Chiều 16/10, tại cuộc họp báo của Văn phòng Quốc hội, phóng viên Báo Tài chính Đầu tư đặt câu hỏi về những dự án luật trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 hướng tới việc tháo gỡ ngay những điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực để phát triển kinh tế.
Trả lời câu hỏi, bà Phạm Thị Hồng Yến, Uỷ viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho biết các dự án luật, nghị quyết trình tại kỳ họp đều hướng tới tháo gỡ điểm nghẽn, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đẩy nhanh quá trình đưa nguồn lực vào nền kinh tế. Từ lĩnh vực Uỷ ban Kinh tế và Tài chính được giao chủ trì thẩm tra, bà Phạm Thị Hồng Yến nêu ví dụ về một số dự án luật có những thay đổi trực tiếp liên quan đến nguồn lực công, hoạt động doanh nghiệp và huy động vốn.
 |
| Bà Phạm Thị Hồng Yến, Uỷ viên chuyên trách Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội trả lời tại họp báo. Ảnh: Đức Thanh |
Trước hết, dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) được đổi mới theo hướng tích hợp kế hoạch tài chính 5 năm với kế hoạch đầu tư công trung hạn trong cùng một bản kế hoạch; đồng bộ toàn bộ quy trình lập, phân bổ dự toán ngân sách nhà nước và kế hoạch đầu tư công.
Qua đó, nâng cao công tác điều hành ngân sách, tài chính; đơn giản hóa thủ tục, đẩy mạnh phân cấp gắn với trách nhiệm giải trình và chuyển đổi số trong quản lý ngân sách. Dự án đã được Quốc hội cho ý kiến về định hướng chính sách tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, dự kiến được xem xét, thông qua tại Kỳ họp này.
“Việc ban hành dự án Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) dự kiến góp phần khắc phục tình trạng phân bổ nguồn lực phân tán, thủ tục chồng chéo, giải ngân chậm, đồng thời nâng cao tính chủ động, minh bạch và hiệu quả trong sử dụng nguồn lực công”, bà Phạm Thị Hồng Yến cho biết.
Về Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, bà Phạm Thị Hồng Yến cho hay đây là dự án luật rất quan trọng, dự kiến tháo gỡ những khó khăn của doanh nghiệp về tiếp cận vốn, mặt bằng sản xuất, công nghệ và thị trường. Đây là những điểm nghẽn cốt lõi cần xử lý để doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, đóng góp quan trọng vào mô hình tăng trưởng hai con số.
Theo đó, dự thảo dành nguồn lực giúp doanh nghiệp đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, nâng cao năng lực quản trị; mở rộng cơ hội tham gia đầu tư, đấu thầu, mua sắm công, thương mại điện tử và các chuỗi giá trị. Đồng thời, khuyến khích doanh nghiệp lớn, doanh nghiệp đầu chuỗi phát triển các nhà cung cấp là doanh nghiệp nhỏ và vừa, giúp nâng cao chất lượng sản phẩm, tiếp cận thị trường.
Đặc biệt, hộ kinh doanh cá thể được hỗ trợ chuyển đổi thành doanh nghiệp thông qua đơn giản hóa thủ tục đăng ký, liên thông thủ tục và các hỗ trợ có thời hạn về nền tảng số, kế toán, đào tạo, tư vấn pháp lý. Những chính sách này giúp giảm chi phí chuyển đổi, chi phí vận hành, tạo điều kiện phát triển tự chủ trên quy mô lớn hơn.
Với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, trọng tâm là xử lý vướng mắc về điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính trong huy động vốn và cơ sở pháp lý cho sản phẩm, dịch vụ mới.
Cụ thể, dự thảo giảm bớt điều kiện, giấy tờ trong hoạt động kinh doanh, hành nghề chứng khoán; tháo gỡ vướng mắc trong chào bán chứng khoán ra công chúng; bổ sung cơ sở pháp lý cho ứng dụng công nghệ, phương thức cung cấp dịch vụ mới; hoàn thiện quy định về sản phẩm quỹ đầu tư và dịch vụ của công ty chứng khoán.
