Năm 2012, BHYT đã chi trả cho hơn 121 triệu lượt người khám chữa bệnh. Ảnh: chinhphu.vn

Kết dư gần 13.000 tỷ đồng

Báo cáo về việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo hiểm y tế (BHYT) giai đoạn 2009-2012 của Đoàn giám sát UBTVQH cho thấy, giai đoạn 2009-2012, tỷ lệ dân số tham gia BHYT tăng từ 58,2% (2009) lên 66,8% (2012), tương đương 9,24 triệu người. Các tỉnh cơ bản đạt được BHYT toàn dân chủ yếu ở các vùng khó khăn nên được ngân sách hỗ trợ. Một số tỉnh xảy ra hiện tượng cấp trùng thẻ BHYT. Nhóm người tự nguyện mua BHYT không tăng nhiều, chỉ đạt 22% tính đến năm 2012.

Về tình hình tài chính, giai đoạn 2009-2012, NSNN hỗ trợ cho khoảng 70% số đối tượng tham gia BHYT, chiếm 42% so với tổng số thu BHYT. Số tiền NSNN hỗ trợ tăng mạnh từ 4.537 tỷ đồng (2009) lên 16.937 tỷ đồng (2012). Số tiền thu BHYT năm 2012 đạt 35.584 tỷ đồng và số kết dư tính đến năm 2012 là 12.892 tỷ đồng.

Đánh giá về báo cáo, hầu hết các đại biểu cho rằng báo cáo đã nêu lên được nhiều vấn đề, tạo nên một bức tranh về hoạt động BHYT ở nước ta trong 4 năm qua. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng báo cáo mới chỉ tập trung vào vấn đề cơ chế tài chính, thu chi quỹ BHYT chứ chưa đánh giá được sâu rộng về đối tượng tác động lớn nhất của chính sách BHYT là người dân. Trong khi đó, tình trạng chất lượng, dịch vụ khám chữa bệnh, y đức là vấn đề được dư luận rất quan tâm, đặc biệt khi thời gian gần đây đã xảy ra nhiều vụ việc liên quan đến ngành y tế gây bức xúc trong nhân dân.

Các đại biểu cũng đề cập đến nhiều vấn đề quan trọng cần được làm rõ như tình trạng lạm dụng quỹ BHYT, việc phân biệt đối xử đối với người khám chữa bệnh bằng thẻ BHYT, tình trạng địa phương giữ người có BHYT khiến tình trạng bệnh thêm trầm trọng.

Các đại biểu cũng cho rằng mặc dù đã nêu được những tồn tại nhưng báo cáo chưa nêu được trách nhiệm cụ thể của từng bộ ngành, việc đề cập còn chung chung.

Phát biểu tại phiên họp, Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan cho rằng, hiếm có nước nào có chính sách an sinh xã hội tốt như nước ta. Tuy nhiên, công tác triển khai các chính sách này còn nhiều bất cập khiến cho mục tiêu của chính sách không đạt được.

“Đối với ngành y, đây là vấn đề tích tụ đã lâu chứ không chỉ ở nhiệm kỳ này. Nhưng thanh tra, giám sát ở đâu khi các vi phạm sau xảy ra luôn lớn hơn vi phạm trước… Khi đi gặp gỡ người dân, tôi rất vui vì nhân dân vẫn tin tưởng vào Đảng, nhưng tôi buồn vì các chính sách tốt đẹp của Đảng xuống đến dân không được như mục tiêu ban đầu”, Phó Chủ tịch nước Nguyễn Thị Doan nói.

Bộ trưởng Bộ Y tế: "Cái khó bó cái khôn"

Trình bày trước UBTVQH, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết bà nhất trí cao với báo cáo của Đoàn giám sát. Về thành tựu BHYT, Việt Nam trước mắt chưa thể đạt kết quả cao như các nước đã thực hiện trước chúng ta hàng chục, hàng trăm năm. Dù vậy, giai đoạn vừa qua, hoạt động BHYT cũng đã có những thành tựu, như khám chữa bệnh cho hơn một trăm triệu lượt người mỗi năm, chi trả lên đến một tỷ đồng cho những trường hợp bệnh nan y, kết dư gần 13.000 tỷ đồng quỹ…

Tuy nhiên, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho rằng, hiện nay với Bộ Y tế “cái khó bó cái khôn” khi mà mô hình quản lý còn nhiều bất cập, trách nhiệm của các bên liên quan còn chưa được làm rõ.

Giải thích thêm về cơ chế tài chính của BHYT, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Minh cho biết tỷ lệ ngân sách dành cho y tế hàng năm là từ 6,8 – 7%. Tốc độ tăng chi cho y tế luôn cao hơn mức tăng chi bình quân.

Tuy nhiên, ngân sách của chúng ta còn nghèo nên nếu chỉ trông vào ngân sách sẽ rất khó khăn. Về tình trạng cấp trùng thẻ BHYT, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Thị Minh cho biết, Bộ Tài chính đã có công văn yêu cầu các tỉnh thành kiểm tra báo cáo. “Tuy nhiên, ở đây không có hiện tượng tiêu cực và số tiền cấp trùng thực tế đang được kết dư ở quỹ BHYT”, Thứ trưởng Nguyễn Thị Minh nói.

Phát biểu kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Tòng Thị Phóng cho biết, UBTVQH cơ bản tán thành những nội dung trong bản giám sát và khẳng định những nội dung này là cần thiết. Sau 4 năm thực hiện BHYT, chúng ta đã đạt được những kết quả bước đầu rât quan trọng. Dự kiến đến năm 2014, tỷ lệ khoảng 70% người dân được cấp BHYT là một thành công lớn so với các nước trên thế giới.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu làm rõ hơn về vấn đề chất lượng khám chữa bệnh tại các tuyến dưới, phương án chống lạm dụng quỹ BHYT, việc quản lý đấu thầu cung ứng thuốc…/.

Hoàng Yến