Nâng "chất" báo cáo tài chính nhà nước

Vân Hà
(TBTCO) - Báo cáo tài chính nhà nước đang được cải thiện từ chất lượng đầu vào, cũng như thời gian báo cáo. So với Báo cáo tài chính nhà nước đầu tiên (năm 2018), báo cáo các năm 2019, 2020 đã được rút kinh nghiệm và bổ sung thêm nhiều thông tin. Tuy nhiên, để nâng cao chất lượng cho Báo cáo tài chính nhà nước, các giải pháp thiết thực tiếp tục được đặt ra.
aa
Nâng "chất" báo cáo tài chính nhà nước
Công chức Kho bạc Nhà nước rà soát báo cáo tài chính của các đơn vị dự toán cấp I gửi đến. Ảnh: TL

Chất lượng được cải thiện qua từng năm

Thực hiện việc tổng hợp và lập Báo cáo tài chính nhà nước (BCTCNN), song song với việc hoàn thiện các quy định pháp lý, hệ thống Kho bạc Nhà nước (KBNN) đã hoàn thành và trình cấp có thẩm quyền BCTCNN các năm 2018, 2019, 2020 và 2021.

Theo đánh giá của các cấp có thẩm quyền, BCTCNN cơ bản cung cấp thông tin tài chính, ngân sách nhà nước (NSNN) tổng thể (về tài sản, nợ phải trả, nguồn vốn, thu nhập và chi trả của Nhà nước), cũng như chi tiết theo khu vực (hành chính sự nghiệp, doanh nghiệp nhà nước, quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách…); theo cơ cấu trung ương - địa phương và theo bản chất, nội dung kinh tế. Đây là những thông tin quan trọng để đánh giá tài chính nhà nước nói chung, tài chính của từng khu vực nói riêng, từ đó phục vụ công tác quản lý, điều hành NSNN.

Tại buổi tọa đàm chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về BCTCNN vừa được Bộ Tài chính phối hợp với Viện Kế toán công chứng Anh và xứ Wales (ICAEW) tổ chức vào đầu tháng 6 vừa qua, ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó Tổng giám đốc KBNN cho biết, Việt Nam đã tiến hành nhiều hoạt động cải cách trong công tác kế toán, báo cáo khu vực nhà nước với việc sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Kế toán về Báo cáo tài chính của đơn vị kế toán nhà nước, bổ sung quy định về BCTCNN và ban hành nhiều văn bản dưới luật.

Theo đó, BCTCNN đã được cải thiện qua từng năm. So với BCTCNN năm 2018, BCTCNN năm 2019, 2020, 2021 đã được bổ sung đầy đủ số liệu tài sản kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ; nước sạch nông thôn… Từ BCTCNN năm 2020 đã tổng hợp đầy đủ thông tin tài chính của các đơn vị đặc thù gồm UBND xã, ban quản lý dự án sử dụng vốn đầu tư công; cải thiện nội dung phân tích và đánh giá một số chỉ tiêu quan trọng trên báo cáo. BCTCNN năm 2021 bổ sung số liệu tài sản kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa, hàng hải, hàng không, đường sắt quốc gia, thủy lợi; bổ sung thuyết minh tài sản cố định hữu hình, vô hình và tài sản cố định đặc thù.

Mặc dù đã được cải thiện, nhưng cũng theo các cấp có thẩm quyền, nội dung phân tích, thuyết minh trên BCTCNN chủ yếu là về biến động giữa các năm và phân tích về cơ cấu mà chưa gắn kết với tình hình kinh tế - xã hội trong năm cũng như triển khai các chính sách đã được ban hành. Do đó, yêu cầu về nâng cao chất lượng BCTCNN tiếp tục được đặt ra.

Nhiều dư địa để nâng cao chất lượng báo cáo

Rút ngắn thời gian lập và trình Báo cáo tài chính nhà nước

Chiến lược phát triển Kho bạc Nhà nước đến năm 2030 đã đặt ra mục tiêu Báo cáo tài chính nhà nước (BCTCNN) phải cung cấp đầy đủ, kịp thời và chính xác thông tin về tài chính - ngân sách nhà nước phù hợp với chuẩn mực kế toán công để phục vụ công tác quản lý, điều hành, giải trình của Chính phủ, các bộ, ngành, địa phương và công tác kiểm tra, giám sát của Quốc hội, HĐND các cấp và người dân. Cùng với đó là rút ngắn thời gian lập và trình BCTCNN với mục tiêu đến năm 2030, thời gian lập và trình tối đa không quá 6 tháng kể từ ngày kết thúc năm tài chính - ngân sách.

Ông Vũ Đức Chính - Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán, Bộ Tài chính nhận xét: “Trong quá trình lập BCTCNN, chúng ta nhận thức được có nhiều dư địa để nâng cao chất lượng BCTCNN với mục tiêu giúp người sử dụng các cấp và cấp cao nhất là Quốc hội nắm được tài sản và nguồn lực của quốc gia, từ đó có những giải pháp, hoạch định chính sách vĩ mô, chủ trương, đường lối, hướng đi của nền kinh tế đất nước”.

