Chia sẻ tại Tọa đàm “30 năm ngành Chứng khoán Việt Nam: Động lực mới, Vị thế mới, Sức bật mới”, ông Lương Hải Sinh - Chủ tịch Hội đồng Thành viên Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) cho biết, thị trường chứng khoán Việt Nam đã hình thành hệ sinh thái sản phẩm tương đối đa dạng, bao gồm cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ ETF, chứng quyền có bảo đảm và hợp đồng tương lai chỉ số.
Đặc biệt, việc thị trường chứng khoán Việt Nam được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp theo phân loại của FTSE Russell đã mở ra cơ hội tiếp cận các dòng vốn đầu tư quốc tế quy mô lớn. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, thị trường cần tiếp tục cải thiện chất lượng hàng hóa, đa dạng hóa lựa chọn đầu tư và đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của nhà đầu tư tổ chức.
Theo ông Lương Hải Sinh, đa dạng hóa hàng hóa và phát triển sản phẩm mới gắn với nâng cao chất lượng thị trường là một trong ba nhóm giải pháp trọng tâm được VNX xác định trong giai đoạn tới.
Đáng chú ý, bên cạnh việc chuẩn bị triển khai sản phẩm hợp đồng quyền chọn chỉ số VN30, VNX đang từng bước nghiên cứu xây dựng sàn giao dịch chuyên biệt dành cho các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo (start-up). Đồng thời, VNX nghiên cứu các sản phẩm giao dịch phái sinh vàng và quỹ ETF vàng nhằm mở rộng danh mục sản phẩm trên thị trường.
Việc nghiên cứu những sản phẩm mới cho thấy định hướng phát triển thị trường chứng khoán theo hướng đa dạng hơn, không chỉ đáp ứng nhu cầu đầu tư, mà còn mở rộng các công cụ quản trị rủi ro. Tuy nhiên, việc triển khai cần gắn với điều kiện thực tiễn, khả năng vận hành của hệ thống và yêu cầu bảo đảm an toàn thị trường.
Cùng với đó, VNX đang nghiên cứu phát triển sản phẩm chứng chỉ lưu ký (DR) và cơ chế giao dịch xuyên biên giới. Cuối tháng 9/2026, VNX đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác với Tập đoàn Sở Giao dịch Chứng khoán Singapore (SGX) về phát triển sản phẩm DR, tạo tiền đề thúc đẩy kết nối giữa hai thị trường vốn.
Song song với phát triển sản phẩm, VNX tiếp tục hoàn thiện lộ trình tái cấu trúc thị trường cổ phiếu. Theo đó, toàn bộ cổ phiếu niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) sẽ được chuyển sang giao dịch tập trung tại Sở Giao dịch Chứng khoán TP. Hồ Chí Minh (HOSE).
 |
| Ông Lương Hải Sinh - Chủ tịch Hội đồng Thành viên VNX phát biểu tại Tọa đàm “30 năm ngành Chứng khoán Việt Nam: Động lực mới, Vị thế mới, Sức bật mới”. Ảnh: BTC |
Bên cạnh việc sắp xếp lại thị trường, VNX đẩy mạnh hợp tác với FTSE Russell trong xây dựng và phát triển các bộ chỉ số mới, khuyến khích hình thành các chỉ số chuyên biệt nhằm đáp ứng nhu cầu của các quỹ đầu tư chỉ số toàn cầu.
Theo Chủ tịch Hội đồng Thành viên VNX, nâng cao chất lượng hàng hóa cũng là nhiệm vụ quan trọng, trong đó chú trọng tiêu chuẩn quản trị doanh nghiệp, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng và cải thiện các quy định liên quan đến giới hạn sở hữu nước ngoài.
Những giải pháp này được kỳ vọng góp phần nâng cao sức hấp dẫn của thị trường, tạo điều kiện thu hút dòng vốn dài hạn và nâng cao chất lượng hoạt động đầu tư sau nâng hạng.
Cùng với phát triển sản phẩm mới, nâng cao vai trò huy động vốn trung và dài hạn được xác định là nhiệm vụ quan trọng của thị trường chứng khoán trong giai đoạn tới.
Theo ông Lương Hải Sinh, để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, tổng nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Trong đó, thị trường chứng khoán cần huy động khoảng 5,4 triệu tỷ đồng, tương đương hơn 200 tỷ USD.
Mục tiêu này đã được cụ thể hóa tại Quyết định số 1413/QĐ-TTg ngày 27/7/2026 của Chính phủ phê duyệt Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045.
 |
| Tọa đàm “30 năm ngành Chứng khoán Việt Nam: Động lực mới, Vị thế mới, Sức bật mới”. Ảnh: BTC |
Quy mô vốn cần huy động đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao năng lực vận hành, mở rộng khả năng cung ứng sản phẩm và tăng cường hiệu quả phân bổ nguồn lực của thị trường chứng khoán.
Để thực hiện mục tiêu này, bên cạnh đa dạng hóa hàng hóa, VNX tập trung triển khai hai nhóm giải pháp quan trọng khác là hiện đại hóa hạ tầng công nghệ, hoàn thiện cơ chế thanh toán, bù trừ và tăng cường giám sát thị trường.
Về hạ tầng, VNX và các sở giao dịch chứng khoán tiếp tục nâng cao năng lực xử lý của hệ thống giao dịch, đáp ứng yêu cầu thanh khoản ngày càng tăng, đồng thời tạo điều kiện triển khai các tính năng và sản phẩm mới.
Đáng chú ý, VNX đang phối hợp với các đơn vị liên quan nghiên cứu, đưa vào vận hành cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) và tài khoản giao dịch tổng (OTA). Đây là những nội dung quan trọng trong quá trình hoàn thiện hạ tầng, nâng cao hiệu quả vận hành và khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư quốc tế.
Theo ông Lương Hải Sinh, việc đa dạng hóa sản phẩm và mở rộng quy mô cần gắn chặt với nâng cao năng lực giám sát, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.
Trên cơ sở đó, VNX và các sở giao dịch chứng khoán sẽ tiếp tục nghiên cứu, nâng cấp hệ thống giám sát giao dịch hiện đại, tăng cường giám sát liên thị trường, đặc biệt trong các kỳ cơ cấu danh mục của các bộ chỉ số quốc tế.
Bên cạnh 3 nhóm giải pháp trọng tâm, VNX tiếp tục triển khai các chương trình mang tính nền tảng dài hạn, trong đó chú trọng đào tạo, phổ cập kiến thức tài chính cho nhà đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp niêm yết nâng cao năng lực quản trị theo các chuẩn mực quốc tế, bao gồm các tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị (ESG).
Theo Chủ tịch Hội đồng Thành viên VNX, quá trình kiến tạo giá trị mới và khơi thông nguồn vốn trung, dài hạn đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, các định chế trung gian, doanh nghiệp niêm yết và nhà đầu tư.
Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho tăng trưởng kinh tế ngày càng lớn, thị trường chứng khoán không chỉ cần tiếp tục mở rộng quy mô mà còn phải nâng cao chất lượng và hiệu quả vận hành. Việc triển khai đồng bộ các giải pháp về sản phẩm, hạ tầng, giám sát và quản trị được kỳ vọng tạo nền tảng để thị trường phát huy tốt hơn vai trò huy động vốn trung và dài hạn, đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của nền kinh tế./.
