Chậm giải ngân vốn đầu tư công, câu chuyện nói mãi không hồi kết

Minh Anh
Chiều 11/11, trong phiên chất vấn Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, nhiều đại biểu đề nghị làm rõ trách nhiệm trong chậm giải ngân vốn đầu tư công. Lỗi do đâu, do thiếu trách nhiệm khi lập kế hoạch không sát, do địa phương hay Trung ương…
aa
Bứt tốc trong chặng nước rút
Hà Nội tháo gỡ nút thắt trong giải ngân vốn đầu tư công
Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công nguồn vay nước ngoài mới đạt 19,03%
Đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công phải đi đôi với bảo đảm chất lượng công trình, chống tiêu cực

Dự án giao cơ quan nào, cơ quan đó phải chịu trách nhiệm

Đại biểu Vũ Thị Lưu Mai (TP. Hà Nội) đề nghị Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết trách nhiệm trong chuyển nguồn vốn đầu tư công thời gian qua. Khi đi giám sát tại địa phương, đại biểu được nghe trách nhiệm đó thuộc về Trung ương, song khi làm việc với Bộ chủ quản thì lại được nghe nguyên nhân đó thuộc về địa phương, đại biểu đề nghị Bộ trưởng làm rõ vấn đề này trước Quốc hội.

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho biết, dự án giao cho cơ quan nào thì cơ quan đó phải chịu trách nhiệm. Dự án của địa phương thì địa phương phải chịu trách nhiệm, dự án của Trung ương thì Trung ương phải chịu trách nhiệm. Còn dự án Trung ương có cấu phần liên quan đến địa phương và đã trao cho địa phương thì địa phương phải chịu trách nhiệm.

Theo Bộ trưởng, trong Đề án tách bồi thường, hỗ trợ tái định cư ra khỏi dự án đầu tư công sắp tới sẽ trình Quốc hội, Bộ Kế hoạch và Đầu tư sẽ trình riêng phần giải phóng mặt bằng giao cho địa phương và địa phương có thể dùng cả ngân sách của trung ương để thực hiện, hoặc có thể dùng cả ngân sách địa phương để thực hiện giải phóng mặt bằng.

Nếu làm được như vậy sẽ linh hoạt, chủ động và nhanh hơn và nếu tách được và giao hẳn cho địa phương thì sẽ phân biệt rõ ràng trách nhiệm Trung ương hay địa phương đối với dự án của Trung ương trên địa bàn.

Đại biểu Tạ Văn Hạ (Bạc Liêu) đã bấm nút tranh luận, ông cho rằng giải ngân chậm là vấn đề còn tồn tại nhiều bất cập và hạn chế, từ kế hoạch, tổ chức thực hiện và dự án. “Có ý kiến cho rằng mắc là do luật, có ý kiến phần nhiều là tổ chức thực hiện, tôi đồng tình với Bộ trưởng, là do tổ chức thực hiện. Xây dựng kế hoạch không sát, không từ thực tế, có khi do doanh nghiệp xây dựng, lập kế hoạch, có khi là do tư duy nhiệm kỳ, nhiệm kỳ trước thấy dự án này là bức xúc, nhiệm kỳ sau lại thấy không cần thiết nữa”, đại biểu nói.

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đề nghị phải làm rõ trách nhiệm giải ngân vốn đầu tư công chậm. Theo Chủ tịch Quốc hội, cần phải xác định nguyên nhân chủ quan, khách quan, cốt lõi và chúng ta phải đột phá ở đâu. Dẫn chứng thêm, Chủ tịch Quốc hội nêu, năm 2020, giải ngân đầu tư công đạt kỷ lục 98%. 10 tháng đầu năm 2021, tỷ lệ giải ngân đầu tư chưa được được 50%. “Như vậy, tại sao cùng môi trường thể chế như nhau nhưng sao đơn vị giải ngân cao, đơn vị giải ngân thấp. Doanh nghiệp, người dân đều mong có gói kích thích mới, trong khi tiền chúng ta có còn chưa tiêu hết, năng lực hấp thu vốn của chúng ta như thế nào", Chủ tịch Quốc hội nêu.

