Cụ thể là tình trạng khan hiếm, thiếu hụt nguồn cung và tăng giá nguyên, nhiên vật liệu xây dựng. Trong đó, khó khăn về nguồn cung vật liệu đất đắp, cát, đá vẫn tập trung chủ yếu tại các dự án thuộc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là một trong những yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến khả năng tổ chức thi công, tiến độ thực hiện khối lượng và giải ngân vốn của các dự án.

Tiếp đến là khó khăn trong việc thu hút đủ lao động, đặc biệt là lao động có tay nghề, trong khi chi phí nhân công ngày càng tăng. Việc thiếu hụt nhân lực và áp lực chi phí khiến các nhà thầu gặp khó khăn trong tổ chức thi công, huy động nguồn lực để đáp ứng tiến độ đề ra.

Bên cạnh đó là điều kiện thời tiết bất lợi cũng tác động đến quá trình triển khai các công trình, dự án, ảnh hưởng đến khả năng tổ chức thi công và hoàn thành khối lượng theo kế hoạch.

Những khó khăn trên không chỉ tác động riêng lẻ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thực hiện dự án và khả năng hấp thụ vốn đầu tư công.

Quyết liệt tháo gỡ vướng mắc, tăng tốc giải ngân những tháng cuối năm

Để đẩy nhanh giải ngân vốn NSNN năm 2026, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo tháo gỡ khó khăn cho các dự án giao thông trọng điểm.

Đối với tình trạng thiếu hụt nguồn vật liệu, ngày 24/10/2026, Bộ trưởng Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 2800/QĐ-BCT về phương án tạm thời điều phối, hỗ trợ nguồn vật liệu xây dựng thông thường giữa các tỉnh, thành phố. Ngày 27/10/2026, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc tiếp tục có văn bản số 10933/VPCP-CN, giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, địa phương trong triển khai phương án này.

Vì thế, để việc giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công trong các tháng còn lại của năm 2026 của các dự án giao thông trọng điểm được thuận lợi, kịp tiến độ, Bộ Tài chính đề nghị các địa phương cần thực hiện nghiêm việc điều phối, bảo đảm nguồn vật liệu phục vụ thi công; thường xuyên cập nhật nguồn cung, nhu cầu vật liệu. Các bộ, địa phương chỉ đạo chủ đầu tư xác định nhu cầu trong những tháng cuối năm 2026 và năm 2027, chủ động phối hợp bổ sung nguồn cung khi cần thiết. Bộ Công Thương có trách nhiệm theo dõi, đôn đốc và hướng dẫn thực hiện.

Bên cạnh đó, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, địa phương khẩn trương thực hiện nhiệm vụ được giao tại Nghị quyết số 312/NQ-CP ngày 5/10/2026 về Phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương của Chính phủ và Thông báo số 497/TB-VPCP ngày 24/9/2026 của Văn phòng Chính phủ về Kết luận của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tại cuộc họp đánh giá tiến độ thực hiện, giải ngân các công trình, dự án trọng điểm lĩnh vực giao thông vận tải. Xác định giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 là nhiệm vụ chính trị, đồng thời là tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ và KPI.

Bộ Tài chính đề nghị Bộ Xây dựng, Bộ Quốc phòng và các địa phương cần chỉ đạo chủ đầu tư, tư vấn, nhà thầu rà soát các nội dung chậm tiến độ, xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm từng khâu; xây dựng kế hoạch thi công cụ thể, có giải pháp bù sản lượng chậm. Đồng thời, khẩn trương lập hồ sơ thanh toán đối với khối lượng đã nghiệm thu, đẩy nhanh công tác nghiệm thu, quyết toán hợp đồng và phê duyệt quyết toán dự án hoàn thành đúng thời hạn.

Với quy mô vốn được phân bổ lên tới hơn 181.897 tỷ đồng, các dự án giao thông trọng điểm đang chiếm tỷ trọng lớn trong kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026. Việc bảo đảm tiến độ thực hiện và giải ngân không chỉ có ý nghĩa đối với từng công trình mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sử dụng nguồn lực ngân sách nhà nước và tiến độ triển khai các công trình, dự án quan trọng quốc gia.

Kết quả giải ngân đạt 66,8% đến hết tháng 10/2026 cho thấy những chuyển biến tích cực sau các chỉ đạo tháo gỡ khó khăn của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, việc tỷ lệ giải ngân vẫn thấp hơn bình quân chung cả nước, cùng với 24 dự án/DATP có tỷ lệ giải ngân dưới 40%, cho thấy áp lực hoàn thành kế hoạch trong những tháng còn lại là rất lớn.

Do đó, yêu cầu đặt ra là các bộ, ngành, địa phương và chủ đầu tư phải chuyển mạnh từ chỉ đạo chung sang tổ chức thực hiện cụ thể, gắn trách nhiệm với từng dự án, từng khâu và từng đơn vị. Việc điều phối nguồn vật liệu giữa các địa phương cần được triển khai đồng bộ, thực chất; công tác huy động nhân lực, tổ chức thi công và xử lý các thủ tục thanh toán, nghiệm thu, quyết toán phải được thực hiện khẩn trương, liên tục.

Đây sẽ là những yếu tố quan trọng để tạo chuyển biến rõ nét về tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, góp phần bảo đảm tiến độ các dự án giao thông trọng điểm và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn NSNN trong năm 2026.

