Jamie Dimon - Giám đốc điều hành của JPMorgan Chase & Co. đã dành rất nhiều giấy mực cho cuộc khủng hoảng ngân hàng trong bức thư gửi cổ đông hàng năm vào ngày 4/4/2023. “Khi tôi viết bức thư này, cuộc khủng hoảng hiện tại vẫn chưa kết thúc, và ngay cả khi nó đã ở phía sau chúng ta, sẽ có những hậu quả từ nó trong nhiều năm tới” - Dimon viết.
 |
| Jamie Dimon, Giám đốc điều hành của JPMorgan Chase, đã viết trong bức thư mới nhất gửi cho các cổ đông rằng “cuộc khủng hoảng hiện tại vẫn chưa kết thúc". Ảnh: Reuters |
Tháng trước, Jamie Dimon đã huy động 30 tỷ USD tiền từ JPMorgan và các ngân hàng lớn khác để giải cứu First Republic Bank, một ngân hàng hạng trung của Mỹ đã phải vất vả chống đỡ với lượng tiền gửi bị rút ra nhanh chóng và giá cổ phiếu lao dốc sau sự sụp đổ của Ngân hàng Thung lũng Silicon (SVB) và Ngân hàng Signature, khiến thị trường hoảng loạn.
| Dimon, 67 tuổi, đã điều hành JPMorgan từ năm 2005 và hiện là giám đốc điều hành ngân hàng lớn duy nhất từ cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008 đến nay vẫn còn nắm quyền. Với tư cách là nhà lãnh đạo nổi tiếng và có tiếng nói nhất trong ngành, bức thư hàng năm của ông được các chủ ngân hàng, thương nhân và nhà đầu tư phân tích để lấy ý kiến của ông, cũng như các dự báo về những điều sắp xảy ra trong công việc kinh doanh. Lần này, nhiều nhận xét sắc bén nhất của ông đã xé toạc các quy định, bao gồm các quy định về vốn đã đẩy các ngân hàng lao vào các tài sản lãi suất thấp đã mất giá trị khi lãi suất tăng vọt. “Trớ trêu thay, các ngân hàng được khuyến khích sở hữu trái phiếu chính phủ rất an toàn vì chúng được các nhà quản lý coi là có tính thanh khoản cao và yêu cầu vốn rất thấp” - Dimon viết. “Thậm chí tệ hơn”, ông cho biết thêm, FED đã không kiểm tra tình trạng các ngân hàng về điều gì sẽ xảy ra khi lãi suất tăng vọt. |
Khi phân tích nguyên nhân gây ra tình trạng hỗn loạn của các ngân hàng gần đây, “không giống với những gì đã xảy ra trong cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008”, ông Dimon cho rằng những rủi ro quan trọng ẩn giấu trong bảng cân đối kế toán của các ngân hàng đang “ẩn mình trong tầm mắt”. Ví dụ, các khách hàng doanh nghiệp của SVB “được kiểm soát bởi một số ít công ty đầu tư mạo hiểm và chuyển tiền gửi của họ theo từng bước” - ông viết.
Theo Jamie Dimon, các quy định cũng là một phần nguyên nhân, lưu ý rằng các bài kiểm tra căng thẳng bắt buộc đã không tính đến lãi suất tăng nhanh. Ông cho biết thêm rằng, các quy tắc về yêu cầu vốn đã khuyến khích các ngân hàng mua trái phiếu chính phủ, loại trái phiếu này đã giảm giá trị khi lãi suất tăng và có nguy cơ khiến những người cho vay phải gánh chịu những khoản lỗ lớn như vụ việc đã khiến những người gửi tiền tại Ngân hàng Thung lũng Silicon lo lắng.
“Điều này không phải để tha thứ cho ban quản lý ngân hàng. Nó chỉ để làm rõ rằng đây không phải là thời điểm tốt nhất đối với nhiều người chơi” – Dimon viết. “Tất cả những yếu tố tác động này trở nên cực kỳ quan trọng khi thị trường, cơ quan xếp hạng và người gửi tiền tập trung vào chúng”.
