Phương pháp tính thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh có gì mới?

Văn Tuấn
Để việc tính thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh phù hợp với quy định pháp luật, tránh thất thu thuế, tạo sự công bằng trong xã hội, trên cơ sở nội dung Luật Quản lý thuế, Bộ Tài chính vừa hoàn thiện dự thảo thông tư hướng dẫn thuế và quản lý thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh.
aa

Không phát sinh thủ tục hành chính

Luật Quản lý thuế số 38/2019/QH14 và Nghị định số 126/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ quy định: hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có quy mô về doanh thu, lao động đáp ứng từ mức cao nhất về tiêu chí của doanh nghiệp siêu nhỏ theo quy định pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa phải thực hiện chế độ kế toán và nộp thuế theo phương pháp kê khai.

bộ-phận-một-cửa-cục-thuế-lào-cai.jpg
Người nộp thuế thực hiện pháp luật thuế tại bộ phận một cửa Cục Thuế Lào Cai. Ảnh: Đỗ Lâm

Đối với tổ chức hợp tác kinh doanh với cá nhân thì cá nhân không trực tiếp khai thuế. Tổ chức có trách nhiệm khai thuế giá trị gia tăng đối với toàn bộ doanh thu của hoạt động hợp tác kinh doanh theo quy định của pháp luật về thuế và quản lý thuế của tổ chức mà không phân biệt hình thức phân chia kết quả hợp tác kinh doanh, đồng thời khai thay và nộp thay thuế thu nhập cá nhân (TNCN) cho cá nhân hợp tác kinh doanh.

Trường hợp tổ chức hợp tác kinh doanh với cá nhân là hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo quy định tại khoản 5 điều 51 Luật Quản lý thuế, mà cá nhân có ngành nghề đang hoạt động cùng với ngành nghề hợp tác kinh doanh với tổ chức thì tổ chức và cá nhân tự thực hiện khai thuế tương ứng với kết quả thực tế hợp tác kinh doanh theo quy định.

Căn cứ các quy định nêu trên của Luật Quản lý thuế, Bộ Tài chính dự thảo thông tư hướng dẫn phương pháp tính thuế đối với 6 trường hợp bao gồm: hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp kê khai; cá nhân kinh doanh khai thuế theo từng lần phát sinh; hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán (hộ khoán); cá nhân cho thuê tài sản; cá nhân trực tiếp ký hợp đồng làm đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, bán hàng đa cấp; tổ chức khai thuế thay, nộp thuế thay cho cá nhân.

Theo Bộ Tài chính, các quy định nêu trên không phát sinh thủ tục hành chính cho người nộp thuế và cơ quan thuế.

Căn cứ tính thuế rõ ràng, dễ hiểu

Về căn cứ tính thuế, theo dự thảo thông tư, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện theo quy định của Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT) và Luật Thuế TNCN theo nguyên tắc tính trực tiếp trên doanh thu theo biểu thuế suất toàn phần.

Công thức tính:

Số thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế GTGT x Tỷ lệ thuế GTGT;

Số thuế TNCN phải nộp = Doanh thu tính thuế TNCN x Tỷ lệ thuế TNCN.

Đối với cách tính thuế này, Bộ Tài chính cho rằng, không phát sinh thủ tục hành chính; công tác quản lý thuế đảm bảo hướng dẫn đầy đủ cách xác định số thuế phải nộp theo đúng quy định.

Dự thảo thông tư cũng cho biết, việc xác định doanh thu tính thuế được hướng dẫn theo quy định của Luật Thuế GTGT, Luật Thuế TNCN, Luật Quản lý thuế, đồng thời có hướng dẫn cụ thể tại khoản 1 điều 5 dự thảo thông tư đối với mỗi trường hợp đặc thù.

