Sự đồng hành của Chính phủ trong hỗ trợ giảm tiền thuê đất giúp các doanh nghiệp nhận được những lợi ích thiết thực hơn. Ảnh minh họa

PV: Cuối năm 2024, Quốc hội và Chính phủ tiếp tục ban hành các chính sách giảm thuế giá trị gia tăng 2% trong 6 tháng đầu năm 2025 và 50% thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu và mỡ nhờn, theo ông các chính sách này sẽ hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế ra sao?

TS. Nguyễn Minh Phong: Những giải pháp mà Chính phủ đang thực hiện hỗ trợ doanh nghiệp nằm trong Chương trình hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi hậu Covid-19 mà Quốc hội đã thông qua để chúng ta tiếp tục nghiên cứu kéo dài thời hạn áp dụng. Có thể nói, việc giảm thuế giá trị gia tăng 2% có tác dụng tích cực cho cả cung - cầu của thị trường, đặc biệt cho doanh nghiệp cũng như người tiêu dùng. Trong đó, một mặt giúp giảm giá thành hàng hóa, tạo cho người dân kích thích khả năng tiêu dùng, từ đó tăng tổng cầu xã hội và tạo điều kiện cho doanh nghiệp có thêm động lực đầu tư mở rộng sản xuất kinh doanh.

Đồng thời, khi giảm giá thành sản phẩm, giúp doanh nghiệp cũng bớt đi chi phí và những nghĩa vụ tài chính cần thiết, tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp. Quan trọng hơn đó là góp phần tiêu thụ sản phẩm, cũng như duy trì được động lực đầu tư, duy trì dòng tiền và việc làm, qua đó thực hiện đầy đủ những nghĩa vụ tài chính khác cho cả ngân hàng và ngân sách nhà nước, về lâu dài thì việc này giúp cho cộng đồng doanh nghiệp duy trì được nguồn lực cho phát triển.

Tuy nhiên, trong vòng 2 năm gần đây, những tháng đầu năm thường là thời điểm doanh nghiệp gặp khó khăn, thể hiện thông qua con số các doanh nghiệp thành lập mới và quay lại hoạt động thấp so với doanh nghiệp dừng hoặc rút khỏi thị trường. Cụ thể, theo Cục Thống kê, tính chung 2 tháng đầu năm 2025, cả nước có hơn 49,8 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, nhưng số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường là hơn 67 nghìn doanh nghiệp, tăng 6,9% so với cùng kỳ. Có thể thấy nghiệp rút khỏi thị trường nhiều hơn hẳn doanh nghiệp thành lập mới và cả doanh nghiệp quay lại hoạt động, cho nên những động thái giảm thuế ngay từ đầu năm để kích cầu tiêu dùng trong nước rất cần thiết.

PV: Mới đây, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã đồng ý giảm 30% tiền thuê đất năm 2024, cùng với đó Bộ Tài chính đề xuất gia hạn thời hạn nộp thuế và tiền thuê đất năm 2025. Ông đánh giá thế nào về đề xuất của Bộ Tài chính trong điều hành chính sách tài khóa hỗ trợ kịp thời nền kinh tế?

TS. Nguyễn Minh Phong: Tôi cho rằng, đây là sự chủ động rất tích cực của Bộ Tài chính trong tham mưu các cơ quan thẩm quyền giảm 30% tiền thuê đất năm 2024, đồng thời, tiếp tục đề xuất gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất trong năm 2025, dự kiến gia hạn khoảng hơn 100 nghìn tỷ đồng. Có thể nói, đây là các chính sách được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá rất cao liên tục trong mấy năm qua, giúp doanh nghiệp giảm áp lực về nghĩa vụ thuế, tiền thuê đất trong một thời hạn nhất định; giảm chi phí tài chính, hỗ trợ thanh khoản và dòng tiền; tạo thêm nguồn lực để doanh nghiệp đưa vào sản xuất, kinh doanh, từ đó thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong dài hạn.

Cùng với đó, cộng đồng doanh nghiệp còn thấy được sự đồng hành của Chính phủ trong chia sẻ khó khăn qua hỗ trợ giảm tiền thuê đất. Đây là biện pháp trực tiếp để giúp các doanh nghiệp nhận được những lợi ích thiết thực hơn, không phải thông qua các khâu trung gian, cũng như khả năng gây thất thoát hay chậm trễ trong quá trình triển khai các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.

PV: Có ý kiến cho rằng, chính sách tài khóa đã tỏ rõ vai trò hỗ trợ nền kinh tế liên tục hơn 5 năm qua, tuy nhiên, cần sự tổng hòa, cộng hưởng của các chính sách vĩ mô khác để hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thưa ông?

TS. Nguyễn Minh Phong: Theo tôi, có hai nhóm giải pháp quan trọng, thứ nhất, nhóm giải pháp vừa đề cập là giảm chi phí trực tiếp cho doanh nghiệp, thông qua gia hạn, giảm thuế và tiền thuê đất.

Thứ hai, quan trọng hơn nữa phải tăng tốc các phản ứng thị trường, phản ứng chính sách cho doanh nghiệp. Cụ thể là tinh gọn bộ máy phải tạo lập được một môi trường đầu tư tốt, cộng với một bộ máy quản lý năng lực cao, trách nhiệm cao, từ đó giảm thiểu tất cả các chi phí, thời gian chờ đợi, cũng như tăng khả năng bám sát thị trường, nhất là cơ hội thị trường… Đặc biệt trong các bối cảnh gần đây, khi mà chiến tranh thương mại thế giới đang gia tăng ảnh hưởng trực tiếp và gián tiếp đến Việt Nam.

Cho nên, hai nhóm giải pháp cần phối hợp đồng bộ để giảm chi phí thấp nhất cho doanh nghiệp, cùng với đó nâng cao năng lực bộ máy quản lý để giải quyết những vấn đề mới phát sinh, những nguyện vọng của doanh nghiệp cũng như những tình huống trên thị trường trên thế giới. Từ đó, giúp doanh nghiệp có thêm động lực để mở ra các cơ hội khác trong kinh doanh và đóng góp tích cực cho mục tiêu tăng trưởng năm nay.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chủ động trong quá trình tái cơ cấu để chuyển hướng sản xuất, kinh doanh phù hợp hoặc tái cơ cấu quản trị và tăng hỗ trợ đào tạo lao động để có thêm nguồn lực trực tiếp và gián tiếp phục vụ cho quá trình xây dựng các thị trường mới.

PV: Xin cảm ơn ông!