Còn theo Phó Tổng giám đốc KBNN Nguyễn Mạnh Cường, nhằm từng bước hoàn thiện công tác tổng hợp, lập BCTCNN, phấn đấu BCTCNN năm 2025 phản ánh trung thực, khách quan thông tin, số liệu tài chính nhà nước theo quy định của Luật Kế toán, nâng cao chất lượng báo cáo và đẩy mạnh việc khai thác, sử dụng thông tin, số liệu BCTCNN… cần phải thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp như: hoàn thiện khung pháp lý, phát triển các hệ thống thông tin phục vụ lập BCTCNN, hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công, nâng cao chất lượng cán bộ…

Với mục tiêu chung là nâng cao chất lượng cho BCTCNN trong những năm tiếp theo; khắc phục những tồn tại, hạn chế trong việc tổng hợp, lập BCTCNN tại địa phương, các đơn vị KBNN đang tiếp tục đưa ra các giải pháp phù hợp.

Đơn cử như tại KBNN Bến Tre, để giảm tải khối lượng báo cáo tập trung vào một vài kế toán chủ lực của đơn vị, đồng thời thực hiện đào tạo, phát triển thêm nhiều kế toán có năng lực kiểm tra, tổng hợp báo cáo kế cận, thời gian tới, KBNN Bến Tre tiếp tục mở rộng nhiệm vụ theo hướng phân công giao dịch viên phụ trách kiểm soát chi kiêm nhiệm việc kiểm tra BCTCNN của các đơn vị đang được giao chuyên quản. Với cách làm này đòi hỏi công chức ngoài việc có chuyên môn nghiệp vụ, cần phải có kỹ năng xử lý công việc chuyên nghiệp, kỹ năng tổng hợp, phân tích và quản trị dữ liệu.

Còn tại KBNN Ninh Thuận, đơn vị đặt ra mục tiêu kịp thời xử lý các khó khăn, vướng mắc của các đơn vị sử dụng ngân sách ngay từ khi thực hiện báo cáo đầu vào; ưu tiên bố trí nhân sự có năng lực, kinh nghiệm, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng công chức trong việc thực hiện nhiệm vụ tổng hợp lập BCTCNN. Đồng thời, KBNN Ninh Thuận triển khai kế hoạch đào tạo nghiệp vụ, chế độ kế toán đơn vị hành chính sự nghiệp và quy trình lập BCTCNN cho toàn bộ công chức làm công tác kế toán tại KBNN tỉnh, huyện.

Giao trách nhiệm cho các đơn vị trực tiếp theo dõi

Theo đánh giá của Cục Kế toán Nhà nước - KBNN, trong quá trình thực hiện lập BCTCNN, các cơ quan, đơn vị liên quan đã nhận thức được trách nhiệm và đã tích cực, chủ động trong việc lập, gửi BCTCNN. Các cấp lãnh đạo, tổ chức quốc tế, các chuyên gia trong nước và nước ngoài đã chia sẻ những khó khăn, vướng mắc với Việt Nam trong quá trình lập BCTCNN, từ đó đã có những chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ thiết thực, hiệu quả giúp Việt Nam bớt được nhiều khó khăn trong việc lập BCTCNN.

Tuy nhiên, KBNN đã nghiêm túc nhìn nhận những tồn tại, hạn chế hiện nay của công tác lập BCTCNN khi chưa tổng hợp được đầy đủ thông tin về một số tài sản nhà nước, chưa đi sâu phân tích đa chiều các thông tin trên báo cáo, số liệu thông tin đầu vào nhiều khi còn chưa chính xác...

Khắc phục những tồn tại này, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 39/2021/TT- BTC (TT 39) sửa đổi, bổ sung Thông tư số 133/2018/TT- BTC hướng dẫn lập BCTCNN.

Tại TT 39 đã phân loại chi tiết hơn phần tài sản cố định hữu hình và tài sản cố định vô hình theo từng nhóm loại tài sản... Do đó, một số đơn vị xác định nhầm lẫn giữa 2 loại tài sản này đã kịp thời hạch toán điều chỉnh và đưa phần tài sản sai về đúng giá trị thực. Đồng thời TT 39 đã giúp nâng cao chất lượng BCTCNN. Đơn cử như trước đây, tài sản kết cấu hạ tầng chưa được cập nhật đầy đủ trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về tài sản công, nhiều chỉ tiêu chưa được phản ánh, theo dõi trên sổ kế toán, TT 39 đã giao trách nhiệm lại cho các đơn vị trực tiếp theo dõi để báo cáo phần tài sản này.

Theo đó, các đơn vị được giao quản lý, sử dụng tài sản công tại địa phương như sở tài chính, UBND cấp huyện đã nâng cao được ý thức, trách nhiệm của mình, từ đó có sự quan tâm hạch toán đầy đủ vào bộ sổ kế toán, chủ động trong công tác tổng hợp và báo cáo tài sản hàng năm theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công./.

