Một khóa đào tạo sử dụng phần mềm công khai ngân sách cho các các bộ, ngành do Bộ Tài chính tổ chức. Ảnh: Khánh Huyền

Qua đó, tăng cường tính công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình trong việc sử sụng nguồn ngân sách nhà nước.

Công khai ngân sách theo hình thức trực tuyến

Trong những năm qua, cùng với quá trình cải cách thể chế quản lý tài chính công, đẩy mạnh cải cách hành chính, Việt Nam đã có những bước tiến bộ quan trọng trong việc nâng cao tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình về quản lý ngân sách nhà nước (NSNN).

Luật NSNN năm 2015 và các văn bản hướng dẫn thực hiện quy định các cấp ngân sách, các đơn vị dự toán ngân sách, các tổ chức được NSNN hỗ trợ phải thực hiện công khai toàn bộ quy trình ngân sách, từ khâu dự toán, thực hiện dự toán và quyết toán NSNN; công khai tình hình thực hiện ngân sách của đơn vị. Đồng thời, gửi Bộ Tài chính tài liệu, số liệu về công khai NSNN cũng như báo cáo tình hình thực hiện công khai của đơn vị.

Để thực hiện công khai NSNN theo quy định, hỗ trợ các đơn vị công khai NSNN, cải cách thủ tục hành chính trong việc điện tử hóa việc thực hiện gửi báo cáo công khai NSNN của đơn vị về Bộ Tài chính và tạo kênh thông tin tổng hợp, tập trung về tài liệu, số liệu công khai NSNN các cấp, các đơn vị dự toán ngân sách, Bộ Tài chính đã tổ chức xây dựng Cổng Công khai NSNN.

Với sự hỗ trợ của Ngân hàng Thế giới, Tổng cục Kinh tế Liên bang Thụy Sỹ (SECO) và Bộ Các vấn đề toàn cầu Canada (GAC) thông qua Chương trình Hỗ trợ tư vấn và phân tích về quản lý tài chính công tại Việt Nam (Chương trình 3A), Cổng Công khai NSNN đã được xây dựng trên nền tảng công nghệ tiên tiến giúp tổng hợp và công khai ngân sách các cấp một cách dễ dàng và thuận tiện hơn, trực quan hóa dữ liệu, khai thác dữ liệu đa chiều…

Dữ liệu công khai ngân sách cập nhật đầy đủ, kịp thời

Theo ông Hoàng Xuân Nam – Phó Cục trưởng Cục Tin học và Thống kê tài chính (THTKTC) Bộ Tài chính, Cổng Công khai NSNN (https://ckns.mof.gov.vn) đã cập nhật toàn bộ dữ liệu công khai NSNN từ năm 2004 đến nay, bao gồm dữ liệu dự toán (đến năm 2021), quyết toán (đến năm 2019) hàng năm và dữ liệu tình hình thực hiện dự toán NSNN hàng quý từ năm 2017 (Luật NSNN năm 2015 mới đưa ra yêu cầu về việc thực hiện công khai NSNN theo quý).

Cũng theo ông Hoàng Xuân Nam, Cục THTKTC đã tổ chức đào tạo cho các địa phương tháng 8/2019. Tất cả 63/63 tỉnh, thành phố tham dự khóa đào tạo được thực hành đầy đủ các chức năng, với vai trò là người nộp báo cáo và có thể sử dụng thành thạo, nộp trực tiếp báo cáo trên ứng dụng.

Đến nay, dữ liệu công khai của các địa phương trên Cổng Công khai NSNN tương đối đầy đủ, kịp thời. Cụ thể: Số liệu công khai dự toán và quyết toán được cập nhật liên tục từ năm 2005, trong đó số quyết toán đã được cập nhật dao động từ 51 - 62 địa phương đối với từng năm; số dự toán đã được cập nhật trên Cổng Công khai NSNN dao động từ 50 - 63 tỉnh đối với từng năm. Số liệu quyết toán 2019 đã được 41 tỉnh cập nhật, số dự toán 2021 đã được 39 tỉnh cập nhật.

Bên cạnh đó, khi đến thời hạn cập nhật dữ liệu, Cục THTKTC đã phân công cán bộ rà soát tình hình thực hiện công khai, gọi điện trực tiếp và kích hoạt chức năng gửi email tự động nhắc nhở các cán bộ chịu trách nhiệm công khai NSNN của địa phương, hỗ trợ người sử dụng trong công tác công khai NSNN.

Theo bà Nguyễn Thị Thúy - Phó Trưởng phòng Sự nghiệp kinh tế, Vụ Hành chính sự nghiệp Bộ Tài chính, để tổ chức triển khai cho các Bộ, cơ quan trung ương, đơn vị được NSNN hỗ trợ ở trung ương (bộ, cơ quan trung ương), Bộ Tài chính đã có các công văn đề nghị các bộ, cơ quan Trung ương cung cấp đường dẫn chuyên mục công khai NSNN của các đơn vị trên Cổng Thông tin điện tử của các bộ, cơ quan trung ương để Cổng Công khai NSNN có thể tự động lấy dữ liệu.

Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay mới có 24/71 đơn vị gửi đường dẫn Chuyên mục công khai ngân sách của đơn vị về Bộ Tài chính, tất cả các chuyên mục công khai ngân sách trên cổng thông tin điện tử của các đơn vị này đều không đạt yêu cầu kỹ thuật như quy định tại Thông tư số 90/2018/TT-BTC; đồng thời có 10/71 đơn vị gửi danh sách cán bộ chịu trách nhiệm công khai ngân sách cho Bộ Tài chính. Hiện nay, chỉ có 3 bộ (Bộ Tài chính, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội, Bộ Ngoại giao) cập nhật dữ liệu trực tiếp trên Cổng Công khai NSNN.

Đức Minh