Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Tại dự thảo Nghị định, Bộ Tài chính đề xuất 5 thay đổi lớn về thuế thu nhập cá nhân từ 1/7/2026.

Cụ thể, theo Chương III - Mục 1 từ Điều 18 đến Điều 38 dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025), các khoản thu nhập được miễn thuế gồm 21 nhóm, trong đó 16 khoản thực hiện theo quy định cũ, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung 5 khoản thu nhập được miễn khi tính thuế thu nhập cá nhân từ năm 2026 gồm:

Một là, thu nhập từ tiền lương, tiền công từ thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Hai là, thu nhập từ quyền tác giả của nhiệm vụ khoa học, công nghệ khi được thương mại hóa.

Ba là, thu nhập của nhà đầu tư, chuyên gia, sáng lập viên trong hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.

Bốn là, thu nhập từ tiền lương, tiền công của nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao (miễn thuế 05 năm).

Năm là, thu nhập từ tiền lương, tiền công của nhân lực công nghệ cao thực hiện nghiên cứu, phát triển công nghệ cao hoặc công nghệ chiến lược (miễn thuế 05 năm).

Ngoài ra, theo Điều 41, Điều 42 dự thảo Nghị định, Bộ Tài chính cũng đề xuất miễn thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân là nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao, nhân lực công nghệ cao trong thời hạn 05 năm với thu nhập từ tiền lương, tiền công.

Trong đó, với nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao, khoản thu nhập được miễn thuế gồm: Thu nhập từ dự án hoạt động công nghiệp công nghệ số trong khu công nghệ số tập trung; thu nhập từ dự án nghiên cứu và phát triển, sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, chip bán dẫn, hệ thống trí tuệ nhân tạo; thu nhập từ các hoạt động đào tạo nhân lực công nghiệp công nghệ số.

Với nhân lực công nghệ cao, khoản thu nhập được miễn thuế gồm: Thu nhập từ thực hiện hoạt động nghiên cứu và phát triển công nghệ cao thuộc Danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển; thu nhập từ hoạt động nghiên cứu và phát triển công nghệ chiến lược thuộc Danh mục công nghệ chiến lược, Danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược.

Theo khoản 2 Điều 50 dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, đã nâng ngưỡng thu nhập vãng lai khấu trừ thuế thu nhập cá nhân cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng.

Cụ thể, nếu mức thu nhập từ 03 triệu đồng/lần trở lên thì phải thực hiện khấu trừ thuế thu nhập cá nhân; khai thuế thay; nộp thuế thay cho cá nhân với mức 10% trên thu nhập trước khi chi trả.

Đề xuất này đã tăng 01 triệu đồng/lần so với mức hiện hành là 02 triệu đồng/lần, theo điểm i khoản 1 Điều 25 Thông tư 111/2013/TT-BTC.

Thứ nhất, tăng mức tối đa được trừ với khoản đóng góp quỹ hưu trí tự nguyện. Cụ thể, theo khoản 2 Điều 8 dự thảo Nghị định, thu nhập từ tiền lương, tiền công gồm tiền thù lao, các khoản lợi ích bằng tiền hoặc không bằng tiền mà cá nhân nhận được từ tổ chức, cá nhân, bao gồm cả người sử dụng lao động chỉ trả dưới mọi hình thức.

Trong đó bao gồm tối đa không quá 03 triệu đồng/tháng, bao gồm cả số tiền do người sử dụng lao động đóng cho người lao động và cả số tiền do người lao động tự đóng (nếu có), kể cả trường hợp tham gia nhiều quỹ.

Quy định cũ tại khoản 8 Điều 2 Nghị định 12/2015/NĐ-CP đang chỉ nêu mức tối đa được trừ với khoản này là không quá 01 triệu đồng/tháng, bao gồm cả số tiền do người sử dụng lao động đóng cho người lao động và cả số tiền do người lao động tự đóng (nếu có).

Thứ hai, nâng mức chi tiền ăn giữa ca, ăn trưa cho người lao động. Theo đó, tại điểm g khoản 2 Điều 8 dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, thu nhập từ tiền lương, tiền công bao gồm toàn bộ các khoản mà người lao động nhận được từ người sử dụng lao động, dưới hình thức tiền hoặc không bằng tiền.

Trong đó, khoản tiền ăn giữa ca, ăn trưa được xác định cụ thể là một khoản lợi ích thuộc phạm vi xem xét tính thuế.

Dự thảo Nghị định cũng quy định rõ trường hợp người sử dụng lao động chi tiền ăn giữa ca, ăn trưa cho người lao động, thì chỉ phần chi vượt quá 1,2 triệu đồng/người lao động/tháng mới phải tính vào thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân.

Điều này đồng nghĩa với phần chi trong phạm vi 1,2 triệu đồng/tháng được loại trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân.

Trước đây, khoản 4 Điều 22 Thông tư 26/2016/TT-BLĐTBXH quy định mức khống chế tiền chỉ bữa ăn giữa ca cho người lao động tối đa không vượt quá 730.000 đồng/người/tháng. Tuy nhiên, sau đó không còn được đề cập nữa do nội dung này đã bị bãi bỏ bởi Thông tư số 003/2025/TT-BNV ngày 28/4/2025 của Bộ Nội vụ.

