Thêm nhiều chính sách tăng lợi ích cho người lao động

Chiều 2/11, các đại biểu Quốc hội đã thảo luận tại tổ về dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi). Trên cơ sở các chính sách được Quốc hội thông qua, dự thảo luật đã cụ thể hóa quy định 11 nội dung lớn.

Trong đó: bổ sung trợ cấp hưu trí xã hội để hình thành hệ thống BHXH đa tầng; mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc; bổ sung quyền lợi hưởng các chế độ ốm đau, thai sản đối với người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn; bổ sung chế độ thai sản vào chính sách BHXH tự nguyện; giảm điều kiện về số năm đóng BHXH tối thiểu để được hưởng lương hưu hằng tháng từ 20 năm xuống 15 năm…

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc.

Dự thảo cũng sửa đổi quy định hưởng BHXH một lần; bổ sung quy định quản lý thu, đóng BHXH nhằm xử lý tình trạng trốn đóng BHXH; sửa đổi căn cứ đóng BHXH bắt buộc; sửa đổi các quy định gắn với tiền lương khu vực nhà nước phù hợp với định hướng của Nghị quyết số 27-NQ/TW; sửa đổi, bổ sung về đa dạng hoá danh mục, cơ cấu đầu tư quỹ BHXH theo nguyên tắc an toàn, bền vững, hiệu quả…

Góp ý về một số nội dung của dự thảo, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho rằng việc rút ngắn số năm đóng BHXH tối thiểu để được hưởng lương hưu sẽ khiến mức lương hưu được hưởng thấp hơn, vì nguyên tắc của BHXH là đóng hưởng. Do đó, nên chăng cơ quan soạn thảo nghiên cứu lại, có thể xem xét hướng tăng mức đóng.

Đối với một số nội dung mới như mở rộng đối tượng BHXH bắt buộc đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố; quyền lợi hưởng các chế độ ốm đau, thai sản đối với người hoạt động không chuyên trách ở xã, phường, thị trấn…, Bộ trưởng cho biết đây là những chính sách mà ngân sách nhà nước (NSNN) sẽ hỗ trợ, nên sau khi ban hành Luật BHXH, ngân sách chi cho BHXH sẽ tăng lên.

Ngoài ra, Bộ trưởng lưu ý bổ sung thêm đối tượng được hỗ trợ là lực lượng theo Luật Lực lượng tham gia bảo vệ, an ninh trật tự ở cơ sở. Riêng với chính sách bổ sung chế độ thai sản vào chính sách BHXH tự nguyện, Bộ trưởng đề nghị không sử dụng NSNN để thực hiện mà dùng quỹ BHXH theo nguyên tắc đóng hưởng.

Làm rõ căn cứ mức rút bảo hiểm xã hội một lần

Liên quan đến chính sách về danh mục đầu tư của quỹ BHXH, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho rằng phải rất thận trọng. Hiện nay, quỹ BHXH chủ yếu đầu tư vào hai lĩnh vực. Thứ nhất là trái phiếu chính phủ, chiếm 80%, bởi đảm bảo chắc chắn và hỗ trợ được cho ngân sách, chính sách tài khóa, tuy nhiên lãi suất không cao. Có những thời điểm lãi suất 8 - 10% nhưng có giai đoạn xuống 4,7%, thậm chí vào thời điểm dịch, lãi suất còn 2,26%, Bộ trưởng cho biết. Phần còn lại 20% là gửi ở 4 ngân hàng thương mại nhà nước.

Các đại biểu thảo luận tại tổ chiều 2/11.

Góp ý về vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau là việc rút BHXH 1 lần, Bộ trưởng cho hay theo phương án 2 đưa ra sẽ cho người lao động rút 50% và giữ lại 50%. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là cơ sở nào để rút với tỷ lệ 50%, bởi điều này phải căn cứ khả năng đóng và rút BHXH.

Ví dụ, cơ cấu đóng quỹ BHXH là 26%. Người lao động đóng 8%, doanh nghiệp đóng 18%. Trong 18% này có 3% là ốm đau, thai sản, 0,5% là tai nạn, 14% là chế độ hưu trí, tử tuất. Theo Bộ trưởng, phần 14% mà doanh nghiệp đóng cho người lao động nên để lại giữ lại. Còn lại người lao động muốn rút một lần thì sẽ được rút. Như vậy sẽ tương ứng được rút ra khoảng gần 46%, còn 54% để lại.

Bộ trưởng cho rằng, với phần chủ sử dụng lao động đóng cho người lao động dù vẫn là của người lao động nhưng nên để lại, sau này có điều kiện người lao động sẽ đóng tiếp để được hưởng lương hưu. Thêm vào đó, cần quy định rõ để lại trong thời gian bao nhiêu năm, nếu không đóng thì cho họ rút hay có phương án khác, theo dự thảo hiện nay nội dung này vẫn còn bỏ ngỏ.

Ngoài ra, về quy định tại Điều 131, theo đó Bộ Tài chính là cơ quan thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại tố cáo, thống kê BHXH…, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho rằng quy định này không hợp lý. Bởi chức năng quản lý lao động, chế độ hưu trí, thanh tra về chế độ BHXH… phải là Bộ LĐ, TB&XH.