Bởi theo Chủ tịch Quốc hội, nếu chúng ta không làm rõ, dù Quốc hội chất vấn xong, có ban hành nghị quyết thì vẫn chưa giải quyết được vấn đề. Trách nhiệm ở đâu phải làm rõ, tình hình kiểm tra giám sát giải quyết thế nào, không thể nói chung chung là vướng mắc.

Đại biểu Âu Thị Mai quan tâm đến việc chậm giải ngân vốn ODA. Ảnh: TL.
Đại biểu Âu Thị Mai quan tâm đến việc chậm giải ngân vốn ODA. Ảnh: QH.

“Đổ cho địa phương thì tội địa phương quá”

Giải ngân chậm nguồn vốn ODA và vốn vay ưu đãi thời gian qua cũng nhận được sự quan tâm của đại biểu. Đại biểu Âu Thị Mai (Tuyên Quang) đặt câu hỏi: theo báo cáo của Chính phủ, đến cuối tháng 10/2021, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công như việc giải ngân ODA còn thấp so với kế hoạch. Đề nghị Bộ trưởng cho biết nguyên nhân và giải pháp gì để thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công năm 2021 và những năm tiếp theo cũng như để thúc đẩy giải ngân vốn ODA.

Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng cho rằng, đây không phải lần đầu vấn đề giải ngân đầu tư công được nêu tại kỳ họp Quốc hội và việc chậm trễ giải ngân có nhiều nguyên nhân, như: công tác chuẩn bị dự án kém, mang tính hình thức nhiều, qua loa; về giải phóng mặt bằng…

Theo Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng, đây là câu chuyện muôn thuở, nếu các quy định về đất đai chưa giải quyết được triệt để, vì vẫn bị vướng mắc về nguồn gốc đất, giá đền bù, tranh chấp, ý thức người dân... làm chậm tiến độ. Ngoài ra là công tác đấu thầu, không được bố trí vốn đối ứng cũng là nguyên nhân làm chậm giải ngân. Riêng năm 2021, có những nguyên nhân là bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid-19, phải giãn cách xã hội ảnh hưởng đến nhiều vấn đề về nguyên vật liệu, nhân công thiếu lao động, chi phí tăng cao, nguyên vật liệu tăng cao.

Thẳng thắn thừa nhận một thực tế, đó là nguyên nhân ở khâu thực hiện vẫn là chính, Bộ trưởng cho biết, toàn bộ vấn đề từ thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư tất cả các dự án nhóm A, B, C đều đã phân cấp địa phương; thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn; điều chỉnh chủ trương đầu tư đều đã phân cấp cho địa phương...

Bộ chỉ còn ba chức năng chính là xây dựng kế hoạch đầu tư công trung hạn; đảm bảo chiến lược 10 năm và kế hoạch 5 năm; xây dựng nguyên tắc, tiêu chí điều hành hàng năm. Khi được Quốc hội thông qua, Thủ tướng đã giao vốn một lần, theo một khoản cho các địa phương ngay từ tháng 11 năm trước. Vì vậy, vấn đề hiện nay là nằm ở địa phương. Còn những vấn đề thuộc về trách nhiệm Trung ương và Bộ "thì chúng tôi cầu thị".

Đưa ra danh sách giải ngân vốn đầu tư công của 63 tỉnh, thành, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng, "để xem vấn đề nằm ở đâu và trách nhiệm của ai". Về giải pháp thời gian tới, công tác này cần thực hiện tốt hơn, quyết liệt hơn, nghiêm túc hơn các Nghị quyết của Chính phủ. Tổ công đặc biệt của Thủ tướng cần phát huy tinh thần để tháo gỡ vướng mắc. Bộ cũng đang rà soát, xem có vướng mắc gì thì trong luật hay không để đề xuất sửa...

Tuy nhiên, chưa đồng tình với Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) bấm nút tranh luận và đề nghị làm rõ trách nhiệm, chứ nếu “đổ cho địa phương chậm trễ thì tội cho địa phương quá”./.