Ngày 6/11, Cục Hải quan cho hay, thực hiện chỉ đạo về tăng cường phòng, chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới, Hải quan Cửa khẩu Sân bay Quốc tế Nội Bài, Chi cục Hải quan khu vực I đã đẩy mạnh kiểm tra, soi chiếu, phân tích rủi ro, qua đó phát hiện và xử lý 2 vụ việc vi phạm trong tháng 10/2026.

Tang vật thuốc lá nung nóng. Ảnh: Cục Hải quan

Cụ thể, trong các ngày 3/10, 9/10 và 17/10/2026, thông qua các biện pháp nghiệp vụ, kiểm soát rủi ro và phân tích hình ảnh soi chiếu hành lý ký gửi, Hải quan Cửa khẩu Sân bay Quốc tế Nội Bài phát hiện dấu hiệu nghi vấn đối với hành lý của 4 hành khách nhập cảnh qua khu vực cửa hải quan số 6 và số 7, Nhà ga hành khách quốc tế T2.

Qua rà soát, lực lượng Hải quan nhận thấy các hành khách L.V.T, Đ.T.K, T.N.T.U và B.T.H có dấu hiệu không khai báo hàng hóa mang theo. Hình ảnh soi chiếu cho thấy hành lý ký gửi có chứa hàng hóa nghi là thuốc lá nung nóng thuộc danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu.

Kiểm tra thực tế, lực lượng chức năng phát hiện toàn bộ số hàng hóa trên là thuốc lá nung nóng nhãn hiệu TEREA. Trong đó, hành khách L.V.T mang theo 112 cây; Đ.T.K mang theo 104 cây; T.N.T.U mang theo 80 cây và B.T.H mang theo 109,5 cây (109 cây và 5 bao lẻ). Tổng số tang vật thu giữ trong 4 trường hợp là hơn 400 cây thuốc lá nung nóng.

Tiếp đến vụ việc thứ hai, vào 22 giờ 45 phút ngày 25/10/2026, tại khu vực soi chiếu hành lý quá cảnh, Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài, lực lượng Hải quan phối hợp với Công an cửa khẩu và các đơn vị nghiệp vụ tổ chức kiểm tra một kiện hành lý ký gửi có dấu hiệu nghi vấn.

Kiện hàng có hơn 25 kg cần sa. Ảnh: Cục Hải quan

Kiện hành lý thuộc về một hành khách quốc tịch Tây Ban Nha, đi trên chuyến bay VN922 và nối chuyến VN19 từ Nội Bài đến sân bay Charles de Gaulle (Cộng hòa Pháp), dự kiến khởi hành lúc 23 giờ 50 phút cùng ngày.

Tham gia kiểm tra có Hải quan Cửa khẩu Sân bay Quốc tế Nội Bài, Đội Kiểm soát Hải quan - Chi cục Hải quan khu vực I, Đội Kiểm soát chống buôn lậu ma túy số 5 (Đội 5) - Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Cục Hải quan, Công an cửa khẩu Cảng Hàng không Quốc tế Nội Bài và Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (PC04) - Công an TP. Hà Nội.

Qua soi chiếu, tổ công tác phát hiện bên trong vali có gói hàng hình chữ nhật bất thường. Kiểm tra thực tế, lực lượng chức năng phát hiện 2 gói hàng được bọc nilon màu vàng - trắng, hút chân không, kích thước khoảng 40 x 70cm. Bên trong chứa thảo mộc khô gồm hoa, lá, cành, nụ - đều là các bộ phận của cây cần sa, với tổng trọng lượng khoảng 25,4kg.

Vụ việc đã được chuyển giao cho PC04 - Công an TP. Hà Nội tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc hội Việt Nam thông qua bản Hiến pháp đầu tiên. Ảnh: Đức Thanh

Tới dự và phát biểu chỉ đạo tại Lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, đây là dịp nhìn lại chặng đường lập hiến của đất nước, khẳng định trách nhiệm tiếp tục xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thành kính tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, Người đã đặt nền móng cho Nhà nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa và nền lập hiến Việt Nam; đồng thời bày tỏ sự tri ân sâu sắc đối với Quốc hội khóa I cùng các thế hệ đại biểu Quốc hội qua các nhiệm kỳ đã có những cống hiến, hy sinh to lớn cho đất nước.

Ngay sau khi giành được độc lập, giữa muôn vàn khó khăn, Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt coi trọng việc tổ chức Tổng tuyển cử, xây dựng Hiến pháp.

Ngày 9/11/1946, tại Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa I đã thông qua bản Hiến pháp đầu tiên, khẳng định quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân; đoàn kết toàn dân, bảo đảm các quyền tự do, dân chủ và thực hiện chính quyền mạnh mẽ, sáng suốt của dân được xác lập thành những nguyên tắc nền tảng của Nhà nước mới.

Toàn cảnh Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc hội Việt Nam thông qua bản Hiến pháp đầu tiên. Ảnh: Đức Thanh

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Sức mạnh của Nhà nước bắt nguồn từ nhân dân và phải được sử dụng để phụng sự nhân dân”. Chính quyền có năng lực hành động và chịu trách nhiệm là điều kiện bảo vệ quyền dân chủ. Sự tin tưởng, tham gia và giám sát của nhân dân tạo nên sức mạnh để Nhà nước hoàn thành trọng trách. Đây chính là di sản quan trọng của Hiến pháp năm 1946 đối với việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa hiện nay.

Qua các giai đoạn cách mạng, những giá trị cốt lõi của Hiến pháp năm 1946 được kế thừa, phát triển trong quá trình xây dựng, hoàn thiện Nhà nước dưới sự lãnh đạo của Đảng.

