Ảnh minh họa.

Đây là một trong các kết quả của Báo cáo "Thay đổi cảm nhận về Nhà nước và Thị trường của người Việt Nam năm 2014" (CAMS 2014), do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam (WB) công bố ngày 23/7.

99% ủng hộ chủ trương chuyển một số dịch vụ công cho tư nhân

Báo cáo CAMS 2014 phản ánh cảm nhận của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam và những nhóm cá nhân khác đến từ nhiều khu vực khác nhau trong nền kinh tế về quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường (KTTT) tại Việt Nam trong thời gian qua.

Với hơn 1.600 người trả lời khảo sát, kết quả điều tra CAMS 2014 một lần nữa khẳng định sự ủng hộ mạnh mẽ của các nhóm khảo sát đối với mô hình KTTT (89%), sở hữu tư nhân trong nền kinh tế (71%) và yêu cầu minh bạch trong quá trình hoạch định và thực thi chính sách tại Việt Nam (94%), tăng nhẹ so với khảo sát CAMS 2011 (kết quả tương ứng lần lượt là 87%, 69% và 92%).

Khảo sát CAMS 2014 cho thấy những người tham gia khảo sát đánh giá cao chất lượng một số dịch vụ công do khu vực tư nhân cung cấp (y tế, giáo dục, công chứng, giao thông công cộng). Đồng thời, việc Nhà nước xác định chuyển giao một số dịch vụ công sang cho khu vực tư nhân thực hiện là một chủ trương nhận được sự ủng hộ của tuyệt đại đa số người tham gia khảo sát (99%).

Tuy nhiên, đánh giá của người Việt Nam về thực tiễn chuyển đổi sang nền KTTT cũng cho thấy một số điểm đáng lưu ý.

Đánh giá của người dân về tính chất nhà nước hay thị trường của nền kinh tế chưa có sự khác biệt đáng kể và rõ ràng. Theo kết quả khảo sát, cứ 5 người cho rằng nền kinh tế Việt Nam cơ bản là nền KTTT thì cũng gần tới 4 người cho rằng Việt Nam về cơ bản là nền kinh tế nhà nước (KTNN). Kết quả này cho thấy ở Việt Nam, hệ thống KTNN và KTTT vẫn vận hành song song.

Về tốc độ cải cách kinh tế, có 29% người được khảo sát cho rằng tốc độ chuyển đổi sang nền KTTT của Việt Nam trong 5 năm qua là nhanh, trong khi có tới 36% cho biết tốc độ này còn chậm.

Đa số những người ủng hộ nền KTTT vẫn muốn có bàn tay can thiệp của Nhà nước để bình ổn giá của những hàng hóa thiết yếu. Tỷ lệ này năm 2014 là 75%, tăng 7% so với 2011.

63% tin tưởng cuộc sống tốt đẹp hơn trong tương lai

Mặt khác, đa số những người ủng hộ nền KTTT vẫn muốn có bàn tay can thiệp của Nhà nước để bình ổn giá của những hàng hóa thiết yếu. Tỷ lệ này năm 2014 là 75%, tăng 7% so với 2011. Theo đánh giá của báo cáo, việc vận hành KTTT ở Việt Nam có thể chưa thực sự tạo sự cạnh tranh, thúc đẩy giảm giá, cải thiện chất lượng sản phẩm, dịch vụ và do vậy khiến người dân có tâm lý mong chờ bàn tay can thiệp của Nhà nước.

Khoảng 1/ 2 số người tham gia khảo sát cho rằng, giá cả hàng hóa thiết yếu được quyết định bởi thị trường, số còn lại cho biết phần lớn giá cả các nhóm mặt hàng này được điều chỉnh bởi các quy định của Nhà nước. Chỉ 19% người trả lời khảo sát đánh giá cao mức độ đóng góp của các DNNN lớn vào nền kinh tế là tích cực/rất tích cực, trong khi tỷ lệ đánh giá tiêu cực ở mức 29%.

Có 1/5 người trả lời khảo sát hài lòng với tình hình kinh tế hiện nay của đất nước. Đồng thời gần một nửa số được hỏi (47%) bày tỏ lo ngại trước khoảng cách giàu nghèo tăng lên ở Việt Nam. Dù vậy, vẫn có 63% người tham gia điều tra tin tưởng thế hệ tương lai sẽ có cuộc sống tốt đẹp hơn.

Báo cáo CAMS 2014 đã phản ánh kết quả điều tra chi tiết cảm nhận của người Việt Nam về việc chuyển đổi sang nền KTTT, quyết định giá cả, hiệu quả của các chương trình bình ổn giá, cải cách DNNN, đánh giá về một số dịch vụ công, tính minh bạch trong quá trình hoạch định và thi hành chính sách của nhà nước và cảm nhận về tình hình kinh tế hiện tại cũng như kỳ vọng về triển vọng phát triển kinh tế tương lai của đất nước.

Tiến sĩ Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI đánh giá: “Kết quả này cho thấy những cải cách mà Việt Nam hiện đang thực hiện phù hợp với nhu cầu của đông đảo người dân và DN. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng đưa ra những phát hiện đáng chú ý như kỳ vọng rất lớn về vai trò của Nhà nước trong kiểm soát giá cả, tình trạng lưỡng thể của nền kinh tế… Kết quả của nghiên cứu này sẽ là những chỉ báo quan trọng cho các cơ quan hoạch định chính sách, cũng như các cơ quan nghiên cứu thúc đẩy những chương trình nghiên cứu và hành động cụ thể, nhằm đưa nền kinh tế Việt Nam vận hành đúng hướng, nâng cao chất lượng cuộc sống cho từng công dân Việt Nam”./.

H.Y