PV: Theo Tổng cục Thống kê, năm 2024, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) chỉ tăng 3,63% so với năm trước, đạt mục tiêu Quốc hội đề ra, thị trường hàng hoá nhìn chung dồi dào, phong phú nguồn cung được đảm bảo, nhất là các mặt hàng thiết yếu như lương thực thực phẩm, năng lượng. Ở góc độ chuyên gia kinh tế, ông có nhìn nhận như thế nào về kết quả này?

-Ông Vũ Vinh Phú: Theo số liệu của tổng cục thống kê mới công bố, thì doanh thu bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ tiêu dùng theo giá hiện hành đạt 6.391,0 nghìn tỷ đồng, tăng 9% so với năm trước nếu loại trừ yếu tố giá tăng 5,9%. Về chỉ số giá tiêu dùng, tính chung cả năm 2024 CPI tăng 3,63% so với năm trước, đạt mục tiêu Quốc hội đề ra. Tuy nhiên thị trường nhìn chung cả năm sức mua vẫn còn yếu, cơ cấu tiêu dùng có những thay đổi, tập trung vào mua sắm các hàng hoá thiết yếu, chi phí chữa bệnh, tiết kiệm… Doanh thu các mặt hàng cao cấp như điện máy, hoá mỹ phẩm điện tử bị suy giảm so với những năm trước đại dịch Covid 19.

Chuyên gia kinh tế Vũ Vinh Phú-Nguyên Phó giám đốc Sở Thương mại, nguyên Chủ tịch Hội Siêu thị Hà Nội.

Mặt khác nổi lên xu hướng tiêu dùng xanh, bền vững, tuần hoàn, chắc chắn về lâu dài sẽ đem lại lợi ích chung cho toàn xã hội. Sự cạnh tranh trong lĩnh vực bán lẻ giữa đại siêu thị và các chợ, cửa hàng nhỏ lẻ là cuộc chiến không cân sức, doanh thu kênh truyền thống bị suy giảm từ 20 – 30%. Mặt khác, thương mại bán trên các nền tảng số và các hình thức bán hàng khác như livestream, … có mức tăng trưởng nhanh vài năm gần đây từ 15 – 20% và đang cạnh tranh với bán hàng trực tiếp của các đơn vị, mặc dù hình thức này còn có nhiều khiếm khuyết cần khắc phục sớm.

Một vấn đề nữa cần đề cập đó là giao dịch mua bán ở Việt Nam chưa được công khai, minh bạch, những hiện tượng ép giá mua, đẩy giá bán cao vô lý vẫn còn xảy ra không phải là cá biệt, trong đó có vai trò rất quan trọng là hệ thống các sàn giao dịch hàng hoá, các chợ đầu mối nông sản thực phẩm vùng vẫn còn ít, hoạt động còn thô sơ, hiệu quả thấp, chất lượng hàng hoá trên thị trường còn lẫn lộn dẫn tới niềm tin của người tiêu dùng chưa vững chắc.

Gần đây, vụ việc tẩm hoá chất cấm vào giá đỗ ở một số địa phương và trước đây rau VietGAP không chuẩn đã lọt vào một số siêu thị ở Việt Nam, … gây tâm lý hoang mang cho người tiêu dùng và đồng thời làm cho các doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc gặp khó khăn không ít.

Điểm qua tình hình giá cả hàng hoá trong năm cho ta thấy mặc dù có nhiều tiến bộ, song cũng còn nhiều khiếm khuyết cần phải khắc phục bằng những giải pháp mạnh, bài bản.

Tết 2025, hàng hóa dồi dào, những vẫn có tăng giá đáng kể ở một số nhóm hàng. Ảnh: TL

PV: Thưa ông, Tết Ất Tỵ 2025 đã đến, ông có bình luận gì về giá cả trước, trong và sau tết, những mặt hàng nào có khả năng tăng giá mạnh khi nhu cầu ngày tết tăng cao?

- Ông Vũ Vinh Phú: Trước hết chuẩn bị cho việc phục vụ Tết Ất Tỵ 2025 sắp tới, theo nhận định chung, mặc dù trong năm có những ảnh hưởng của thiên tai, thời tiết khí hậu song nhìn chung nguồn cung hàng hóa tại các địa phương tương đối ổn định, đủ sức phục vụ sức mua tăng cao 10 – 20% trong dịp tết cổ truyền dân tộc.

Cũng không thể tránh khỏi một số mặt hàng có giá cả tăng trong dịp tết, nhất là các mặt hàng đầu vị như thịt lợn thăn, thịt bò tươi, thuỷ hải sản cao cấp, rau và hoa quả đặc biệt trong dịp tết, … nhưng chỉ là xuất hiện không phổ biến, mang tính cá biệt về cả về thời gian và mặt hàng đói với xã hội, không làm ảnh hưởng chung đến không khí mua sắm tết của đa số các gia đình trong dịp này.

Các sở công thương, tỉnh thành phố cần có chỉ đạo thường xuyên với hệ thống phân phối để đảm bảo không bị thiếu hàng, “đứt” hàng, giá cả tăng quá cao làm ảnh hưởng đến túi tiền người tiêu dùng. Sự liên kết phối hợp giữa các địa phương, nắm thông tin kịp thời để điều dộng hàng hoá phục vụ cho nhân dân một cách kịp thời, hiệu quả. Chúng ta tin tưởng nhân dân sẽ được phục vụ một cái tết tương đối đầy đủ, an toàn để vui xuân đón tết.

PV: Năm 2025, chỉ số CPI được Quốc hội đưa ra ở mức 4,5%, căn cứ vào diễn tiến thị thường thế giới và trong nước hiện nay, ông có bình luận thế nào về mục tiêu này?

-Ông Vũ Vinh Phú: Với năm 2025, mặc dù điều kiện sản xuất kinh doanh và phân phối hàng hoá vẫn còn những khó khăn, do sự biến động của địa chính trị thế giới, cung cầu hàng hoá thiết yếu cho sản xuất, cung cấp các mặt hàng năng lượng luôn luôn có những biến động mà chúng ta còn phải phụ thuộc lâu dài. Trong khi đó sức mua ở trong nước chưa có thể khắc phục nhanh được cộng với những yếu tố bất lợi do thiên tai thời tiết biến đổi khí hậu gây ra, đi đôi với các chi phí sản xuất kinh doanh còn phụ thuộc và còn cao, hệ thống phân phối và năng lực cạnh tranh cảu các doanh nghiệp còn khiếm khuyết, thể chế kinh tế còn chưa được hoàn thiện, bộ máy chỉ đạo từ trên xuống còn cồng kềnh, hiệu lực chưa cao, công tác chống tham nhũng lãng phí vẫn còn phải tiếp tục khắc phục.

Tuy nhiên, chúng ta tin tưởng rằng dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, chắc chắn các nhiệm vụ chỉ tiêu đề ra trong năm 2025 như tăng trưởng GDP phấn đấu đạt mức 7,5%, lạm phát ở mức 4,5% sẽ đạt được trong thời gian tới, góp phần xây dựng đất nước lớn mạnh, cải thiện đời sống tinh thần và vật chất cho toàn xã hội.

PV: Xin cảm ơn ông!