Miễn, giảm, giãn khoảng 119,4 nghìn tỷ đồng thuế, phí và tiền thuê đất

Năm 2021, Chính phủ đánh giá việc triển khai, thực hiện quyết liệt, hiệu quả quy định của Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí (THTK, CLP); các nhiệm vụ, giải pháp THTK, CLP đề ra trong Chương trình tổng thể của Chính phủ về THTK, CLP năm 2021 và các nghị quyết của Chính phủ đã đạt được nhiều kết quả tích cực trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội (KTXH), góp phần quan trọng cho việc thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển KTXH. Nhiều bộ, ngành, địa phương báo cáo đạt kết quả tốt trong THTK, CLP. Bên cạnh đó, kết quả THTK, CLP trong từng lĩnh vực còn một số tồn tại, hạn chế nhất định, đã được phân tích, đánh giá trong báo cáo.

Trong đó, về lĩnh vực quản lý, điều hành ngân sách nhà nước (NSNN), nhiệm vụ tài chính - NSNN năm 2021 được triển khai trong bối cảnh đất nước đứng trước nhiều khó khăn, thuận lợi đan xen, đặc biệt là dịch Covid-19 bùng phát, lan rộng và kéo dài ở nhiều địa phương. Trong bối cảnh đó, Chính phủ kịp thời có những điều chỉnh về chính sách tài khóa nhằm tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp, hộ gia đình và người dân, năm 2021 đã thực hiện miễn, giảm, giãn ước khoảng 119,4 nghìn tỷ đồng tiền thuế, phí, lệ phí và tiền thuê đất.

Kết quả thu NSNN đạt mức cao hơn so với đánh giá đã báo cáo Quốc hội khóa XV kỳ họp thứ 2, với tổng số thu NSNN năm 2021 đạt 1.563,3 nghìn tỷ đồng, vượt 16,4% (219,9 nghìn tỷ đồng) so với dự toán, tăng 3,7% so với thực hiện năm 2020.

Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tăng cường thực hiện các giải pháp THTK, CLP, ban hành các nghị quyết, quyết định, trong đó yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương và địa phương thực hiện cắt giảm tối thiểu 50% kinh phí hội nghị, công tác trong và ngoài nước và tiết kiệm thêm 10% chi thường xuyên khác còn lại của năm 2021... trình UBTVQH ban hành Nghị quyết số 393/NQ-UBTVQH15 ngày 30/9/2021 về bổ sung 14.620 tỷ đồng dự phòng ngân sách trung ương (NSTW) từ nguồn cắt giảm, tiết kiệm chi của NSTW năm 2021 để chi cho công tác phòng, chống dịch Covid-19.

Nhờ chủ động trong điều hành, các nhiệm vụ chi NSNN, năm 2021 đã cơ bản hoàn thành mục tiêu đề ra, tổng số chi NSNN năm 2021 ước đạt 1.879 nghìn tỷ đồng, bằng 111,4% dự toán, trong đó NSNN đã quyết định chi 74 nghìn tỷ đồng để phòng, chống dịch Covid-19 và hỗ trợ người dân gặp khó khăn do đại dịch Covid-19. Tổng số tiết kiệm kinh phí, vốn nhà nước năm 2021 là 72.068 tỷ đồng, một số địa phương có kết quả cao trong tiết kiệm kinh phí ngân sách.

Tuy nhiên, do ảnh hưởng của đợt dịch Covid-19, hoạt động sản xuất kinh doanh của nhiều doanh nghiệp, hộ kinh doanh gặp nhiều khó khăn, nợ thuế của doanh nghiệp có xu hướng tăng. Tình trạng gian lận, trốn lậu thuế, buôn bán hóa đơn, nhất là quản lý thu thuế đối với các hoạt động kinh doanh bất động sản và trên môi trường mạng còn phức tạp. Công tác triển khai phân bổ dự toán chi NSNN của các bộ, ngành, địa phương còn chưa có nhiều chuyển biến, vẫn còn tình trạng phân bổ chậm, kéo dài.

Kết dư các quỹ tài chính ngoài ngân sách hơn 1,104 triệu tỷ đồng

Về quản lý nợ công, Chính phủ đã chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương chủ động điều hành, tăng cường quản lý nợ chính phủ, nợ chính phủ bảo lãnh; giám sát chặt chẽ nợ chính quyền địa phương, đảm bảo các chỉ số nợ năm 2021 trong phạm vi Quốc hội quyết định. Đến cuối năm 2021, dự kiến dư nợ công khoảng 43,3% GDP, nợ chính phủ khoảng 39,1% GDP, dư nợ vay nước ngoài quốc gia khoảng 38,4% GDP, nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ so với thu NSNN khoảng 21,7%. Như vậy, các chỉ tiêu an toàn nợ công đảm bảo nằm trong mức trần, ngưỡng nợ được Quốc hội cho phép.

Về quản lý ngân quỹ nhà nước (NQNN), nguồn NQNN tạm thời nhàn rỗi được sử dụng cho NSTW vay theo quy định để bù đắp bội chi NSNN, trong năm 2021 là 90.000 tỷ đồng (đến hết năm 2021, số dư nợ vay NQNN của NSNN là 288.864,5 tỷ đồng); trên cơ sở đó, đã điều chỉnh giảm 49.000 tỷ đồng kế hoạch phát hành trái phiếu chính phủ (TPCP), giảm áp lực huy động vốn từ thị trường, giúp duy trì mặt bằng lãi suất phát hành TPCP ổn định ở mức thấp.

Công tác đổi mới, nâng cao hiệu quả hoạt động, cơ chế tự chủ tài chính các đơn vị sự nghiệp công lập được tiếp tục quán triệt thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp theo định hướng tại Nghị quyết số 19-NQ/TW. Kết quả việc thực hiện giao tự chủ tài chính theo chế độ quy định, các bộ ngành, địa phương đã tiết kiệm kinh phí NSNN do thực hiện cơ chế khoán chi, giao quyền tự chủ cho cơ quan, tổ chức là 1,51 nghìn tỷ đồng.

Đối với, quản lý các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách: Thực hiện Nghị quyết số 33/NQ-CP ngày 10/10/2021 của Chính phủ, các bộ, cơ quan trung ương đã chủ động rà soát, đánh giá hiệu quả hoạt động của các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách thuộc phạm vi quản lý. Đến cuối năm 2021, trung ương có 27 quỹ, tổng số thu của các quỹ là 518 nghìn tỷ đồng, chi trong năm là 458,5 nghìn tỷ đồng; chênh lệch thu, chi trong năm là 59,5 nghìn tỷ đồng. Kết dư các quỹ cuối năm 2021 khoảng 1.104,2 nghìn tỷ đồng.