Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng trình bày báo cáo tại Quốc hội sáng 24/7. Ảnh: quochoi.vn.
Mức vốn bình quân dự án cao gấp 2,4 lần so với giai đoạn trước
Theo tờ trình của Chính phủ, dự kiến tổng mức vốn ngân sách nhà nước (NSNN) thuộc kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025 là 2,87 triệu tỷ đồng, bao gồm: 1,5 triệu tỷ đồng vốn ngân sách trung ương (NSTW); trong đó 1,2 triệu tỷ đồng vốn trong nước, 300 nghìn tỷ đồng vốn nước ngoài và 1,37 triệu tỷ đồng vốn ngân sách địa phương (NSĐP).
Trong đó: số vốn các bộ, cơ quan trung ương và địa phương phân bổ chi tiết tối đa là 2,72 triệu tỷ đồng, trong đó NSTW là 1,35 triệu tỷ đồng, NSĐP là 1,37 triệu tỷ đồng. Dự phòng vốn NSTW là 10% (150 nghìn tỷ đồng) bằng với mức dự phòng giai đoạn 2016-2020. Mức dự phòng NSĐP do HĐND tỉnh quyết định theo quy định tại khoản 6 Điều 51 Luật Đầu tư công.
Theo tờ trình Chính phủ, tổng số dự án thực hiện trong giai đoạn 2021-2025 dưới 5.000 dự án, giảm hơn một nửa so với giai đoạn 2016-2020, trong đó thu hồi dứt điểm số vốn ứng trước kế hoạch, hoàn thành các dự án chuyển tiếp, khởi công mới khoảng 2.236 dự án. Mức vốn bố trí bình quân cho 1 dự án là hơn 210 tỷ đồng, cao gấp 2,4 lần so với giai đoạn 2016-2020 (88 tỷ đồng/dự án).
Chính phủ trình Quốc hội thông qua: danh mục 3 chương trình mục tiêu quốc gia với tổng số vốn NSTW chi cho đầu tư là 100 nghìn tỷ đồng. Thông qua danh mục và mức vốn bố trí cho 2 dự án chuyển tiếp và khởi công mới 1 dự án đã được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư là 65.795,847 tỷ đồng; khoảng 38.738 tỷ đồng để đầu tư các đoạn tuyến thuộc tuyến đường bộ cao tốc Bắc - Nam (giai đoạn 2). Đối với số vốn còn lại khoảng 78.719 tỷ đồng để đầu tư các dự án đường bộ cao tốc, dự án trọng điểm khác, trường hợp phát sinh tiêu chí dự án quan trọng quốc gia, Chính phủ sẽ trình Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư, phê duyệt danh mục và mức vốn bố trí cho từng dự án theo đúng quy định.
Chính phủ trình Quốc hội cho phép kéo dài kế hoạch vốn các năm 2017, 2018 sang giai đoạn 2021-2025 của 12 dự án với số vốn là hơn 4.118 tỷ đồng.
Đáng chú ý, Chính phủ trình Quốc hội phương án đối với 12 dự án kéo dài kế hoạch vốn năm 2017-2018 sang giai đoạn này.
“Theo quy định tại Điều 101 Luật Đầu tư công số 39/2019/QH14, chỉ có kế hoạch vốn năm 2019 và 2020 được phép kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân tối đa đến 31/12/2021. Số vốn bố trí cho các dự án trên thuộc kế hoạch vốn năm 2017, 2018 nên không thuộc đối tượng được phép kéo dài. Tuy nhiên, đây là các dự án quan trọng quốc gia, dự án có yếu tố quan trọng quốc gia bảo đảm an ninh nguồn nước cho nhân dân, dự án y tế chăm sóc sức khỏe nhân dân đã cơ bản hoàn thành, các dự án đầu tư xây dựng đường giao thông, đê kè cấp bách của địa phương bị tác động thiên tai, lũ lụt hoặc vướng mắc trong giải phóng mặt bằng… có số vốn chưa giải ngân lớn, đang trong quá trình thực hiện, do đó cần thiết được tiếp tục thực hiện.”- tờ trình của Chính phủ nêu rõ.
Theo kiến nghị của Chính phủ, các dự án này nếu không được tiếp tục thực hiện và kéo dài thời gian thanh toán sẽ phải bố trí lại trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025, ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện, tạo áp lực đến cân đối NSTW trong giai đoạn 2021-2025. Vì vậy, Chính phủ trình Quốc hội cho phép kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn các năm 2017, 2018 nêu trên cho các dự án này sang giai đoạn 2021-2025.
Hơn 500 dự án mới sử dụng chưa được phê duyệt chủ trương đầu tư
Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội Nguyễn Phú Cường đã trình bày Báo cáo thẩm tra về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021-2025.
Về tổng mức đầu tư từ nguồn NSNN, theo ông Nguyễn Phú Cường, đa số ý kiến trong Ủy ban cho rằng, về tổng thể, vốn đầu tư công dự kiến tăng 1,43 lần so với số kế hoạch giai đoạn 2016-2020 là tích cực. Tuy nhiên, đề nghị Chính phủ lưu ý tiếp tục rà soát thận trọng nguồn thu để bảo đảm tính khả thi của kế hoạch, giữ vững an toàn nợ công.
Bên cạnh đó, theo Ủy ban Tài chính Ngân sách, việc xác định dự toán chi đầu tư hàng năm phải dựa trên cơ sở thu NSNN thực tế từ thực lực của nền kinh tế, vay đầu tư trong khả năng trả nợ, không tạo áp lực trả nợ quá lớn cho giai đoạn sau và phải bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng với các nhiệm vụ an sinh xã hội, bảo vệ môi trường, phát triển bền vững.
Một số ý kiến đề nghị giữ tổng mức vốn đầu tư công là 2,75 triệu tỷ đồng như đã trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XIV.
Về cơ cấu nguồn vốn, đa số ý kiến trong Ủy ban Tài chính Ngân sách nhất trí với đề xuất của Chính phủ về cơ cấu vốn NSTW và NSĐP để đảm bảo vai trò chủ đạo của NSTW. Một số ý kiến đề nghị Chính phủ tính toán thận trọng hơn, tránh xây dựng kế hoạch quá cao so với khả năng cân đối nguồn lực NSTW.
Ủy ban Tài chính Ngân sách lo ngại, tổng số dự án được dự kiến phân bổ khoảng 4.979 dự án, trong đó có 2.236 dự án khởi công mới. Trong đó, có khoảng 513 dự án khởi công mới sử dụng vốn NSTW của các bộ, ngành, địa phương chưa được phê duyệt chủ trương đầu tư.
Theo Ủy ban này, việc hoàn thiện ngay thủ tục đầu tư đối với gần 5.000 dự án tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XV là rất khó khăn.
Về việc phân bổ cho các dự án quan trọng quốc gia, các dự án trọng điểm khác, Ủy ban Tài chính Ngân sách cơ bản thống nhất với dự kiến bố trí khoảng 104.533,847 tỷ đồng để thực hiện các dự án quan trọng quốc gia. Trong đó, đối với 38.738 tỷ đồng để đầu tư các đoạn tuyến thuộc tuyến đường bộ cao tốc Bắc - Nam (giai đoạn 2), Ủy ban đề nghị Chính phủ chỉ đạo các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư theo quy định trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư dự án quan trọng quốc gia, tránh việc chia nhỏ dự án không đúng quy định./.
Minh Anh
