Thắt chặt chi tiêu công

Minh Anh
(TBTCO) - Siết chặt kỷ cương tài chính, cắt giảm chi tiêu ngay từ thời điểm dự toán, giảm chi thường xuyên… chưa bao giờ được triển khai quyết liệt như thời gian qua, nhất là trong bối cảnh dịch bệnh, cần thêm nguồn lực tiếp sức cho người dân và doanh nghiệp. Trong dự toán ngân sách năm 2022, Bộ Tài chính tiếp tục đề nghị các bộ, ngành, địa phương siết giảm chi thường xuyên theo đúng quy định, bố trí đủ nguồn cho an sinh xã hội và tiền lương.
aa

Triệt để tiết kiệm các khoản chi không cần thiết

Trong hướng dẫn thực hiện dự toán ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2022, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành, địa phương chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan phối hợp với cơ quan tài chính thường xuyên kiểm tra việc tổ chức thực hiện các chế độ, chính sách ở các đơn vị, ngân sách cấp dưới; quản lý chặt chẽ các khoản chi NSNN theo đúng dự toán được giao, giải ngân vốn trong phạm vi kế hoạch, vay nợ trong hạn mức được giao; hạn chế tối đa việc ứng trước dự toán, các trường hợp ứng trước thực hiện theo đúng quy định của Luật NSNN.

Thực hiện dự toán ngân sách năm 2022, Bộ Tài chính yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tiếp tục tiết kiệm triệt để các khoản chi thường xuyên, đặc biệt là các khoản chi tổ chức hội nghị, hội thảo, khánh tiết, đi nghiên cứu, khảo sát nước ngoài; quản lý các khoản chi đầu tư, xây dựng cơ bản mua sắm, sửa chữa chặt chẽ, đúng quy định; không bố trí dự toán chi cho các chính sách chưa có chủ trương ban hành; chỉ ban hành chính sách làm tăng chi NSNN khi thật sự cần thiết và có nguồn bảo đảm.

Siết chặt kỷ cương ngân sách trên các lĩnh vực  Dù chi thường xuyên giảm mạnh qua các năm, nhưng nhiều vấn đề tồn tại trong chi thường xuyên vẫn chưa được khắc phục triệt để, đó là: tình trạng mua sắm, sử dụng tài sản công chưa đúng quy định; nhiều lễ hội, hội nghị, lễ kỷ niệm, khởi công, khánh thành có tính chất hình thức, gây lãng phí ngân sách… Đặc biệt, việc sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế thời gian qua đã được thực hiện quyết liệt nhưng thực tế chi phí cho con người vẫn chiếm tới trên 70% chi thường xuyên, cho thấy nhiệm vụ này vẫn còn phải thực hiện với quyết tâm cao hơn nữa.  Theo Chương trình tổng thể của Chính phủ về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí giai đoạn 2021 - 2025, Chính phủ yêu cầu cơ cấu lại NSNN theo hướng bảo đảm nền tài chính quốc gia an toàn, bền vững, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng, giải quyết các vấn đề an sinh xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh. Đồng thời, siết chặt kỷ luật, kỷ cương tài chính, ngân sách; tăng cường quản lý thu, thực hiện quyết liệt các giải pháp chống thất thu, chuyển giá, trốn thuế, thu hồi nợ thuế, đảm bảo tỷ lệ huy động vào ngân sách nhà nước bình quân không thấp hơn 16% GDP.  Chính phủ yêu cầu tiếp tục quán triệt nguyên tắc công khai, minh bạch và yêu cầu triệt để tiết kiệm, chống lãng phí trong triển khai nhiệm vụ, dự án, đề án; chỉ trình cấp có thẩm quyền ban hành chính sách, đề án, nhiệm vụ mới khi thực sự cần thiết và có nguồn bảo đảm; thực hiện đúng dự toán NSNN được Quốc hội quyết định.  Thời gian qua, Bộ Tài chính đã đề xuất thực hiện các giải pháp mạnh mẽ hơn trong quản lý ngân sách, như: rà soát, sửa đổi, bổ sung chế độ định mức chi tiêu ngân sách; quản lý chặt chẽ chi NSNN, đảm bảo chỉ được chi khi có dự toán được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; tăng cường công tác kiểm tra, kiểm toán, thanh tra; xử lý nghiêm các sai phạm về quản lý tài chính ngân sách và quản lý tài sản của nhà nước; thu hồi đầy đủ vào NSNN đối với các khoản chi sai chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi… Đây là các biện pháp để thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương ngân sách.  Trong bối cảnh tình hình quốc tế, trong nước tiếp tục có nhiều khó khăn, thách thức. Dịch Covid-19 còn có diễn biến phức tạp, tác động kéo dài, sức chống chịu và nguồn lực của doanh nghiệp và người dân đã giảm sút nhiều. Các gói hỗ trợ về tài khóa thời gian qua đã đóng vai trò cực kỳ quan trọng, vừa tạo động lực hỗ trợ cho nền kinh tế, các doanh nghiệp và người dân, vừa phải đảm bảo an ninh an toàn tài chính quốc gia, ổn định vĩ mô.  Trong quản lý chi tiêu NSNN ngày càng nhiều khó khăn, thách thức, do đó Bộ Tài chính bên cạnh triển khai các giải pháp nhằm phấn đấu hoàn thành dự toán thu được giao ở mức cao nhất, động viên hợp lý nguồn lực phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, thì sẽ tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý, phân bổ, sử dụng ngân sách nhà nước; triệt để tiết kiệm, chống lãng phí, tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, bảo đảm tính bền vững, an ninh, an toàn tài chính quốc gia.

