Ngày 20/10 tại Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) tổ chức tọa đàm giới thiệu báo cáo của IMF về triển vọng kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Phát biểu tại tọa đàm, GS.TS. Tô Trung Thành - Phó Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, nền kinh tế toàn cầu hiện đang chứng kiến những thay đổi mang tính cấu trúc, với các đặc điểm nổi bật về sự gia tăng bất ổn về địa chính trị, xu hướng phân mảnh thương mại ngày càng rõ nét, sự dịch chuyển trong các chuỗi cung ứng toàn cầu, cùng với tầm ảnh hưởng ngày càng lớn của chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo (AI).
“Những diễn biến này đặt ra không ít thách thức đối với các mô hình tăng trưởng truyền thống, đồng thời cũng mở ra những cơ hội mới cho các nền kinh tế mới nổi và đang phát triển” - ông Thành đánh giá.
 |
| Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại tọa đàm. Ảnh: Ánh Tuyết. |
| GS.TS. Tô Trung Thành - Phó Giám đốc Đại học Kinh tế Quốc dân nhấn mạnh, khi Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi phải tiếp tục chuyển đổi mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh, cũng như tận dụng hiệu quả hơn các cơ hội từ quá trình hội nhập quốc tế và tiến bộ công nghệ. |
Đối với khu vực châu Á - Thái Bình Dương, vốn vẫn là một trong những động lực chính của tăng trưởng kinh tế, song thách thức đặt ra không chỉ là duy trì đà tăng trưởng, mà còn là nâng cao chất lượng tăng trưởng, củng cố khả năng chống chịu của nền kinh tế và đảm bảo sự bền vững lâu dài.
Tại tọa đàm, hai tham luận của các chuyên gia IMF tập trung làm rõ vai trò của tiêu dùng hộ gia đình trong thúc đẩy cầu nội địa; đồng thời, phân tích cơ hội, thách thức và động lực hội nhập kinh tế khu vực thông qua thương mại dịch vụ.
Những phân tích và dự báo kinh tế của IMF không chỉ mang đến cái nhìn sâu sắc về triển vọng kinh tế toàn cầu và khu vực, mà còn cung cấp những góc nhìn quan trọng phục vụ công tác hoạch định chính sách kinh tế, trong đó có Việt Nam.
Từ góc nhìn về triển vọng kinh tế toàn cầu, ông Fazurin Jamaludin - Đại diện thường trú IMF tại Việt Nam và Lào cho biết, IMF nâng dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu năm 2027 lên 3,3% và cao hơn năm nay. Tuy nhiên, vẫn có sự khác biệt và chênh lệch đáng kể giữa các nền kinh tế và khu vực trên thế giới.
Lý giải về sự khác biệt này, ông Fazurin Jamaludin cho rằng, có nhiều yếu tố chính tác động đến triển vọng tăng trưởng của các nền kinh tế.
Theo đó, quá trình phục hồi sau những cú sốc giá cả xuất phát từ cuộc xung đột ở Trung Đông, vốn đã tác động mạnh đến giá năng lượng và thị trường năng lượng toàn cầu.
Bên cạnh đó, những bất ổn liên quan đến thương mại, ảnh hưởng đến nhiều nền kinh tế trên thế giới.
Ngoài ra, sự bùng nổ công nghệ được thúc đẩy bởi AI, mang lại lợi ích cho một số nền kinh tế nhiều hơn những nền kinh tế khác.
Đối với Việt Nam, dù chịu ảnh hưởng từ các biến động kinh tế toàn cầu, nền kinh tế vẫn duy trì khả năng chống chịu và vượt qua các cú sốc tương đối tốt.
“Chỉ trong vài năm, Việt Nam đã trở thành một trong những nền kinh tế có kết quả tăng trưởng nổi bật. Trên cơ sở đó, IMF đã điều chỉnh tăng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong báo cáo mới nhất” - ông Fazurin Jamaludin nêu rõ.
Tại tọa đàm, ông Diaa Noureldin - Chuyên gia kinh tế cao cấp thuộc Vụ châu Á - Thái Bình Dương của IMF cho rằng, mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu và đầu tư của nhiều nền kinh tế mới nổi châu Á đang bộc lộ những hạn chế ngày càng rõ nét. Trong đó, tình trạng phân bổ vốn chưa hợp lý gia tăng, lợi ích tăng trưởng chưa được phân bổ đồng đều giữa các ngành và hộ gia đình, trong khi xu hướng phân mảnh thương mại toàn cầu khiến các nền kinh tế dễ bị tổn thương hơn trước những biến động của nhu cầu bên ngoài.
Trong bối cảnh đó, việc củng cố cầu nội địa, đặc biệt là tiêu dùng hộ gia đình, trở nên quan trọng hơn đối với tăng trưởng bền vững. Tuy nhiên, tiêu dùng hộ gia đình tại nhiều nền kinh tế vẫn tương đối yếu.
| “Cuộc khủng hoảng năng lượng đã làm gia tăng áp lực lạm phát, đặt ra yêu cầu các ngân hàng trung ương phải tiếp tục tập trung vào nhiệm vụ bảo đảm ổn định giá cả, ưu tiên các biện pháp kiềm chế lạm phát và giữ kỳ vọng lạm phát trong tầm kiểm soát” - ông Fazurin Jamaludin nhấn mạnh. |
Theo chuyên gia IMF, các nền kinh tế cần củng cố hệ thống an sinh xã hội, mở rộng độ bao phủ..., qua đó, giảm tâm lý tiết kiệm phòng ngừa rủi ro, thúc đẩy tiêu dùng nội địa và hỗ trợ tăng trưởng dài hạn.
Đề cập đến tác động của lãi suất, ông Diaa Noureldin chỉ ra thực tế, trước đại dịch, dù lãi suất ở mức thấp, đầu tư của doanh nghiệp vẫn hạn chế. Ngược lại, hiện nay, dù lãi suất cao hơn sau chu kỳ thắt chặt tiền tệ, hoạt động đầu tư vẫn diễn ra sôi động, đặc biệt trong lĩnh vực AI.
“Điều này cho thấy, quyết định đầu tư không chỉ phụ thuộc vào chi phí vốn, mà còn chịu tác động lớn từ cơ hội kinh doanh và triển vọng sinh lời” - ông Diaa Noureldin nhận định.
Ở góc độ điều hành chính sách, trước những biến động khó lường của kinh tế toàn cầu, ông Fazurin Jamaludin nêu rõ, IMF khuyến nghị các quốc gia cần củng cố bộ đệm tài khóa. Điều này sẽ giúp các nền kinh tế có đủ nguồn lực ứng phó nếu xuất hiện những cú sốc mới hoặc khủng hoảng kéo dài, đồng thời hỗ trợ trực tiếp cho nền kinh tế khi cần thiết.
Với Việt Nam, theo đại diện IMF, vấn đề quan trọng đặt ra là làm thế nào để duy trì những thành tựu tăng trưởng đã đạt được và bảo đảm tính bền vững trong thập kỷ tới.
Theo đó, để củng cố khả năng chống chịu và duy trì tăng trưởng bền vững, ông Fazurin Jamaludin cho rằng, Việt Nam cần đẩy mạnh cải cách, tập trung chuyển đổi sang mô hình kinh tế có năng suất cao hơn, xanh hơn và bao trùm hơn./.
