Kiến nghị UBTVQH quyết định thưởng vượt thu cho các địa phương

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc đã trình bày tờ trình cho biết, kết thúc năm ngân sách 2021, đến ngày 31/1/2022, tổng thu ngân sách năm 2021 tăng 16,8% so với dự toán. Trong đó, thu ngân sách trung ương (NSTW) tăng 6,6% so dự toán; thu ngân sách địa phương (NSĐP) tăng 29,2% so với dự toán không kể nguồn thu và sử dụng đất.

Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, kết quả thu ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2021 là tích cực, bên cạnh sự chủ động, các cấp, các ngành, chính quyền địa phương, một số ngành lĩnh vực có đóng góp lớn cho NSNN có mức tăng trưởng khá nhờ hưởng lợi từ những chính sách tài khóa, tiền tệ và gói kích cầu đẩy mạnh đầu tư công và giá dầu thô tăng cao trong bối cảnh NSTW tập trung dành thêm nguồn lực để thực hiện chương trình phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội. Vì vậy, để đảm bảo hài hòa công bằng và động viên các địa phương trong công tác thu ngân sách và điều hành ngân sách, Chính phủ kiến nghị UBTVQH quyết định mức thưởng vượt thu cho các địa phương.

Ngoài ra, Chính phủ cũng trình Quốc hội phương án hỗ trợ bù giảm thu cân đối ngân sách cho tỉnh Tiền Giang; việc thực hiện chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động theo Nghị quyết 43 của Quốc hội; Bổ sung cho 3 dự án xây dựng đường cao tốc Khánh Hòa - Buôn Mê Thuột; Biên Hòa - Vũng Tàu và Châu Đốc -Cần Thơ - Sóc Trăng; Bổ sung cho Nghị quyết Bộ Quốc phòng số thu từ sử dụng đất quốc phòng đã nộp NSNN năm 2021 để xây dựng, cải tạo, nâng cấp, sửa chữa và tăng năng lực sản xuất của các doanh nghiệp khoa học…

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc trình bày tại phiên họp

Trình bày báo cáo thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính Ngân sách Nguyễn Phú Cường cho biết đa số ý kiến trong Ủy ban Tài chính Ngân sách cho rằng thực chất nguồn tiết kiệm chi từ trả nợ lãi không phải là nguồn tiết kiệm chi do cắt giảm nhiệm vụ chi, mà là khoản do chưa phải trả nợ lãi theo dự kiến. Do vậy, tương tự như với nguồn cắt giảm chi, đề nghị hủy dự toán không sử dụng nguồn này để bố trí cho các nhiệm vụ theo quy định tại khoản 2 Điều 59 của Luật NSNN. Trong trường hợp cần thiết phải bố trí nguồn cho mục tiêu, nhiệm vụ khác, đề nghị trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Nhất trí phương án bố trí nguồn lực thực hiện một số nhiệm vụ

Đối với kinh phí thường xuyên các chương trình mục tiêu quốc gia bố trí lĩnh vực năm 2020 chưa phân bổ, Chính phủ kiến nghị được cắt giảm dự toán, giảm bội chi NSTW năm 2021 theo quy định tại khoản 3 Điều 64 của Luật NSNN. Ủy ban Tài chính Ngân sách cơ bản nhất trí với đề xuất này và đề nghị Chính phủ tổng hợp báo cáo UBTVQH, Quốc hội khi xem xét, quyết định phê chuẩn quyết toán ngân sách 2021.

Bên cạnh đó, cơ quan thẩm tra cũng cơ bản nhất trí với phương án của Chính phủ bố trí nguồn lực để thực hiện một số nhiệm vụ: bố trí cho chương trình phục hồi và phát triển kinh tế xã hội theo Nghị quyết 43 của Quốc hội; bổ sung nguồn thực hiện cải cách tiền lương, bổ sung quỹ dự trữ tài chính, đề nghị Chính phủ trong quá trình điều hành NSNN năm 2022 phấn đấu tăng thu góp phần tăng nguồn lực bố trí cho quỹ dự trữ tài chính; Hỗ trợ tỉnh Tiền Giang bù hụt thu cân đối NSĐP; Bổ sung nguồn thực hiện chính sách hỗ trợ tiền thuê nhà cho người lao động theo Nghị quyết 43 của Quốc hội; Thưởng vượt thu và đầu tư trở lại cho các địa phương.

Riêng việc bố trí vốn cho cho 3 dự án xây dựng đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Mê Thuột, Biên Hòa - Vũng Tàu, Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, Ủy ban Tài chính Ngân sách của Quốc hội có hai loại ý kiến.

Loại ý kiến thứ nhất, cho rằng đây là dự án trọng điểm quan trọng, có tính kết nối giao thông, tạo sự phát triển kinh tế xã hội lan tỏa giữa các vùng miền. Việc thực hiện dự án này là cần thiết nhưng cần cân nhắc khi bố trí từ nguồn tăng thu năm 2021 và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định bố trí cho 3 dự án này từ nguồn dự phòng chung của kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021- 2025.

Loại ý kiến thứ hai cho rằng việc bố trí vốn từ nguồn tăng thu, tiết kiệm chi năm 2021 là một phần trong dự kiến nguồn lực cho 3 dự án giai đoạn 2021-2025 phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 16 của Luật Đầu tư công về các hành vi bị cấm. Do vậy, việc xác định bố trí nguồn tăng thu, tiết kiệm chi năm 2021 là cần thiết và nhất trí với phương án của Chính phủ trình. Đề nghị Chính phủ cần chỉ đạo sát sao cho các đơn vị liên quan khẩn trương thực hiện ngay sau khi Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư và cần có chế tài xử lý trong trường hợp tổ chức, cá nhân làm chậm tiến độ.

Đối với nguồn kinh phí còn lại của NSTW năm 2021 cho phòng, chống dịch và mua vắc xin, đa số ý kiến của Uỷ ban nhất trí cho phép chuyển nguồn sang dự phòng NSTW năm 2022 để thực hiện việc phòng, chống dịch Covid-19 và mua vắc-xin theo đề nghị của Chính phủ.