TP. Hồ Chí Minh và những kỳ vọng đột phá

Gia Cư
(TBTCO) - Sau gần 5 năm thử nghiệm và điều chỉnh việc thực hiện Nghị quyết số 54/2017/QH14 ngày 24/11/2017 của Quốc hội về thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh (TP. HCM) đã đạt được một số kết quả nhất định và có ý nghĩa hết sức quan trọng, giúp thành phố phát triển nhanh, bền vững. Tuy nhiên, kết quả vẫn chưa đạt được như kỳ vọng, bởi thành phố mới chỉ có thể thụ hưởng khoảng 50% lợi thế mà Nghị quyết 54 mang lại. Do vậy, cần có sự thay đổi, đột phá hơn nữa trong chặng tiếp theo.
aa

Hiệu quả bước đầu

Là đô thị lớn có tốc độ tăng trưởng kinh tế gấp khoảng 1,5 lần cả nước, TP. HCM được xác định 2 đặc thù cơ bản đó là, đô thị đặc biệt với quy mô dân số và mật độ dân số lớn nhất cả nước và là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước. Ngay khi được ban hành, Nghị quyết 54 như một luồng gió mới thổi vào đời sống chính trị của đô thị này, công cuộc cải cách hành chính được thúc đẩy nhanh hơn; đời sống cán bộ viên chức được cải thiện; nhiều dự án trọng điểm nhóm A được tập trung đầu tư; bộ mặt đô thị chỉnh chu hơn; trật tự an toàn giao thông, bảo vệ môi trường có nhiều chuyển biến…

Một góc trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Sơn Nam
Một góc trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh: Sơn Nam

Báo cáo gần đây nhất của UBND TP. Hồ Chí Minh về thực hiện Nghị quyết số 54/2017/QH14 ngày 24/11/2017 của Quốc hội khẳng định, TP. HCM đã cơ bản hoàn thành việc triển khai thực hiện Nghị quyết 54, bước đầu mang lại một số kết quả tích cực. Thể hiện rõ qua việc triển khai điều chỉnh mức thu phí bảo vệ môi trường đối với nước thải công nghiệp đã khuyến khích các cơ sở sản xuất tiết kiệm hơn việc sử dụng nước sạch, tái sử dụng nước nhằm giảm lượng nước thải ra môi trường; tình hình trật tự, an toàn giao thông trên 23 tuyến đường thu phí sử dụng tạm thời lòng đường để đỗ xe ô tô đã có nhiều chuyển biến tích cực, lòng đường, vỉa hè trở nên thông thoáng hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho người đi bộ; tiến độ thực hiện các dự án nhóm A và các dự án có chuyển mục đích sử dụng đất lúa trên 10 ha được đẩy nhanh hơn so với việc trình các cơ quan trung ương thẩm định, thông qua chủ trương đầu tư, góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án trọng điểm của TP. HCM, các dự án chỉnh trang, phát triển đô thị, xây dựng bộ mặt đô thị TP. HCM ngày càng khang trang; chính sách chi thu nhập tăng thêm đã khuyến khích, nâng cao hiệu quả làm việc của cán bộ, công chức, viên chức; thu hút được đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học, nhân tài tham gia đóng góp cho sự phát triển của TP. HCM.

Bên cạnh những kết quả nêu trên, một số cơ chế, chính sách đặc thù về tài chính, ngân sách như các nguồn thu từ cổ phần hóa, thưởng vượt thu, bổ sung có mục tiêu từ ngân sách trung ương, tiền sử dụng đất do bán tài sản của các cơ quan trung ương đóng trên địa bàn… chưa được thực hiện nên chưa có nguồn vốn đầu tư đồng bộ các công trình hạ tầng trên địa bàn TP. HCM, chưa thật sự tạo động lực mới giúp TP. HCM phát triển nhanh, bền vững, nâng cao chất lượng sống của nhân dân.

Cần pháp lý hóa cho một chính sách đặc thù

Các chuyên gia, nhà khoa học và lãnh đạo chính quyền thành phố tại 2 cuộc hội thảo liên tiếp mới đây đều thống nhất cho rằng, sau gần 5 năm thử nghiệm và điều chỉnh,

TP. HCM mới chỉ có thể thụ hưởng khoảng 50% lợi thế mà Nghị quyết 54 mang lại. Có thể lấy TP. Thủ Đức làm ví dụ cụ thể, sau hơn một năm rưỡi thành lập thì thành phố trong thành phố đầu tiên của cả nước này gần như chưa có một sự thay đổi nào đáng kể.

