Tham dự hội thảo, về phía Bộ Tài chính có Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Phát triển Doanh nghiệp Nhà nước Phùng Quốc Chí, đại diện một số đơn vị chuyên môn thuộc Bộ Tài chính. Bên cạnh đó, đại diện nhiều tập đoàn, tổng công ty nhà nước, doanh nghiệp, tổ chức tín dụng có vốn nhà nước cùng tham dự và đóng góp ý kiến tại hội thảo.

Trao quyền mạnh mẽ hơn cho doanh nghiệp nhà nước

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn cho biết, ngày 14/6/2025, kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Quản lý và Đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp Luật số 68/2025/QH15 (Luật số 68).

Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn phát biểu tại hội thảo. Nguồn: Bộ Tài chính.

Đáng chú ý, theo Thứ trưởng Bộ Tài chính, Luật xác định rõ Nhà nước với vai trò là một nhà đầu tư để thực hiện quyền, trách nhiệm, nghĩa vụ đối với phần vốn góp trong doanh nghiệp, bình đẳng với các nhà đầu tư khác, việc quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp được thực hiện thông qua người đại diện chủ sở hữu trực tiếp hoặc người đại diện phần vốn nhà nước.

Cũng theo Thứ trưởng, qua nhiều lần lấy ý kiến, Luật dự kiến có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026.

Tuy nhiên, với tinh thần kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, khơi thông tối đa các nguồn lực hiện có trong doanh nghiệp nhà nước phục vụ mục tiêu tăng trưởng 8% trong năm 2025, tạo đà tăng trưởng hai con số trong các năm tiếp theo, Luật được đẩy sớm hiệu lực thi hành từ ngày 1/8/2025. Đây là tín hiệu tích cực, song đồng thời cũng đặt ra yêu cầu khẩn trương xây dựng nghị định hướng dẫn.

Để triển khai thực hiện Luật số 68, Bộ Tài chính đã báo cáo lãnh đạo Chính phủ danh mục văn bản quy định chi tiết thi hành Luật gồm 05 Nghị định của Chính phủ; trong đó, có 02 Nghị định do Bộ Nội vụ chủ trì soạn thảo; 03 Nghị định do Bộ Tài chính chủ trì soạn thảo.

Theo chức năng, nhiệm vụ được giao, Bộ Tài chính đã chủ trì đối với 03 dự thảo Nghị định gồm: (i) Nghị định quy định một số nội dung về quản lý và đầu tư vốn nhà nước và doanh nghiệp; (ii) Nghị định quy định về giám sát, kiểm tra, đánh giá, xếp loại, báo cáo và công khai thông tin trong quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp; (iii) Nghị định về cơ cấu lại vốn nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp.

Cũng theo Thứ trưởng Cao Anh Tuấn, Bộ Tài chính đang xây dựng Đề án phát triển kinh tế nhà nước, trong đó doanh nghiệp nhà nước đóng vai trò nòng cốt. "Với các cơ chế, chính sách từ nghị quyết, luật và nghị định, kỳ vọng trong 6 tháng cuối năm và thời gian tới, doanh nghiệp nhà nước sẽ tiếp tục được củng cố và phát triển, qua đó thể hiện rõ vai trò và vị thế trong nền kinh tế" - Thứ trưởng bày tỏ.

Ba dự thảo Nghị định mới khơi thông nguồn lực

Theo đại diện Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước, dự thảo Nghị định quy định một số nội dung về quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp gồm 6 chương và 36 Điều, quy định cụ thể các nội dung về đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp. Trong đó, việc sử dụng các nguồn nội tại của doanh nghiệp được phân cấp mạnh cho Hội đồng thành viên hoặc Chủ tịch công ty, người đại diện phần vốn nhà nước tại doanh nghiệp; đơn giản hóa thủ tục trong quyết định chủ trương đầu tư, quyết định đầu tư vốn.

Nhiều đơn vị chuyên môn thuộc Bộ Tài chính và đại diện nhiều tập đoàn, tổng công ty nhà nước tham dự và đóng góp ý kiến tại hội thảo. Nguồn: Bộ Tài chính.

Dự thảo Nghị định quy định về giám sát, kiểm tra, đánh giá, xếp loại, báo cáo và công khai thông tin trong quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp gồm 6 chương và 50 điều, với nhiều quy định mới, góp phần khắc phục những hạn chế trong công tác giám sát, kiểm tra, đánh giá xếp loại doanh nghiệp.

Theo đại diện Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước, việc giám sát, kiểm tra được thực hiện theo 3 cấp: Chính phủ, cơ quan đại diện chủ sở hữu và giám sát nội bộ của doanh nghiệp. Trong đó, Bộ Tài chính chủ trì giám sát, kiểm tra ba nội dung, đó là: đầu tư vốn nhà nước vào doanh nghiệp; quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp; cơ cấu lại vốn nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp.

Còn các Bộ, cơ quan ngang Bộ chủ trì giám sát, kiểm tra công tác quản lý và đầu tư vốn nhà nước tại doanh nghiệp theo chức năng, nhiệm vụ được giao. Đơn cử, Bộ Tư pháp kiểm tra, giám sát việc ban hành chính sách pháp luật; Bộ Nội vụ về việc tuyển dụng, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại.

Liên quan đến công tác giám sát, kiểm tra của cơ quan đại diện, các dấu hiệu mất an toàn tài chính tiếp tục được kế thừa từ Nghị định số 87/2015/NĐ-CP; đồng thời, bổ sung thêm 2 dấu hiệu xem xét, xác định khả năng mất an toàn tài chính đối với doanh nghiệp sau giai đoạn lỗ kế hoạch, bao gồm: lưu chuyển tiền từ hoạt động kinh doanh âm liên tiếp 2 năm trở lên; ý kiến kiểm toán về vấn đề ảnh hưởng trọng yếu tới hoạt động của doanh nghiệp, khả năng hoạt động liên tục.

Dự thảo Nghị định cơ cấu lại vốn nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp gồm 8 chương, 100 điều và 3 phụ lục. “Việc phê duyệt phương án sử dụng đất thời gian qua gặp vướng mắc về thời gian, gây chậm tiến trình cổ phần hoá" - đại diện Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước nêu rõ khó khăn.