Vân Hà

Đọc thêm

Kho bạc Nhà nước tăng tốc cải cách, lấy hiệu quả phục vụ làm thước đo

Kho bạc Nhà nước tăng tốc cải cách, lấy hiệu quả phục vụ làm thước đo

(TBTCO) - Với mục tiêu lấy hiệu quả phục vụ làm thước đo, Kho bạc Nhà nước vừa tăng tốc cải cách hành chính, vừa đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin. Kỷ cương được siết chặt, quy trình được số hóa, qua đó Kho bạc Nhà nước đã bảo đảm xử lý thủ tục thông suốt, nâng cao chất lượng phục vụ và tạo nền tảng cho Kho bạc số vào năm 2030.
Chi cục Dự trữ Nhà nước khu vực IV: Chỉ tiêu chất lượng đảm bảo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia

Chi cục Dự trữ Nhà nước khu vực IV: Chỉ tiêu chất lượng đảm bảo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia

(TBTCO) - Bảy điểm kho thuộc Chi cục Dự trữ Nhà nước khu vực IV được kiểm tra trong đợt kiểm tra mùa Xuân năm 2026 đều thực hiện nghiêm túc, tuân thủ quy định của pháp luật và quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về quản lý, bảo quản hàng dự trữ quốc gia. Hàng hóa được bảo quản an toàn, chất lượng ổn định.
Kinh tế vững đà tăng trưởng, nhưng áp lực lớn đang chờ phía trước

Kinh tế vững đà tăng trưởng, nhưng áp lực lớn đang chờ phía trước

(TBTCO) - Trong bối cảnh thế giới đối mặt với những biến động từ các xung đột địa chính trị, nền kinh tế nội địa vẫn thể hiện sức chống chịu đáng ghi nhận. Tuy nhiên, để hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng 2 con số, chặng đường phía trước đòi hỏi nỗ lực vượt bậc khi nhiều thách thức đang chờ đợi ở 3 quý cuối năm.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương chúc Tết cổ truyền Bunpimay Lào năm Phật lịch 2569

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương chúc Tết cổ truyền Bunpimay Lào năm Phật lịch 2569

(TBTCO) - Ngày 6/4/2026, Đoàn cán bộ Bộ Tài chính Việt Nam do Thứ trưởng Trần Quốc Phương làm trưởng đoàn đã đến Đại sứ quán Lào tại Việt Nam chúc Tết cổ truyền Bunpimay của Lào năm Phật lịch lần thứ 2569. Tham tán công sứ Lắt-ta-na Shi-ha-lat đón tiếp Thứ trưởng.
Giải ngân đầu tư công quý I/2026: Nhiều lực cản cần tháo gỡ

Giải ngân đầu tư công quý I/2026: Nhiều lực cản cần tháo gỡ

(TBTCO) - Quý I/2026, giải ngân vốn đầu tư công tiếp tục ghi nhận tín hiệu tích cực so với cùng kỳ, nhưng nhìn chung vẫn ở mức thấp so với yêu cầu. Nhiều "điểm nghẽn" kéo dài từ khâu chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng đến nguồn vật liệu và thủ tục dự án tiếp tục là lực cản, đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương phải quyết liệt tháo gỡ trong thời gian tới.
Infographics: Tổng quan bức tranh ngân sách nhà nước quý I/2026

Infographics: Tổng quan bức tranh ngân sách nhà nước quý I/2026

(TBTCO) - Theo Bộ Tài chính, kết thúc quý I/2026, thu ngân sách nhà nước ghi nhận những kết quả tích cực khi ước hoàn thành 32,4% dự toán, tăng 10,2% so với cùng kỳ. Trong khi đó, chi ngân sách ước bằng 16,8% dự toán, tăng 23,1% so với cùng kỳ.
Tăng dự trữ dầu thô: “Lá chắn” an ninh năng lượng

Tăng dự trữ dầu thô: “Lá chắn” an ninh năng lượng

(TBTCO) - TS. Nguyễn Sơn - giảng viên ngành Quản lý chuỗi cung ứng và logistics, Đại học RMIT Việt Nam cho rằng, việc mở rộng dự trữ dầu thô không chỉ là yêu cầu cấp bách để bảo đảm an ninh năng lượng, mà còn là “lá chắn” giúp nền kinh tế tăng khả năng chống chịu trước biến động toàn cầu.
Áp lực lãi suất gia tăng: Linh hoạt điều hành phát hành trái phiếu chính phủ

Áp lực lãi suất gia tăng: Linh hoạt điều hành phát hành trái phiếu chính phủ

(TBTCO) - Tháng 3/2026, trong bối cảnh tình hình kinh tế thế giới và trong nước xuất hiện nhiều yếu tố bất lợi, Kho bạc Nhà nước đã chủ động, tích cực triển khai công tác huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu chính phủ, góp phần bảo đảm nguồn lực cho ngân sách nhà nước phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế.
Xem thêm