Thứ ba, không tính vào thu nhập chịu thuế các khoản trợ cấp thôi việc, mất việc làm. Theo đó, tại điểm i khoản 3 Điều 8 dự thảo Nghị định đề xuất: Các khoản phụ cấp, trợ cấp, thu nhập khác, trừ các khoản sau: Trợ cấp khó khăn đột xuất, trợ cấp thất nghiệp, trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm theo quy định của pháp luật;

Trường hợp doanh nghiệp có quy định cụ thể tại quy chế tài chính hoặc quy chế nội bộ hoặc hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động về mức trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm cao hơn mức quy định của pháp luật về lao động; thì phần chi trả thực tế vượt mức này cũng không tính vào thu nhập chịu thuế của cá nhân.

Hiện hành, nếu khoản tiền trợ cấp thôi việc người lao động nhận được cao hơn mức quy định của Bộ luật Lao động 2019 thì phần vượt quá sẽ phải chịu thuế thu nhập cá nhân.

Cụ thể, tại Điều 16 dự thảo Nghị định đã bổ sung quy định chi tiết các khoản thu nhập khác tại khoản 10 Điều 3 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025. Trong đó, bao gồm thu nhập từ chuyển nhượng tên miền quốc gia Việt Nam “.vn”, chuyển nhượng kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon và chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá.

Thuế thu nhập cá nhân trong các trường hợp này được xác định bằng thu nhập tính thuế nhân với thuế suất 5%, trong đó thu nhập tính thuế là phần vượt trên 20 triệu đồng/lần phát sinh (theo Điều 19 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025).

Nâng mức giảm trừ gia cảnh

Bên cạnh những thay đổi lớn nêu trên, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 cũng đã tăng mức giảm trừ gia cảnh cho người nộp thuế. Theo đó, mức giảm trừ gia cảnh từ ngày 1/1/2026 và áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 được điều chỉnh tăng theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, trong đó: Giảm trừ cho bản thân người nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm). Giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.

So với mức giảm trừ năm 2025 là 11 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế và 4,4 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, mức giảm trừ gia cảnh mới đã tăng hơn 40%.

Cạnh đó, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 cũng thay đổi Biểu thuế luỹ tiến từng phần đối với thu nhập từ tiền công, tiền lương. Cụ thể: Điều 9 Luật Thuế quy định biểu thuế luỹ tiến từng phần áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 như sau:

So với năm 2025, biểu thuế luỹ tiến từng phần năm 2026 đã giảm từ 7 bậc thuế xuống còn 5 bậc, đồng thời điều chỉnh các mức thuế suất cho phù hợp tình hình kinh tế xã hội.

Bổ sung các khoản giảm trừ từ y tế, giáo dục

Một trong những nội dung đang thu hút đông đảo sự quan tâm của chuyên gia cũng như người dân đó là đề xuất bổ sung các khoản giảm trừ cho y tế, giáo dục - đào tạo trước khi tính thuế thu nhập cá nhân. Cụ thể, tại dự thảo Nghị định, Bộ Tài chính đã đưa ra 2 phương án giảm trừ, trong đó, phương án 1 giảm 20 triệu đồng/năm đối với chi cho y tế và giảm 21 triệu đồng/năm đối với chi cho giáo dục - đào tạo; phương án 2 giảm 23 triệu đồng/năm đối với chi cho y tế và giảm 24 triệu đồng/năm đối với chi cho giáo dục - đào tạo.

Theo Bộ Tài chính, đề xuất này là phần được giảm trừ thêm sau các khoản giảm trừ gia cảnh, nhằm thúc đẩy cho bản thân người nộp thuế học tập nâng cao trình độ tay nghề, và đối với người phụ thuộc đây cũng là phần hỗ trợ thêm để thúc đẩy đầu tư cho giáo dục đào tạo.

Bà Nguyễn Thị Thu Hà - Phó Tổng thư ký Hội tư vấn thuế Việt Nam cho rằng, với việc đưa ra chính sách giảm trừ phù hợp sẽ khuyến khích người nộp thuế đầu tư nhiều hơn cho học tập khám chữa bệnh nâng cao sức khoẻ trình độ, đặc biệt trong bối cảnh yêu cầu về chất lượng nguồn nhân lực ngày càng cao; đồng thời cũng hỗ trợ thêm cho các gia đình trong việc chi tiêu cho giáo dục, đào tạo của người phụ thuộc.

Đồng quan điểm, PGS. TS Lê Xuân Trường - Trưởng Khoa Thuế và Hải quan (Học viện Tài chính) cho rằng, chính sách thuế được thiết kế hợp lý, không chỉ giúp giảm gánh nặng trước mắt cho người dân, mà còn góp phần nuôi dưỡng nguồn thu trong dài hạn. Theo đó, thu nhập khả dụng tăng lên sẽ thúc đẩy tiêu dùng, qua đó tạo động lực cho tăng trưởng kinh tế bền vững.

Anh Vũ Văn Điền - Hà Nội cho rằng, với việc được giảm trừ thêm khoản này sẽ giúp người lao động nhẹ bớt nỗi lo khi đi khám chữa bệnh, nguồn tiền được giảm trừ không phải nộp thuế sẽ giúp nâng cao chất lượng cuộc sống cho người lao động.