Các cơ quan quản lý ngân hàng đã phải đối mặt với câu hỏi chất vấn từ các nhà lập pháp tại phiên điều trần của quốc hội Mỹ vào tuần trước, đưa ra lý do tại sao họ không làm nhiều hơn để ngăn Ngân hàng Thung lũng Silicon sụp đổ.
Tổng thống Biden đã kêu gọi tăng cường giám sát các ngân hàng có tài sản từ 100 tỷ đến 250 tỷ USD, như Ngân hàng Thung lũng Silicon. Cục Dự trữ Liên bang (FED) đang tiến hành một cuộc điều tra về việc cơ quan này đã thất bại trong việc ngăn chặn các lỗ hổng tại ngân hàng như thế nào, điều này có thể dẫn đến các quy định và giám sát chặt chẽ hơn.
 |
| Ngân hàng First Republic phục vụ cho các khách hàng giàu có, đã mất hàng tỷ đô la tiền gửi trong những tuần gần đây. JPMorgan và các ngân hàng lớn khác đã huy động 30 tỷ USD để giải cứu ngân hàng này. |
Ông Dimon, người từ lâu đã gặp vấn đề với một số quy định tài chính phức tạp được áp đặt sau cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, đã cảnh báo chống lại việc đưa ra quy tắc “đầu gối, đập chuột hoặc có động cơ chính trị” để đối phó với tình trạng hỗn loạn hiện nay.
“Nhà tư bản thị trường tự do”Dimon cho biết, JPMorgan đang tìm cách giảm bớt tác động của các quy định yêu cầu hãng phải nắm giữ nhiều vốn hơn, khám phá các ngành nghề kinh doanh yêu cầu ít hoặc không yêu cầu. Điều đó có thể bao gồm việc mở rộng phân tích giao dịch hoặc thậm chí là đi du lịch. Ông cho biết thêm rằng ngân hàng đang đánh giá chặt chẽ hơn các khách hàng mà họ hợp tác kinh doanh. Jamie Dimon viết: “Các quy định phức tạp đang đẩy các ngân hàng ra khỏi lĩnh vực kinh doanh thế chấp bằng cách tăng chi phí cho vay và trả nợ, đồng thời tăng trách nhiệm pháp lý”. JPMorgan đang “treo lại”, nhưng nhiều ngân hàng đã loại bỏ phần lớn hoạt động kinh doanh này. Wells Fargo & Co. đã thông báo vào đầu năm nay rằng họ đang giảm đáng kể hoạt động thế chấp. |
Jamie Dimon cho rằng “không phải lúc nào cũng nên quy định nhiều hay ít” mà là sự kết hợp đúng đắn giữa các quy tắc, điều này cũng nên tính đến các yếu tố như mức độ tập trung của khách hàng, tiền gửi không được bảo hiểm và các hạn chế đối với thông lệ kế toán đã được công khai sau sự việc các ngân hàng sụp đổ gần đây.
Mở rộng hơn, ông Dimon cho rằng “sự lo lắng, rõ ràng sẽ gây ra một số điều kiện tài chính bị thắt chặt khi các ngân hàng và những người cho vay khác trở nên thận trọng hơn”. Dimon cũng cho biết, mặc dù các hoạt động cho vay chặt chẽ hơn có thể có tác động làm suy giảm nền kinh tế tương tự như lãi suất cao hơn nhưng hiện tại, nền kinh tế đang ở trạng thái “khá tốt”.
“Ngay cả khi kinh tế rơi vào suy thoái, người tiêu dùng sẽ bước vào giai đoạn đó với phong độ tốt hơn nhiều so với trong cuộc đại khủng hoảng tài chính” - Dimon viết.
Người đứng đầu ngân hàng lớn nhất nước Mỹ cũng bác bỏ quan điểm cho rằng, việc những ngân hàng nhỏ hơn đang gặp khó khăn là tốt cho JPMorgan. Ông viết: “Mặc dù đúng là cuộc khủng hoảng ngân hàng này ‘có lợi’ cho các ngân hàng lớn hơn do dòng tiền gửi mà họ nhận được từ các tổ chức nhỏ hơn, nhưng quan điểm cho rằng cuộc khủng hoảng này là tốt cho họ theo bất kỳ cách nào là vô lý”./.