Hiến pháp năm 2013 và việc sửa đổi, bổ sung một số điều vào năm 2025 tiếp tục thể chế hóa những bước phát triển trong nhận thức và thực tiễn tổ chức quyền lực nhà nước. Trong tiến trình ấy, quyền con người, quyền công dân ngày càng được coi trọng; tổ chức và hoạt động của Nhà nước từng bước được đổi mới. Quốc hội qua các nhiệm kỳ đã có những đóng góp quan trọng trong thể chế hóa đường lối của Đảng, hoàn thiện pháp luật, giám sát hoạt động của Nhà nước, chuyển tải ý chí, nguyện vọng của nhân dân thành những quyết sách quốc gia.

Tiếp tục đổi mới hoạt động lập hiến, lập pháp

Đề cập yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, Đại hội XIV của Đảng đã xác định những nhiệm vụ lớn để thực hiện các mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tập trung thực hiện tốt ba định hướng lớn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định: “Tinh thần của Hiến pháp năm 1946 phải được thể hiện trong cách thực thi quyền lực, sự tận tâm phục vụ cuộc sống ngày càng tốt đẹp của nhân dân”. Ảnh: Đức Thanh

Thứ nhất, bảo đảm Hiến pháp được tôn trọng và thực hiện nghiêm; chủ động nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện Hiến pháp.

Thứ hai, tiếp tục phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân.

Thứ ba, không ngừng nâng cao chất lượng thể chế và những quyết sách quốc gia trên nền tảng Hiến pháp, đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, 80 năm trước, Quốc hội khóa I đã kết tinh ý chí, trí tuệ và khát vọng của nhân dân trong bản Hiến pháp đầu tiên. Trách nhiệm của thế hệ hôm nay là tiếp tục phát huy những di sản ấy bằng một Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa liêm chính, có năng lực hành động, kiến tạo phát triển và chịu trách nhiệm trước Nhân dân; bằng những quyết sách bảo vệ lợi ích quốc gia và mở rộng cơ hội phát triển cho các thế hệ mai sau.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định: “Tinh thần của Hiến pháp năm 1946 phải được thể hiện trong cách thực thi quyền lực, sự tận tâm phục vụ cuộc sống ngày càng tốt đẹp của nhân dân”. Đó là sự tiếp nối xứng đáng di sản lập hiến, góp phần xây dựng đất nước phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại Lễ kỷ niệm. Ảnh: Đức Thanh

Trân trọng cảm ơn Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng nhân kỷ niệm 80 năm ngày Quốc hội thông qua bản Hiến pháp đầu tiên, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định, Quốc hội sẽ tiếp thu đầy đủ ý kiến chỉ đạo toàn diện, sâu sắc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, xuyên suốt chặng đường hơn 80 năm phát triển, Quốc hội đã từng bước đổi mới tư duy và phương thức hoạt động, ban hành 5 bản Hiến pháp và gần 700 đạo luật. Mỗi bản Hiến pháp, mỗi đạo luật, mỗi nghị quyết, quyết định của Quốc hội luôn gắn liền với vận mệnh của quốc gia, dân tộc, kết hợp nhuần nhuyễn “ý Đảng, lòng Dân”; kết tinh sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, của niềm tin, nguyện vọng chính đáng của nhân dân.

Đại hội XIV của Đảng đã đề ra nhiệm vụ “nghiên cứu sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013 phù hợp với thực tiễn, yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới”; xác định công tác xây dựng và thi hành pháp luật là “đột phá của đột phá”.

“Quốc hội sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và hành động, không ngừng nâng cao chất lượng hoạt động lập hiến, lập pháp, đi trước một bước về thể chế, nghiên cứu kỹ lưỡng để quyết định những vấn đề khó, những việc mới, những lĩnh vực chưa có tiền lệ, mở đường cho đổi mới sáng tạo, hiệu lực, hiệu quả, để đất nước phát triển nhanh, bền vững”, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định./.

Trong phiên giao dịch trước đó (4/11), giá của cả hai loại dầu tiêu chuẩn đều giảm hơn 8%, xuống mức thấp nhất kể từ ngày 31/8.

Đầu phiên giao dịch ngày 6/11, theo dữ liệu từ Oilprice, giá dầu Brent vẫn được niêm yết ở mức 98,29 USD/thùng. Trong khi giá dầu WTI được điều chỉnh lên mức 91,38 USD/thùng, tăng 0,95% so với phiên liền trước.

Giá dầu thế giới đảo chiều tăng mạnh trong phiên giao dịch 5/11, sau khi các vụ tấn công mới nhằm vào tàu chở dầu tại Trung Đông làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu. Diễn biến này khiến giới đầu tư đánh giá lại triển vọng cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran, đồng thời cân nhắc khả năng các bên tiến tới thỏa thuận ngoại giao nhằm chấm dứt chiến tranh.

Giá dầu thế giới ngày 6/11 tăng do lo ngại gián đoạn nguồn cung. Ảnh: TL.

Ngày 5/11, Saudi Arabia đã cảnh báo về những nguy cơ tiềm ẩn tại Yanbu, trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng bên bờ Biển Đỏ, khi lực lượng Houthi ở Yemen tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào nước này.

Sau đó, lực lượng Houthi tuyên bố đã tấn công sân bay King Fahd tại thành phố Dammam của Saudi Arabia.

Cũng trong ngày 5/11, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cho biết, hai tàu chở dầu và một tàu kéo đã bốc cháy trong hai vụ việc riêng biệt sau khi tìm cách di chuyển qua các tuyến đường mà Tehran coi là trái phép tại eo biển Hormuz.

