Tiếp tục nỗ lực cải cách

Phát biểu tại hội nghị, ông Phạm Minh Đức - chuyên gia cao cấp đến từ WB cho rằng, việc cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực thuế thời gian qua đã đạt được những kết quả tích cực, hệ thống thuế bắt đầu quá trình chuyển đổi, tái cấu trúc theo hướng thị trường và giảm tỷ trọng thu từ dầu mỏ...

Tuy nhiên, ông Đức cho rằng hệ thống thuế của Việt Nam hiện nay đang phải đối mặt với một số thách thức mới xuất hiện. Đó là tỷ lệ thuế trên GDP giảm từ 22% năm 2006 xuống còn 18% năm 2013, chủ yếu là giảm giá dầu và dự trữ dầu mỏ. Bên cạnh đó, thuế nhập khẩu cũng đang có xu hướng giảm do hội nhập kinh tế sâu rộng, có khả năng ảnh hưởng đến thu trung hạn và dài hạn, do đó phải tăng các nguồn thu từ nội địa.

“Một trong những thách thức nữa, đó là sự thiếu hài hòa giữa các loại thuế. Quá nhiều mức thuế và số lượng lớn các khoản miễn giảm và ưu đãi thuế. Khả năng linh hoạt di chuyển dòng vốn và các hoạt động ngày càng tăng của các công ty nước ngoài sẽ đòi hỏi loại bỏ gánh nặng về thuế gây ra đối với doanh nghiệp, cần phải đưa ra những biện pháp quản lý thuế quốc tế tốt hơn để tránh chuyển giá…” - ông Đức cho biết thêm.

Người nộp thuế đang tìm hiểu về chính sách thuế mới tại Cục Thuế TP.Vinh, Nghệ An. Ảnh: NM.

Với những thách thức mới này, chuyên gia của WB khuyến nghị, để hoàn thành mục tiêu của Chiến lược cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2011 - 2020 thì cơ quan thuế cần phải nỗ lực cải cách mạnh mẽ hơn nữa để hợp lý hóa chế độ thuế, nâng cao hiệu lực, hiệu quả và trách nhiệm của cơ quan thuế. Việc cải cách chính sách thuế cần phải sắp xếp theo thứ tự ưu tiên để đưa chế độ thuế tiến tới hiệu quả và minh bạch hơn nhằm đảm bảo tính bền vững tài chính công và môi trường kinh doanh hấp dẫn.

“Việc cải cách thủ tục hành chính thuế thời gian qua mới chỉ tập trung vào giảm tần suất nộp tờ khai. Trong dài hạn, cần phải lưu ý thời gian giải quyết các chức năng sau kê khai thuế, đặc biệt là thanh, kiểm tra. Trong trường hợp này, các thủ tục thanh kiểm tra sẽ cần phải được chuẩn hóa và cần có những nỗ lực cải cách hơn nữa để giảm bớt thời gian liên quan đến chức năng thuế trong tương lai”, ông Đức nhấn mạnh.

Cần nâng cao nguồn nhân lực

Ông Nguyễn Đại Trí - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Thuế cho biết, để đạt được mục tiêu của Chiến lược cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2011 - 2020 đã đề ra, cũng như triển khai các nghị quyết của Chính phủ, Tổng cục Thuế rất cần sự hỗ trợ về mặt kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm của các chuyên gia quốc tế, các đối tác phát triển, nhất là WB để việc cải cách và hiện đại hóa công tác quản lý thuế được thành công.

“Chúng tôi mong muốn WB tư vấn, hỗ trợ việc đánh giá khuynh hướng và tác động đến chính sách thuế trong bối cảnh tỷ lệ thu thuế trên GDP giảm xuống. Phân tích tác động với nguồn thu và ý nghĩa chính sách của việc cắt giảm thuế quan, các hoạt động của khu vực kinh tế phi chính thức và các hoạt động chuyển giá” - ông Trí đề nghị.

Để cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia của Việt Nam ngang bằng với các nước Asean-4, đại diện Tổng cục Thuế đề nghị WB hỗ trợ nghiên cứu, rà soát các quy định về chính sách, thủ tục hành chính thuế liên quan đến khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế, thanh tra và kiểm tra thuế, khiếu nại về thuế.

Hỗ trợ xây dựng các kênh thông tin phản hồi các vướng mắc về chính sách và thủ tục thuế thông qua các chuyên gia, các hiệp hội ngành nghề; cung cấp kinh nghiệm quốc tế và thông lệ quốc tế tốt để giải quyết các thủ tục hành chính thuế của cơ quan thuế các nước tiên tiến và các nước có nền kinh tế tương đồng với Việt Nam.

Tại hội nghị, nhiều ý kiến cho rằng, để cải cách thành công, nhất là trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế bên cạnh việc cải cách về thể chế, chính sách, thì chất lượng nguồn nhân lực cũng rất quan trọng. Vì thế cán bộ thuế cần phải được đào tạo để nâng cao chất lượng phục vụ, hỗ trợ người nộp thuế và nâng cao năng lực giải quyết các vấn đề về thuế.

Từ những ý kiến này, ông Trí tiếp tục đề nghị WB, Công ty tài chính quốc tế (IFC), Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA)… hỗ trợ, cung cấp các hoạt động đào tạo về cải cách chính sách thuế nhằm nâng cao năng lực hoạch định chính sách thuế cho cán bộ làm công tác xây dựng chính sách; cung cấp các hoạt động đào tạo về cải cách quản lý thuế nhằm nâng cao năng lực cho cán bộ đang thực hiện các chức năng quản lý thuế, đáp ứng yêu cầu của các chương trình cải cách hiện đại./.

Nhật Minh