Thực tế cho thấy chưa đủ thuyết phục để giảm thuế bất động sản. Ảnh: Tố Uyên

PV: Tại kỳ họp này, Chính phủ đề xuất giảm 2% thuế giá trị gia tăng (GTGT) áp dụng với các đối tượng như trong năm 2022, theo Nghị quyết số 43/2022/QH15. Có ý kiến cho rằng, đề xuất như vậy là phù hợp. Nhưng cũng có ý kiến đề nghị nên giảm thuế sâu hơn, kéo dài hơn, để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp. Ông nhận định về điều này như thế nào?

ĐBQH Trần Văn Lâm

ĐBQH Trần Văn Lâm: Giảm thuế là để kích cầu, kích thích tiêu dùng, nhưng cần phải lựa chọn, không phải mặt hàng nào cũng cần được khuyến khích. Như vậy, các mặt hàng cần điều tiết, hạn chế tiêu dùng vẫn phải duy trì mức thuế. Còn những mặt hàng cần khuyến khích thì chúng ta giảm thuế.

Với tinh thần đó, tại Nghị quyết số 43/2022/QH15 (Nghị quyết 43), Quốc hội đã quyết định giảm thuế GTGT 2% với các mặt hàng, trừ một số nhóm hàng hóa, dịch vụ sau: viễn thông, hoạt động tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, kim loại và sản phẩm từ kim loại đúc sẵn, sản phẩm khai khoáng (không kể khai thác than), than cốc, dầu mỏ tinh chế, sản phẩm hóa chất.

Như vậy, Quốc hội đã cân nhắc một số lĩnh vực vẫn có sự tăng trưởng mạnh mẽ, thậm chí thu được lợi nhuận lớn hơn trước trong điều kiện dịch bệnh khó khăn, thì không giảm thuế. Trong giai đoạn hiện nay, những lĩnh vực này cũng chưa thể đánh giá hết tác động khó khăn nên cũng chưa thuyết phục được giảm thuế. Ví dụ, một số ngân hàng vừa qua còn báo lãi lớn; sự chênh lệch lãi suất cho vay với lãi suất huy động vẫn chưa được đánh giá kỹ càng nên thực tế ngân hàng vẫn chưa phải khó khăn cần giảm thuế. Tương tự, lĩnh vực chứng khoán, bất động sản, trên thực tế cũng đang nhiều khó khăn nhưng cũng chưa có đánh giá riêng rẽ cụ thể nên cũng chưa đủ thuyết phục để được giảm thuế.

Do đó theo tôi, trước mắt giảm thuế theo phạm vi, quy mô Nghị quyết số 43 là hợp lý trong bối cảnh nghị quyết đã được đánh giá tác động kỹ, đã được lựa chọn đối tượng tương đối kỹ.

PV: Hiện nay, mức giảm thuế như thế nào là phù hợp cũng nhận được nhiều đóng góp của các ĐBQH. Mong muốn giảm thuế sâu hơn, dài hơn, nhưng nhiều ý kiến vẫn đề nghị Chính phủ phải tính toán kỹ lưỡng, tránh ảnh hưởng tới nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước (NSNN). Vậy theo ông, nên thế nào?

ĐBQH Trần Văn Lâm: Có ý kiến cho rằng, việc đề xuất giảm 6 tháng (từ tháng 6 - tháng 12/2023) liệu chính sách có giật cục, nay lên mai xuống. Riêng việc các cơ quan quản lý cũng như doanh nghiệp phải điều chỉnh hệ thống cũng đã là khó khăn, phức tạp. Song, việc có nên kéo dài hơn hay không cũng cần phải có sự đánh giá tác động trên cơ sở đảm bảo cân đối điều hành kinh tế vĩ mô.

Để ổn định kinh tế vĩ mô thì phải đảm bảo một số cân đối lớn và thu - chi ngân sách là một trong những cân đối cực kỳ quan trọng. Chúng ta có thể hiểu nôm na rằng: Các nhiệm vụ chi đã được xác định rồi, phải có tiền để chi; nếu không là bất ổn ngay. Mà muốn có tiền để chi thì phải có nguồn thu. Nguồn thu đã khó khăn, mà cứ muốn giảm thì lấy đâu ra tiền để chi. Không có tiền chi đầu tư, chi khám chữa bệnh cho người dân… thì liệu có được? Tôi nói như vậy để thấy rằng, cần phải cân đối hài hòa.

Hiện nay, theo đánh giá của Chính phủ, 4 tháng đầu năm nay, thu NSNN có những khó khăn, nếu giảm lớn hơn, giảm dài hơn thì NSNN có chịu được không? Về cơ bản mức giảm và thời gian như vậy, tôi cho rằng đó là phù hợp. Sau 6 tháng, chúng ta có thể đánh giá lại.

PV: Vậy theo ông, phương án tăng thêm bội chi trong năm nay liệu có nên tính đến không?

ĐBQH Trần Văn Lâm: Năm ngoái, thực hiện Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, chúng ta đã phải tăng bội chi. Nếu bội chi lớn quá thì cũng là nguy hiểm với nền kinh tế, ảnh hưởng đến sự ổn định. Cứ đi vay về tiêu nhiều thì con cháu sau này gánh nợ, nền kinh tế sau này phải trả nợ lãi. Cho nên các chính sách cần phải cân nhắc kỹ lưỡng và cân đối hài hòa là như vậy.

PV: Những chính sách tài khóa tung ra trong thời gian qua, theo đánh giá là một trong những trụ cột để thúc đẩy tăng trưởng. Tuy nhiên, dường như chính sách tiền tệ còn quá e dè. Tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội, một số đại biểu đề nghị ngành Ngân hàng cũng cần phải có giải pháp hữu hiệu để hỗ trợ doanh nghiệp chứ không phải trông chờ chỉ vào chính sách tài khóa. Quan điểm của ông về về vấn đề này ra sao?

ĐBQH Trần Văn Lâm: Thúc đẩy tăng trưởng, phải phối hợp đồng bộ giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa. Thời gian qua, về chính sách tài khóa chúng ta đã tung ra rất nhiều chính sách với các nguồn lực rất lớn, hiệu quả đi vào cuộc sống ra sao đã được ghi nhận rồi.

Tuy nhiên, đúng là chính sách tiền tệ dường như vẫn còn quá e dè. Doanh nghiệp đang khó khăn, nhu cầu vốn rất lớn, chính sách hỗ trợ lãi suất cho doanh nghiệp vay đúng ra phải được doanh nghiệp hưởng ứng, phải được ngân hàng thực thi, nhưng không rõ nguyên nhân vì sao kết quả lại rất hạn chế.

Vấn đề linh hoạt trong zoom tín dụng có lẽ chưa thực sự linh hoạt, đặc biệt là điều hành lãi suất chặt, để lãi suất tín dụng quá cao. Đó là cái đánh mạnh vào doanh nghiệp nhất, làm cho doanh nghiệp khó khăn.

PV: Xin cảm ơn ông!