Theo đại diện Cục Quản lý nợ và tài chính đối ngoại (Bộ Tài chính), thực hiện quy định của pháp luật, các khoản vay mới đều phải được xem xét kỹ lưỡng về hiệu quả kinh tế, phương án tài chính, đảm bảo các chỉ tiêu an toàn nợ công, phù hợp với kế hoạch đầu tư công trung hạn theo các nghị quyết của Quốc hội. Do đó, các hiệp định, thỏa thuận vay sẽ được đàm phán, ký kết năm 2022 và các năm tiếp theo dự báo sẽ thu hẹp hơn so với giai đoạn Việt Nam được tiếp cận nguồn vốn ODA, nhằm giảm thiểu rủi ro tỷ giá, lãi suất và đảm bảo an ninh tài chính quốc gia.
 |
| Lãnh đạo Cục Quản lý nợ và tài chính đối ngoại báo cáo tại hội nghị giao ban của Bộ Tài chính, diễn ra ngày 3/11/2022. Ảnh: Đức Minh |
Trên cơ sở đánh giá tình hình thị trường và tùy thuộc vào khả năng giải ngân các nguồn vốn vay, Bộ Tài chính linh hoạt áp dụng các cơ chế, chính sách, các công cụ phù hợp để huy động thêm nguồn lực trong và ngoài nước.
Trong đó, Bộ Tài chính ưu tiên phát hành trái phiếu chính phủ (TPCP) trong nước bằng nội tệ, kỳ hạn phát hành bình quân có thể dưới 9 năm, trong 2 năm 2022 và 2023; trường hợp cần thiết báo cáo cấp có thẩm quyền phát hành bằng ngoại tệ; vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài theo hình thức hỗ trợ cân đối ngân sách; trong trường hợp cần thiết, vay từ các nguồn tài chính hợp pháp khác hoặc phát hành TPCP trực tiếp cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam để thực hiện chương trình...
Thông tin từ Bộ Tài chính, tổng hợp 10 tháng đầu năm 2022, các khoản vay trong nước và nước ngoài của Chính phủ đạt 160.334 tỷ đồng (bằng 23,8% kế hoạch năm 2022), trong đó vay cho ngân sách trung ương khoảng 152.610 tỷ đồng (bằng 23,6% kế hoạch), vay về cho vay lại 7.724 tỷ đồng (bằng 28,9% hạn mức được Chính phủ phê duyệt).
| Hiệp định vay giữa Việt Nam với Hàn Quốc trị giá 40,4 tỷ KRW (tương đương 33,6 triệu USD), lãi suất vay 0,1%/năm, thời hạn vay 40 năm có 10 năm ân hạn. Hiệp định giữa Việt Nam với với Nhật Bản trị giá 18.871 triệu JPY (tương đương 151 triệu USD), lãi suất vay 0,1%/năm, thời hạn vay 40 năm có 10 năm ân hạn. |
Cụ thể, về huy động vốn vay trong nước 10 tháng năm 2022, tổng khối lượng TPCP phát hành là 139.432 tỷ đồng (trong đó khối lượng phát hành cho Bảo hiểm Xã hội Việt Nam là 106.444 tỷ đồng), tương đương 34,9% kế hoạch năm Bộ Tài chính giao (400.000 tỷ đồng), trong đó toàn bộ TPCP được phát hành theo phương thức đấu thầu và có kỳ hạn từ 10 năm trở lên.
Về ký kết và huy động vốn vay nước ngoài của Chính phủ, trong tháng 10/2022, Chính phủ không thực hiện ký kết hiệp định vay. Lũy kế 10 tháng của năm 2022, Chính phủ ký kết được 2 hiệp định vay nước ngoài, với tổng trị giá 184,6 triệu USD.
Hiện nay, Bộ Tài chính đang tích cực đàm phán với các tổ chức tài chính quốc tế, như Ngân hàng Thế giới, Ngân hàng Xuất nhập khẩu Hàn Quốc... để từ nay đến cuối năm có thể ký kết các khoản vay ưu đãi với điều kiện vay thuận lợi, kỳ hạn dài, lãi suất thấp.
Theo đánh giá của Bộ Tài chính, cho đến nay, việc trả nợ của Chính phủ tiếp tục được thực hiện đầy đủ theo cam kết, trong phạm vi dự toán được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Việc trả nợ của ngân sách trung ương đảm bảo trong dự toán được Quốc hội phê duyệt; thực hiện thanh toán trả nợ đầy đủ, đúng hạn, đảm bảo nghĩa vụ đã cam kết với các chủ nợ.
 |
| Các khoản vay nợ của Chính phủ được sử dụng vào phát triển cơ sở hạ tầng. Ảnh: Đức Minh |
Trong tháng 10/2022 (tính đến 26/10), Chính phủ đã trả nợ vay khoảng 15.615 tỷ đồng, trong đó trả nợ trong nước khoảng 12.092 tỷ đồng, trả nợ nước ngoài khoảng 3.523 tỷ đồng.
Lũy kế 10 tháng đầu năm, Chính phủ trả nợ khoảng 241.040 tỷ đồng (71,8% kế hoạch), trong đó trả nợ trong nước 184.026 tỷ đồng (76,0% dự toán), trả nợ nước ngoài 57.014 tỷ đồng (60,8% dự toán); trả nợ trực tiếp của Chính phủ khoảng 220.182 tỷ đồng (73,4% kế hoạch), trả nợ cho vay lại khoảng 20.858 tỷ đồng (58,0% kế hoạch). Nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ so với thu ngân sách nhà nước 10 tháng của năm khoảng 15%.
Theo đại diện Cục Quản lý nợ và tài chính đối ngoại, tính từ đầu năm 2022 đến 26/10 đã thực hiện rút vốn vay nước ngoài của Chính phủ khoảng 906,1 triệu USD (tương đương khoảng 20.902 tỷ đồng), trong đó cấp phát khoảng 571,3 triệu USD (13.178 tỷ đồng), cho vay lại khoảng 334,8 triệu USD (7.724 tỷ đồng).
Số rút vốn vay nước ngoài 10 tháng năm 2022 thấp hơn cùng kỳ năm 2021 là 196 triệu USD (tương đương 4.556 tỷ đồng), trong đó cấp phát thấp hơn khoảng 233,3 triệu USD và cho vay lại cao hơn khoảng 27,3 triệu USD.
| Trong năm 2022, tỷ giá đồng USD tăng trong khi tỷ giá đồng JPY và EUR giảm mạnh so với tiền VND, góp phần kiểm soát quy mô dư nợ công, nợ chính phủ và nghĩa vụ trả nợ thực tế bằng nội tệ. Tổng trả nợ của Chính phủ năm 2022 ước khoảng 324.583 tỷ đồng, trong đó trả nợ trực tiếp khoảng 294.300 tỷ đồng, đạt 98% dự toán, trả nợ vay nước ngoài về cho vay lại ước khoảng 30.283 tỷ đồng. Nghĩa vụ trả nợ các khoản vay trong nước chiếm trên 82% tổng nghĩa vụ trả nợ của ngân sách trung ương. Chỉ tiêu nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ năm 2022 so với thu ngân sách nhà nước khoảng 18 - 19%, đảm bảo trong phạm vi mức trần 25% được Quốc hội cho phép. |
