Thông quan nhanh, kịp thời hàng xuất, nhập khẩu
Tổng trị giá xuất nhập khẩu của cả nước tính đến 15/3/2025 đạt 162,78 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm 2024. Ảnh: LÊ TOÀN

Thông quan hàng hóa tăng 2 con số so với cùng kỳ

Triển khai Nghị quyết 18 về sắp xếp, tinh gọn bộ máy và Quyết định 382/QĐ-BTC ngày 26/02/2025 của Bộ Tài chính về cơ cấu tổ chức của Cục Hải quan, Cục Hải quan đã chính thức triển khai mô hình tổ chức mới từ ngày 15/3/2025, giảm 485 đầu mối và tái cấu trúc hệ thống công nghệ thông tin. Quá trình chuyển đổi diễn ra nhanh chóng, khoa học, đảm bảo thông suốt trong hoạt động thông quan hàng hóa.

Hải quan tinh gọn hoạt động theo 3 cấp

Từ ngày 15/3/2025, Cục Hải quan hoạt động theo mô hình mới bao gồm 12 đơn vị thuộc cục và 20 chi cục hải quan khu vực, giảm 485 đầu mối trên tổng số 902 đơn vị trước đó, tương đương 53,77%. Hệ thống hải quan được tổ chức lại theo ba cấp: Cục Hải quan, chi cục hải quan khu vực và hải quan cửa khẩu hoặc ngoài cửa khẩu.

Trao đổi với phóng viên, ông Lê Đức Thành - Trưởng Ban Công nghệ thông tin và Thống kê hải quan cho biết, lường trước việc quá trình chuyển đổi sang mô hình tổ chức mới có thể phát sinh một số vướng mắc, các đơn vị hải quan đã bố trí cán bộ, công chức trực 24/24h để hỗ trợ doanh nghiệp cũng như phối hợp cùng Ban Công nghệ thông tin nhằm xử lý các vấn đề kỹ thuật. Cục Hải quan yêu cầu các đơn vị cửa khẩu liên tục rà soát, phân công cán bộ xử lý hồ sơ ngay trong ngày, đảm bảo không để tồn đọng hồ sơ quá hạn theo quy định. Đặc biệt, toàn bộ cán bộ, công chức đã làm việc cả thứ 7, chủ nhật, đảm bảo hệ thống vận hành ổn định, thông suốt.

Nhờ sự chủ động đó, khi hệ thống hải quan chính thức vận hành theo mô hình mới trên toàn quốc thì cấu trúc hệ thống công nghệ thông tin điều chỉnh kịp thời để phù hợp với sự thay đổi mô hình mới.

Thống kê mới nhất của Cục Hải quan cho thấy, tổng trị giá xuất nhập khẩu của cả nước tính đến 15/3/2025 đạt 162,78 tỷ USD, tăng 12% (tương ứng tăng 17,46 tỷ USD) so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó xuất khẩu đạt 82,29 tỷ USD, tăng 9,1% (tương ứng tăng 6,85 tỷ USD) và nhập khẩu đạt 80,49 tỷ USD, tăng 15,2% (tương ứng tăng 10,61 tỷ USD). Lũy kế đến hết 15/3/2025, cả nước xuất siêu 1,81 tỷ USD.

Ông Lê Đức Thành cho biết thêm, với kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa tăng, để đảm bảo cho việc thông quan hàng hóa cho doanh nghiệp, Cục Hải quan vừa ban hành Kế hoạch phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Cục Hải quan năm 2025, định hướng 2026 - 2030. Theo đó, trong năm 2025, Cục Hải quan tập trung vào nhiệm vụ triển khai nền tảng cửa khẩu số. Tập trung nâng cao khả năng tích hợp, kết nối, chia sẻ thông tin với các bộ, ngành, doanh nghiệp thông qua Cơ chế một cửa quốc gia, sẵn sàng trao đổi dữ liệu hải quan với các nước trong khu vực và trên thế giới, thích ứng với sự biến động của thương mại quốc tế và yêu cầu quản lý của cơ quan hải quan, phù hợp với chuẩn mực quốc tế, phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Thu ngân sách tăng gần 10% so với cùng kỳ

Năm 2025, ngành Hải quan được Quốc hội giao dự toán thu ngân sách nhà nước là 411.000 tỷ đồng và được Chính phủ giao phấn đấu thu vượt 10% so với kết quả thu của năm trước.

