Tài sản trí tuệ, nguồn lực cho sự phát triển bền vững

Văn Nam
Thời gian qua, nhiều chính sách đã được ban hành nhằm thúc đẩy việc tạo dựng, quản lý và phát triển tài sản trí tuệ để trở thành nguồn lực mới cho sự phát triển bền vững của đất nước, trong bối cảnh dư địa phát triển của nền kinh tế dựa vào tài nguyên thô và lao động giá rẻ đang ngày càng thu hẹp.
aa

Tài sản trí tuệ hỗ trợ nhiều sản phẩm nông nghiệp chủ lực

Theo Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ), tài sản trí tuệ của một doanh nghiệp thường gồm 3 phần: tiền vốn, tài sản hữu hình (nhà xưởng, trang thiết bị…) và tài sản vô hình. Tài sản vô hình chủ yếu là tài sản trí tuệ, uy tín, danh tiếng của doanh nghiệp. Thể hiện của tài sản trí tuệ như thương hiệu, nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, sáng chế, các giải pháp kỹ thuật và công nghệ tiềm ẩn bên trong sản phẩm. Tài sản trí tuệ được xem là thước đo khả năng tồn tại, phát triển và hiệu quả hoạt động trong tương lai của doanh nghiệp.

Tài sản trí tuệ, nguồn lực cho sự phát triển bền vững
Cục Sở hữu trí tuệ đã hỗ trợ bảo hộ chỉ dẫn địa lý tại Nhật Bản cho sản phẩm vải thiều Lục Ngạn.

Trong 5 năm gần đây, thông qua chương trình phát triển tài sản trí tuệ, có hơn 500 sản phẩm nông nghiệp chủ lực, đặc thù của địa phương được hỗ trợ, trong đó: 21 sản phẩm được hỗ trợ từ chương trình của trung ương do Cục Sở hữu trí tuệ chủ trì; 271 sản phẩm được hỗ trợ từ chương trình của các địa phương và hơn 200 sản phẩm được hỗ trợ từ các nguồn kinh phí khác và xã hội hóa (kinh phí được bố trí từ nguồn kinh phí Chương trình mỗi xã/phường một sản phẩm (OCOP), kinh phí cấp huyện, kinh phí của doanh nghiệp).

Ngoài ra, để tạo điều kiện thuận lợi, mở đường cho việc tiếp cận các thị trường nước ngoài, góp phần khẳng định uy tín, giá trị thương hiệu của các mặt hàng nông sản chủ lực của Việt Nam trên bình diện quốc tế, Cục Sở hữu trí tuệ đã và đang hỗ trợ bảo hộ chỉ dẫn địa lý tại Nhật Bản cho sản phẩm vải thiều Lục Ngạn, thanh long Bình Thuận và cà phê Buôn Ma Thuột.

Thông qua hoạt động bảo hộ, phát triển tài sản trí tuệ đã kết nối được các hộ nông dân từ hoạt động sản xuất đơn lẻ thành mô hình sản xuất tập trung, chặt chẽ và chuyên canh sản phẩm, góp phần nâng cao chất lượng, nâng cao khả năng cạnh tranh của sản phẩm, tạo dụng được công cụ quản lý và các căn cứ khoa học để định hướng người tiêu dùng sử dụng sản phẩm bảo đảm nguồn gốc, chất lượng.

Thúc đẩy Chương trình phát triển tài sản trí tuệ đến năm 2030

Bên cạnh những kết quả đạt được, theo Cục Sở hữu trí tuệ, đến nay, công tác bảo hộ, quản lý và phát triển tài sản trí tuệ nói chung và Chương trình phát triển tài sản trí tuệ đến năm 2030 nói riêng vẫn còn một số tồn tại. Trong đó, các chủ thể Việt Nam chủ yếu là đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, chưa có nhiều đơn đăng ký sáng chế.

Điều này cho thấy hoạt động sản xuất kinh doanh tại Việt Nam mặc dù khá sôi động, nhưng chưa có nhiều sản phẩm chứa hàm lượng trí tuệ cao. Đội ngũ các chuyên gia, nhà khoa học, đơn vị tư vấn về quản trị tài sản trí tuệ, quản lý và phát triển tài sản trí tuệ chưa được phát triển như kỳ vọng cả về số lượng và chất lượng.

Để khắc phục những hạn chế, tồn tại, Cục Sở hữu trí tuệ cho rằng, cần tiếp tục thực hiện mục tiêu đưa sở hữu trí tuệ trở thành công cụ quan trọng nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, tạo môi trường khuyến khích đổi mới sáng tạo và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Trong đó, Chương trình phát triển tài sản trí tuệ đến năm 2030 sẽ tập trung vào tăng cường các hoạt động tạo ra tài sản trí tuệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực về đổi mới sáng tạo và sở hữu trí tuệ; thúc đẩy đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ ở trong và ngoài nước; nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và phát triển tài sản trí tuệ...

Cục Sở hữu trí tuệ cho biết, xác định năm 2022 là bản lề cho phát triển kinh tế khi bước vào giai đoạn phục hồi sau đại dịch Covid-19, để thúc đẩy Chương trình phát triển tài sản trí tuệ đến năm 2030, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng điểm để tiến tới hoàn thành các mục tiêu chương trình phân kỳ đến năm 2025; nghiên cứu giải quyết các vấn đề còn vướng mắc liên quan đến phát triển tài sản trí tuệ ở phạm vi quốc gia như: thực thi quyền sở hữu trí tuệ trong môi trường số, hỗ trợ kiểm toán tài sản trí tuệ cho doanh nghiệp.

Đồng thời, đăng ký bảo hộ và quản lý biểu trưng chỉ dẫn địa lý quốc gia, bảo hộ chỉ dẫn địa lý cho các sản phẩm chủ lực của Việt Nam tại các thị trường xuất khẩu trọng điểm; khuyến khích các doanh nghiệp chủ động đặt hàng, liên kết, hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học để khai thác, phát triển tài sản trí tuệ, rút ngắn quá trình ứng dụng kết quả nghiên cứu vào sản xuất, kinh doanh, phục vụ thiết thực các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Chương trình phát triển tài sản trí tuệ đến năm 2030 theo Quyết định số 2205/QĐ-TTg ngày 24/12/2020 của Thủ tướng Chính phủ đề ra mục tiêu cho từng giai đoạn. Trong đó, đến năm 2025, 100% các trường đại học, viện nghiên cứu được tuyên truyền, nâng cao nhận thức và hỗ trợ bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cho các kết quả nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo; tối thiểu 40% sản phẩm được công nhận là sản phẩm quốc gia, sản phẩm chủ lực quốc gia, sản phẩm, dịch vụ chủ lực, đặc thù cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và sản phẩm gắn với Chương trình OCOP được hỗ trợ đăng ký bảo hộ, quản lý và phát triển tài sản trí tuệ, kiểm soát nguồn gốc và chất lượng sau khi được bảo hộ.

Đến năm 2030, số lượng đơn đăng ký bảo hộ sáng chế của các viện nghiên cứu, trường đại học tăng trung bình 16 - 18%/năm; số lượng đơn đăng ký bảo hộ giống cây trồng tăng trung bình 12 - 14%; tối thiểu 60% sản phẩm được công nhận là sản phẩm quốc gia, sản phẩm chủ lực quốc gia, sản phẩm, dịch vụ chủ lực, đặc thù cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và sản phẩm gắn với Chương trình OCOP được hỗ trợ đăng ký bảo hộ, quản lý và phát triển tài sản trí tuệ, kiểm soát nguồn gốc và chất lượng sau khi được bảo hộ; số lượng đơn đăng ký nhãn hiệu của các doanh nghiệp Việt Nam tăng trung bình 8 - 10%/năm.

