Niềm tin ổn định

Theo báo cáo Chỉ số Niềm tin Kinh doanh (BCI) quý III/2026 được Hiệp hội doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) công bố ngày 15/10, chỉ số BCI quý III đạt 78,3 điểm. Mức điểm này có giảm nhẹ so với 79,7 điểm của quý II nhưng vẫn trụ vững ở ngưỡng cao trong lịch sử. Dù kết quả kinh doanh có phần thấp hơn kỳ vọng, niềm tin kinh doanh vẫn ở mức cao trong lịch sử, bất chấp những điều chỉnh pháp lý và bất định kinh tế toàn cầu.

Có tới 64% doanh nghiệp tham gia khảo sát đánh giá tình hình kinh doanh hiện tại ở mức “tốt” hoặc “rất tốt”, trong khi đó, một tỷ lệ đáng kể (28%) giữ thái độ trung lập và thận trọng. Điều này phản ánh tâm lý chờ đợi trong bối cảnh nhu cầu quốc tế chững lại, đồng thời doanh nghiệp kỳ vọng những chính sách sớm cụ thể hóa thành các thủ tục nhanh gọn hơn, giúp tăng khả năng dự đoán kết quả kinh doanh tốt hơn.

Nhà máy sản xuất khí công nghiệp của Tập đoàn Messer (Đức) tại Quảng Ngãi. Ảnh: LV

Phân tích theo ngành cho thấy ngành nông nghiệp & chuỗi giá trị thực phẩm ghi nhận mức cải thiện mạnh mẽ nhất, tăng 11,7 điểm lên 83,9, bất chấp áp lực kéo dài từ chi phí đầu vào và sự cạnh tranh với hàng nhập khẩu trong khu vực. Các ngành thương mại, logistics & hàng tiêu dùng cũng duy trì phong độ tốt, phản ánh vai trò của Việt Nam trong chuỗi sản xuất khu vực và thương mại xuyên biên giới.

Sự khác biệt về thị trường trọng tâm cũng ảnh hưởng đến tâm lý kinh doanh. Các doanh nghiệp tập trung vào thị trường Việt Nam ghi nhận chỉ số BCI đạt 80,4 điểm, cao hơn hẳn so với mức 73,2 điểm của nhóm tập trung vào EU, 70,7 điểm của nhóm tập trung vào Mỹ và 73,9 điểm của nhóm tập trung vào ASEAN. Sự khác biệt này cho thấy các doanh nghiệp tập trung vào thị trường nội địa có thể duy trì khả năng chống chịu tốt hơn trước những bất định từ bên ngoài.

Kết quả khảo sát cũng cho thấy, doanh nghiệp châu Âu tiếp tục duy trì triển vọng tích cực, với phần lớn đánh giá điều kiện kinh doanh thuận lợi và lạc quan về quý IV, cho thấy môi trường kinh doanh đang tiếp tục chuyển biến. Các doanh nghiệp có triển vọng tích cực cho quý IV (65%) chủ yếu kỳ vọng đà kinh doanh tiếp diễn, nhu cầu khách hàng mạnh và cơ hội dự án mới, cùng với sự hỗ trợ từ yếu tố thời vụ cuối năm.

Nhà đầu tư châu Âu đặt tầm nhìn dài hạn tại Việt Nam

Bất chấp những thách thức mà doanh nghiệp đang đối mặt hiện nay, niềm tin vào tương lai của Việt Nam vẫn rất vững chắc. Cứ 10 lãnh đạo doanh nghiệp châu Âu được hỏi thì có 9 người sẵn sàng giới thiệu Việt Nam là điểm đến đầu tư.

Gần 2/3 doanh nghiệp châu Âu (63%) lập kế hoạch hoạt động và đầu tư tại Việt Nam trong ít nhất 5 năm tới, trong đó 40% có tầm nhìn từ 5-20 năm và 23% trên 20 năm. Trong khi đó, 31% có tầm nhìn lập kế hoạch dưới 5 năm và 6% chưa xác định rõ. Kết quả này phản ánh định hướng kinh doanh dài hạn của các nhà đầu tư châu Âu, phù hợp với niềm tin vào triển vọng phát triển của Việt Nam trong tương lai.

Sức hấp dẫn của Việt Nam được đánh giá cao nhờ sự kết hợp giữa các thế mạnh thực tiễn và tiềm năng dài hạn. Nguồn nhân lực, lợi thế cạnh tranh về chi phí cùng sự ổn định về chính trị và kinh tế vĩ mô vẫn là những lợi thế cạnh tranh hàng đầu; bên cạnh đó là thị trường nội địa, mạng lưới các hiệp định thương mại tự do rộng khắp và vị trí chiến lược trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang dịch chuyển.

Tính bền vững cũng đang nổi lên như một yếu tố quan trọng trong quyết định đầu tư: gần một phần năm số người được hỏi ghi nhận cam kết của Chính phủ về tăng trưởng bền vững, và yếu tố này đặc biệt được các doanh nghiệp lớn chú trọng.

Khi các doanh nghiệp xem xét lại chuỗi cung ứng để ứng phó với những căng thẳng toàn cầu và sự thay đổi trong quan hệ thương mại, Việt Nam ngày càng khẳng định vị thế không chỉ là một cơ sở sản xuất có tính cạnh tranh mà còn là trung tâm chiến lược kết nối tăng trưởng khu vực với thị trường toàn cầu. Việc vốn FDI đăng ký tăng lên mức 50,36 tỷ USD trong 9 tháng năm 2026, cùng với 21,07 tỷ USD vốn đầu tư thực hiện - mức cao nhất trong vòng 5 năm qua - càng củng cố thêm bức tranh về sự quan tâm bền bỉ của các nhà đầu tư.

Tuy nhiên, doanh nghiệp châu Âu cũng cho biết họ vẫn còn gặp nhiều thách thức trong kinh doanh. Trung bình, mỗi doanh nghiệp phải đối mặt với 8 thách thức trong quá trình vận hành và phát triển. Những trở ngại cụ thể được đề cập phổ biến nhất bao gồm thủ tục hành chính và giấy tờ, các quy định thiếu rõ ràng hoặc không được áp dụng nhất quán, tình trạng thiếu hụt nhân tài...

Trong bối cảnh Nghị quyết 10-NQ/TW mới được ban hành, doanh nghiệp châu Âu đánh giá đẩy nhanh và bảo đảm tính nhất quán trong ra quyết định hành chính (37%) là giải pháp mang lại lợi ích lớn nhất, tiếp theo là đồng bộ tiêu chuẩn với các chuẩn mực quốc tế và EU, đơn giản hóa và số hóa thủ tục hành chính (cùng 35%) và quy định rõ ràng hơn (34%).

Chủ tịch EuroCham - ông Bruno Jaspaert nhấn mạnh: “Nhiều doanh nghiệp châu Âu coi Việt Nam là nơi để “cắm rễ” và phát triển lâu dài cùng các đối tác Việt Nam, đồng thời cùng nhau kiến ​​tạo một tương lai mà nếu đứng riêng lẻ, không bên nào có thể xây dựng vững chắc được như vậy. Tuy nhiên, để bộ rễ ấy phát triển mạnh mẽ, cần phải có một môi trường thuận lợi. Và trong trường hợp cụ thể này, chúng ta cần cho thế giới, đặc biệt là châu Âu thấy cây cối có thể bén rễ, đâm chồi nảy nở dễ dàng như thế nào ở Việt Nam”.