Trước đó, giá dầu giảm sâu sau khi kết quả bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ cho thấy đảng Dân chủ đã giành được những thắng lợi quan trọng, làm gia tăng kỳ vọng về khả năng chính quyền của Tổng thống Donald Trump chịu thêm sức ép chính trị để tìm kiếm giải pháp kết thúc xung đột với Iran.

Giới phân tích nhận định nếu căng thẳng hạ nhiệt, hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz có thể được khôi phục ổn định hơn, qua đó giảm nguy cơ gián đoạn nguồn cung và hạ nhiệt giá năng lượng toàn cầu.

Không chỉ tại Trung Đông, xung đột giữa Nga và Ukraine cũng tác động đến triển vọng nguồn cung năng lượng.

Ukraine đã tiến hành lại các cuộc tấn công nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga. Việc này làm dấy lên lo ngại về khả năng xuất khẩu dầu diesel của Moscow theo thỏa thuận với Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Cập nhật lúc 9h05 ngày 6/11, giá bạc miếng Phú Quý 999 tại Tập đoàn Vàng bạc Đá quý Phú Quý niêm yết ở mức 1.571.000 đồng/lượng (mua vào) và 1.620.000 đồng/lượng (bán ra), giảm 45.000 đồng/lượng ở chiều mua vào và 46.000 đồng/lượng chiều bán ra so với giá niêm yết sáng hôm qua.

Giá các thương hiệu bạc khác niêm yết trên Phú Quý cụ thể như sau: bạc 999 loại 10 lượng, 5 lượng ở mức 1.571.000 đồng/lượng (mua vào) và 1.620.000 đồng/lượng (bán ra); đồng bạc mỹ nghệ Phú Quý 999 ở mức 1.571.000 đồng/lượng (mua vào) và 1.848.000 đồng/lượng (bán ra); bạc thỏi Phú Quý 999 1kilo ở mức 41.893.229 đồng/kg (mua vào) và 43.199.892 đồng/kg (bán ra).

Cập nhật bảng giá bạc lúc 9h05 ngày 6/11/2026 tại Tập đoàn Vàng bạc Đá quý Phú Quý:

Trên thị trường quốc tế, giá bạc giao ngay ở mức 51,708 USD/ounce, giảm nhẹ 0,12% so với giá đóng cửa phiên hôm qua.

Giá bạc thế giới hôm nay đảo chiều giảm nhẹ sau phiên tăng mạnh hôm qua do đà suy giảm của lợi suất trái phiếu Mỹ và đồng USD, khi đồng bạc xanh lùi xuống mức thấp nhất trong vòng một tháng. Diễn biến này xuất hiện sau khi Đảng Dân chủ giành chiến thắng tại cả Thượng viện và Hạ viện Mỹ trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Bên cạnh đó, thị trường kỳ vọng khả năng cắt giảm chi tiêu công có thể giúp hạ nhiệt lạm phát. Điều này góp phần giảm sức ép đối với Fed trong việc tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ, qua đó tạo thêm dư địa hỗ trợ các tài sản không sinh lãi như bạc.

Xét về tương quan thị trường, đồng USD suy yếu giúp bạc trở nên rẻ hơn đối với nhà đầu tư nắm giữ các đồng tiền khác. Trong khi đó, lợi suất trái phiếu đi xuống làm giảm chi phí cơ hội khi nắm giữ kim loại quý.

Trong thời gian tới, xu hướng của kim loại quý này sẽ tiếp tục chịu ảnh hưởng từ diễn biến đồng USD, lợi suất trái phiếu Mỹ, cũng như những thay đổi trong triển vọng lạm phát và chính sách lãi suất của Fed./.

Tại thời điểm 0h ngày 1/1/2026, cả nước có 83.982 đối tượng kiểm kê thực hiện kiểm kê đối với 20 loại tài sản công (TSC) đang quản lý/tạm quản lý. Tổng giá trị kiểm kê đạt hơn 12,878 triệu tỷ đồng, trong đó, tài sản tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị có giá trị hơn 7,886 triệu tỷ đồng; tài sản kết cấu hạ tầng (TSKCHT) do Nhà nước đầu tư, quản lý có giá trị hơn 4,9 triệu tỷ đồng; tài sản tạm giao quản lý, xử lý có giá trị gần 83.930 tỷ đồng

Nhưng quá trình rà soát cũng bộc lộ những khoảng trống trong dữ liệu và công tác kế toán. Báo cáo của Bộ Tài chính cho biết, một số đơn vị chưa chủ động rà soát, đối chiếu số liệu; có trường hợp chỉ điều chỉnh sau khi được thông báo sai sót. Các sai sót gồm: tài sản không đáp ứng tiêu chuẩn tài sản cố định vẫn được tính vào nhóm này; diện tích đất, nhà và công trình kê khai lớn bất thường; đất bị tính khấu hao; một số tài sản thiếu chỉ tiêu diện tích hiện vật. Số lượng tài sản kê khai cũng có trường hợp không thống nhất với số liệu hạch toán kế toán.

Nguồn: Bộ Tài chính. Đồ họa: Phương Anh

Đáng chú ý, nhiều cơ quan, đơn vị chưa lập đầy đủ hồ sơ quản lý, kế toán tài sản; có tài sản chưa được theo dõi trên sổ kế toán hoặc chưa được xác định giá trị. Khi hồ sơ thiếu, số liệu chưa chuẩn hóa, cơ quan quản lý khó nắm chính xác tài sản đang ở đâu, hiện trạng thế nào, giá trị còn lại bao nhiêu và đơn vị nào chịu trách nhiệm. Hồ sơ thiếu và số liệu chưa chuẩn hóa khiến việc theo dõi, ra quyết định đối với tài sản thiếu căn cứ.

