PV: Thưa ông, ngày 8/10 vừa qua, tổ chức xếp hạng tín nhiệm R&I đã nâng xếp hạng tín nhiệm nhà phát hành bằng ngoại tệ của Việt Nam từ BB+ lên BBB-, lần đầu đưa Việt Nam vào nhóm 'Đầu tư'. Theo ông, dấu mốc này có ý nghĩa như thế nào đối với vị thế kinh tế Việt Nam cũng như triển vọng thu hút vốn vào Việt Nam?

Ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng

Ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng: Theo tôi, đây là dấu mốc đáng chú ý đối với vị thế tín nhiệm quốc gia. Kết quả phản ánh đánh giá của R&I về triển vọng tăng trưởng, dư địa tài khóa và tiến trình cải cách của Việt Nam. Đây cũng là căn cứ để nhà đầu tư quốc tế đánh giá rủi ro và phân bổ vốn. Vì vậy, mức xếp hạng mới có thể mở thêm cơ hội tiếp cận những nguồn vốn có yêu cầu cao về chất lượng tín dụng.

Ở cấp độ doanh nghiệp, xếp hạng quốc gia có thể ảnh hưởng đến đánh giá rủi ro và điều kiện huy động vốn. Ngay cả doanh nghiệp hoạt động hiệu quả, có khả năng trả nợ tốt vẫn có thể gặp hạn chế khi tiếp cận một số nhà đầu tư quốc tế. Việc cải thiện tín nhiệm quốc gia vì thế có thể giảm bớt rào cản, mở rộng cơ sở nhà đầu tư và tạo thuận lợi cho huy động vốn. Dù vậy, tác động thực tế còn phụ thuộc vào thị trường tài chính quốc tế và năng lực của từng tổ chức phát hành.

Đối với thị trường chứng khoán, tác động trước hết mang tính gián tiếp thông qua hoạt động của nền kinh tế. Khi khả năng huy động vốn dài hạn được cải thiện, nguồn lực dành cho hạ tầng giao thông, năng lượng và chuyển đổi số có thể được mở rộng. Hạ tầng phát triển có thể góp phần giảm chi phí logistics, nâng năng suất và thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài. Những chuyển biến này có thể hỗ trợ hoạt động kinh doanh và lợi nhuận doanh nghiệp, qua đó tạo nền tảng cho thị trường chứng khoán trong trung và dài hạn.

Dù vậy, nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia không đồng nghĩa dòng vốn vào chứng khoán lập tức gia tăng. Nhà đầu tư còn cân nhắc kết quả kinh doanh, định giá và khả năng tiếp cận thị trường trước khi phân bổ vốn.

Nâng hạng quốc gia mở thêm cơ hội tiếp cận các nguồn vốn quốc tế chất lượng cao. Ảnh minh họa

PV: Từ bức tranh về triển vọng vĩ mô, sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán còn gắn với chất lượng doanh nghiệp niêm yết. Theo ông, đâu là những yếu tố tạo động lực tăng trưởng lợi nhuận và thu hút nhà đầu tư dài hạn?

Ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng: Theo tôi, yếu tố quan trọng nhất là khả năng tạo lợi nhuận từ hoạt động kinh doanh cốt lõi. Trong ngắn hạn, giá cổ phiếu có thể biến động theo dòng tiền và kỳ vọng, nhưng về dài hạn cần được hỗ trợ bằng kết quả kinh doanh và dòng tiền thực tế. Vì vậy, cần xem lợi nhuận có đến từ kinh doanh chính, duy trì qua các chu kỳ hay dựa vào khoản thu bất thường.

Khi lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu tăng mà thị giá chưa tăng tương ứng, hệ số giá trên lợi nhuận (P/E) có thể giảm, khiến định giá hấp dẫn hơn. Tuy nhiên, cơ hội sẽ khác nhau giữa các doanh nghiệp. Khi lãi suất còn ảnh hưởng đến quyết định phân bổ vốn, doanh nghiệp có tài chính lành mạnh, nợ vay hợp lý, dòng tiền ổn định và triển vọng lợi nhuận rõ ràng sẽ có lợi thế hơn khi thu hút nhà đầu tư dài hạn.

Cùng với hiệu quả kinh doanh, chất lượng quản trị và tính minh bạch ngày càng quan trọng. Tuân thủ quy định, công bố thông tin đầy đủ và bảo vệ quyền lợi cổ đông giúp nhà đầu tư có thêm cơ sở đánh giá doanh nghiệp. Hoàn thiện pháp lý và nâng cao hiệu quả giám sát cũng giúp tạo môi trường cạnh tranh công bằng hơn. Do đó, phát triển thị trường chứng khoán cần gắn mở rộng quy mô và thanh khoản với nâng cao chất lượng doanh nghiệp niêm yết.

PV: Từ nền tảng doanh nghiệp, nhìn rộng hơn về dòng vốn quốc tế, theo ông, thị trường chứng khoán Việt Nam có những lợi thế gì để thu hút nhà đầu tư nước ngoài và cần đáp ứng điều kiện nào để duy trì dòng vốn này trong dài hạn?

Ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng: Theo tôi, thị trường chứng khoán Việt Nam có cơ hội nâng cao vị thế trong phân bổ vốn quốc tế nhờ triển vọng tăng trưởng, quy mô mở rộng và khả năng tiếp cận được cải thiện.

Một chuyển biến đáng chú ý là FTSE Russell đã nâng Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, có hiệu lực từ ngày 21/9/2026. Theo lộ trình, 27 cổ phiếu Việt Nam được đưa vào bộ chỉ số FTSE Global All Cap, với quá trình phân bổ tỷ trọng dự kiến hoàn tất vào tháng 9/2027. Việc nâng hạng mở ra cơ hội tiếp cận các quỹ ETF và quỹ đầu tư tổ chức lấy chỉ số thị trường mới nổi làm tham chiếu.

Về triển vọng dòng vốn, Ngân hàng Thế giới cũng ước tính việc nâng hạng có thể tạo điều kiện thu hút tới 5 tỷ USD vốn đầu tư gián tiếp trong những năm đầu. Theo kịch bản trung tính hơn từ HSC, dòng vốn thụ động liên quan đến quá trình này ước khoảng 1,5 tỷ USD. Đây vẫn là các dự báo, còn dòng vốn thực tế phụ thuộc vào diễn biến thị trường và quyết định của nhà đầu tư.

Dù vậy, thu hút và duy trì dòng vốn là hai vấn đề khác nhau. Việc nâng hạng hay mở rộng quy mô thị trường không đồng nghĩa dòng vốn nước ngoài sẽ ổn định, nhất là khi lãi suất, tỷ giá và khẩu vị rủi ro toàn cầu biến động.

Về dài hạn, những yếu tố quan trọng vẫn là ổn định kinh tế vĩ mô, tính minh bạch và khả năng tiếp cận thị trường. Các cải cách về giao dịch không yêu cầu nhà đầu tư tổ chức nước ngoài ký quỹ trước toàn bộ, công bố thông tin bằng tiếng Anh, xử lý giao dịch thất bại và tiếp cận qua các công ty môi giới toàn cầu cần tiếp tục được triển khai nhất quán.

Bên cạnh cơ chế vận hành, chất lượng quản trị, lợi nhuận và quyền lợi cổ đông cũng ảnh hưởng đến quyết định đầu tư dài hạn. Nếu nâng hạng tạo thêm cơ hội tiếp cận vốn quốc tế thì chất lượng thị trường và hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp là cơ sở để duy trì sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài.q

PV: Xin cảm ơn ông!