Hoàn thiện thể chế, số hóa thủ tục xuất nhập khẩu

Ngày 9/10/2026, Cục Hải quan tổ chức Hội nghị giao ban kết quả công tác quý III, triển khai nhiệm vụ quý IV/2026. Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ chủ trì hội nghị.

Cục trưởng Nguyễn Văn Thọ chủ trì hội nghị. Ảnh: Cục Hải quan

Điểm nổi bật trong quý III là ngành Hải quan tiếp tục hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả quản lý, đáp ứng yêu cầu phát triển hoạt động xuất nhập khẩu.

Dấu ấn đáng chú ý là ngày 23/8/2026, Quốc hội thông qua Luật số 11/2026/QH16, có hiệu lực từ ngày 1/3/2027. Cùng với đó, Cục Hải quan đã hoàn thành 8 đề án trình Chính phủ, 17 đề án trình Bộ Tài chính và 42 đề án cấp Cục; tham mưu ban hành 2 nghị định của Chính phủ và trình ban hành 4 thông tư trong lĩnh vực hải quan.

Các văn bản mới tập trung vào những lĩnh vực gắn trực tiếp với hoạt động xuất nhập khẩu như kinh doanh hàng miễn thuế, thực hiện thủ tục hành chính qua Cơ chế một cửa quốc gia và Cơ chế một cửa ASEAN, xác định xuất xứ hàng hóa, quản lý phương tiện vận tải tại cửa khẩu thông minh và thủ tục hải quan đối với hàng hóa qua dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh quốc tế.

Đồng thời với hoàn thiện thể chế, công tác chuyển đổi số, hệ thống VNACCS/VCIS và các hệ thống công nghệ thông tin vệ tinh tiếp tục được duy trì hoạt động ổn định, an ninh, an toàn 24/7, bảo đảm thông quan thông suốt.

Trong tổng số 171 thủ tục hành chính do cơ quan Hải quan thực hiện, có 96 thủ tục được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, 49 thủ tục trực tuyến một phần và 26 thủ tục cung cấp thông tin trực tuyến.

Từ ngày 15/6 đến 14/9/2026, cơ quan Hải quan tiếp nhận hơn 29,27 triệu hồ sơ, trong đó 29,269 triệu hồ sơ được thực hiện trực tuyến. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 14/9, tổng số hồ sơ tiếp nhận đạt hơn 93,24 triệu, với trên 93,22 triệu hồ sơ trực tuyến, bao gồm cả lượng lớn hồ sơ hàng hóa trị giá nhỏ qua hệ thống quản lý hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu giao dịch qua thương mại điện tử.

Trong lĩnh vực kiểm tra, giám sát, mô hình thông quan tập trung thí điểm tại Chi cục Hải quan khu vực III ghi nhận kết quả tích cực, đang được Cục Hải quan đánh giá để xem xét khả năng nhân rộng. Đề án giao cơ quan Hải quan thống nhất thực hiện kiểm tra chuyên ngành tại cửa khẩu cũng đã được lấy ý kiến 11 bộ, ngành và trình Thủ tướng Chính phủ.

Thu ngân sách tăng 14,9% trong quý III

Theo Cục Hải quan, trong quý III, hoạt động xuất nhập khẩu tăng trưởng tiếp tục tạo nguồn thu quan trọng cho ngân sách nhà nước.

Cụ thể, trong quý III/2026, cơ quan hải quan thông quan cho lượng hàng hoá kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 337,76 tỷ USD, tăng 35,9% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 167,55 tỷ USD, tăng 30,2%; nhập khẩu đạt 170,21 tỷ USD, tăng 42,1%.

Lũy kế 9 tháng, kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 888,03 tỷ USD, tăng 30,4%, tương ứng tăng 207,11 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2025. Xuất khẩu đạt 434,32 tỷ USD, tăng 24,5%; nhập khẩu đạt 453,71 tỷ USD, tăng 36,7%. Cán cân thương mại hàng hóa nhập siêu 19,39 tỷ USD. Riêng khối doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt tổng trị giá xuất nhập khẩu 685,1 tỷ USD, tăng 35,3%.

Số thu ngân sách luỹ kế 9 tháng đạt 399.638 tỷ đồng, bằng 88,6% dự toán và 77,4% chỉ tiêu phấn đấu.

Bên cạnh nhiệm vụ thu ngân sách, công tác kiểm soát hải quan, phòng chống buôn lậu và gian lận thương mại tiếp tục được triển khai đồng bộ. Hoạt động kiểm định, phân tích, phân loại hàng hóa được tăng cường nhằm nâng cao độ chính xác trong xác định mã số, chính sách thuế. Trong kỳ, cơ quan Hải quan tiếp nhận 1.081 mẫu yêu cầu phân tích, phân loại và ban hành thông báo kết quả đối với 1.002 mẫu; trong số đó, 47,8% có kết quả thay đổi so với khai báo.

Hợp tác quốc tế cũng ghi nhận những bước tiến mới với việc hoàn tất thủ tục trong nước đối với các văn kiện hợp tác hải quan với Hoa Kỳ, Trung Quốc và trao Bản ghi nhớ hợp tác giữa cơ quan Hải quan Việt Nam và Panama ngày 6/10. Trọng tâm hợp tác là trao đổi dữ liệu điện tử, phân tích thông tin, đánh giá rủi ro và nâng cao năng lực nghiệp vụ.

Chỉ đạo hội nghị, Cục trưởng Nguyễn Văn Thọ, yêu cầu toàn Ngành tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ, giải pháp đề ra. Trong đó, cần chú trọng vào các nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Tiêu biểu là, phấn đấu hoàn thành 100% các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao về xây dựng, hoàn thiện thể chế; thu ngân sách nhà nước; chống buôn lậu, gian lận thương mại; kiểm tra sau thông quan.

Quyết liệt triển khai các giải pháp chống thất thu, chống buôn lậu và gian lận thương mại, chuyển giá, trốn thuế và các hành vi vi phạm pháp luật hải quan như vi phạm sở hữu trí tuệ, vận chuyển buôn bán trái phép chất ma túy và các hành vi vi phạm pháp luật hải quan, phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách được giao. Tập trung nguồn lực thực hiện triển khai dự án xây dựng hệ thống công nghệ thông tin, thực hiện Hải quan số; dự án “Mở rộng Cổng Thông tin một cửa Quốc gia và kết nối cơ chế một cửa ASEAN”; đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các dự án thuộc Đề án 06