Khen thưởng người lao động ở khu vực tư nhân còn rất khiêm tốn

Thảo luận về dự án Luật Thi đua, khen thưởng (sửa đổi), tại Hội nghị đại biểu Quốc hội chuyên trách ngày 28/3, các đại biểu tán thành và đánh giá cao nhiều nội dung đã được tiếp thu, chỉnh lý và cho rằng dự thảo luật đã đủ điều kiện trình Quốc hội thông qua.

Nhấn mạnh dự thảo luật đã giải quyết cơ bản những khó khăn, vướng mắc trong khen thưởng ở khu vực ngoài nhà nước và kinh tế tư nhân, đại biểu Mai Thị Phương Hoa - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp của Quốc hội phân tích, trong giai đoạn hiện nay, chúng ta chứng kiến sự phát triển mạnh mẽ của khối doanh nghiệp (DN) tư nhân. Nhiều DN, doanh nhân, trí thức, nhà khoa học thực sự xứng đáng được khen thưởng vì thành tích đóng góp của mình. Tuy nhiên, một số quy định hiện hành về tiêu chuẩn khen thưởng cho DN thuộc khu vực ngoài nhà nước chưa cụ thể, khó áp dụng và đang được điều chỉnh bằng các văn bản dưới luật. Ví dụ, pháp luật quy định cấp nào quản lý về tổ chức, người lao động thì khen thưởng hoặc trình cấp trên khen thưởng. DN tư nhân không có cấp quản lý nên việc trình khen thưởng thường không thực hiện được.

Pháp luật hiện hành quy định cơ quan cấp giấy chứng nhận đăng ký DN hoặc cấp giấy phép thành lập thì khen thưởng hoặc trình cấp trên khen thưởng. Tuy nhiên, số lượng DN trong một tỉnh, thành phố thường đông, cơ quan cấp phép thường là sở kế hoạch đầu tư rất ít tiếp nhận đề nghị khen thưởng cho DN. DN cũng không nắm được quy định của pháp luật hoặc là DN thành lập ở địa phương này nhưng hoạt động ở địa phương khác, thành tích đóng góp cho địa phương khác, nên khó đề xuất khen thưởng.

Từ những bất cập như vậy nên trong giai đoạn 2016-2020, Chủ tịch nước khen thưởng cho cá nhân lao động trực tiếp trong khu vực DN tư chỉ có 177 cá nhân, chiếm tỷ lệ 0,05%. Thủ tướng Chính phủ khen thưởng cho cá nhân lao động trực tiếp chỉ có 568 cá nhân, chiếm tỷ lệ 2,17%. Đây là những con số rất khiêm tốn, đại biểu nhận xét.

Nhất trí với những sửa đổi, bổ sung trong dự thảo luật về nội dung nêu trên, đại biểu cho rằng với những quy định mới và rất căn bản này thì công tác khen thưởng ở khu vực ngoài nhà nước và kinh tế tư nhân sẽ được tăng cường và góp phần động viên khích lệ, thúc đẩy khu vực này ngày càng phát triển.

Đại biểu Quốc hội Mai Thị Phương Hoa

Một số cán bộ, đảng viên có dấu hiệu “chùng xuống”

Tuy nhiên, ở khu vực nhà nước, một vấn đề đại biểu băn khoăn là hiện nay chưa có quy định nào đề cập đến những cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám đột phá vì lợi ích chung. Nhìn từ lịch sử, đại biểu nêu những tấm gương mẫu mực đổi mới, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm trước Đảng và nhân dân như đồng chí Kim Ngọc - Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Phúc, với quyết sách “khoán hộ” năm 1966; nữ Anh hùng Lao động Ba Thi, với kỳ tích “cởi trói” cho hạt gạo tại TP. Hồ Chí Minh và đồng bằng sông Cửu Long năm 1977-1978, góp phần vào việc bỏ chế độ bao cấp gạo; hay đồng chí Võ Văn Kiệt, với đường dây tải điện 500 KV...

Đề cập đến Kết luận 14-KL/TW ngày 22/9/2021 của Bộ Chính trị về chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ, trong đó yêu cầu biểu dương, khen thưởng xứng đáng cán bộ có tư duy đổi mới, cách làm đột phá, sáng tạo, hiệu quả cao, vì lợi ích chung, đại biểu cho rằng đây là một chủ trương hoàn toàn đúng đắn, cần phải được thể chế hóa, “nhất là trong bối cảnh hiện nay một số cán bộ đảng viên đang có dấu hiệu “chùng xuống”, không dám làm gì chứ chưa nói đến dám chịu trách nhiệm”, đại biểu nói và đề nghị cân nhắc bổ sung nội dung nêu trên vào dự thảo Luật thi đua khen thưởng (sửa đổi).

Đồng tình với ý kiến của đại biểu Mai Thị Phương Hoa, đại biểu Bùi Hoài Sơn (đoàn Hà Nội) nhấn mạnh ý nghĩa của việc dự thảo luật đã có bổ sung đầy đủ, chi tiết hơn về khen thưởng cho người lao động trực tiếp. Luật Thi đua khen thưởng tuy đã có các quy định về đối tượng, tiêu chuẩn khen thưởng cho người lao động trực tiếp, công nhân, nông dân nhưng đối tượng chưa đầy đủ. Việc quy định chưa cụ thể, tiêu chuẩn chung chung, định lượng thấp. Vì vậy, tỷ lệ khen thưởng cho người lao động trực tiếp còn thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn đề ra.

“Điều này dẫn đến tình trạng được ví "đường sữa thì phát từ trên phát xuống, cày cuốc thì phát từ dưới phát lên". Do vậy, tôi đồng tình với việc tiếp thu, sửa đổi đầy đủ hơn của ban soạn thảo với những nội dung cụ thể trong luật lần này” - đại biểu nói.

Theo vị Ủy viên Thường trực của Ủy ban Văn hóa, giáo dục, sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhắc nhở chúng ta ý nghĩa đối với việc khen thưởng những người lao động trực tiếp. Làm tốt công tác khen thưởng đối với người lao động trực tiếp sẽ tạo ra sự lan toả trong xã hội, thúc đẩy phong trào thi đua yêu nước ngày càng phát triển, tạo động lực cho sự phát triển chung của đất nước.