Những hạn chế về dữ liệu TSC không phải vấn đề mới được nhận diện qua đợt tổng kiểm kê này. Tại cuộc tổng kiểm kê TSC năm 2025, bà Trần Diệu An - Phó Cục trưởng Cục Quản lý công sản (Bộ Tài chính)

từng nhấn mạnh, số liệu báo cáo về TSC chưa phản ánh đúng thực chất nguồn lực nhà nước đã đầu tư. Một nguyên nhân là các cơ quan, đơn vị chưa quan tâm đúng mức đến cập nhật, chuẩn hóa dữ liệu trên phần mềm; phạm vi phần mềm cũng chưa bao quát đầy đủ các loại tài sản kết cấu hạ tầng (do Nhà nước đầu tư, quản lý.

Khó định giá tài sản hình thành qua nhiều giai đoạn

Bài toán dữ liệu càng phức tạp với TSKCHT khi nhóm tài sản này có tổng giá trị hơn 4,9 triệu tỷ đồng; riêng kết cấu hạ tầng đường bộ đã là gần 3,792 triệu tỷ đồng.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, nhiều công trình hạ tầng được đầu tư từ lâu, nhất là công trình đê điều, thủy lợi, không còn đầy đủ hồ sơ, tài liệu lịch sử. Việc xác định nguyên giá và giá trị còn lại vì thế gặp khó khăn. Một số TSKCHT lâu nay chủ yếu được theo dõi về hiện vật, chưa được quản lý đầy đủ về giá trị; thông tin về thời gian sử dụng, tuổi thọ tài sản cũng chưa được xác định rõ.

Ngoài ra, báo cáo của Bộ Tài chính cũng chỉ ra tình trạng xác định nguyên giá chưa đầy đủ đối với một số tài sản đã có quy định về bảng giá do Nhà nước ban hành, như quyền sử dụng đất và kết cấu hạ tầng đường bộ. Có trường hợp tài sản được hạch toán theo lô, theo dự án hoặc gói thầu; chi phí nâng cấp, cải tạo được ghi nhận thành tài sản riêng thay vì tính bổ sung vào nguyên giá tài sản hiện có. Việc xác định tỷ lệ hao mòn chưa phù hợp cũng được nêu trong báo cáo.

Nguyên giá, giá trị còn lại và hiện trạng chưa được xác định đầy đủ cũng khiến việc đánh giá nguồn lực, lập kế hoạch bảo trì, sửa chữa hoặc lựa chọn phương án khai thác thiếu căn cứ.

Một mắt xích khác là việc bàn giao tài sản sau đầu tư, mua sắm. Có trường hợp dự án đã hoàn thành nhưng tài sản chưa được bàn giao kịp thời cho đơn vị tiếp nhận; cũng có trường hợp bàn giao nhưng không kèm đầy đủ hồ sơ, thông tin về giá trị.

Không để tài sản chỉ nằm trên sổ sách

Ngoài những hạn chế về hồ sơ, định giá và hạch toán, báo cáo tổng kiểm kê còn chỉ ra tình trạng một số tài sản đã hư hỏng, không còn khả năng sử dụng; một số tài sản vẫn có thể sử dụng nhưng chưa được đưa vào khai thác; thậm chí có tài sản được sử dụng không đúng mục đích. Dù chưa lượng hóa số lượng, giá trị từng nhóm, những tồn tại này cho thấy rà soát không thể dừng ở hoàn thiện số liệu.

Về hiệu quả sử dụng TSC, ông Nguyễn Tân Thịnh, Cục trưởng Cục Quản lý công sản cho biết, TSC vừa là cơ sở vật chất phục vụ hoạt động của Nhà nước, vừa là nguồn lực cho phát triển. Không nên giữ tài sản theo tâm lý an toàn nếu tài sản đó không được sử dụng, bởi điều này đồng nghĩa với lãng phí. Do đó, tài sản cần được đưa vào khai thác thông qua các cơ chế công khai, minh bạch như đấu giá, đấu thầu.

TSC vì thế không chỉ cần được bảo quản mà còn phải phát huy hiệu quả sử dụng. Tài sản còn khả năng khai thác nhưng bị bỏ không cần được rà soát nguyên nhân, có phương án xử lý; tài sản hư hỏng, không còn nhu cầu hoặc khả năng sử dụng phải được xử lý theo quy định.

Trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc điều chuyển trụ sở, tài sản phải đi cùng xác định hiện trạng, hồ sơ, giá trị và đơn vị tiếp nhận. Nếu thiếu cập nhật dữ liệu, tài sản có thể tiếp tục chưa được khai thác hoặc thiếu đầu mối theo dõi.

Ông Nguyễn Tân Thịnh cũng từng nhấn mạnh, sau quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và đơn vị hành chính, TSC có sự dịch chuyển về đối tượng quản lý, sử dụng. Vì vậy, cần xác định lại đơn vị chịu trách nhiệm, thiết lập lại hồ sơ tài sản và công tác theo dõi, hạch toán. Trách nhiệm của tập thể, cá nhân cần được xem xét nếu không thực hiện đầy đủ nhiệm vụ được giao, làm ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng tổng kiểm kê.

