Nhiều dự án chậm triển khai nên ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn. Ảnh: TL.

8 tháng, giải ngân đạt 45,57% kế hoạch vốn

Về tình hình giải ngân kế hoạch vốn đầu tư nguồn ngân sách nhà nước bao gồm cả vốn trái phiếu chính phủ (TPCP), ước thanh toán 8 tháng đầu năm 2018 là hơn 176.836 tỷ đồng, đạt 45,57% so kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn so cùng kỳ năm 2017 (đạt 44,4% kế hoạch). Tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay, vẫn có bộ, ngành chưa giải ngân.

Trong đó, vốn trong nước ước giải ngân hơn 161.998 tỷ đồng, đạt 48,63% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (trong đó, vốn TPCP ước đạt hơn 7.610 tỷ đồng; vốn chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) ước đạt hơn 2.907 tỷ đồng). Vốn ngoài nước giải ngân ước đạt hơn 14.851 tỷ đồng, đạt 27,02% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (cùng kỳ năm 2017 đạt 40,83% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao).

Nhìn vào số liệu trên cho thấy, giải ngân vốn của các bộ, ngành trung ương và địa phương 8 tháng năm 2018 đạt cao hơn tỷ lệ giải ngân cùng kỳ năm 2017, trong đó: Vốn trong nước có tỷ lệ giải ngân cao hơn khoảng 3%; tuy nhiên vốn ngoài nước tỷ lệ giải ngân thấp hơn khoảng 14% so với cùng kỳ năm 2017.

Có 4 bộ, ngành trung ương và 7 địa phương có tỷ lệ giải ngân cao trên 70% kế hoạch. Trong đó, cao nhất là Quảng Ninh (86,4%), Hải Dương (84,94%), Nam Định (83,5%), Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam (80,09%), Ngân hàng Chính sách xã hội (79,62%)...

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều bộ, ngành trung ương và địa phương giải ngân thấp, cụ thể: 30/56 bộ, ngành trung ương và 18/63 địa phương có tỷ lệ giải ngân kế hoạch 8 tháng đầu năm 2018 thấp hơn 40% kế hoạch. Trong đó, còn 9 bộ, ngành trung ương có tỷ lệ giải ngân dưới 10% (như Bộ Y tế, Bộ Ngoại giao, Viện Khoa học Công nghệ Việt Nam...).

Một số bộ, ngành trung ương chưa giải ngân kế hoạch vốn (Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các hội văn học nghệ thuật Việt Nam; Tổng công ty Thuốc lá; Liên minh các hợp tác xã Việt Nam).

Phải tự đề xuất phương án xử lý nếu giải ngân chậm

Như vậy, tính đến thời điểm hết tháng 8/2018, vẫn còn nhiều bộ, ngành, địa phương có tỷ lệ giải ngân đạt thấp. Theo báo cáo của các bộ, ngành, địa phương, hết tháng 7/2018 nhiều vướng mắc trong công tác giải ngân từ đầu năm đã được xử lý. Dự kiến các bộ, ngành, địa phương sẽ đẩy mạnh công tác giải ngân trong quý IV/2018.

Tuy vậy, qua rà soát báo cáo, việc giải ngân kế hoạch vốn của các dự án đến nay vẫn gặp phải một số vướng mắc. Đối với vốn trong nước, một số dự án khởi công mới trong năm 2018 vẫn đang triển khai công tác lựa chọn nhà thầu, chưa ký hợp đồng để tạm ứng, thanh toán; một số dự án chuyển tiếp vẫn chưa hoàn thiện thủ tục chuyển giao bộ chủ quản cũng ảnh hưởng đến việc giải ngân các dự án.

Bên cạnh đó, một số dự án đang trong giai đoạn kết thúc, đang tiến hành hoàn chỉnh hồ sơ hoàn công và một số dự án đang kiểm toán quyết toán các gói thầu vẫn chưa có số liệu chính xác từ đơn vị kiểm toán độc lập, chưa hoàn thành thủ tục phê duyệt quyết toán nên chưa có khối lượng thanh toán.

Vốn TPCP bố trí cho các bộ, ngành, địa phương kế hoạch 2018 phần lớn đều là bố trí cho các dự án khởi công mới nên cũng ảnh hưởng tới tiến độ giải ngân. Đối với vốn vay nước ngoài, hiện tiến độ giải ngân đạt rất thấp. Có nhiều nguyên nhân, như: Một số dự án đã được bố trí kế hoạch vốn năm 2018, nhưng hết thời hạn giải ngân vốn theo thỏa thuận/hiệp định hoặc quyết định của cấp có thẩm quyền đang làm thủ tục gia hạn giải ngân. Một số dự án hỗn hợp bao gồm cả cấp phát và cho vay lại chưa giải ngân được do đang gặp vướng mắc trong thực hiện việc ký kết hợp đồng cho vay lại...

Để đẩy nhanh hơn nữa tiến độ giải ngân kế hoạch năm 2018, Bộ Tài chính kiến nghị đối với số vốn kế hoạch năm 2018 còn lại chưa giao, căn cứ chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc điều chỉnh kế hoạch đầu tư vốn TPCP năm 2018 giữa các bộ, địa phương, đề nghị Bộ Kế hoạch và Đầu tư khẩn trương hoàn thiện văn bản báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định.

Hiện nay đã bước vào cuối quý III năm 2018, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành, địa phương thực hiện nghiêm chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh thực hiện và thanh toán kế hoạch vốn đầu tư công năm 2018; rà soát tình hình thực hiện các dự án để thực hiện các biện pháp đẩy nhanh tiến độ giải ngân trong các tháng cuối năm; đồng thời báo cáo nhu cầu điều chỉnh kế hoạch vốn từ các dự án không có khả năng giải ngân hết kế hoạch sang các dự án cần bổ sung vốn để thực hiện trong năm 2018.

Mới đây, Bộ Tài chính đã có văn bản gửi các bộ, ngành, địa phương đề nghị báo cáo danh mục các dự án có tỷ lệ giải ngân đến 30/6/2018 đạt dưới 30%, nguyên nhân chậm giải ngân và đề xuất phương án xử lý.

Theo ông Triệu Thọ Hân - Vụ trưởng Vụ Đầu tư (Bộ Tài chính), đối với một số bộ, ngành có số giải ngân rất thấp, Bộ Tài chính đã đề nghị có báo cáo cụ thể với Thủ tướng Chính phủ về các khó khăn, vướng mắc. Trường hợp không giải ngân được đề nghị Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì nghiên cứu đề xuất điều chuyển kế hoạch vốn sang cho dự án khác./.

Minh Anh