Linh hoạt điều hành giá năng lượng

Theo báo cáo của Bộ Công thương, trong 9 tháng năm 2026, thị trường hàng hóa trong nước chịu tác động đáng kể từ nhu cầu thị trường và diễn biến địa chính trị quốc tế. Đặc biệt, xung đột tại Trung Đông từ cuối tháng 2/2026 khiến giá nhiên liệu, năng lượng thế giới tăng mạnh, hoạt động logistics bị gián đoạn, chi phí vận tải tăng, tạo áp lực lan tỏa đến nhiều nhóm hàng hóa trong nước.

CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52% so với cùng kỳ năm trước, tiệm cận mục tiêu kiểm soát lạm phát Quốc hội giao cho năm 2026. Dù nguồn cung và giá xăng dầu trong nước dần ổn định hơn từ nửa cuối tháng 6, tác động trễ của giai đoạn giá tăng mạnh trước đó vẫn tiếp tục ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, vận tải và mặt bằng giá hàng hóa.

Tính từ đầu năm đến kỳ điều hành ngày 8/10, đã có 49 lần điều chỉnh giá bán lẻ xăng dầu. Ảnh: Đức Thanh

Trong bối cảnh đó, bảo đảm nguồn cung xăng dầu và điều hành giá linh hoạt được Bộ Công thương xác định là những nhiệm vụ trọng tâm. Số liệu 9 tháng cho thấy sản xuất xăng dầu trong nước ước đạt 13,64 triệu m3/tấn, nhập khẩu đạt 8,37 triệu m3/tấn, xuất khẩu khoảng 0,323 triệu m3/tấn, đưa tổng nguồn lên khoảng 21,687 triệu m3/tấn.

Tổng nguồn do các thương nhân đầu mối báo cáo dành cho thị trường nội địa đạt khoảng 21,5 triệu m3/tấn, tương đương 67,6% tổng nguồn tối thiểu được phân giao cả năm 2026 là 31,799 triệu m3/tấn. Tiêu thụ xăng dầu trong 9 tháng ước đạt 19,8 triệu m3/tấn, bình quân khoảng 2,2 triệu m3/tấn/tháng; tồn kho trong 8 tháng ước đạt 1,5 - 1,8 triệu m3/tấn.

Bộ Công thương đã chủ động xây dựng các kịch bản điều hành theo diễn biến xung đột và giá dầu thế giới, đồng thời triển khai giải pháp tăng nguồn cung trong nước, bảo đảm nguyên liệu cho các nhà máy lọc dầu và nâng khả năng sản xuất.

Bà Nguyễn Thúy Hiền - Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) cũng khẳng định, nguồn cung xăng dầu trong nước cơ bản được bảo đảm, kể cả trong giai đoạn căng thẳng nhất vào tháng 3 - 4. Bộ đã chủ động xây dựng phương án ứng phó ngay từ khi xung đột Trung Đông diễn ra; các doanh nghiệp tiếp tục bám sát tổng nguồn tối thiểu được phân giao.

Về giá bán, từ đầu năm đến kỳ điều hành ngày 8/10/2026, các mặt hàng xăng dầu đã trải qua 49 lần điều chỉnh. Tại kỳ điều hành ngày 8/10, giá bán lẻ tối đa của xăng E5RON92 là 27.700 đồng/lít, xăng E10RON95-III là 28.250 đồng/lít, dầu diesel 0.05S là 29.120 đồng/lít và dầu mazut 180CST 3.5S là 21.120 đồng/kg.

Đáng chú ý, trong tháng 8, giá bán lẻ xăng E10RON95-III bình quân tăng 8,29%, dầu diesel tăng 19,48% so với tháng trước. Sang tháng 9, mức tăng tương ứng là 10,71% và 4,66%.

Thực hiện chỉ đạo về điều hành dầu diesel nhằm hỗ trợ sản xuất trong nước, Bộ Công thương phối hợp với Bộ Tài chính điều hành linh hoạt theo diễn biến thị trường, kết hợp sử dụng Quỹ Bình ổn giá. Trong tháng 9, mức chi Quỹ Bình ổn đối với dầu diesel tại một kỳ điều hành lên tới 2.000 đồng/lít. Nhờ đó, tốc độ tăng giá bình quân dầu diesel trong tháng 9 giảm còn 4,66%, thấp hơn 14,82 điểm phần trăm so với mức tăng của tháng 8.

Cùng với công cụ bình ổn, chính sách thuế tiếp tục được sử dụng để hỗ trợ thị trường. Theo báo cáo, các quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu, nhiên liệu bay được triển khai theo các quyết định, nghị quyết có liên quan; thời gian áp dụng chính sách thuế hỗ trợ được kéo dài đến hết ngày 31/12/2026 theo Nghị quyết số 43/2026/NQ-CP của Chính phủ.

Đối với mặt hàng khí dầu mỏ hóa lỏng LPG, giá bán lẻ LPG trong nước 9 tháng năm 2026 được điều chỉnh theo giá CP thế giới được công bố vào ngày đầu tháng. Giá CP thế giới giữ nguyên trong tháng 3 và tháng 5, tăng vào tháng 1, 2, 4, 6, 8, 9 năm 2026, giảm trong tháng 7 năm 2026 khiến giá bán lẻ LPG trong nước liên tục thay đổi do chi phí Premium nhập khẩu LPG biến động.

Giá bán lẻ điện bình quân giữ ổn định từ đầu năm đến nay sau lần tăng 4,8% gần nhất từ ngày 10/5/2025.

Tăng cường kiểm soát thị trường, chủ động kịch bản cuối năm

Bước vào quý IV/2026, áp lực điều hành giá tiếp tục hiện hữu khi thị trường năng lượng thế giới còn nhiều bất ổn, trong khi nhu cầu tiêu dùng và hoạt động sản xuất có xu hướng tăng vào cuối năm.

Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Thị Thắng nhận định, những diễn biến địa chính trị, từ đàm phán Mỹ - Iran đình trệ, Trung Quốc tạm dừng xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ đến căng thẳng tại Trung Đông và xung đột Nga - Ukraine, tiếp tục tạo sức ép lên giá thành phẩm xăng dầu và LPG. Nhu cầu năng lượng có thể tăng vào dịp cuối năm và mùa đông tại các nước phương Tây, khiến giá các mặt hàng này khó dự báo.

Theo đó, Bộ Công thương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính, tiếp tục điều hành giá bám sát với giá thị trường thế giới, diễn biến cung cầu, thời gian điều hành giá theo quy định tại Nghị quyết số 36/NQ- CP và Nghị quyết số 55/NQ-CP, Nghị định về kinh doanh xăng dầu và chỉ đạo của Chính phủ; theo dõi sát diễn biến giá năng lượng thế giới trong bối cảnh xung đột địa chính trị còn phức tạp, khó dự báo.

Bà Nguyễn Thúy Hiền cho biết, từ nay đến cuối năm, Bộ Công thương đã cân đối tổng nguồn xăng dầu và về cơ bản bảo đảm đủ nguồn cung phục vụ sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng.

Đối với thị trường hàng hóa nói chung, Bộ Công thương cũng tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành, địa phương theo dõi sát diễn biến giá cả, chủ động triển khai biện pháp phù hợp, bảo đảm nguồn cung hàng thiết yếu và khuyến khích tiêu dùng hàng sản xuất trong nước trong những tháng cuối năm 2026, góp phần kiểm soát lạm phát.