Nhận diện “rào cản” tâm lý

Hiện nay, phần lớn các hộ kinh doanh có quy mô doanh thu tương đương với doanh nghiệp nhỏ và vừa, song chưa muốn chuyển đổi thành doanh nghiệp đều do tâm lý e ngại phải thực hiện các thủ tục hành chính và quy định chính sách.

Anh Hạnh - chủ một hộ kinh doanh điện tử tại phường Phủ Lý (tỉnh Ninh Bình) chia sẻ, dù số vốn và quy mô hoạt động không thua kém một doanh nghiệp nhỏ, anh vẫn ngần ngại chưa muốn chuyển thành doanh nghiệp. Lý do lớn nhất là anh chưa nắm vững các quy định về chế độ kế toán, thủ tục thuế, sợ làm sai có thể dẫn đến bị xử phạt.

Thủ tục hành chính đơn giản là động lực để hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp. Ảnh: Đức Thanh

Cùng chia sẻ về vấn đề này, chị Loan - chủ hộ kinh doanh tạp hóa trên phố Kim Ngưu (Hà Nội) cho biết, dù được tham gia các buổi tập huấn do cơ quan thuế tổ chức, song các yêu cầu về hóa đơn, chứng từ đầu vào - đầu ra khi nhập/bán hàng khiến chị lúng túng, vì hầu hết những hộ kinh doanh từ trước đến nay đều buôn bán đơn thuần và ghi chép sổ sách rất đơn giản.

Theo bà Trịnh Thị Hương, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), một trong những rào cản lớn khiến hộ kinh doanh e ngại chuyển đổi thành doanh nghiệp nằm ở chi phí tuân thủ sau chuyển đổi. Với các hộ kinh doanh nhỏ, những yêu cầu về kế toán, thuế, thủ tục hành chính có thể trở thành sức ép đáng kể ngay khi họ chính thức chuyển sang mô hình doanh nghiệp.

Để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa đang hướng tới tháo gỡ những rào cản này để doanh nghiệp phát triển ổn định, đồng thời thúc đẩy hộ kinh doanh mạnh dạn chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Bà Hương cho biết, dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa hướng tới đơn giản hóa thủ tục về thuế, kế toán, giảm mạnh chi phí tuân thủ đối với doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh. Một đề xuất đáng chú ý là nâng ngưỡng doanh thu để doanh nghiệp được lựa chọn phương pháp tính thuế đơn giản từ 3 tỷ đồng lên 10 tỷ đồng mỗi năm.

Theo bà Hương, nếu áp dụng ngưỡng 10 tỷ đồng, hơn 99% cá nhân, hộ kinh doanh hiện nay có quyền lựa chọn phương pháp tính thuế đơn giản. Khoảng 81% doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng nằm trong diện lựa chọn.

Bà Hương cho biết, khi lựa chọn phương pháp tính thuế đơn giản, các yêu cầu về chế độ kế toán cũng sẽ giảm. Như vậy, phương pháp tính thuế đơn giản và chế độ kế toán đơn giản sẽ giúp doanh nghiệp cắt giảm chi phí và thời gian tuân thủ, dành nhiều nguồn lực hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tháo gỡ rào cản để hộ kinh doanh tự tin chuyển đổi

Nêu quan điểm liên quan đến dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, PGS. TS Lê Xuân Trường, Trưởng khoa Thuế - Hải quan (Học viện Tài chính) cho rằng, đề xuất nâng mức doanh thu để lựa chọn áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản từ 3 tỷ đồng lên 10 tỷ đồng/năm có ý nghĩa rất quan trọng đối với hộ, cá nhân kinh doanh.

Việc nâng ngưỡng doanh thu áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản không chỉ áp dụng đối với hộ, cá nhân kinh doanh, mà còn áp dụng cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Như vậy, ngoài khoảng 96.000 hộ kinh doanh được áp dụng phương pháp tính thuế đơn giản, còn có khoảng 865.115 doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ thuộc diện được áp dụng phương pháp tính thuế thu nhập doanh nghiệp đơn giản.

Không chỉ giúp giảm chi phí tuân thủ, chính sách này còn thể hiện rõ quan điểm của Nhà nước là kiến tạo, hỗ trợ, tạo môi trường đầu tư và kinh doanh thuận lợi cho các chủ thể trong nền kinh tế. Khi mọi rào cản được tháo gỡ, sẽ tạo điều kiện để các hộ kinh doanh từng bước chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp và tham gia sâu hơn vào nền kinh tế chính thức.

Từ góc nhìn tài chính doanh nghiệp, bà Lê Thị Yến, Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn thuế Hà Nội cho rằng, một trong những điểm yếu của doanh nghiệp siêu nhỏ là năng lực quản trị tài chính và hệ thống kế toán còn hạn chế. Theo đó, việc mở rộng quyền lựa chọn phương pháp tính thuế theo doanh thu sẽ góp phần đơn giản hóa sổ sách, giảm chi phí tuân thủ, giúp hộ kinh doanh tập trung nguồn lực cho hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Tuy nhiên, theo bà Yến, việc nới lỏng điều kiện tổ chức kế toán cần đi kèm cơ chế kiểm soát phù hợp nhằm bảo đảm tính minh bạch của hệ thống sổ sách, chứng từ kế toán. Cơ quan quản lý vẫn cần hướng dẫn thống nhất về kê khai, lưu giữ hóa đơn, chứng từ và thực hiện nghĩa vụ thuế.