Minh Anh

Đọc thêm

Đảm bảo đủ xăng dầu trong tháng 4, không để thiếu điện mùa khô năm 2026

Đảm bảo đủ xăng dầu trong tháng 4, không để thiếu điện mùa khô năm 2026

(TBTCO) - Chiều ngày 4/4, tại cuộc họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026, Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đã trả lời các câu hỏi của báo chí về nguồn cung xăng dầu trong nước trước tình hình địa chính trị phức tạp cũng như kịch bản cung ứng điện trong mùa hè được dự báo khắc nghiệt sắp tới.
Thủ tướng: Qua 5 năm, con thuyền kinh tế - xã hội đã cập bến an toàn

Thủ tướng: Qua 5 năm, con thuyền kinh tế - xã hội đã cập bến an toàn

Sáng 4/4, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương. Đây cũng là phiên họp cuối cùng của Chính phủ khóa XV trước khi Quốc hội khóa XVI bầu Chính phủ khóa mới tại Kỳ họp thứ nhất trong những ngày tới.
GDP quý I/2026 tăng 7,83%, FDI bứt phá

GDP quý I/2026 tăng 7,83%, FDI bứt phá

(TBTCO) - Tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý I ước tăng 7,83% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 7,07% của quý I/2025. Tình hình kinh tế tiếp tục đà tăng trưởng tích cực, với sự dẫn dắt của khu vực công nghiệp, dịch vụ và sự bứt phá của dòng vốn đầu tư nước ngoài.
Quốc hội sẽ bầu Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ trong tuần tới

Quốc hội sẽ bầu Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ trong tuần tới

(TBTCO) - Tại Kỳ họp thứ Nhất khai mạc vào tuần tới, Quốc hội khoá XVI sẽ bầu, phê chuẩn 39 chức danh liên quan đến các vị trí lãnh đạo cấp cao của Nhà nước, trong đó có chức danh Chủ tịch nước, Chủ tịch Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ.
Không đánh đổi chất lượng lấy tốc độ tăng trưởng đơn thuần

Không đánh đổi chất lượng lấy tốc độ tăng trưởng đơn thuần

(TBTCO) - Nền kinh tế đang bước vào giai đoạn mới với nhiều kỳ vọng lớn hơn, nhưng đồng thời cũng phải đối diện với áp lực lớn hơn, đòi hỏi yêu cầu cao hơn về chất lượng tăng trưởng và sức chống chịu.
Kết luận Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030

Kết luận Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030

(TBTCO) - Ngày 2/4, thay mặt Ban Chấp hành Trung ương, Tổng Bí thư Tô Lâm ký ban hành Kết luận Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, tài chính quốc gia và vay, trả nợ công, đầu tư công trung hạn 5 năm 2026 - 2030 gắn với thực hiện mục tiêu phấn đấu tăng trưởng "2 con số" (Kết luận số 18-KL/TW).
Hải Phòng phấn đấu giữ vững top 5 PCI, trong nhóm địa phương có chất lượng điều hành kinh tế tốt nhất

Hải Phòng phấn đấu giữ vững top 5 PCI, trong nhóm địa phương có chất lượng điều hành kinh tế tốt nhất

(TBTCO) - Năm 2026, Hải Phòng quyết tâm giữ vững Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) trong top 5 cả nước (phấn đấu trong nhóm 3) và hướng tới nhóm các địa phương có chất lượng điều hành kinh tế tốt nhất.
Đảm bảo cân đối cung - cầu, bình ổn giá, kiểm soát lạm phát

Đảm bảo cân đối cung - cầu, bình ổn giá, kiểm soát lạm phát

(TBTCO) - Trước biến động phức tạp của địa chính trị và giá xăng dầu thế giới, để chủ động ứng phó với thách thức trong công tác điều hành giá, bình ổn giá hàng hóa, dịch vụ thiết yếu có tác động đến chỉ số giá tiêu dùng, ảnh hưởng đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất, kinh doanh, Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Công điện số 28/CĐ-TTg về tăng cường công tác quản lý, điều hành và bình ổn giá.
Xem thêm