Tổng kiểm kê đã nhận diện quy mô TSC. Nhưng kết quả chỉ thực sự có ý nghĩa khi tài sản có hồ sơ đầy đủ, giá trị được xác định, trách nhiệm được giao rõ và được sử dụng phù hợp. Do đó, để TSC thực sự được quản lý chặt chẽ, sử dụng đúng mục đích và phát huy hiệu quả, Bộ Tài chính xác định các bộ, cơ quan trung ương và địa phương cần tập trung thực hiện một số nhiệm vụ, giải pháp nhằm khắc phục những tồn tại, hạn chế trong quản lý, sử dụng.

Theo đó, bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan trung ương, chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về việc quản lý, sử dụng, khai thác, thống kê, theo dõi, hạch toán TSC thuộc phạm vi quản lý theo quy định pháp luật.

Các bộ, ngành, địa phương cần khẩn trương rà soát, ban hành những văn bản thuộc thẩm quyền về phân cấp quản lý, tiêu chuẩn, định mức sử dụng TSC chuyên dùng, thời gian sử dụng và tỷ lệ hao mòn tài sản; đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm, bảo đảm hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác Bộ Tài chính lưu ý các bộ, ngành, địa phương là củng cố, cập nhật hồ sơ quản lý, chuẩn hóa thông tin, số liệu để bảo đảm thống nhất giữa hiện trạng tài sản và sổ sách kế toán; xác định giá trị đối với những tài sản chưa được định giá. Việc bàn giao, tiếp nhận, xử lý tài sản cũng phải được thực hiện ngay sau khi kết thúc dự án hoặc khi có quyết định của cơ quan có thẩm quyền. Đối với tài sản hư hỏng, không còn khả năng sử dụng, tài sản còn sử dụng được nhưng đang bỏ không hoặc sử dụng sai mục đích, các cơ quan, đơn vị phải khẩn trương xử lý theo quy định.

Theo ông Nguyễn Hoàng Dương, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), qua kiểm tra, giám sát, cơ quan quản lý ghi nhận chất lượng báo cáo tài chính vẫn còn những vấn đề cần cải thiện. Một số doanh nghiệp có chênh lệch lớn giữa báo cáo trước và sau kiểm toán, ghi nhận doanh thu, chi phí chưa đúng kỳ, thuyết minh giao dịch với bên liên quan chưa đầy đủ hoặc thiếu thông tin trọng yếu.

Những hạn chế này cho thấy yêu cầu nâng chất lượng báo cáo phải được thực hiện ngay từ khâu tạo lập và kiểm soát thông tin. Với nhà đầu tư, thay đổi lớn sau kiểm toán có thể làm thay đổi cơ sở đánh giá kết quả kinh doanh. Trong khi đó, thuyết minh chưa đầy đủ khiến việc nhận diện bản chất giao dịch và rủi ro trở nên khó khăn hơn.

Chuẩn hóa báo cáo tài chính giúp nâng tính minh bạch, tạo cơ sở để nhà đầu tư đánh giá doanh nghiệp và đưa ra quyết định đầu tư. Ảnh: Đức Thanh

Ở góc độ chuyên môn, bà Đoàn Thị Thúy, đại diện Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC cho rằng, chất lượng thông tin tài chính là một trong những yếu tố quyết định khả năng gắn bó lâu dài của nhà đầu tư. Việc áp dụng Chuẩn mực Báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) vì vậy có ý nghĩa vượt ra ngoài nghiệp vụ kế toán.

Với doanh nghiệp, IFRS tạo động lực chuẩn hóa dữ liệu, tăng cường kiểm soát tài chính và nâng trách nhiệm giải trình trước cổ đông. Ban lãnh đạo có điều kiện tiếp cận thông tin toàn diện hơn về hoạt động và thực trạng tài chính. Doanh nghiệp có nhu cầu huy động vốn quốc tế cũng có thêm cơ sở tiếp cận nguồn vốn, đồng thời có thể góp phần giảm chi phí vốn.

Tuy nhiên, lợi ích phụ thuộc vào chất lượng triển khai. Theo đại diện AASC, chuyển đổi sang IFRS đòi hỏi sự chuẩn bị về nhân lực, hệ thống thông tin và sự tham gia của lãnh đạo. Nếu chỉ giao nhiệm vụ cho bộ phận kế toán, doanh nghiệp khó giải quyết đầy đủ những yêu cầu liên quan đến dữ liệu và quy trình phối hợp trong toàn tổ chức.

Chuẩn hóa dữ liệu từ bên trong doanh nghiệp

IFRS đòi hỏi nhiều xét đoán, ước tính dựa trên dữ liệu và giả định. Trong khi đó, thông tin phục vụ lập báo cáo thường phân tán tại nhiều bộ phận, từ kinh doanh đến quản trị rủi ro. Khi dữ liệu thiếu kết nối, việc tổng hợp, đối chiếu và giải thích số liệu sẽ mất nhiều nguồn lực, đồng thời khó bảo đảm nhất quán.

Bởi vậy, chuyển đổi chuẩn mực cần gắn với tổ chức lại hệ thống thông tin. Dữ liệu phục vụ điều hành và dữ liệu công bố ra thị trường phải có khả năng đối chiếu, kiểm tra. Đối với doanh nghiệp niêm yết, nền tảng này hỗ trợ giải trình khi cổ đông đặt câu hỏi về doanh thu, chi phí, công nợ hoặc những biến động trong kết quả kinh doanh.

