Việc Cục Dự trữ liên bang Mỹ duy trì lãi suất cao đang gây áp lực đáng kể đến tỷ giá trong nước. Ảnh: TL

Đồng USD đang tăng

Diễn biến đồng USD trên thị trường quốc tế trong thời gian gần đây cho thấy xu hướng đang có nhiều thay đổi. Cụ thể, chỉ số DXY đo lường sức mạnh của đồng USD sau khi giảm về mức đáy chỉ còn khoảng hơn 100 điểm hồi tháng 12/2023 đã bước vào giai đoạn tăng giá liên tục từ đó đến nay. Đến thời điểm chiều ngày 20/2, chỉ số DXY đã lên tới 104,36 điểm, tăng khoảng 4% so với 2 tháng trước.

Hiện tại, giá của đồng USD tăng có thể xuất phát từ nhiều lý do khác nhau, trong đó, một trong những lý do là khả năng việc Cục Dự trữ liên bang Mỹ (FED) giảm lãi suất có thể sẽ lùi muộn hơn so với phán đoán hồi cuối năm 2023.

Kết quả phiên họp đầu tiên trong năm 2024 của Ủy ban Thị trường mở Liên bang (FOMC), gồm các quan chức Hội đồng thống đốc và một số chi nhánh ngân hàng dự trữ liên bang, FED cho biết sẽ tiếp tục duy trì lãi suất như hiện nay, ở mức 5,25% - 5,5%. Đây là lần thứ 4 liên tiếp FED quyết định không tăng lãi suất và lý do là lạm phát vẫn đang ở mức cao, mặc dù đã giảm bớt trong năm ngoái.

Trong khi đó, ngay cả trong phiên họp tháng 3/2024 thì khả năng FED giảm lãi suất cũng sẽ là rất mong manh. Công cụ FEDWhatch dùng để đo lường hành động của FED cho thấy khả năng FED hạ lãi suất trong kỳ họp tháng 3/2024 chỉ còn khoảng 10%, trong khi có đến 90% khả năng FED sẽ vẫn giữ nguyên lãi suất trong tháng 3/2024. Tỷ lệ dự báo này thay đổi rõ rệt so với hồi tháng 12/2023 khi có thời điểm, chỉ số FEDWhat cho thấy khả năng FED giảm lãi suất vào tháng 3 đạt tới trên 80%.

Ngay cả ở những thời điểm xa hơn, FEDWhatch cũng đưa ra thông số cho thấy khả năng FED giảm lãi suất vào tháng 5/2024 cũng chỉ khoảng hơn 32%.

Bối cảnh với tỷ giá trong nước

Trở lại câu chuyện về sức mạnh của đồng USD, thời kỳ đồng tiền này mạnh lên luôn đi kèm với mối tương quan về tỷ giá của USD so với các đồng tiền khác và các nước luôn đề phòng sự leo thang về tỷ giá USD, theo đó, Việt Nam cũng không phải là ngoại lệ.

Theo quan điểm của ông Trần Ngọc Báu - CEO của WiGroup, đưa ra tại một tọa đàm đầu năm 2024, hiện thị trường trong nước đang khá chủ quan trước câu chuyện tỷ giá. Trong khi đó, một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến tỷ giá là vấn đề chênh lệch lãi suất giữa đồng Việt Nam và đồng USD có dẫn đến việc rút ròng mạnh của dòng vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.

Thực tế cho thấy động thái chênh lệch lãi suất của Đồng Việt Nam và USD cũng đã được một số chuyên gia khác cảnh báo từ khá sớm. Từ trong năm 2023, khi trao đổi với phóng viên TBTCVN, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân - Phó trưởng Bộ môn Thị trường tài chính, thuộc Đại học kinh tế TP. Hồ Chí Minh, cũng đã đưa ra cảnh báo tương tự về áp lực tỷ giá do khả năng rút vốn của nhà đầu tư nước ngoài.

Dữ liệu giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài trên Sở Giao dịch TP. Hồ Chí Minh cho thấy, khối ngoại liên tục bán ròng trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 12/2023, sau khi mua ròng trong tháng 1/2024 đã quay lại trạng thái bán ròng từ đầu tháng 2 đến nay.

Về mối tương quan giữa lãi suất của Mỹ và của Việt Nam hiện nay, bối cảnh kép đang diễn ra khi FED có thể chậm lại quá trình hạ lãi suất của họ như để cập ở phần trên, trong khi lãi suất đồng Việt Nam vẫn đang tiếp tục giảm. Theo công bố mới nhất của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN), đến 31/1/2024, mặt bằng lãi suất tiền gửi và cho vay tiếp tục có xu hướng giảm; lãi suất tiền gửi và cho vay bình quân các giao dịch phát sinh mới của các ngân hàng thương mại giảm lần lượt khoảng 0,15%/năm và 0,25%/năm so với cuối năm 2023.

Ngoài ra, NHNN còn cho biết trong tháng 2/2024, cơ quan này đã có công văn yêu cầu tổ chức tín dụng tiếp tục thực hiện các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, của NHNN về vấn đề lãi suất và báo cáo tình hình công bố lãi suất cho vay bình quân, chênh lệch lãi suất tiền gửi và cho vay bình quân.