Sửa đổi Hiến pháp để thực hiện sắp xếp, tinh gọn bộ máy

Theo dự thảo Nghị quyết do Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Tùng trình bày trước đó, dự thảo Nghị quyết quyết định xem xét sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 để thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, trong đó tập trung vào các quy định về Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và việc phân định đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương.

Các đại biểu Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết. Ảnh: QH

Thảo luận tại Hội trường trước khi biểu quyết, đa số đại biểu Quốc hội tán thành với đề nghị sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 và việc thành lập Ủy ban dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013.

Theo đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (Bà Rịa – Vũng Tàu), việc sửa đổi, bổ sung Hiến pháp lần này là một bước đi lịch sử, mang tính kiến tạo, thể chế sâu rộng, đặt nền móng pháp lý cho việc tiếp tục đổi mới tổ chức bộ máy nhà nước, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước trong thời đại chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Về nội dung đề nghị sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013, đại biểu Nguyễn Tâm Hùng cho rằng, việc sửa đổi, bổ sung lần này tập trung vào 2 nhóm nội dung trọng yếu là đúng và trúng vào các nút thắt thể chế.

Cụ thể là, tái định hình mô hình tổ chức chính quyền địa phương, giảm tầng lớp trung gian để thực hiện có hiệu quả mô hình chính quyền hành động nhanh, linh hoạt, tập trung và trách nhiệm; tạo cơ sở hiến định cho việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp xã, vấn đề chưa có tiền lệ nhưng đang đặt ra cấp bách, cần được Hiến pháp quy định trong thời điểm hiện nay.

Đồng thời, củng cố vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị xã hội không chỉ là cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với Nhân dân mà phải là chủ thể có quyền năng giám sát thực chất, phản biện chính sách, tham gia thiết kế chính sách công, điều mà Hiến pháp hiện hành đã quy định rất rõ.

Thành lập Ủy ban dự thảo sửa đổi Hiến pháp với 15 thành viên

Cũng trong chiều 5/5, với 446/446 đại biểu Quốc hội có mặt tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về việc thành lập Ủy ban dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013.

Theo đó, Ủy ban dự thảo sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 có 15 thành viên. Chủ tịch Ủy ban là Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. Các Phó Chủ tịch Ủy ban gồm có: Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định và Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long.

Các ủy viên thường trực gồm có: Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh, Phó chủ tịch - Tổng thư ký Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Nguyễn Thị Thu Hà.

8 ủy viên gồm: Chủ nhiệm Ủy ban Công tác đại biểu Quốc hội Nguyễn Thanh Hải, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện - Giám sát Quốc hội Dương Thanh Bình, Tổng thư ký Quốc hội Lê Quang Tùng, Phó trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Quang Dương, Phó trưởng ban Nội chính Trung ương Nguyễn Thanh Hải, Phó trưởng ban Tuyên giáo - Dân vận Trung ương Phạm Tất Thắng, Thứ trưởng Bộ Công an Lê Quốc Hùng, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Cao Huy.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng giải trình tại Quốc hội. Ảnh: Quochoi.vn

Trước khi dự thảo Nghị quyết được thông qua, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, 15 thành viên Ủy ban dự thảo nói trên đã được cân nhắc hết sức kỹ lưỡng để bao gồm đại diện các cơ quan tổ chức ở trung ương liên quan đến phạm vi nội dung sẽ sửa đổi, bổ sung tại Hiến pháp lần này cũng như đại diện các cơ quan Đảng, Quốc hội, Chính phủ.

Về ý kiến tại sao trong Ủy ban dự thảo có đại diện lãnh đạo Bộ Công an mà không có đại diện lãnh đạo của Bộ Quốc phòng, Chủ nhiệm Hoàng Thanh Tùng cho hay, lý do Ủy ban dự thảo sửa đổi Hiến pháp lần này có đại diện lãnh đạo Bộ Công an là vì dự kiến sửa đổi Hiến pháp lần này sẽ áp dụng phương thức lấy ý kiến nhân dân rất mới là thông qua ứng dụng VNeID nhằm đáp ứng bối cảnh khẩn trương hiện nay.

"Bộ Công an là cơ quan chịu trách nhiệm phát triển ứng dụng VNeID, cho nên trong thành phần Ủy ban dự thảo có đại diện lãnh đạo Bộ Công an. Nội dung sửa đổi Hiến pháp lần này như đã báo cáo, không có nội dung liên quan tới quốc phòng, an ninh cũng như là trật tự an toàn xã hội nên đại diện Bộ Quốc phòng không có, không tham gia Ủy ban dự thảo" - Chủ nhiệm Hoàng Thanh Tùng nêu rõ.

Theo dự kiến, Ủy ban dự thảo sửa đổi Hiến pháp sẽ trình Quốc hội tờ trình sửa đổi Hiến pháp 2013 vào ngày 7/5. Việc thông qua sửa đổi Hiến pháp sẽ được Quốc hội biểu quyết vào ngày 24/6, có hiệu lực từ 01/7/2025./.