Sự khác biệt giữa IFRS và chuẩn mực kế toán Việt Nam có thể làm thay đổi lợi nhuận, tài sản, nợ phải trả và các chỉ số được trình bày. Doanh nghiệp cần giải thích rõ nguyên nhân, giúp nhà đầu tư phân biệt tác động của chuyển đổi chuẩn mực với biến động thực tế trong kinh doanh. Chất lượng truyền đạt thông tin vì thế cần được chuẩn bị cùng quá trình chuyển đổi.

Đại diện AASC đề xuất lựa chọn nhóm tiên phong phù hợp, ưu tiên doanh nghiệp có nhu cầu huy động vốn quốc tế, trong đó có doanh nghiệp thuộc rổ VN30 đáp ứng điều kiện. Khoảng một đến hai năm chuẩn bị hệ thống và lập thử báo cáo là thời gian được đề xuất. Lộ trình cần đi cùng hướng dẫn rõ về đối tượng, thời điểm, phạm vi áp dụng và đào tạo cho lãnh đạo, nhà đầu tư.

Cùng với chuẩn mực báo cáo, chuyển đổi số hỗ trợ doanh nghiệp cải thiện quá trình tạo lập thông tin. Theo bà Nguyễn Thị Sơn Bình, Phó Giám đốc Trung tâm Giải pháp doanh nghiệp số, Tổng Công ty Viễn thông Viettel, minh bạch của doanh nghiệp tham gia thị trường chứng khoán cần bắt đầu từ kỷ luật vận hành bên trong.

Số hóa quy trình phê duyệt, quản lý hợp đồng, nhân sự và khách hàng giúp lưu giữ lịch sử xử lý, phục vụ kiểm tra, kiểm toán. Khi các khâu được tổ chức thống nhất, bộ phận tài chính, kế toán có thêm cơ sở đối chiếu chứng từ, theo dõi nguồn doanh thu và kiểm soát chi phí.

Trong quản trị tài chính, công nghệ hỗ trợ theo dõi doanh thu, chi phí, công nợ và dòng tiền theo thời gian thực. Theo đại diện Viettel, ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào hạch toán, đối soát và kiểm tra chứng từ có thể giảm thao tác thủ công, hạn chế sai sót. Các giải pháp kế toán được giới thiệu hỗ trợ lập báo cáo theo chuẩn mực Việt Nam; yêu cầu chuyển đổi IFRS vẫn cần được chuẩn bị riêng.

Khi dữ liệu được tổng hợp trên hệ thống báo cáo quản trị, lãnh đạo có thể tiếp cận thông tin nhanh hơn. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào độ chính xác của dữ liệu đầu vào, quy trình cập nhật và khả năng truy vết. Doanh nghiệp đồng thời phải kiểm soát rủi ro an toàn thông tin, chứng thực giao dịch và vận hành nội bộ.

Việt Nam đã áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu theo Trụ cột 2 của OECD từ tháng 12/2024. Chia sẻ về tác động của triển khai chính sách này đến sức cạnh tranh của môi trường đầu tư và khả năng thu hút FDI của Việt Nam tại Hội thảo thuế và pháp lý thường niên Tax & Legal Institute 2026 do KPMG tổ chức mới đây, ông Mai Xuân Thành, Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho biết, xét về nguyên tắc, khi thuế tối thiểu toàn cầu áp dụng mức thuế suất 15%, lợi thế từ các chính sách ưu đãi thuế của nước tiếp nhận đầu tư có thể giảm đi đáng kể. Tuy nhiên, cần nhìn nhận vấn đề trong tổng thể cơ chế thuế mới và thực tiễn thu hút đầu tư.

Nguồn: Cục Thống kê (Bộ Tài chính). Đồ họa: Phương Anh

Với các tập đoàn đa quốc gia thuộc diện áp dụng, nếu thuế suất thực tế tại Việt Nam thấp hơn mức tối thiểu theo quy định, phần thuế bổ sung có thể được thu tại Việt Nam hoặc tại quốc gia nơi công ty mẹ đặt trụ sở, tùy thuộc vào cơ chế áp dụng. Điều này có nghĩa, nếu Việt Nam tiếp tục dành ưu đãi thuế nhưng không có cơ chế phù hợp, lợi ích từ ưu đãi có thể không còn thuộc về nhà đầu tư mà chuyển thành khoản thu thuế bổ sung ở nước ngoài. “Việt Nam là nơi tạo ra lợi nhuận từ hoạt động đầu tư, do đó việc thu phần thuế bổ sung tương ứng tại Việt Nam là điều hoàn toàn hợp lý vì nếu không nộp tại Việt Nam, doanh nghiệp vẫn phải nộp ở công ty mẹ” - ông Thành nêu quan điểm.

Trả lời câu hỏi áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu có làm giảm sức hút FDI của Việt Nam, Cục trưởng Cục Thuế khẳng định: “Việt Nam đã áp dụng chính sách thuế tối thiểu toàn cầu, trụ cột 2 từ năm 2024, nhưng số liệu cho thấy số vốn FDI vào Việt Nam từ 2024 tới nay vẫn tiếp tục tăng và đang ở mức kỷ lục”.

Theo Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), trong 9 tháng năm 2026, tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam, bao gồm vốn đăng ký mới, vốn điều chỉnh và góp vốn, mua cổ phần, đạt hơn 50,36 tỷ USD, tăng 76,4% so với cùng kỳ năm trước.