Việc TP. HCM tăng trưởng chậm, cùng những hạn chế từ hạ tầng giao thông - đô thị - môi trường, các mũi đột phá còn phát triển dưới tiềm năng… Thực tế cho thấy, sự suy giảm về sức tăng trưởng của TP. HCM dẫn tới sự suy giảm tăng trưởng của cả vùng Đông Nam bộ. Theo đó, những hạn chế, bất cập của hệ thống giao thông, hạ tầng đô thị, dịch vụ… vẫn được cho là nguyên nhân dẫn đến lực cản của sự phát triển, suy giảm sức tăng trưởng, thu hẹp nguồn đầu tư của thành phố. Vẫn còn quá nhiều hạn chế về pháp lý, cơ chế vận hành, quy trình thực hiện và nhất là những ảnh hưởng nặng nề từ đại dịch Covid-19 đã khiến cho Nghị quyết 54 chưa thể phát huy tối đa tác dụng.

Nghị quyết thí điểm phải dần đi đến và trở thành các chính sách mang tính phổ quát

Các chuyên gia, nhà khoa học cho rằng, đối với TP. HCM lúc này, vấn đề đặt ra là từ nghị quyết thí điểm phải dần đi đến và trở thành các chính sách mang tính phổ quát để hình thành một hành lang pháp lý dài hạn cho cả hiện tại và tương lai. Vì vậy, việc hình thành và vận hành một nghị quyết “đặc thù” lại không hề là đặc quyền, đặc lợi cho riêng TP. HCM, nó là phương thức, con đường để tạo nên, đi tới mục tiêu có “của để dành” cho cả khu vực, quốc gia.

Theo TS. Trần Du Lịch – nguyên đại biểu Quốc hội, đoàn Đại biểu Quốc hội TP. HCM, thành phố đang rất cần cơ chế mới để phát triển khi mà nhiều năm qua “chiếc áo cơ chế” này đã chật và cần sự thay đổi. Nhất là mô hình thành phố trong thành phố đã thực hiện nhưng chính sách riêng cho mô hình này vẫn chưa có.

Còn theo TS. Phạm Viết Thuận – Viện trưởng Viện Kinh tế, tài nguyên và môi trường TP. HCM, việc trao quyền ở một số nội dung vẫn chưa thể giúp TP. HCM phát triển đúng như kỳ vọng, trong đó một phần nguyên nhân đến từ việc chồng chéo các điều luật, quy định trong quá trình triển khai thực hiện.

Các chuyên gia, nhà khoa học cho rằng, đối với TP. HCM lúc này, vấn đề đặt ra là từ nghị quyết thí điểm phải dần đi đến và trở thành các chính sách mang tính phổ quát để hình thành một hành lang pháp lý dài hạn cho cả hiện tại và tương lai. Vì vậy, việc hình thành và vận hành một nghị quyết “đặc thù” lại không hề là đặc quyền, đặc lợi cho riêng TP. HCM, nó là phương thức, con đường để tạo nên, đi tới mục tiêu có “của để dành” cho cả khu vực, quốc gia. Chính vì vậy, trước tiên TP. HCM cần nghiêm túc nhìn nhận những tồn tại, chỉ ra được những bất cập vướng mắc để đưa ra những đề xuất phù hợp với thực tiễn.

Các chuyên gia cũng cho rằng, dù một nghị quyết mới hay cơ chế đặc thù mới dành cho TP. HCM được ban hành cho giai đoạn tiếp theo chắc chắn sẽ là điểm tựa, đòn bẩy quan trọng cho công cuộc khôi phục kinh tế xã hội sau đại dịch và xa hơn là đưa TP. HCM phát triển xứng tầm với vai trò đầu tàu kinh tế đất nước.

Sau thí điểm sẽ là gì?

Theo TS. Trương Minh Huy Vũ - Giám đốc Khu Công nghệ phần mềm, Đại học Quốc gia TP. HCM, riêng đối với TP. HCM, sau cuộc thí điểm, thử nghiệm gần 5 năm vừa qua, giờ đến giai đoạn thực hiện để cho ra những thành phẩm, kết quả gắn với tính chất, mục tiêu, thời cơ trong tình hình hậu đại dịch. TP. HCM cần tập trung xây dựng và triển khai các đề án, chương trình phát triển trở thành đô thị thương mại, dịch vụ, tài chính, ứng dụng công nghệ - dữ liệu để quản trị đô thị, phát triển không gian ngầm, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, xây dựng trung tâm tài chính khu vực và quốc tế tại thành phố.

Bàn về chính sách đặc thù của TP. HCM cho chặng đường tiếp theo, Chủ tịch UBND TP. HCM Phan Văn Mãi cho biết, thành phố tiếp tục đề xuất các cơ chế liên quan tới việc quản lý nhà nước, ví dụ như về kinh tế đầu tư, đô thị môi trường, văn hóa xã hội phù hợp với siêu đô thị TP. HCM. “Chúng tôi sẽ đề xuất cơ chế chính sách đặc thù cho trung tâm tài chính quốc tế tại TP. HCM hay là cơ chế đặc thù cho TP. Thủ Đức, thành phố trong thành phố để TP. Thủ Đức có thể hoạt động một cách tốt hơn. Ở đây có thể nói, những cơ chế đặc thù, những chính sách đặc thù mà chúng tôi đề nghị không phải là xin nhiều đặc ân mà làm sao giải phóng được nguồn lực của thành phố, để thành phố có thể tiếp tục thực hiện vai trò đầu tàu kinh tế của mình" - ông Mãi cho biết thêm.