Văn Nam

Đọc thêm

Định giá tài sản trí tuệ: Khơi thông nguồn lực vô hình

Định giá tài sản trí tuệ: Khơi thông nguồn lực vô hình

Trong nền kinh tế tri thức, giá trị doanh nghiệp ngày càng không chỉ nằm ở nhà xưởng, máy móc hay vốn tài chính, mà còn được quyết định bởi công nghệ, sáng chế, phần mềm, thương hiệu và dữ liệu. Tuy nhiên, để những tài sản vô hình này thực sự trở thành nguồn lực cho tăng trưởng, bài toán quan trọng đặt ra là phải định giá và thẩm định giá đúng giá trị tài sản trí tuệ.
Nâng cao năng lực định giá tài sản trí tuệ để thúc đẩy thương mại hóa sáng tạo

Nâng cao năng lực định giá tài sản trí tuệ để thúc đẩy thương mại hóa sáng tạo

(TBTCO) - Ngày 17-18/3/2026, tại Hà Nội, Cục Sở hữu trí tuệ phối hợp với Cục Quản lý giá và Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới tổ chức Hội thảo quốc tế “Đào tạo, nâng cao nhận thức về định giá tài sản trí tuệ”, nhằm chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và tăng cường năng lực định giá tài sản trí tuệ tại Việt Nam.
Việt Nam kiên quyết xử lý vi phạm sở hữu trí tuệ

Việt Nam kiên quyết xử lý vi phạm sở hữu trí tuệ

(TBTCO) - Việt Nam khẳng định kiên quyết xử lý nghiêm mọi hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và sẽ tiếp tục tăng cường công tác bảo hộ, thực thi quyền sở hữu trí tuệ.
Gần 200 doanh nghiệp từ 17 quốc gia hội tụ tại triển lãm công nghiệp khai khoáng và xây dựng

Gần 200 doanh nghiệp từ 17 quốc gia hội tụ tại triển lãm công nghiệp khai khoáng và xây dựng

(TBTCO) - Triển lãm Quốc tế về Công nghiệp khai thác khôi phục tài nguyên khoáng sản và xây dựng chính thức diễn ra từ ngày 21 - 23/04/2026 tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam, Hà Nội, là sự kiện chuyên ngành quy mô lớn, quy tụ các doanh nghiệp, chuyên gia và tổ chức trong lĩnh vực khai khoáng và xây dựng tại Việt Nam và khu vực.
Khoa học công nghệ - chìa khóa đưa Việt Nam vào top 3 trung tâm chế biến thủy sản sâu toàn cầu

Khoa học công nghệ - chìa khóa đưa Việt Nam vào top 3 trung tâm chế biến thủy sản sâu toàn cầu

(TBTCO) - Đến năm 2045, thủy sản tiếp tục giữ vai trò then chốt trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp và kinh tế biển, đưa Việt Nam trở thành trung tâm chế biến thủy sản sâu, thuộc nhóm 3 quốc gia hàng đầu thế giới. Để đạt được các mục tiêu trên, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là yếu tố nền tảng cốt lõi, giữ vai trò then chốt trong quá trình phát triển.
Lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo: Từ thông điệp chính sách đến hành động toàn xã hội

Lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo: Từ thông điệp chính sách đến hành động toàn xã hội

(TBTCO) - Hưởng ứng Ngày Sáng tạo và Đổi mới sáng tạo thế giới (21/4), Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành văn bản đề nghị các bộ, ngành, địa phương và tổ chức trên cả nước đồng loạt triển khai các hoạt động thiết thực trong khoảng thời gian từ 15-26/4/2026.
Phát động thi sáng tạo UAV 2025: Sân chơi công nghệ cho thế hệ trẻ Việt Nam

Phát động thi sáng tạo UAV 2025: Sân chơi công nghệ cho thế hệ trẻ Việt Nam

(TBTCO) - Ngày 9/9, tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu Công nghệ không gian và dưới nước (Đại học Bách khoa Hà Nội) và Tổng Công ty Khí Việt Nam (PV GAS) chính thức phát động Cuộc thi Sáng tạo UAV Cup PV GAS 2025 với chủ đề “Vùng trời quê hương”.
CMC sẽ đào tạo hơn 15.000 kỹ sư AI và bán dẫn đến năm 2030

CMC sẽ đào tạo hơn 15.000 kỹ sư AI và bán dẫn đến năm 2030

(TBTCO) - Ngày 14/3/2025, Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC) phối hợp với Tập đoàn Công nghệ CMC tổ chức "Chương trình kết nối lãnh đạo cấp cao ngành trí tuệ nhân tạo (AI) và bán dẫn" tại Khu công nghệ cao Hoà Lạc, TP. Hà Nội.
Xem thêm