Áp thuế giá trị gia tăng phân bón 5%, nông dân được hưởng lợi

(TBTCO) - Trả lời báo chí, chuyên gia tài chính PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho biết, khi áp thuế giá trị gia tăng (GTGT) phân bón ở mức 5% sẽ giúp nông nghiệp, nông dân được hưởng lợi nhiều nhất bởi giá cả thị trường phân bón sẽ ổn định và giảm; đồng thời, doanh nghiệp có điều kiện đầu tư phát triển sản xuất cũng như hỗ trợ cho nông dân nhiều hơn.
aa
Áp thuế với phân bón tạo lợi thế cho doanh nghiệp trong nước Đưa phân bón vào chịu thuế giá trị gia tăng giúp giảm chi phí đầu vào, giảm giá thành

* PV: Thưa ông, là một chuyên gia tài chính đã quan tâm theo dõi những tác động của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các Luật về thuế (Luật số 71/2014/QH13) từ ngay sau khi Luật này có hiệu lực vào năm 2015. Vậy ông đánh giá như thế nào về những bất cập của Luật và sự cấp thiết cần phải sửa đổi để đảm bảo lợi ích cho nông nghiệp, người nông dân?

-PGS.TS Đinh Trọng Thịnh: Trước Luật thuế số 71/2014/QH13, Nhà nước áp thuế với sản phẩm nông nghiệp, vật tư nông nghiệp ở mức 5% (mức thuế ưu đãi). Nhưng sau Luật thuế số 71/2014/QH13, với mong muốn ưu đãi cho sản xuất nông nghiệp, hỗ trợ cho nông dân nên Nhà nước không đánh thuế GTGT đối với vật tư, thiết bị nông nghiệp.

Về mặt tư tưởng, rõ ràng nếu không đánh thuế thì giá sẽ giảm đi. Thế nhưng chỉ sau 1 năm, từ 1/1/2015 khi Luật thuế số 71/2014/QH13 có hiệu lực thì đến năm 2016 chúng tôi đã phát hiện ra vấn đề. Thực tế thì quy định này gây khó sản xuất của ngành công nghiệp phục vụ nông nghiệp, bao gồm có sản xuất phân đạm và các vật tư thiết bị.

Lý do là khi không có thuế giá trị gia tăng (GTGT), đồng nghĩa là phần GTGT đầu vào không được phép khấu trừ và như vậy toàn bộ phần thuế GTGT này sẽ phải tính vào giá thành sản xuất của doanh nghiệp và từ đó làm cho giá thành sản phẩm tăng lên chứ không giảm đi như mong muốn ban đầu.

Áp thuế giá trị gia tăng phân bón 5%, nông dân được hưởng lợi!
PGS.TS Đinh Trọng Thịnh

Điều này không chỉ cản trở doanh nghiệp phân bón phát triển mà còn gây hại tới khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp nông nghiệp và sản xuất thiết bị nông nghiệp trong nước. Nguyên nhân như sau, đối với các nguyên liệu vật tư thiết bị nông nghiệp nhập từ nước ngoài, khi được xuất khẩu khỏi đất nước họ thường được hoàn thuế GTGT đầu vào từ 10-15% và khi vào Việt Nam, chúng ta lại không đánh thuế GTGT nên họ có điều kiện bán giá thấp hơn để cạnh tranh với hàng nội địa. Tất nhiên họ sẽ không bán giá thấp vì họ cần dựa trên giá thị trường trong nước để bán sao cho thu được nhiều lợi nhuận và không bị kiện bán phá giá. Cho nên cơ bản là khi không áp thuế GTGT 5% thì chỉ có doanh nghiệp nhập khẩu và nước xuất khẩu được hưởng lợi, còn người nông dân ta lại chịu thiệt.

Từ năm 2016, tôi cùng Hiệp hội Phân bón Việt Nam tổ chức toạ đàm và cũng nghiên cứu để đề xuất thuế GTGT cho phù hợp. Và chúng tôi nhận thấy rằng nên đánh thuế 5% trở lại như thời trước năm 2014. Đó là dựa trên tiền lệ lịch sử đánh thuế, tất nhiên trong tương lai, chúng ta có thể sẽ phải thay đổi ở mức cao hơn hoặc thấp hơn tuỳ điều kiện, hoàn cảnh cho phù hợp.

Áp thuế giá trị gia tăng phân bón 5%, nông dân được hưởng lợi!
Nông dân Cà Mau sử dụng phân bón trong canh tác lúa. Ảnh: Chương Nguyễn

* PV: Vì sao nói với mức thuế GTGT 5% thì sẽ tạo ra lợi ích hài hoà nhất mà không phải 0%, 10% hay con số nào khác, thưa ông?

-PGS.TS Đinh Trọng Thịnh: Trong luật thuế GTGT chúng ta chỉ cho phép khấu trừ đầu vào, cho nên một số chuyên gia đề xuất áp thuế GTGT với thuế suất 0% để hỗ trợ nông nghiệp, nông dân. Song, theo luật thì mức 0% chỉ áp dụng với hàng hóa xuất khẩu, không áp dụng với hàng hóa tiêu thụ trong nước. Còn nếu đánh thuế GTGT 10% thì tương đối cao và sẽ gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Nếu chúng ta đánh thuế GTGT 5% thì đủ để khấu trừ mức thuế GTGT đầu vào của doanh nghiệp, ngay cả những doanh nghiệp có GTGT đầu vào lớn hơn (6-7%) cũng đủ để khấu trừ.

Khi đó, doanh nghiệp có điều kiện để đẩy mạnh nghiên cứu, đầu tư thiết bị công nghệ sản xuất hiện đại, quy mô hơn, năng suất hơn, sản phẩm đa dạng và chất lượng hơn. Đặc biệt, doanh nghiệp có thể tăng cường nghiên cứu các sản phẩm phân bón hữu cơ, vi sinh để đáp ứng yêu cầu xanh hoá của nền nông nghiệp hiện đại. Đồng thời, doanh nghiệp có điều kiện thực hiện nhiều chương trình khuyến mãi, hỗ trợ bà con nông dân trong canh tác tốt hơn.

Kế đến, với mức thuế GTGT 5% thì mức tác động đến mặt bằng phân bón không lớn. Khi áp mức thuế này hoàn toàn có thể làm cho chi phí để sản xuất phân bón giảm đi (do doanh nghiệp được khấu trừ thuế), doanh nghiệp vì thế sẽ giảm được giá bán ra để tăng tính cạnh tranh hơn trên thị trường. Người tiêu dùng cuối cùng là nông dân được lợi vì giá cả ổn định, giảm đi so với khi phân bón không có thuế GTGT như hiện nay.

Đồng thời lúc này, Nhà nước cũng được lợi từ nguồn thu thuế, nhất là từ phân bón nhập khẩu. Hiện nay, theo số liệu của Hiệp hội Phân bón, chúng ta đang có nhu cầu tiêu thụ từ 10,5 triệu tấn đến 11 triệu tấn/năm. Trong đó, sản xuất trong nước đạt khoảng 9 triệu tấn và chúng ta nhập khẩu khoảng 1,5 triệu tấn/năm. Và 1,5 triệu tấn đó nếu chúng ta đánh thuế GTGT 5% thì chúng ta có thêm nguồn thu khoảng hơn 1.000 tỷ đồng.

Và với nguồn thu đó, Nhà nước hoàn toàn có thể hỗ trợ sản xuất nông nghiệp bằng việc chúng ta có thể hỗ trợ trực tiếp hoặc gián tiếp thông qua việc hỗ trợ phát triển cơ sở hạ tầng giao thông, trạm điện, nghiên cứu cây giống mới,...

Như vậy, với mức thuế GTGT 5% thì tất cả các nhà đều được lợi. Còn nếu chúng ta đánh thuế 7% hoặc 10% sẽ làm cho giá thành phân bón cao hơn đáng kể, không có lợi cho nông nghiệp, nông dân.

Áp thuế giá trị gia tăng phân bón 5%, nông dân được hưởng lợi!
Ông Trần Văn Chiến - Chủ nhiệm HTX Vườn cây ăn trái Trường Khương A (huyện Long Điền, TP. Cần Thơ) mong muốn Nhà nước có những chính sách thuế hợp lý nhằm làm giảm giá phân bón, tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân sản xuất. Ảnh: Chương Nguyễn

*PV: Vẫn có một số ý kiến băn khoăn về căn cứ nào để khẳng định rằng khi áp dụng thuế GTGT 5% thì giá phân bón sẽ giảm và người nông dân sẽ được lợi. Xin ông giải thích, dẫn chứng rõ hơn về điều này?

-PGS.TS Đinh Trọng Thịnh: Như tôi đã phân tích, từ khi có Luật thuế số 71/2014/QH13, toàn bộ thuế GTGT đầu vào của doanh nghiệp khi mua nguyên - nhiên liệu, đầu tư vật tư, thiết bị máy móc sản xuất phân bón (thường là mức thuế 10%) không được khấu trừ do không có thuế GTGT đầu ra. Do đó, phần thuế này đã được các doanh nghiệp phân vào chi phí sản xuất, rồi cộng với lợi nhuận doanh nghiệp để cấu thành giá thành sản phẩm ra thị trường.