Nguồn: Quyết định số 1845/QĐ-TTg. Đồ họa: Hồng Vân

Trường hợp phát hiện các cấp, đơn vị sử dụng ngân sách tổ chức thực hiện thanh toán, chi trả không đúng chính sách, chế độ, nhất là liên quan đến mục tiêu đảm bảo an sinh xã hội, giảm nghèo... cần có biện pháp xử lý kịp thời để đảm bảo chính sách, chế độ được thực hiện đúng và có hiệu quả.

Để dành nguồn cho các nhiệm vụ cần thiết

Việc tiết kiệm, siết giảm một số khoản chi tiêu công không cần thiết luôn nhận được sự đồng tình của dư luận. Tại nghị trường, nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng, thời gian qua chúng ta đã tiết kiệm rồi thì cần tiết kiệm hơn nữa, Chính phủ cần ban hành chính sách “thắt lưng buộc bụng”, giảm chi thường xuyên cho cả giai đoạn 2021 - 2025. Trong đó, cần tính toán đảm bảo cho chi phòng dịch, chi đảm bảo quốc phòng, an ninh, tăng chi đầu tư cho công trình trọng điểm quốc gia. Việc cắt giảm chi thường xuyên để dành cho chi đầu tư phát triển bằng các biện pháp, như: tinh giảm bộ máy, giảm biên chế, nâng cao năng lực, đẩy mạnh tự chủ tài chính, hoàn thiện đề án vị trí việc làm.

Giảm 50% các khoản chi hội họp, công tác phí

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, ngành Tài chính đã chỉ đạo, phát huy hiệu quả chi ngân sách, đặc biệt chi đầu tư phát triển và tiết kiệm chi thường xuyên. Đối với chi thường xuyên đã thực hiện cắt giảm 10% chi thường xuyên ngày từ khâu giao dự toán, 15% đối với đơn vị đang thực hiện cơ chế đặc thù. Trong năm 2021, cùng với các chính sách hỗ trợ, để tập trung nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ thực hiện chủ trương giảm 10% chi thường xuyên và giảm 50% các khoản chi hội họp, công tác phí, hội nghị... Đồng thời nâng cao hiệu quả đầu tư công, kể cả các dự án ODA, cắt giảm các dự án không hiệu quả. Nhờ đó, đã có nguồn để chi cho các nhiệm vụ cấp bách, phát sinh.

Giai đoạn 2021 - 2025, Quốc hội đề ra mục tiêu giảm chi thường xuyên xuống khoảng 60%. Đây là mục tiêu không dễ thực hiện, đòi hỏi phải giảm dần qua từng năm. Ở đâu đó, vẫn còn đơn vị sử dụng ngân sách chưa đúng mục đích, chưa tiết kiệm, hiệu quả, nên vẫn phải thực hiện nghiêm kỷ cương, kỷ luật ngân sách. Hàng năm và cả giai đoạn, Thủ tướng Chính phủ đã ký các quyết định ban hành Chương trình tổng thể của Chính phủ về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, trong đó có các chỉ tiêu về tiết kiệm chi thường xuyên. Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính cũng có những chỉ đạo, điều hành cụ thể cho từng năm. Có những thời điểm khó khăn như những năm vừa qua, ngoài tiết kiệm theo quy định, ngành Tài chính yêu cầu các cấp ngân sách phải tiết kiệm thêm trong những tháng còn lại của năm để bổ sung nguồn cho công tác phòng, chống dịch Covid-19, tăng đầu tư phát triển và nhiệm vụ an ninh, quốc phòng cần thiết khác.

