Do cần đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng và các dự án bệnh viện, trường học, nên vẫn cần phải vay nợ. Ảnh: T.T.
Dự kiến tăng trưởng kinh tế, thu chi, bội chi ngân sách nhà nước (NSNN) giai đoạn 2021 - 2025, Chính phủ đã báo cáo Bộ Chính trị, Quốc hội, chỉ tiêu trả nợ của Chính phủ có xu hướng tăng nhanh và còn có nguy cơ vượt ngưỡng 25% vào những năm đầu và cuối giai đoạn (2021, 2024 và 2025) nhưng xét tổng thể giai đoạn 2021 - 2025, bình quân chỉ tiêu này vẫn trong giới hạn 25%.
Cụ thể, năm 2021, chỉ tiêu trả nợ của Chính phủ là 27,4%, năm 2022 là 20,1%, năm 2023 là 19,3%, năm 2024 là 25,7% và năm 2025 là 31,2%.
Được biết, nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ so với thu NSNN duy trì trong giới hạn được Quốc hội cho phép, bình quân giai đoạn 2015 - 2020 là khoảng 18,6% (so với mức trần không quá 25%).
Theo Bộ Tài chính, chỉ tiêu trả nợ của Chính phủ có nguy cơ vượt ngưỡng 25% là do nhiệm vụ vay vốn tăng cao để bù đắp bội chi cho đầu tư phát triển và trả nợ gốc trong những năm qua và dự kiến trong thời gian tới. Bên cạnh đó, tình hình thu NSNN gặp nhiều khó khăn cũng đã ảnh hưởng tới các chỉ tiêu này.
Để kiểm soát chỉ tiêu trả nợ của Chính phủ, thời gian qua, Bộ Tài chính đã tích cực thực hiện cơ cấu lại danh mục nợ của Chính phủ thông qua việc đa dạng kỳ hạn phát hành, tập trung phát hành kỳ hạn dài. Năm 2016 và 2019 đã thực hiện hoán đổi trái phiếu trong danh mục nợ.
Trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ trình Quốc hội xem xét, phê duyệt điều chỉnh nâng trần chỉ tiêu trả nợ trực tiếp của Chính phủ giai đoạn 2021 - 2025 cao hơn mức 25% thu NSNN, hoặc điều chỉnh phạm vi tính nghĩa vụ trả nợ của Chính phủ (như chỉ bao gồm trả lãi theo thông lệ quốc tế).
Đồng thời, thực hiện nghiêm chủ trương của Bộ Chính trị tại Nghị quyết 07-NQ/TW, theo đó “bảo đảm cân đối ngân sách tích cực, giảm dần tỷ lệ bội chi NSNN, hướng tới cân bằng thu - chi NSNN”, giảm áp lực huy động vốn vay để cân đối NSNN khiến gánh nặng nợ gia tăng. Các mục tiêu về tăng trưởng, bội chi, đầu tư công cũng cần đảm bảo đồng bộ, thống nhất với mục tiêu an toàn nợ (bao gồm cả chỉ tiêu trần nợ cũng như chỉ tiêu trả nợ của Chính phủ/thu NSNN).
Bộ Tài chính cũng sẽ xem xét điều chỉnh cơ chế, chính sách để bố trí một phần NSNN trả nợ gốc, qua đó giảm gánh nặng nợ; tích cực triển khai nghiệp vụ quản lý nợ chủ động đối với danh mục nợ trong nước (nhằm giảm đỉnh nghĩa vụ trả nợ đến hạn các năm 2021, 2024 và 2025); cân nhắc thực hiện đối với danh mục nợ nước ngoài của Chính phủ như hoán đổi, mua lại công cụ nợ trước hạn…
Đối với các khoản vay mới, Bộ Tài chính sẽ tính toán sử dụng công cụ nợ với kỳ hạn phù hợp để giãn lịch trả nợ gốc đều qua các năm./.
Minh Anh
