Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt trong toàn hệ thống KBNN đến năm 2025 đã cơ bản hoàn thành. Ảnh: TL

Cả hệ thống tích cực vào cuộc…

Mục tiêu Đề án hướng đến là tạo sự chuyển biến rõ rệt về thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) trong nền kinh tế, làm thay đổi dần tập quán sử dụng các phương tiện thanh toán trong xã hội, giảm chi phí xã hội liên quan đến tiền mặt, giảm tỷ lệ tiền mặt trong lưu thông tính trên GDP, tiền mặt trên tổng phương tiện thanh toán…

Tiếp tục cải cách cùng ngành Tài chính chuyển đổi số Bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính, trong năm 2023, hệ thống KBNN đã đoàn kết, nỗ lực cố gắng, phát huy trí tuệ tập thể để hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao, đặc biệt đã cơ bản thực hiện thành công Đề án TTKDTM trong toàn hệ thống. Trong năm 2024, KBNN đã đặt ra một số mục tiêu cụ thể. Trong đó, chú trọng đến việc chấp hành nghiêm túc kỷ luật, kỷ cương trong quản lý tài chính, kiểm soát chi NSNN, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương kịp thời giải quyết vướng mắc, khó khăn, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công. Điều hành ngân quỹ chặt chẽ, linh hoạt đảm bảo khả năng thanh toán của NSNN tại mọi thời điểm ở tất cả các đơn vị KBNN trong toàn hệ thống… Đặc biệt, KBNN tiếp tục mở rộng mạng lưới phục vụ thu ngân sách của kho bạc tại các hệ thống NHTM; đẩy mạnh thông tin tuyên truyền hướng dẫn khách hàng sử dụng các hình thức TTKDTM trong giao dịch với KBNN. Ông Trần Quân - Tổng Giám đốc Kho bạc Nhà nước

Để thực hiện thành công đề án, trong nhiều năm trở lại đây, hệ thống Kho bạc Nhà nước (KBNN) đã đẩy mạnh phối hợp thu ngân sách và ủy nhiệm chi cho các ngân hàng thương mại (NHTM) nơi kho bạc mở tài khoản; áp dụng công nghệ thông tin trong phối hợp, kết nối trao đổi dữ liệu thu, chi qua môi trường mạng (dịch vụ công trực tuyến và các kênh thanh toán điện tử) giúp giảm thủ tục hành chính và thời gian đi lại của các đơn vị sử dụng ngân sách khi phát sinh giao dịch bằng tiền mặt. Ngày 29/4/2022, KBNN ban hành Quyết định

1935/QĐ-KBNN phê duyệt Đề án phát triển TTKDTM trong toàn hệ thống đến năm 2025. Các đơn vị KBNN đã tích cực vào cuộc thực hiện ngay đề án này.

Tại Bà Rịa - Vũng Tàu, KBNN Bà Rịa - Vũng Tàu đã chủ động tuyên truyền, vận động các đơn vị giao dịch hạn chế rút tiền mặt tại trụ sở KBNN, nhất là đối với các tài khoản chi nhỏ lẻ.

Còn tại KBNN Hải Phòng, ngoài việc ký thỏa thuận ủy quyền thu tiền mặt và thu phạt vi phạm hành chính với 13 hệ thống NHTM trên địa bàn, đơn vị đã đặc biệt phân công công chức trực tại cổng trụ sở để trao đổi, vận động, thuyết phục người dân, doanh nghiệp khi đến giao dịch bằng tiền mặt tại KBNN Hải Phòng và các KBNN quận, huyện. Theo đó, các công chức KBNN Hải Phòng đã trực tiếp đưa khách hàng sang NHTM để hướng dẫn thực hiện giao dịch thu chi tiền mặt. Cơ quan KBNN tổ chức tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng để người dân và doanh nghiệp hiểu và tự hình thành được thói quen không dùng tiền mặt.

Tại TP. Hồ Chí Minh, một đơn vị KBNN rất tích cực trong triển khai TTKDTM là KBNN huyện Cần Giờ. Đóng trên địa bàn huyện chiếm tới 1/3 diện tích TP. Hồ Chí Minh, nhưng dân cư rất thưa thớt, bị chia cắt bởi hệ thống sông ngòi chằng chịt, hoạt động giao thương khó khăn nên việc triển khai TTKDTM của đơn vị vô cùng khó khăn.

KBNN Cần Giờ đã phối hợp chặt chẽ với các NHTM trên địa bàn để thực hiện việc TTKDTM. Đặc biệt, với địa hình nhiều sông ngòi, lại không có phương tiện vận chuyển tiền mặt chuyên dụng, KBNN Cần Giờ đã tích cực vận động, tuyên truyền cũng như phối hợp chặt chẽ với các NHTM trong việc mở tài khoản, thẻ ATM miễn phí, miễn phí giao dịch qua ứng dụng di động ngân hàng (mobile banking). Nhờ đó, cho đến nay, lượng tiền mặt giao dịch qua KBNN Cần Giờ đã giảm 33% so với hai năm trước.