Đối với doanh nghiệp nhập khẩu phân bón vào Việt Nam thì khác, khi không có thuế GTGT 5%, họ hoàn toàn được lợi do khi xuất khẩu thì họ đã được hoàn thuế GTGT ở nước họ, khi nhập vào bán ở thị trường Việt Nam thì họ lại không phải chịu thuế GTGT. Thế nhưng lúc này, giá phân bón nhập khẩu vẫn được bán gần bằng với mặt bằng thị trường mà các doanh nghiệp Việt Nam đang bán.

Khi áp thuế GTGT 5%, về nguyên tắc, mọi người sẽ nghĩ rằng áp thuế thì gây tăng giá, nhưng thực tế không phải như vậy. Bởi khi áp thuế GTGT 5% thì phần thuế đầu vào của doanh nghiệp (thường là 10%) sẽ được khấu trừ. Tức lúc này, chi phí sản xuất của doanh nghiệp sẽ giảm xuống và theo quy luật cạnh tranh thị trường thì khi đó doanh nghiệp có điều kiện để hạ giá thành sản phẩm để tăng tính cạnh tranh nhất có thể.

Đồng thời, Hiệp hội Phân bón Việt Nam cùng với Cục Quản lý Giá (Bộ Tài chính) và Tổng Cục Quản lý thị trường (Bộ Công thương) cần tăng cường giám sát để các doanh nghiệp phân bón trong nước không tăng mà có thể giảm giá khi bắt đầu áp dụng Luật thuế GTGT mới. Còn đối với doanh nghiệp nhập khẩu, họ sẽ phải giảm lợi nhuận chứ không thể cộng 5% vào giá bán vì mặt bằng giá lúc này đã ổn định hoặc sẽ giảm sau đó.

Như vậy, sản phẩm trong nước được nâng cao vị thế cạnh tranh và đảm bảo cạnh tranh bình đẳng với phân bón nước ngoài. Và rõ ràng khi áp thuế GTGT 5%, nông nghiệp, nông dân được hưởng lợi vì giá cả bình ổn và chắc chắn sẽ giảm nếu xét trong cùng một điều kiện, thời điểm.

*PV: Ông có mong muốn như thế nào về việc sửa đổi Luật thuế GTGT sắp tới?

-PGS.TS Đinh Trọng Thịnh: Lần này, với quyết tâm của Chính phủ và Quốc hội, chúng tôi hy vọng rằng việc sửa đổi Luật Thuế GTGT đối với vật tư thiết bị nông nghiệp nói chung và phân bón nói riêng sẽ được Quốc hội thông qua phương án 5% để có thể hỗ trợ cho nông dân, cho sản xuất công nghiệp nông nghiệp phát triển bền vững trong thời gian tới.

*PV: Xin trân trọng cảm ơn ông đã chia sẻ!

Nguyên Phương

Đọc thêm

Thuế Đắk Lắk chuyển từ quản lý hồ sơ sang giám sát có trọng tâm

Thuế Đắk Lắk chuyển từ quản lý hồ sơ sang giám sát có trọng tâm

(TBTCO) - Từ làm sạch dữ liệu người nộp thuế đến phân tích hóa đơn, đối chiếu dòng tiền và sản lượng hàng hóa, Thuế tỉnh Đắk Lắk đang thay đổi phương thức quản lý theo hướng nhận diện rủi ro từ dữ liệu và hoạt động kinh tế thực tế. Ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng Thuế tỉnh Đắk Lắk cho biết, cách tiếp cận này giúp cơ quan Thuế chuyển từ kiểm tra dàn trải sang giám sát có trọng tâm, chủ động phát hiện và nhận diện sớm nguy cơ thất thu ngân sách.
Khánh Hòa mở rộng cơ sở thu, khai thác dư địa từ các lĩnh vực kinh tế

Khánh Hòa mở rộng cơ sở thu, khai thác dư địa từ các lĩnh vực kinh tế

(TBTCO) - Trao đổi với phóng viên Báo Tài chính - Đầu tư, ông Nguyễn Ngọc Tú, Trưởng Thuế tỉnh Khánh Hòa cho biết, thu ngân sách nhà nước trên địa bàn 10 tháng năm 2026 đạt 37.543 tỷ đồng, tăng 26% so với cùng kỳ. Để tiếp tục duy trì đà tăng trưởng và tạo nguồn thu lâu dài, ngành Thuế tỉnh tập trung khai thác dư địa từ du lịch, dịch vụ, thương mại, bất động sản và kinh doanh trên nền tảng số, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý thuế, mở rộng cơ sở thu ngân sách.
Kiến tạo hành lang phát triển, tiếp sức doanh nghiệp nhỏ vươn tầm

