Huy động vốn hiệu quả

Báo cáo từ Kho bạc Nhà nước (KBNN) cho thấy, năm 2022, kết quả thu ngân sách nhà nước (NSNN) nói chung và ngân sách trung ương (NSTW) đạt khá. Bộ Tài chính đã chủ động điều hành việc phát hành trái phiếu chính phủ (TPCP) để vừa sử dụng có hiệu quả ngân quỹ nhà nước, vừa đảm bảo nguồn thanh toán đầy đủ, kịp thời các nhiệm vụ chi của NSNN, đặc biệt là chi trả nợ gốc, chi an sinh xã hội, an ninh quốc phòng, không huy động thừa. Tổng khối lượng TPCP phát hành năm 2022 là 214.722 tỷ đồng, đạt 99,87% kế hoạch năm 2022 đã điều chỉnh (215.000 tỷ đồng).

Kỳ hạn phát hành TPCP bình quân năm là 12,67 năm, phù hợp với mục tiêu quy định tại các nghị quyết của Quốc hội. Theo đó, kỳ hạn còn lại bình quân của danh mục TPCP cuối năm 2022 tiếp tục được duy trì ở mức trên 9 năm. Lãi suất phát hành bình quân năm là 3,48%/năm, phù hợp với điều hành chính sách tiền tệ, giữ ổn định mặt bằng lãi suất chung. Điều này góp phần tái cơ cấu danh mục nợ TPCP theo Nghị quyết số 07-NQ/TW ngày 18/11/2016 của Bộ Chính trị về chủ trương, giải pháp cơ cấu lại NSNN, quản lý nợ công để bảo đảm nền tài chính quốc gia an toàn, bền vững.

Năm 2023, tổng nhu cầu vốn vay của NSTW là 621.015 tỷ đồng, theo dự toán được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 69/2022/QH15 ngày 11/11/2022 (bao gồm 430.500 tỷ đồng bù đắp bội chi NSTW và 190.515 tỷ đồng chi trả nợ gốc đến hạn). Trên cơ sở các nguồn huy động vốn trong và ngoài nước, Bộ Tài chính đã giao nhiệm vụ phát hành TPCP năm 2023 cho KBNN là 400.000 tỷ đồng, bằng kế hoạch phát hành TPCP năm 2022 ban đầu và gấp gần 1,9 lần so với kế hoạch phát hành TPCP năm 2022 điều chỉnh.

Nguồn vốn trái phiếu chính phủ được chủ động điều hành để bảo đảm nguồn thanh toán cho đầu tư phát triển.

Tín hiệu tích cực từ thị trường TPCP đã đến ngay từ đầu năm và được đánh giá là cơ bản thuận lợi cho công tác huy động vốn, khi lãi suất giao dịch TPCP có thời điểm tăng nhẹ vào cuối tháng 2 và nửa đầu tháng 3, song xu hướng chung toàn quý I là giảm. Theo báo cáo từ KBNN, đến ngày 23/3/2023, lãi suất giao dịch TPCP thấp hơn từ 0,7 - 1,3%/năm tùy từng loại kỳ hạn so với đầu năm. Trên thị trường sơ cấp, lãi suất dự thầu cơ bản giảm và nhu cầu mua TPCP ở mức cao.

Bám sát tình hình thị trường, KBNN đã tranh thủ những thời điểm mặt bằng lãi suất giảm và nhu cầu mua TPCP cao để tổ chức phát hành TPCP với khối lượng phù hợp nhu cầu chi NSTW cao trong những tháng đầu năm 2023 và nhu cầu vốn vay lớn của NSTW năm 2023.

Theo đó, tổng khối lượng TPCP phát hành quý I/2023 (tính đến ngày 23/3) là 93.957 tỷ đồng, tương đương 87% kế hoạch quý I (108.000 tỷ đồng) và 23,5% kế hoạch năm (400.000 tỷ đồng). Toàn bộ TPCP được phát hành theo phương thức đấu thầu, kỳ hạn từ 5 - 30 năm, trong đó chủ yếu là kỳ hạn 10 và 15 năm (chiếm 93% tổng khối lượng phát hành). Kỳ hạn phát hành TPCP bình quân năm là 12,53 năm; thời gian đáo hạn bình quân của danh mục TPCP là 9,2 năm; lãi suất phát hành TPCP bình quân là 4,26%/năm.

Tiếp tục các giải pháp để huy động vốn thành công

Mặc dù có tín hiệu tích cực từ đầu năm nhưng công tác huy động vốn TPCP năm 2023 dự kiến vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức, do tình hình thế giới năm 2023 tiếp tục diễn biến phức tạp. Trong nước, nền kinh tế vẫn còn nhiều khó khăn, tăng trưởng quý I thấp so với cùng kỳ của nhiều năm trở lại đây.

Để khắc phục những khó khăn này, KBNN đặt ra kế hoạch sẽ tiếp tục theo sát diễn biến thị trường, tình hình thu NSTW, kế hoạch trả nợ gốc đến hạn và khả năng giải ngân vốn đầu tư công để điều hành khối lượng phát hành TPCP phù hợp, đảm bảo đáp ứng nhu cầu vốn của NSTW, trong đó có nhu cầu vốn thực hiện Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội. KBNN tiếp tục thực hiện phát hành TPCP theo phương thức đấu thầu qua sở giao dịch chứng khoán, đảm bảo công khai, minh bạch.

KBNN cũng sẽ phát hành linh hoạt các loại kỳ hạn TPCP để hài hòa nghĩa vụ trả nợ giữa các năm, đảm bảo mục tiêu tái cơ cấu danh mục, giảm rủi ro đảo nợ trong ngắn hạn của ngân sách trung ương; phấn đấu kỳ hạn phát hành bình quân TPCP năm 2023 phù hợp với mục tiêu đề ra tại Nghị quyết số 23/2021/QH15 và Nghị quyết số 43/2022/QH15. Đồng thời, KBNN sẽ tiếp tục gắn kết chặt chẽ giữa việc huy động vốn TPCP với quản lý quỹ ngân sách nhà nước và quản lý ngân quỹ nhằm giảm chi phí, rủi ro nợ vay, tăng cường tính hiệu quả, an toàn, bền vững của hệ thống quản lý tài chính công và nâng cao dư địa tài khóa.

Ngoài ra, KBNN tiếp tục nghiên cứu, triển khai các giải pháp hiện đại hóa công tác huy động vốn TPCP theo định hướng Chiến lược phát triển KBNN đến năm 2030 nhằm đa dạng hóa các sản phẩm TPCP, đáp ứng nhu cầu của các nhà đầu tư, hình thành các mã TPCP chuẩn; thúc đẩy thanh khoản của thị trường TPCP; tăng khả năng huy động vốn cho NSNN và hỗ trợ phát triển thị trường vốn, củng cố cơ sở nhà đầu tư theo hướng tiếp tục cải thiện tỷ trọng đầu tư TPCP của các nhà đầu tư dài hạn.