Siết chặt kỷ cương ngân sách trên các lĩnh vực

Dù chi thường xuyên giảm mạnh qua các năm, nhưng nhiều vấn đề tồn tại trong chi thường xuyên vẫn chưa được khắc phục triệt để, đó là: tình trạng mua sắm, sử dụng tài sản công chưa đúng quy định; nhiều lễ hội, hội nghị, lễ kỷ niệm, khởi công, khánh thành có tính chất hình thức, gây lãng phí ngân sách… Đặc biệt, việc sắp xếp tổ chức bộ máy, tinh giản biên chế thời gian qua đã được thực hiện quyết liệt nhưng thực tế chi phí cho con người vẫn chiếm tới trên 70% chi thường xuyên, cho thấy nhiệm vụ này vẫn còn phải thực hiện với quyết tâm cao hơn nữa.

Theo Chương trình tổng thể của Chính phủ về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí giai đoạn 2021 - 2025, Chính phủ yêu cầu cơ cấu lại NSNN theo hướng bảo đảm nền tài chính quốc gia an toàn, bền vững, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng, giải quyết các vấn đề an sinh xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh. Đồng thời, siết chặt kỷ luật, kỷ cương tài chính, ngân sách; tăng cường quản lý thu, thực hiện quyết liệt các giải pháp chống thất thu, chuyển giá, trốn thuế, thu hồi nợ thuế, đảm bảo tỷ lệ huy động vào ngân sách nhà nước bình quân không thấp hơn 16% GDP.

Chính phủ yêu cầu tiếp tục quán triệt nguyên tắc công khai, minh bạch và yêu cầu triệt để tiết kiệm, chống lãng phí trong triển khai nhiệm vụ, dự án, đề án; chỉ trình cấp có thẩm quyền ban hành chính sách, đề án, nhiệm vụ mới khi thực sự cần thiết và có nguồn bảo đảm; thực hiện đúng dự toán NSNN được Quốc hội quyết định.

Thời gian qua, Bộ Tài chính đã đề xuất thực hiện các giải pháp mạnh mẽ hơn trong quản lý ngân sách, như: rà soát, sửa đổi, bổ sung chế độ định mức chi tiêu ngân sách; quản lý chặt chẽ chi NSNN, đảm bảo chỉ được chi khi có dự toán được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; tăng cường công tác kiểm tra, kiểm toán, thanh tra; xử lý nghiêm các sai phạm về quản lý tài chính ngân sách và quản lý tài sản của nhà nước; thu hồi đầy đủ vào NSNN đối với các khoản chi sai chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi… Đây là các biện pháp để thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương ngân sách.

Trong bối cảnh tình hình quốc tế, trong nước tiếp tục có nhiều khó khăn, thách thức. Dịch Covid-19 còn có diễn biến phức tạp, tác động kéo dài, sức chống chịu và nguồn lực của doanh nghiệp và người dân đã giảm sút nhiều. Các gói hỗ trợ về tài khóa thời gian qua đã đóng vai trò cực kỳ quan trọng, vừa tạo động lực hỗ trợ cho nền kinh tế, các doanh nghiệp và người dân, vừa phải đảm bảo an ninh an toàn tài chính quốc gia, ổn định vĩ mô.

Trong quản lý chi tiêu NSNN ngày càng nhiều khó khăn, thách thức, do đó Bộ Tài chính bên cạnh triển khai các giải pháp nhằm phấn đấu hoàn thành dự toán thu được giao ở mức cao nhất, động viên hợp lý nguồn lực phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, thì sẽ tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý, phân bổ, sử dụng ngân sách nhà nước; triệt để tiết kiệm, chống lãng phí, tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, bảo đảm tính bền vững, an ninh, an toàn tài chính quốc gia.

Minh Anh

Đọc thêm

Hà Nội thu ngân sách tăng 11,2%, vượt dự toán cả năm

Hà Nội thu ngân sách tăng 11,2%, vượt dự toán cả năm

(TBTCO) - Sau 10 tháng năm 2026, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn Hà Nội ước đạt 652.200 tỷ đồng, vượt 0,3% dự toán cả năm và tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, chi ngân sách địa phương đạt 195.700 tỷ đồng.
Xử lý nhà, đất dôi dư: Trung ương hoàn thành xử lý 84,5%, địa phương đạt 70%

Xử lý nhà, đất dôi dư: Trung ương hoàn thành xử lý 84,5%, địa phương đạt 70%

Bộ Tài chính vừa tiếp tục công khai tiến độ khai thác, xử lý nhà, đất dôi dư. Tính đến ngày 2/11/2026, khối bộ, cơ quan trung ương đã hoàn thành xử lý, khai thác 4.366 cơ sở nhà, đất dôi dư, đạt 84,5%. Trong khi đó, khối địa phương hoàn thành 18.756 cơ sở, đạt 70% tổng số phải xử lý.
Infographics: Thu, chi ngân sách nhà nước 10 tháng năm 2026

Infographics: Thu, chi ngân sách nhà nước 10 tháng năm 2026

(TBTCO) - Theo Bộ Tài chính, thu ngân sách nhà nước 10 tháng năm 2026 ước đạt 2.448,5 nghìn tỷ đồng, bằng 96,8% dự toán, tăng 11,5% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, tổng chi ước đạt 2.108,7 nghìn tỷ đồng, bằng 66,8% dự toán, tăng 14,8% so với cùng kỳ.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn: Sẽ chấm dứt, thu hồi ưu đãi nếu nhà đầu tư không đáp ứng cam kết

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn: Sẽ chấm dứt, thu hồi ưu đãi nếu nhà đầu tư không đáp ứng cam kết

(TBTCO) - Giải trình về chính sách thu hút đầu tư tại Luật Đầu tư đang được sửa đổi, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn nêu rõ, việc hỗ trợ đầu tư phải gắn với kết quả đầu ra, được kiểm tra, giám sát và lượng hóa. Đồng thời sẽ quy định điều kiện chấm dứt, thu hồi ưu đãi khi nhà đầu tư không đáp ứng yêu cầu.
Infographics: Bộ Tài chính công khai tiến độ thực hiện tổng kiểm kê tài sản công

Infographics: Bộ Tài chính công khai tiến độ thực hiện tổng kiểm kê tài sản công

(TBTCO) - Theo kết quả Tổng kiểm kê tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị và tài sản kết cấu hạ tầng do Nhà nước đầu tư, quản lý vừa được Bộ Tài chính công khai ngày 31/10/2026, cả nước có 83.982 đối tượng kiểm kê thực hiện kiểm kê đối với 20 loại tài sản công thuộc phạm vi tổng kiểm kê.
Tổng kiểm kê tài sản công: Nhận diện nguồn lực và những khoảng trống quản lý

Tổng kiểm kê tài sản công: Nhận diện nguồn lực và những khoảng trống quản lý

(TBTCO) - Tổng giá trị 20 loại tài sản công được kiểm kê tại thời điểm 0h ngày 1/1/2026 đạt hơn 12,87 triệu tỷ đồng. Bên cạnh việc xác định quy mô tài sản, đợt tổng kiểm kê cũng chỉ ra nhiều bất cập trong hồ sơ, hạch toán và tình trạng sử dụng tài sản tại các cơ quan, đơn vị.
Ngân sách chi khoảng 68.000 tỷ đồng để giảm giá xăng dầu

Ngân sách chi khoảng 68.000 tỷ đồng để giảm giá xăng dầu

(TBTCO) - Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho hay, từ đầu năm đến nay, hơn 64.000 tỷ đồng đã được dành để thực hiện chính sách giảm thuế, phí cho xăng dầu. Dự kiến từ tháng 11 đến hết năm, tiếp tục dành xấp xỉ 4.000 tỷ đồng để đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng từ 7% về 0%.
Miễn, giảm, gia hạn khoảng 360.000 tỷ đồng thuế, phí để hỗ trợ nền kinh tế

Miễn, giảm, gia hạn khoảng 360.000 tỷ đồng thuế, phí để hỗ trợ nền kinh tế

(TBTCO) - Giải trình tại Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, quy mô miễn, giảm thuế năm 2026 khoảng 240.000 tỷ đồng, gia hạn khoảng 120.000 tỷ đồng. Cùng với chính sách tiền tệ, các giải pháp tài khóa góp phần kiểm soát lạm phát, hỗ trợ tăng trưởng, bảo đảm người dân được thụ hưởng thành quả phát triển.
Xem thêm