Cụ thể: doanh thu tính thuế GTGT và doanh thu tính thuế TNCN đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh là toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ kể cả trợ giá, phụ thu, phụ trội bao gồm cả các khoản thưởng, hỗ trợ đạt doanh số, khuyến mại, chiết khấu thương mại, chiết khấu thanh toán, chi hỗ trợ bằng tiền hoặc không bằng tiền; các khoản phụ thu, phí thu thêm được hưởng theo quy định; các khoản bồi thường, phạt vi phạm hợp đồng (chỉ tính vào doanh thu tính thuế TNCN) mà cá nhân kinh doanh được hưởng không phân biệt đã thu được tiền hay chưa thu được tiền, không phân biệt có bao gồm thuế hay không bao gồm thuế.

Lý giải về việc sửa đổi, bổ sung cách xác định doanh thu tính thuế, Bộ Tài chính cho biết, trước đây, tại Thông tư số 92/2015/TT-BTC hướng dẫn doanh thu tính thuế GTGT và doanh thu tính thuế TNCN là doanh thu bao gồm thuế. Tuy nhiên, theo luật thì doanh thu tính thuế GTGT là doanh thu không bao gồm thuế, doanh thu tính thuế TNCN là doanh thu đã bao gồm thuế, như vậy, việc tính thuế đối với hộ kinh doanh theo tỷ lệ trên doanh thu sẽ rất phức tạp khi phải quy đổi. Do đó, tại dự thảo thông tư hướng dẫn doanh thu tính thuế GTGT và doanh thu tính thuế TNCN đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh là số tiền thực nhận không phân biệt có bao gồm thuế hay không bao gồm thuế để đơn giản trong cách tính thuế đối với hộ kinh doanh.

Đáng chú ý tại dự thảo thông tư lần này, Bộ Tài chính đã bổ sung doanh thu tính thuế đối với hoạt động vận tải. Theo đó, doanh thu tính thuế đối với hoạt động vận tải là toàn bộ doanh thu cước vận chuyển hành khách, hàng hóa, hành lý và các khoản thu khác liên quan đến vận chuyển hành khách, hàng hóa, hành lý phát sinh trong kỳ tính thuế.

Bộ Tài chính cho rằng, bổ sung cách xác định doanh thu tính thuế đối với hoạt động vận tải cho phù hợp với thực tế phát sinh trong thời gian qua. Hoạt động tổ chức hợp tác kinh doanh với cá nhân trong lĩnh vực vận tải (grab) ngoài doanh thu từ cước vận chuyển hành khách, cá nhân (tài xế) còn nhận các khoản tiền thưởng khuyến khích theo doanh thu ngày, các khoản thưởng chất lượng phục vụ theo đánh giá của khách hàng (mức đánh giá sao).

Do chưa có hướng dẫn cụ thể vấn đề này nên các khoản nhận được nêu trên của cá nhân (tài xế) đang được hướng dẫn theo thu nhập từ tiền thưởng chịu mức thuế suất khác so với thuế suất của doanh thu cước vận chuyển. Về vấn đề này, Tổng cục Thuế đang tạm thời có công văn hướng dẫn số 384/TCT-TNCN ngày 8/2/2017 gửi Cục Thuế Hà Nội, Đà Nẵng, Khánh Hoà, Quảng Ninh./.

Văn Tuấn

Văn Tuấn

Đọc thêm

Đắk Lắk thu hơn 11.300 tỷ đồng tiền thuế trong 8 tháng, đẩy mạnh chuẩn hóa dữ liệu mã số thuế

Đắk Lắk thu hơn 11.300 tỷ đồng tiền thuế trong 8 tháng, đẩy mạnh chuẩn hóa dữ liệu mã số thuế

(TBTCO) - 8 tháng năm 2026, Thuế tỉnh Đắk Lắk thu nội địa đạt 11.330 tỷ đồng, tăng 6,1% so với cùng kỳ. Bên cạnh nhiệm vụ thu ngân sách, ngành Thuế tập trung triển khai các giải pháp quản lý nợ, hỗ trợ người nộp thuế và chuẩn hóa dữ liệu mã số thuế nhằm nâng cao hiệu quả quản lý.
Thuế TP. Hà Nội ra mắt tổng đài hỗ trợ người nộp thuế 1900.886.889

Thuế TP. Hà Nội ra mắt tổng đài hỗ trợ người nộp thuế 1900.886.889

(TBTCO) - Thuế TP. Hà Nội vừa tổ chức Lễ ra mắt Hệ thống Tổng đài hỗ trợ người nộp thuế với đầu số duy nhất 1900.886.889. Hệ thống được kết nối 33 điểm hỗ trợ trên toàn thành phố, đánh dấu một bước phát triển mới trong hành trình đổi mới phương thức phục vụ, tăng cường kết nối và đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp.
Hải quan khu vực III: Thu ngân sách vượt 65.200 tỷ đồng, thông quan tăng trưởng 2 con số

Hải quan khu vực III: Thu ngân sách vượt 65.200 tỷ đồng, thông quan tăng trưởng 2 con số

(TBTCO) - Nhờ nhịp độ thông quan bứt phá và việc vận hành hiệu quả mô hình quản lý tập trung, Chi cục Hải quan khu vực III đã ghi nhận những kết quả ấn tượng trong 8 tháng của năm 2026. Nổi bật là thông quan hàng hóa đạt kim ngạch 14,5 tỷ USD, tăng 13,5% so với cùng kỳ, thu ngân sách vượt 65.200 tỷ đồng.
Thuế TP. Đà Nẵng thu nội địa 8 tháng tăng 88% so với cùng kỳ

Thuế TP. Đà Nẵng thu nội địa 8 tháng tăng 88% so với cùng kỳ

(TBTCO) - Tháng 8/2026, Thuế TP. Đà Nẵng thu nội địa đạt 4.843 tỷ đồng, lũy kế 8 tháng năm 2026 đạt 60.252 tỷ đồng, bằng 102,1% dự toán Trung ương giao, tăng 88% so với cùng kỳ.
Hải quan khu vực II: Động lực xuất khẩu bứt phá, tháng 8 xuất siêu gần 900 triệu USD

Hải quan khu vực II: Động lực xuất khẩu bứt phá, tháng 8 xuất siêu gần 900 triệu USD

(TBTCO) - Tháng 8/2026, hoạt động thương mại qua Chi cục Hải quan khu vực II ghi nhận bước đảo chiều tích cực khi cán cân thương mại chính thức xuất siêu 897 triệu USD. Mức tăng trưởng xuất khẩu vọt lên 16,76% đã thúc đẩy tổng kim ngạch trong tháng vượt mốc 20 tỷ USD, tạo đà quan trọng cho triển vọng cả năm.
Hải quan tăng thu ngân sách hơn 3.400 tỷ đồng từ hậu kiểm

Hải quan tăng thu ngân sách hơn 3.400 tỷ đồng từ hậu kiểm

(TBTCO) - Nhờ triển khai có trọng tâm, trọng điểm và tập trung vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao, công tác kiểm tra sau thông quan (hậu kiểm) của toàn ngành Hải quan đã ghi nhận kết quả tích cực tăng thu nộp ngân sách hơn 3.400 tỷ đồng.
Việt Nam đạt nhiều tiến bộ trong thực hiện các cam kết về minh bạch thuế

Việt Nam đạt nhiều tiến bộ trong thực hiện các cam kết về minh bạch thuế

(TBTCO) - Việt Nam đã đạt được những tiến bộ tích cực trong thực hiện các cam kết về minh bạch và trao đổi thông tin vì mục đích thuế, đóng góp vào việc xây dựng một môi trường đầu tư minh bạch, công bằng, ổn định và hội nhập sâu rộng hơn với kinh tế quốc tế.
Phú Thọ: Người nộp thuế chuyển biến tích cực trong làm sạch mã số thuế

Phú Thọ: Người nộp thuế chuyển biến tích cực trong làm sạch mã số thuế

(TBTCO) - Quá trình triển khai thực hiện Chiến dịch “Làm sạch mã số thuế - Tháo gỡ điểm nghẽn trong kinh doanh” trên địa bàn tỉnh Phú Thọ cho thấy, việc chủ động tuyên truyền, hướng dẫn, hỗ trợ của cơ quan thuế đã tạo chuyển biến tích cực về nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của người nộp thuế.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều