Nguồn: Bộ Tài chính. Đồ họa: Văn Chung

PV: Năm 2023, Quốc hội và Chính phủ đã hành nhiều chính sách tài khóa, trong đó, các chính sách giảm thuế, phí được đánh giá hỗ trợ rất hiệu quả. Ông đánh giá thế nào về các chính sách này trong hỗ trợ doanh nghiệp và tăng trưởng kinh tế?

TS. Nguyễn Đình Chiến: Trong năm 2023, Quốc hội, Chính phủ đã chủ động, quyết liệt ban hành và triển khai nhiều giải pháp đồng bộ trong nhiều lĩnh vực nhằm tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và nền kinh tế sớm hồi phục, trong đó, phải kể đến các chính sách liên quan đến thuế, phí, tiền thuê đất.

Cụ thể, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 30/2022/UBTVQH15 ngày 30/12/2022 về giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn và Nghị quyết 101/2023/QH15 ngày 26/6/2023 về việc giảm thuế giá trị gia tăng 2% (giảm từ 10% xuống còn 8%) đối với nhiều nhóm hàng hóa từ ngày 1/7/2023 đến hết ngày 31/12/2023; Chính phủ đã ban hành Nghị định số 12/2023/NĐ-CP ngày 14/4/2023 về gia hạn nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và tiền thuê đất trong năm 2023...

Có thể nói, các chính sách về giảm thuế suất thuế giá trị gia tăng, mức thuế bảo vệ môi trường, gia hạn tiền thuế, tiền thuê đất nói trên có phạm vi, mức độ hỗ trợ lớn. Đây là những giải pháp hợp lý, kịp thời đã giúp cho các doanh nghiệp và người dân tháo gỡ khó khăn trong sản xuất, kinh doanh.

Điều này phần nào thể hiện qua mức độ tăng trưởng cao của nền kinh tế trong những tháng cuối năm đã giúp tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2023 đạt 5,05% và là một trong những nền kinh tế tăng trưởng cao trong khu vực và thế giới. Cùng với đó, năm 2023, kinh tế vĩ mô nước ta cơ bản giữ ổn định, kiểm soát được lạm phát, đảm bảo các cân đối lớn, kinh tế trong nước tiếp tục xu hướng phục hồi.

PV: Mới đây, Chính phủ đồng ý đề xuất giảm thuế giá trị gia tăng 2% trong 6 tháng đầu năm 2024. Theo ông, cùng với chính sách giảm 50% thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn trong năm 2024 sẽ tiếp tục tạo đà cho tăng trưởng kinh tế năm nay ra sao?

Giảm thuế giúp hạ giá thành, kích thích nhu cầu mua sắm. Ảnh: TL.

TS. Nguyễn Đình Chiến: Ngày 28/12/2023, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 94/2023/NĐ-CP quy định chính sách giảm thuế giá trị gia tăng, theo Nghị quyết số 110/2023/QH15 ngày 29/11/2023 của Quốc hội khóa XV. Theo đó, tiếp tục giảm thuế giá trị gia tăng 2% đối với hầu hết các nhóm hàng hóa, dịch vụ. Thời gian thực hiện giảm thuế suất này thực hiện trong 6 tháng đầu năm 2024.

Ngày 18/12/2023, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng đã ban hành Nghị quyết số 42/2023/UBTVQH15 về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn trong năm 2024. Trong đó, mức thuế bảo vệ môi trường đối với các mặt hàng này đã giảm 50% so với mức thuế quy định Nghị quyết số 579/2018/UBTVQH14.

Có thể nói, chính sách giảm thuế suất thuế giá trị gia tăng, giảm mức thuế bảo vệ môi trường này đã từng được thực hiện trong các năm 2022, 2023 và đã được đánh giá là có tác dụng lớn đối với hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, tiêu dùng của người dân, góp phần thúc đẩy sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng trong nền kinh tế. Do đó, theo tôi chắc chắn trong năm 2024, các chính sách này cũng sẽ có tác động quan trọng trong việc tiếp tục tạo đà cho tăng trưởng kinh tế các quý tiếp theo.

Cụ thể, việc giảm thuế suất thuế giá trị gia tăng đối với hầu hết các hàng hóa, dịch vụ đang chịu thuế 10%, giảm mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng, dầu, mỡ nhờn sẽ góp phần giảm chi phí đầu vào, giảm giá thành hàng hóa, dịch vụ cho các doanh nghiệp, tăng mức tiêu thụ, góp phần ổn định và thúc đẩy sản xuất kinh doanh phát triển, tạo thêm công ăn việc làm cho người lao động. Điều này sẽ có tác động tích cực đến cung - cầu hàng hóa, dịch vụ; tạo điều kiện kích cầu tiêu dùng, thúc đẩy sản xuất kinh doanh, góp phần vào việc phục hồi và phát triển nền kinh tế.

PV: Bên cạnh các chính sách giảm thuế, phí năm 2024, cần chú trọng vào những động lực nào để đạt được mục tiêu tăng trưởng 6 - 6,5%, thưa ông?

TS. Nguyễn Đình Chiến: Năm 2023, mức tăng trưởng kinh tế Việt Nam là 5,05% với xu hướng tích cực là cải thiện dần qua từng quý, trong đó quý I tăng 3,41%, quý II tăng 4,25%, quý III tăng 5,47% và quý IV tăng 6,72%.

Các động lực tăng trưởng được xác định trong năm qua là đầu tư công để thúc đẩy, tạo nền tảng cho đầu tư tư nhân; kích thích tiêu dùng trong nước để thúc đẩy sản xuất, kinh doanh phát triển; đẩy mạnh xuất khẩu và đổi mới thể chế, xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh, thu hút đầu tư nước ngoài, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế hoạt động và phát triển.

Tôi cho rằng, với mục tiêu đạt mức tăng trưởng từ 6 đến 6,5% trong năm 2024, ngoài các chính sách giảm phí, lệ phí, cần tiếp tục chú trọng đến các nội dung trên để tạo động lực tăng trưởng mạnh mẽ cho Việt Nam đạt được mục tiêu đề ra.

PV: Xin cảm ơn ông!