Cần có nhiều giải pháp để tiếp tục khuyến khích phát triển việc sử dụng gạch bằng vật liệu không nung thay cho gạch từ đất sét nung. Ảnh minh họa (nguồn Vinacomin)

>> Đề xuất giảm thuế gỗ rừng tự nhiên từ mức trần xuống mức sàn

Theo Bộ Xây dựng, nhu cầu sử dụng vật liệu xây dựng ở nước ta vào năm 2015, 2020 tương ứng là 24 và 33 tỷ viên gạch. Để sản xuất 1 tỷ viên gạch đất sét nung chúng ta phải tiêu tốn 1,5 triệu m3 đất sét (tương đương 75 ha đất khai thác ở độ sâu 2m), 150 ngàn tấn than và thải ra môi trường 0,57 triệu tấn CO2.

Như vậy, tính đến năm 2020, mỗi năm phải tiêu tốn 50 triệu m3 đất sét (tương đương 2.500 ha đất khai thác ở độ sâu 2m), 5 triệu tấn than và thải ra môi trường 19 triệu tấn CO2. Điều này sẽ gây ô nhiễm môi trường, hiệu ứng nhà kính, ảnh hưởng đến an ninh lương thực.

Ngoài ra, theo quy hoạch của ngành điện, việc phát triển các nhà máy nhiệt điện đến năm 2020, mỗi năm sẽ thải ra khoảng 30-40 triệu tấn tro, xỉ gây ô nhiễm môi trường. Việc sản xuất vật liệu không nung sẽ sử dụng các phế thải của các ngành công nghiệp như tro, xỉ, mạt đá…, do đó, việc phát triển sản xuất vật liệu không nung sẽ góp phần giảm một lượng đáng kể các chất thải rắn ra môi trường, làm giảm ô nhiễm môi trường.

Đồng thời, Thủ tướng Chính phủ cũng đã phê duyệt Chương trình phát triển vật liệu không nung đến năm 2020, theo đó mục tiêu phát triển sản xuất và sử dụng vật liệu xây dựng không nung thay thế gạch đất sét nung đạt tỷ lệ 20-25% vào năm 2015, 30-40% vào năm 2020.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, đến nay sản lượng vật liệu không nung được sản xuất và sử dụng đạt 29% tổng sản lượng vật liệu năm 2014 (vượt mục tiêu đề ra).

Hiện nay, nhiều địa phương đã nhận thức được mục đích, ý nghĩa của Chương trình nói trên nên đã chủ động và quyết liệt hơn trong việc xóa bỏ các lò gạch thủ công, lò thủ công cải tiến và lò vòng sản xuất gạch đất sét nung, tăng cường chỉ đạo khuyến khích và phát triển sản xuất và tiêu thụ vật liệu xây dựng không nung. Các DN cũng đã chủ động tích, cực hưởng ứng chủ trương của Nhà nước, nhanh chóng tìm hiểu công nghệ, tổ chức đầu tư sản xuất ra sản phẩm cung cấp cho thị trường.

Bộ Tài chính cho biết, để góp phần giảm ô nhiễm môi trường, tiết kiệm và sử dụng hợp lý nguồn tài nguyên, đồng thời đạt được mục tiêu phát triển vật liệu không nung đến năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, cần có nhiều giải pháp để tiếp tục khuyến khích phát triển việc sử dụng gạch bằng vật liệu không nung thay cho gạch từ đất sét nung.

Bên cạnh các giải pháp (như: tăng cường chỉ đạo; tuyên truyền, phổ biến; kiên quyết xóa bỏ các lò gạch thủ công, lò thủ công cải tiến và lò vòng sản xuất gạch đất sét nung...) thì việc nghiên cứu điều chỉnh mức thuế suất đối với đất làm gạch cũng là giải pháp cần thiết.

Do đó, tại dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 712/2013/UBTVQH13 ngày 16/12/2013 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về việc ban hành Biểu mức thuế suất thuế tài nguyên, Bộ Tài chính đã đề xuất điều chỉnh mức thuế suất thuế tài nguyên đối với đất làm gạch từ 10% lên 15% (mức trần trong khung thuế suất), dự kiến áp dụng từ 1/1/2016.

Với việc tăng mức thuế suất đối với đất làm gạch nêu trên, theo Bộ Tài chính, số thu thuế tài nguyên dự kiến tăng khoảng 14,2 tỷ đồng.

Ngoài đề xuất tăng thuế đất làm gạch, cũng tại dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung này, Bộ Tài chính cũng dự kiến điều chỉnh mức thuế suất thuế tài nguyên đối với nhóm các sản phẩm của rừng tự nhiên.

Cụ thể: gỗ nhóm I: giảm từ 35% xuống 25%; gỗ nhóm II: giảm từ 30% xuống 20%; gỗ nhóm III, IV: giảm từ 20% xuống 15%; gỗ nhóm V, VI, VII, VIII và các loại gỗ khác: giảm từ 15% xuống 10%; trầm hương, kỳ nam: tăng từ 25% lên 30%.

Với các mức thuế suất dự kiến điều chỉnh như nêu trên (bao gồm cả đất làm gạch), Bộ Tài chính dự kiến số thu thuế tài nguyên thay đổi không đáng kể, tăng khoảng 1 tỷ đồng với giả thiết số thu thuế của các loại tài nguyên khác không thay đổi.

Tất cả các đề xuất này, Bộ Tài chính đề nghị hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2016.

Hoàng Lâm