Theo ông Mãi, những cơ chế, bổ sung mới phải góp phần giúp TP. HCM thực hiện đúng vai trò, vị trí, sứ mạng đầu tàu và phải hết sức trọng tâm, là việc lớn, là những cơ chế đặc thù vượt trội.

Gia Cư

Đọc thêm

Giao bổ sung dự toán chi ngân sách trung ương thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia

Giao bổ sung dự toán chi ngân sách trung ương thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia

(TBTCO) - Chính phủ giao bổ sung dự toán chi ngân sách trung ương, kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách trung ương năm 2026 (đợt 5) cho các bộ, cơ quan trung ương và UBND các tỉnh, thành phố thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, tại Quyết định số 2185/QĐ-TTg, có hiệu lực ngày 11/11/2026.
Địa phương vào cuộc giữ ổn định mặt bằng giá, kiểm soát lạm phát

Địa phương vào cuộc giữ ổn định mặt bằng giá, kiểm soát lạm phát

(TBTCO) - Trong 10 tháng năm 2026, các địa phương đã triển khai nhiều giải pháp quản lý, điều hành giá, bảo đảm nguồn cung và bình ổn thị trường. Tuy nhiên, CPI bình quân tại 14/34 tỉnh, thành phố vẫn tăng cao hơn mức chung cả nước là 4,57%, đòi hỏi tiếp tục theo dõi sát diễn biến giá cả, nhất là trong 2 tháng cuối năm và dịp Tết Nguyên đán 2027.
Hà Nội tích hợp AI, bản đồ số vào nền tảng du lịch trên iHanoi

Hà Nội tích hợp AI, bản đồ số vào nền tảng du lịch trên iHanoi

(TBTCO) - Ngày 13/11, Hà Nội chính thức ra mắt nền tảng số văn hóa - du lịch, tích hợp trên siêu ứng dụng iHanoi, ứng dụng di động và nền tảng web.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Hà Nội

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Hà Nội

(TBTCO) - Sáng 14/11, tại Hà Nội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại Liên tổ dân phố số 1, 2, 3, 6 phường Ba Đình.
Khai mạc Giải bóng đá thường niên Thanh niên Bộ Tài chính lần thứ 32 - năm 2026

Khai mạc Giải bóng đá thường niên Thanh niên Bộ Tài chính lần thứ 32 - năm 2026

(TBTCO) - Sáng 14/11/2026, tại Hà Nội, Đoàn Thanh niên Bộ Tài chính tổ chức Lễ khai mạc Giải bóng đá thường niên Bộ Tài chính lần thứ 32 - năm 2026. Sự kiện thiết thực hưởng ứng Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), đồng thời thúc đẩy phong trào thể dục thể thao, nâng cao sức khỏe và thắt chặt tình đoàn kết giữa các cán bộ, đoàn viên, người lao động trong ngành Tài chính.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Sức mạnh của một dân tộc trước hết được định hình bởi chiều sâu văn hóa

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Sức mạnh của một dân tộc trước hết được định hình bởi chiều sâu văn hóa

(TBTCO) - Dự và phát biểu tại Lễ kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, sức mạnh của một dân tộc không chỉ đo bằng quy mô kinh tế hay tiềm lực quốc phòng, mà trước hết được định hình bởi chiều sâu văn hóa, trí tuệ, bản lĩnh và phẩm giá con người cùng khát vọng vươn lên.
Bộ Tài chính công bố 255 thủ tục hành chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính

Bộ Tài chính công bố 255 thủ tục hành chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính

(TBTCO) - 255 thủ tục hành chính thuộc các lĩnh vực hải quan, thuế, kho bạc nhà nước, đấu thầu, doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, bảo hiểm xã hội được thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi toàn quốc từ ngày 12/11/2026.
Người dân cần lưu ý gì khi gia hạn trực tuyến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế?

Người dân cần lưu ý gì khi gia hạn trực tuyến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế?

Người dân khi thanh toán trực tuyến để gia hạn thẻ bảo hiểm y tế, đóng tiếp bảo hiểm xã hội tự nguyện cần kiểm tra kết quả ghi nhận trên hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Trường hợp tài khoản đã bị trừ tiền nhưng chưa ghi nhận kết quả, cần liên hệ đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán và cơ quan bảo hiểm xã hội để tra soát, không tự ý thanh toán lại khi chưa xác định rõ trạng thái giao dịch trước đó.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều