Sáng 15.9, Bộ Lao động Thương binh và Xã hội (LĐTBXH) phối hợp với Mạng lưới Hành động vì Lao động di cư (M.net) tổ chức Hội thảo An sinh xã hội với lao động di cư phi chính thức.

Tại hội thảo, ông Nguyễn Trọng Đàm, Thứ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội cho rằng, hệ thống an sinh xã hội của Việt Nam hiện nay đã bao quát ở tất cả các lĩnh vực bao gồm cả vấn đề thúc đẩy thị trường lao động, phát triển hệ thống mạng lưới bảo hiểm xã hội (BHXH) ở các mô hình khác nhau.

Các dịch vụ an sinh xã hội đang tập trung chú trọng vào nhóm đối tượng yếu thế để tiếp cận được các dịch vụ an sinh xã hội cơ bản về y tế, giáo dục, nhà ở..., trong đó chú trọng nghiên cứu định hướng làm thế nào để các dịch vụ an sinh xã hội phải được lồng ghép và gắn kết chặt chẽ với các chính sách phát triển kinh tế trong từng giai đoạn, thời kỳ.

Thứ trưởng Bộ Lao động Thương binh và Xã hội Nguyễn Trọng Đàm cho rằng lao động di cư phi chính thức còn nhiều khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ an sinh xã hội. ảnh: MĐ

Cũng theo đại diện Bộ LĐTBXH, hiện nay Việt Nam đang chuẩn bị xây dựng chuẩn nghèo mới trên cơ sở tiếp cận đa chiều với nghèo đói, không chỉ đo lường bằng thu nhập mà còn cả sự thiếu hụt các dịch vụ an sinh xã hội cơ bản. Trên lĩnh vực bảo hiểm xã hội (BHXH), tập trung tăng cường việc tham gia, nhất là BHXH bắt buộc với người lao động hướng đến mục tiêu đến năm 2020 đạt được 50% người lao động trong khu vực cả kết cấu và phi kết cấu tham gia…

Riêng đối với lao động di cư phi chính thức vẫn còn nhiều khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ an sinh xã hội, do những rào cản về hành chính, đây chính là những trở ngại cho việc hòa nhập, nhất là lao động nông thôn ra các đô thị, khu công nghiệp lao động.

Tại hội thảo, những bất cập trong chính sách, pháp luật về bảo hiểm y tế (BHYT) liên quan đến lao động di cư phi chính thức đã được thảo luận, như thủ tục tham gia BHYT theo hộ gia đình hiện nay gây khó khăn cho người lao động trong quá trình đăng ký mua BHYT. Quy định về khám, chữa bệnh không đúng cơ sở đăng ký khám, chữa bệnh ban đầu hoặc không theo tuyến chuyên môn kỹ thuật chỉ được quỹ bảo hiểm thanh toán với tỷ lệ thấp, tạo bất lợi cho lao động di cư phi chính thức.

Đồng thời, với lao động di cư phi chính thức do làm việc không có hợp đồng lao động nên họ chỉ có thể tham gia loại hình BHXH tự nguyện và chỉ được hưởng hai chế độ hưu trí và tử tuất. Mặc dù các chế độ ốm đau, thai sản, tai nạn lao động rất thiết thực đối với lao động nữ di cư và lao động di cư phi chính thức, do điều kiện làm việc không đảm bảo an toàn, vệ sinh lao động, mức độ rủi ro trong công việc cao hơn... nhưng các chế độ này không có trong BHXH tự nguyện. Điều này tạo nên sự bất bình đẳng giữa những người lao động khi tham gia BHXH, không khuyến khích được lao động di cư phi chính thức tham gia BHXH tự nguyện./.

Mai Đan