Đối với nhiệm vụ thu ngân sách, Cục Hải quan xác định, tình hình thế giới trong những tháng đầu năm 2025 tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường; cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gay gắt hơn; xung đột quân sự tiếp tục leo thang tại một số quốc gia, khu vực; căng thẳng thương mại gia tăng, việc thay đổi chính sách của một số nền kinh tế lớn tiềm ẩn rủi ro đối với tăng trưởng toàn cầu. Ở trong nước, khó khăn, thách thức và thời cơ, thuận lợi đan xen nhưng khó khăn, thách thức nhiều hơn. Cuộc chiến thương mại giữa các nền kinh tế lớn tiếp tục tạo ra những tác động hai chiều đối với xuất khẩu của Việt Nam.

Trong bối cảnh vừa ổn định tổ chức theo mô hình mới vừa đảm bảo thông quan hàng hóa cho doanh nghiệp, trong quý I/2025, Cục Hải quan đã ban hành Chỉ thị số 499, yêu cầu hải quan các địa phương thực hiện đồng bộ, quyết liệt các giải pháp tạo thuận lợi thương mại, hiện đại hóa ngành, ngăn chặn thất thu ngân sách nhà nước.

Với sự chủ động và quyết liệt triển khai nhiệm vụ ngay từ đầu năm 2025, thống kê đến ngày 31/3/2025, số thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu của cơ quan hải quan đạt 98.495 tỷ đồng, bằng 24% dự toán được giao, bằng 21% chỉ tiêu phấn đấu, tăng 9,8% so với cùng kỳ năm 2024. Số thu tăng là bởi kim ngạch xuất nhập khẩu có thuế của cả nước 3 tháng đầu năm 2025 tăng 8,9% so với cùng kỳ năm 2024.

Theo khảo sát của phóng viên, tính đến đầu tháng 4/2025, hoạt động tại hải quan các khu vực được tổ chức thông suốt. Ông Dương Phú Đông - Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực I cho hay, trong quý I/2025, đơn vị tập trung vào việc chuyển đổi sang mô hình tổ chức mới, đảm bảo thông quan hàng hóa cho doanh nghiệp. Kết quả, tính từ đầu năm đến trung tuần tháng 3/2025, đơn vị đã làm thủ tục thông thoáng cho 20.313 chuyến bay với hơn 3,3 triệu lượt hành khách, tăng 11% so với cùng kỳ; làm thủ tục thông quan hàng hóa xuất, nhập khẩu cho 364.334 tờ khai, tăng hơn 20,7% so với cùng kỳ; kim ngạch xuất, nhập khẩu đạt 20,8 tỷ USD, tăng hơn 57% so với cùng kỳ.

Ông Nguyễn Trần Hiệu - Chi cục trưởng Chi cục Hải quan Khu vực XVI cho biết, sau khi kiện toàn mô hình tổ chức mới, từ ngày 15/3/2025 đến nay, mọi hoạt động của đơn vị diễn ra thông suốt, hiệu quả. Hiện nay, các đơn vị thuộc Chi cục tuyên truyền các quy định đến người dân, cộng đồng doanh nghiệp biết và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, không để ách tắc hàng hóa trên địa bàn quản lý là 3 tỉnh: Bình Dương, Bình Phước, Tây Ninh; phấn đấu thu đạt và vượt chỉ tiêu thu ngân sách được giao năm 2025./.