Sáng 24/10, thảo luận tại phiên họp tổ tại Quốc hội, một số đại biểu đề cập đến việc cần quan tâm khắc phục thực trạng sụt lún, ngập mặn, hạn hán, biến đổi khí hậu… ở vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), đồng thời tạo điều kiện phát triển hạ tầng giao thông, đưa ĐBSCL thành vùng kinh tế trọng điểm của cả nước.
Phát biểu về vấn đề này, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết vừa qua, sau chuyến công tác tại các địa phương, Chính phủ đã có quyết định chi 4.000 tỷ đồng để khắc phục trước mắt các vấn đề liên quan đến tình trạng sạt lở, sụt lún… ở vùng ĐBSCL theo đề xuất của các địa phương. Thủ tướng đề nghị các đại biểu Quốc hội tăng cường thực hiện giám sát các nội dung này để chi tiêu đạt hiệu quả.
Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại phiên họp tổ. |
Nhấn mạnh trước hiện tượng biến đổi khí hậu cực đoan, Việt Nam là một trong những nước chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, trong đó đặc biệt là vùng ĐBSCL, Thủ tướng nêu rõ bên cạnh việc xử lý những vấn đề trước mắt như vậy, cần phải xây dựng các dự án có tính chất lâu dài, có thể chi phí đến hàng tỷ USD để khắc phục những vấn đề lớn của ĐBSCL hiện nay là sạt lở, sụt lún, ngập mặn và hạn hán…
Để có các dự án như vậy, phải có sự chuẩn bị, huy động các nguồn vốn, từ vốn trong nước, vốn vay nước ngoài, vốn theo hình thức PPP… ĐBSCL rất quan trọng với phát triển nông nghiệp, với sinh kế của người dân và sự phát triển của đất nước. Song hiện nguồn lực của chúng ta có hạn, nhu cầu lớn, do đó cần phải huy động nguồn lực trong và ngoài nước mới phát triển được ĐBSCL, Thủ tướng cho hay.
Trong phát triển ĐBSCL, Thủ tướng chỉ ra phải theo hướng sản xuất xanh, bền vững, bảo vệ môi trường. Muốn vậy phải có quy hoạch bài bản, có các dự án quy mô lớn mang tính xoay chuyển tình thế, chuyển đổi trạng thái, không làm manh mún nhỏ lẻ.
Đối với việc huy động và sử dụng nguồn lực, Thủ tướng cho rằng cần đẩy mạnh hợp tác quốc tế, bên cạnh huy động nguồn lực của Nhà nước, nhân dân. Trong đó, với nguồn vay quốc tế, Thủ tướng nêu ra 2 vấn đề cần phải khắc phục.
Một là thủ tục của cả hai phía đều cần phải đổi mới, cải thiện để thông thoáng, kịp thời hơn, tránh lãng phí. Hai là thay vì đi vay để làm dàn trải tới hàng trăm dự án manh mún, nhiều thủ tục thì nên xác định tập trung vào những vấn đề lớn của ĐBSCL. “Nếu đã đi vay thì phải là những dự án lớn, xoay chuyển tình thế, không lặt vặt, manh mún, chia cắt như hiện nay” - Thủ tướng nói.
 |
| Thủ tướng Phạm Minh Chính trong chuyến khảo sát vùng ĐBSCL. |
Chia sẻ thông tin từ các cuộc làm việc với nhiều tổ chức quốc tế, lãnh đạo các nước, Thủ tướng nhấn mạnh chúng ta phải triển khai những cách làm mới, cách tiếp cận mới với tư duy mới trong các dự án phát triển, đặc biệt là những dự án của ĐBSCL liên quan đến chống biến đổi khí hậu.
Bên cạnh việc chống biến đổi khí hậu, Thủ tướng cũng cho rằng ĐBSCL có hai vấn đề cần ưu tiên giải quyết là đào tạo nguồn nhân lực và hạ tầng giao thông. Hai vấn đề này sẽ góp phần tạo không gian phát triển mới, khắc phục những hạn chế của ĐBSCL hiện nay, phát huy được những thuận lợi đặc thù riêng có của khu vực này về truyền thống lịch sử, văn hóa, điều kiện tự nhiên…
Trong phát triển hạ tầng giao thông, Thủ tướng lưu ý phải khai thác tối đa điều kiện tự nhiên, đồng thời làm rõ nhiệm vụ của trung ương, của địa phương. Một mặt, địa phương phải nỗ lực dành nguồn lực để thực hiện kết nối trên địa bàn. Còn lại, trung ương thực hiện các dự án lớn, có tính liên vùng.
Bên cạnh đường thủy, đường bộ, đường sắt, Thủ tướng cho rằng phải củng cố, nâng cấp các sân bay, như sân bay Cà Mau. Hiện tại, khi cao tốc chưa xong, đường bộ còn khó khăn thì việc nâng cấp sân bay để máy bay lớn có thể hạ cánh sẽ hỗ trợ nhiều để phát triển Cà Mau.
Dẫn ví dụ từ việc nâng cấp sân bay Điện Biên, Thủ tướng nêu bài học phải quyết tâm mới có thể làm được. Theo đó, địa phương phải quyết tâm làm, bỏ tiền ra, không ỷ lại Trung ương. Trung ương cũng không bỏ rơi địa phương. Địa phương bỏ tiền ra giải phóng mặt bằng, Trung ương bỏ tiền ra làm đường bay, sân đỗ, nhà ga, như vậy mới có sân bay Điện Biên.
| Một vấn đề nữa cũng được Thủ tướng đề cập là về việc thực hiện 3 chương trình mục tiêu quốc gia. Theo Thủ tướng, đây là những chương trình rất đúng, cần thiết nhưng do bước đầu chưa hình dung hết, quá nhiều thủ tục rườm rà, không phân cấp, nên việc triển khai chậm trễ, vướng mắc. “Chúng tôi rất đau đáu, nhưng một rừng thủ tục thì vướng là phải, do mình thôi” - Thủ tướng nói. Để giải quyết vấn đề này, vừa qua Chính phủ đã cho phép thực hiện thí điểm phân cấp trọn gói cho cấp huyện, cấp tỉnh chịu trách nhiệm điều phối. Thủ tướng đề nghị phải thí điểm ít nhất mỗi tỉnh là 1, 2 huyện, phân cấp trọn gói cả vốn sự nghiệp và vốn đầu tư. Trong đó quan trọng nhất là giao vốn, giao mục tiêu, quy trình, cách làm rồi đi giám sát kiểm tra. Từ thực tiễn sẽ dần điều chỉnh cho khả thi, hiệu quả, vừa làm vừa rút kinh nghiệm. Nêu bài học từ việc sửa đổi văn bản để tháo gỡ các vướng mắc, Thủ tướng cho rằng kinh nghiệm là phải tôn trọng thực tiễn khách quan, phục vụ yêu cầu phát triển. Thực tế, không có văn bản nào bao phủ hết các góc cạnh cuộc sống, dự báo được hết mọi việc. Do đó, không ngại việc phải sửa đổi văn bản. “Phê phán cũng được, miễn là công việc suôn sẻ, người dân được hưởng thụ… Mình chưa làm được, chê là đúng, mình nhận khuyết điểm và sửa. Sợ nhất là thấy mà không sửa” - Thủ tướng chia sẻ. |