… và trái ngọt thu về

Với sự nỗ lực của cả hệ thống KBNN trong thực hiện Đề án TTKDTM thời gian qua đã đưa đến kết quả số thu, chi NSNN bằng tiền mặt qua KBNN chỉ còn chiếm một tỷ lệ tương đối nhỏ trong tổng thu, chi NSNN qua KBNN và có xu hướng giảm dần. Đơn cử như cuối năm 2021, tỷ lệ thu, chi NSNN bằng tiền mặt lần lượt là 0,33% và 0,57%, cuối năm 2022 chỉ còn 0,16% và 0,36%. Đến cuối năm 2023, số thu bằng tiền mặt chỉ còn 0,069% và số chi NSNN chỉ còn chiếm 0,097%. Chỉ còn một số đơn vị KBNN có phát sinh một lượng tiền nhỏ trong giao dịch. Điều này cho thấy, Đề án phát triển TTKDTM trong toàn hệ thống KBNN đến năm 2025 đã cơ bản hoàn thành.

Ảnh minh họa.

Để hoàn thành mục tiêu vào cuối năm 2025, hiện các đơn vị KBNN đã không còn giao dịch bằng tiền mặt và các đơn vị chỉ còn phát sinh một lượng nhỏ tiền mặt trong giao dịch đang tiếp tục đưa ra giải pháp.

Đơn cử như KBNN Hà Nam, từ tháng 7/2022 đến nay đã tuyệt đối không còn phát sinh thu, chi bằng tiền mặt tại trụ sở. Các giao dịch, thu chi bằng tiền mặt (rất ít) được thực hiện tại các hệ thống NHTM và NHTM nơi KBNN mở tài khoản thanh toán, phối hợp thu NSNN. Hiện KBNN Hà Nam là một điển hình trong việc thực hiện thành công sớm Đề án TTKDTM.

Mặc dù đã “về đích” sớm, nhưng theo ông Lê Thanh Phương - Giám đốc KBNN Hà Nam, đơn vị vẫn đang tiếp tục phối hợp tích cực với các NHTM để đưa đến những lợi ích tốt nhất, giúp khách hàng giữ được an toàn và giảm chi phí đi lại cho việc nộp ngân sách.

Bà Trịnh Thị Loan - Phó Giám đốc KBNN Bà Rịa - Vũng Tàu, cho biết hiện các giao dịch thanh toán bằng tiền mặt tại đơn vị vẫn chưa giảm được triệt để bởi trong nhiều trường hợp, mặc dù có thể thực hiện nộp NSNN bằng các hình thức TTKDTM hoặc nộp tiền mặt tại NHTM nhưng người nộp ngân sách vẫn lựa chọn đến KBNN để nộp tiền. Vì thế, KBNN vẫn phải thực hiện việc thu này theo đúng quy định.

Để thực hiện thành công Đề án TTKDTM, bà Loan cho biết, KBNN Bà Rịa - Vũng Tàu sẽ tiếp tục mở rộng tài khoản chuyên thu với NHTM để tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, người dân nộp NSNN các khoản thu học phí, viện phí bằng phương thức giao dịch hiện đại, không dùng tiền mặt. Đồng thời, KBNN Bà Rịa - Vũng Tàu phối hợp với cơ quan thuế, cơ quan hải quan, các cơ quan liên quan tuyên truyền đến tổ chức, người nộp thuế, phí, lệ phí, nộp phạt vi phạm giao thông, nộp phạt vi phạm hành chính khác qua Cổng dịch vụ công quốc gia và qua các kênh giao dịch hiện đại của các NHTM như internet banking, mobile banking, ATM, qua máy POS, qua Cổng thông tin điện tử của Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan. KBNN Bà Rịa - Vũng Tàu cũng sẽ tiếp tục vận động đơn vị sử dụng ngân sách tăng cường thực hiện các khoản chi không dùng tiền mặt qua ngân hàng; kiểm soát chặt chẽ các khoản chi bằng tiền mặt của đơn vị sử dụng ngân sách; kiên quyết từ chối các khoản chi bằng tiền mặt không đúng quy định.

Với sự vào cuộc tích cực của cả hệ thống, có thể thấy, "đích đến" - cuối năm 2025 không còn giao dịch chi bằng tiền mặt và tiếp tục giảm các giao dịch thu bằng tiền mặt tại kho bạc, đang ở rất gần./.