“Đây là những giải pháp rất thực tiễn để huy động nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội cho năm 2027 và cả nhiệm kỳ”, bà Phạm Thị Hồng Yến nhấn mạnh.
Cũng tại cuộc họp báo, ông Hoàng Nam Hải, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội đã trả lời câu hỏi của phóng viên Báo Tài chính Đầu tư về cơ chế giám sát khi nhiều dự án luật được xây dựng theo hướng quy định những vấn đề mang tính nguyên tắc, còn quy trình, thủ tục và nội dung thường xuyên biến động giao Chính phủ quy định chi tiết.
 |
| Ông Hoàng Nam Hải, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội trả lời tại họp báo. Ảnh: Đức Thanh |
Ông Hoàng Nam Hải cho hay, trên tinh thần đổi mới mạnh mẽ tư duy lập pháp, các dự án luật trình Quốc hội, nhất là tại Kỳ họp thứ 2, chủ yếu quy định những vấn đề khung, có tính nguyên tắc thuộc thẩm quyền Quốc hội, trừ các luật liên quan đến quyền con người và các luật tố tụng. Đồng thời, việc giao Chính phủ quy định chi tiết thi hành, nhất là trình tự, thủ tục và những vấn đề thường xuyên thay đổi để bảo đảm thuận tiện, kịp thời.
Theo ông Hoàng Nam Hải, việc thiết kế hệ thống pháp luật như vậy phù hợp với tổ chức bộ máy mới, tư duy phát triển mới và nhu cầu phát triển đất nước. Luật quy định khung có sức sống lâu dài hơn, có thể điều chỉnh những vấn đề mới phát sinh thông qua sửa đổi văn bản dưới luật. Trong khi đó, luật quy định quá chi tiết có thể phải sửa đổi khi xuất hiện vấn đề mới.
Về cơ chế kiểm soát, ông Hải cho biết có nhiều tầng, nhiều lớp giám sát hoạt động ban hành văn bản dưới luật. Ngay trong quá trình trình dự án luật để Quốc hội xem xét, cơ quan chủ trì soạn thảo đồng thời phải trình một số nội dung cơ bản, chủ yếu trong dự thảo văn bản hướng dẫn thi hành đối với những vấn đề dự kiến được luật giao quy định chi tiết.
“Luật mặc dù quy định khung nhưng những văn bản chi tiết chỉ được quy định những vấn đề luật giao, không được vượt quá hoặc thấp hơn luật”, ông Hoàng Nam Hải nhấn mạnh.
Một yêu cầu quan trọng khác là văn bản hướng dẫn, quy định chi tiết phải có hiệu lực đồng thời với luật. Theo ông Hoàng Nam Hải, về cơ bản, Chính phủ đã hoàn thành những văn bản còn nợ đọng. Sau khi các luật được thông qua tại kỳ họp tới, Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội sẽ vừa nhắc nhở, vừa giám sát việc chuẩn bị, trình Chính phủ ban hành nghị định, bảo đảm luật và nghị định có hiệu lực đồng thời.
Hoạt động giám sát không chỉ được thực hiện sau khi luật có hiệu lực và đi vào thi hành, mà bắt đầu ngay trong quá trình xây dựng, soạn thảo, sau khi được thông qua và trong quá trình triển khai thực hiện.
Việc giám sát được tiến hành thường xuyên, liên tục, tập trung vào thẩm quyền ban hành, thời hạn ban hành, tính đồng bộ, thống nhất và tính khả thi. Các cơ quan của Quốc hội đồng hành với cơ quan trình dự án luật, phối hợp trong quá trình xây dựng, ban hành và giám sát, phát hiện những hành vi vi phạm trong văn bản dưới luật.