Vốn đầu tư thực hiện ước đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1%. Đáng chú ý, vốn đăng ký mới đạt hơn 29,2 tỷ USD, tăng 136% so với cùng kỳ, trong khi số dự án mới tăng 6,2%. Vốn điều chỉnh đạt hơn 14,1 tỷ USD, tăng 25,1%; giá trị góp vốn, mua cổ phần đạt hơn 6,9 tỷ USD, tăng 44%.

Theo bà Nguyễn Thu Hường, Phó Tổng Giám đốc, Trưởng bộ phận giải quyết tranh chấp về thuế (KPMG Việt Nam), trong khoảng 45.000 doanh nghiệp và dự án đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, chỉ có khoảng 1.500 doanh nghiệp thuộc đối tượng áp dụng quy định thuế tối thiểu toàn cầu. Trong số này, khoảng 200 doanh nghiệp và dự án thực sự phát sinh nghĩa vụ thuế bổ sung, nên thực tế, số lượng doanh nghiệp chịu tác động không nhiều.

“Những con số về thu hút FDI cho thấy, dòng vốn FDI vào Việt Nam tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực trong bối cảnh cơ chế thuế tối thiểu toàn cầu đã được triển khai. Điều này chỉ ra rằng, việc áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu không đồng nghĩa với việc sức hấp dẫn của môi trường đầu tư Việt Nam suy giảm”, bà Hường nhấn mạnh.

Chuyển từ ưu đãi thuế sang hỗ trợ đầu tư thực chất

Dưới góc nhìn của đơn vị tư vấn, bà Nguyễn Thu Hường cho biết, khi quyết định đầu tư, doanh nghiệp không chỉ xem xét chính sách thuế mà còn cân nhắc nhiều yếu tố khác như vị trí địa lý, cơ sở hạ tầng và chi phí lao động. Vì vậy, để duy trì sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư nước ngoài, Việt Nam cần tiếp tục phát huy những lợi thế về môi trường kinh doanh, đồng thời xây dựng các cơ chế hỗ trợ phù hợp với định hướng thu hút đầu tư chất lượng cao.

Theo tinh thần Nghị quyết 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài, gói ưu đãi đầu tư không chỉ dừng lại ở thuế mà nằm trong một gói ưu đãi tổng thể bao gồm cả ưu đãi ngoài thuế như đất đai, tín dụng hay hỗ trợ chi phí đào tạo.

Bà Hường nhận định, chính sách thuế của Việt Nam đang có sự chuyển dịch theo hướng hỗ trợ dựa trên chi phí và cam kết đầu tư thực chất. Trong đó, các cơ chế liên quan đến chi phí nghiên cứu và phát triển (R&D), đổi mới sáng tạo được xem là những công cụ quan trọng nhằm khuyến khích doanh nghiệp tăng cường đầu tư vào các hoạt động tạo ra giá trị gia tăng cao.

Bà đề cập đến chính sách ưu đãi đối với chi phí R&D, trong đó có cơ chế tính chi phí được khấu trừ ở mức 200%, cùng quy định liên quan đến việc trích lập Quỹ khoa học và công nghệ và đánh giá cao việc các quy định hướng dẫn về thuế tối thiểu toàn cầu dự kiến được sửa đổi theo hướng phản ánh cơ chế ưu đãi đối với chi phí R&D khi tính thuế tối thiểu toàn cầu tại Việt Nam. Việc hoàn thiện các cơ chế này có ý nghĩa trong bối cảnh Việt Nam định hướng thu hút dòng vốn đầu tư có hàm lượng công nghệ cao, thúc đẩy nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo, thay vì chỉ cạnh tranh bằng mức ưu đãi thuế.

Chia sẻ góc nhìn từ tư vấn thuế, ông Hoàng Thùy Dương, Phó Tổng Giám đốc, Trưởng bộ phận Thuế (KPMG Việt Nam) cho rằng, việc áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu góp phần tạo ra mặt bằng chung về thuế giữa các quốc gia. Điều các doanh nghiệp nước ngoài quan tâm không chỉ là mức thuế phải nộp mà còn là tính rõ ràng, ổn định của chính sách và sự công bằng trong quá trình thực thi.

Theo ông Dương, các nghị quyết của Bộ Chính trị và chương trình hành động của Chính phủ là cơ sở quan trọng để nhà đầu tư củng cố niềm tin về định hướng chính sách trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số, việc mở ra các cơ hội đầu tư mới như khu kinh tế đặc biệt, khu thương mại tự do và trung tâm tài chính quốc tế, cùng với đầu tư phát triển hạ tầng, sẽ góp phần nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư.

Ông Dương nhấn mạnh, đầu tư nước ngoài thường gắn với những quyết định dài hạn, có thể kéo dài 10, 20 hoặc 30 năm, đồng thời liên kết chặt chẽ với chuỗi cung ứng khu vực và toàn cầu. Vì vậy, sự ổn định, nhất quán của chính sách cùng với hạ tầng giao thông, điều kiện xuất nhập khẩu thuận lợi là những yếu tố quan trọng trong quyết định đầu tư của các tập đoàn đa quốc gia.

Trong bối cảnh thuế tối thiểu toàn cầu làm thu hẹp lợi thế từ một số ưu đãi thuế truyền thống, sức cạnh tranh của Việt Nam sẽ ngày càng phụ thuộc vào khả năng cung cấp một môi trường đầu tư ổn định, minh bạch, có hạ tầng đồng bộ và cơ chế hỗ trợ phù hợp. Đây cũng là hướng đi cần thiết để thu hút dòng vốn FDI có chất lượng, tạo giá trị gia tăng cao và đóng góp bền vững hơn cho nền kinh tế.