Kiến tạo hành lang phát triển, tiếp sức doanh nghiệp nhỏ vươn tầm

(TBTCO) - Dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) do Bộ Tài chính xây dựng đang được Chính phủ trình Quốc hội xem xét, thông qua, với định hướng chuyển từ hỗ trợ sang tạo động lực phát triển. Theo PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng, Viện Thương mại và Kinh tế Quốc tế, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, đây là bước chuyển quan trọng, mở đường để doanh nghiệp nhỏ vươn lên quy mô lớn.
Phát triển trái phiếu địa phương cần cung ổn định và cầu dài hạn

Phát triển trái phiếu địa phương cần cung ổn định và cầu dài hạn

(TBTCO) - Quy mô trái phiếu chính quyền địa phương còn nhỏ so với toàn thị trường, trong khi nhu cầu vốn cho hạ tầng lớn. Theo ông Đỗ Lê Thành Đạt - Phó Giám đốc Khối Xếp hạng tín nhiệm và Nghiên cứu, VIS Rating, mở rộng kênh này cần nguồn cung có lộ trình, thanh khoản thứ cấp và sự tham gia của nhà đầu tư dài hạn.
Vietcombank hạ lãi vay cuối năm, gần 25.000 khách hàng hưởng lợi

Vietcombank hạ lãi vay cuối năm, gần 25.000 khách hàng hưởng lợi

(TBTCO) - Từ ngày 19/10 đến hết năm 2026, Vietcombank triển khai chương trình giảm lãi suất cho vay để hỗ trợ sản xuất, kinh doanh với mức giảm 1,5 - 2%/năm, đặc biệt khoản vay ngắn hạn ở một số lĩnh vực thiết yếu với mức giảm tới 3%/năm. Trao đổi với báo chí, ông Bạch Thành Long, Phó Tổng Giám đốc Vietcombank cho biết, song song với các giải pháp hỗ trợ về lãi suất, Vietcombank đang từng bước đẩy mạnh phương thức cho vay dựa trên dòng tiền, qua đó nâng cao khả năng tiếp cận vốn và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong quá trình triển khai hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Đa dạng hàng hóa, mở rộng lựa chọn cho nhà đầu tư

Đa dạng hàng hóa, mở rộng lựa chọn cho nhà đầu tư

(TBTCO) - Sau khi được FTSE Russell nâng lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp, thị trường chứng khoán Việt Nam có thêm cơ hội thu hút dòng vốn trong và ngoài nước. Trao đổi với Báo Tài chính - Đầu tư, ông Nguyễn Minh Hoàng, Giám đốc phân tích Công ty cổ phần Chứng khoán Nhất Việt (VFS) cho rằng, để tận dụng cơ hội này, thị trường cần đưa thêm doanh nghiệp có chất lượng lên sàn, tạo thuận lợi cho hoạt động huy động vốn và phát triển các sản phẩm đáp ứng nhu cầu đầu tư, phòng ngừa rủi ro.
Chính phủ đồng hành, chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp

Chính phủ đồng hành, chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp

(TBTCO) - Trao đổi với phóng viên Báo Tài chính - Đầu tư, TS. Nguyễn Đình Chiến - Phó Trưởng khoa Thuế và Hải quan (Học viện Tài chính) nhấn mạnh, Nghị định 398/2026/NĐ-CP quy định việc giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và 2027 cho các đối tượng có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng. Đây là một quyết sách kịp thời, thể hiện sự đồng hành sát sao của Chính phủ đối với khu vực kinh tế cơ sở.
Hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực cho thị trường vốn

Hoàn thiện thể chế, khơi thông nguồn lực cho thị trường vốn

(TBTCO) - Việc cắt giảm thủ tục hành chính, đơn giản hóa điều kiện huy động vốn và hoàn thiện cơ sở pháp lý cho các sản phẩm, dịch vụ mới được kỳ vọng tạo thêm động lực phát triển thị trường chứng khoán. Trao đổi với Báo Tài chính - Đầu tư, ông Nguyễn Kim Long, Giám đốc bộ phận Luật và Kiểm soát Tuân thủ, Công ty cổ phần Chứng khoán SSI cho rằng, cải cách thủ tục cần gắn với nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm của các chủ thể và hiệu quả giám sát thị trường.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều