Những ngày đầu tháng 10, trên tuyến Vành đai 2,5, không khí thi công diễn ra khẩn trương tại nhiều đoạn tuyến. Ba đoạn Dịch Vọng - Dương Đình Nghệ, Vũ Phạm Hàm - Trần Duy Hưng và Ngụy Như Kon Tum - Nguyễn Trãi được triển khai theo lệnh xây dựng khẩn cấp, đến đầu tháng 10 đạt khoảng 60% khối lượng.
Nhà thầu tăng cường nhân lực, thiết bị, tổ chức nhiều mũi thi công, tăng ca để hoàn thành phần đường bên phải trước ngày Giải phóng Thủ đô (10/10). Tại đoạn Cầu Giấy - Dịch Vọng, dài khoảng 410 m, các đơn vị đang thi công nền đường, hệ thống cống thoát nước và chuẩn bị thảm nhựa.
Mục tiêu được đặt ra rất cụ thể: từng đoạn đủ điều kiện phải nhanh chóng đưa vào khai thác, nhưng đi cùng với đó là phương án tổ chức giao thông, bảo đảm an toàn.
 |
| Đoạn Nguyễn Trãi - Đầm Hồng qua phường Khương Đình của Dự án Vành đai 2,5 đang được được đẩy nhanh tiến độ thảm nhựa và hoàn thiện vỉa hè. Ảnh: Đức Thanh |
Tinh thần này cũng đang được thể hiện tại nhiều công trình trọng điểm khác của Thủ đô. Với Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục, phần đường từ Láng Hạ đến Nguyễn Chí Thanh cơ bản hoàn thành thảm mặt đường, đang hoàn thiện sơn kẻ đường, biển báo và tổ chức giao thông. Hai cầu vượt tại Láng Hạ và Nguyễn Chí Thanh được yêu cầu hoàn thành trước ngày 31/12/2026.
Tại Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, khoảng 40/50,85 km đường đã được thi công bê tông nhựa. Riêng dự án thành phần 2.1 đạt giá trị sản lượng khoảng 3.850/4.282 tỷ đồng, tương đương khoảng 90%.
Cầu Trần Hưng Đạo cũng đang trở thành một trong những đại công trường đáng chú ý. Công trình dài khoảng 4,18 km, tổng mức đầu tư 15.664 tỷ đồng, đã hoàn thành toàn bộ 128 cọc khoan nhồi và 7/7 bệ trụ cầu chính. 5 trụ chính giữa sông đạt khoảng 85 - 88% khối lượng, sản lượng toàn dự án đạt gần 35%.
Đây là những con số cho thấy đầu tư công đang được chuyển từ kế hoạch sang khối lượng xây dựng cụ thể. Cùng với đó, Hà Nội tiếp tục thúc đẩy 7 cầu lớn qua sông Hồng gồm Tứ Liên, Ngọc Hồi, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát, Vân Phúc, Hồng Hà và Mễ Sở, với mục tiêu hoàn thành vào quý II/2027.
Không chỉ giao thông, các dự án chống ngập cũng được đẩy nhanh. Hồ điều hòa Cự Khối có tổng mức đầu tư 972,5 tỷ đồng, đến tháng 7/2026 đạt khoảng 50% khối lượng; riêng đào lòng hồ đạt khoảng 60%, kè mái hồ khoảng 80%. Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành phần lòng hồ và hệ thống mương bao trước ngày 31/12/2026.
Những công trình này chứng tỏ Hà Nội đang tiếp cận đầu tư công trong giai đoạn nước rút: mặt bằng đến đâu, thi công đến đó; thủ tục nào còn vướng phải xử lý ngay; dự án nào có khả năng tạo khối lượng phải được ưu tiên nguồn lực.
Thành phố cũng yêu cầu các nhà thầu huy động tối đa nhân lực, máy móc, duy trì nhịp độ “3 ca, 4 kíp”, kể cả trong các kỳ nghỉ lễ, nhằm rút ngắn thời gian thi công các công trình trọng điểm.
Đằng sau nhịp thi công trên các công trường là một khối lượng vốn lớn đang được đưa vào nền kinh tế.
Đến hết ngày 30/9/2026, Hà Nội đã giải ngân 115.574 tỷ đồng vốn đầu tư công, bằng 96,32% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao và 69,91% kế hoạch thành phố giao đến nay.
Thành phố hiện có 84 dự án hạ tầng chiến lược đang được thúc đẩy, với tổng quy mô 330.458 tỷ đồng. Vành đai 4 đã giải ngân 88,30%; tuyến đường sắt Nhổn - ga Hà Nội đã hoàn thành khoan hầm. Những dự án giao thông, đường sắt đô thị, cầu qua sông Hồng, chống ngập tiếp tục được xác định là trọng tâm trong quý IV.
7 cầu vượt sông Hồng phấn đấu hoàn thành quý II/20277 dự án cầu vượt sông Hồng gồm Tứ Liên, Ngọc Hồi, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát, Vân Phúc, Hồng Hà và Mễ Sở đang được Thành phố Hà Nội triển khai đồng loạt, với mục tiêu hoàn thành vào quý II/2027. |
Tuy nhiên, con số giải ngân cao không đồng nghĩa áp lực đã giảm. Phần vốn còn lại của kế hoạch thành phố giao vẫn rất lớn, trong khi thời gian thực hiện chỉ còn ba tháng.
Vì vậy, yêu cầu đặt ra không còn đơn thuần là “giải ngân nhanh”, mà phải giải ngân đúng dự án, đúng tiến độ và tạo được khối lượng thực tế.
Theo định hướng điều hành của Hà Nội, tiến độ giải ngân sẽ được kiểm đếm tới từng chủ đầu tư, từng dự án. Các điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, đất đai, thủ tục đầu tư, vật liệu và tổ chức thi công phải được xử lý theo từng nhóm vấn đề, thay vì chờ đến cuối kỳ mới tổng hợp.
Đây cũng là lý do những công trình đã có mặt bằng, hoàn tất thủ tục và đủ điều kiện thi công đang được ưu tiên đẩy nhanh. Ngược lại, với dự án còn vướng kéo dài, yêu cầu đặt ra là phải xác định rõ nguyên nhân, thời hạn xử lý và trách nhiệm của từng đơn vị.
Tại cuộc họp ngày 5/10, Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Đỗ Anh Tuấn yêu cầu các đơn vị kiểm soát chặt tiến độ Vành đai 1 và Vành đai 2,5; làm rõ tiến độ từng đoạn tuyến, từng phần việc, đồng thời không để xảy ra tình trạng địa bàn này chờ địa bàn khác. Với Vành đai 2,5, ông Đỗ Anh Tuấn yêu cầu tập trung cao độ trong những ngày còn lại, bảo đảm mục tiêu thông xe kỹ thuật ngày 10/10.
Đây là cách điều hành cho thấy áp lực giải ngân đang được chuyển thành áp lực tiến độ cụ thể trên từng công trường.
Ba tháng cuối năm cũng là thời điểm Hà Nội phải giải quyết đồng thời hai bài toán: hấp thụ nhanh nguồn vốn đã bố trí và bảo đảm tính bền vững của kế hoạch đầu tư những năm tới.
Trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026 - 2030, Hà Nội dự kiến tổng nguồn vốn 864.682 tỷ đồng. Trong đó, ngân sách cấp thành phố quản lý 691.759 tỷ đồng, cấp xã 172.923 tỷ đồng. Thành phố dành 361.244 tỷ đồng, tương đương 52% vốn cấp thành phố, cho các dự án sử dụng ngân sách trung ương, vốn ODA và đường sắt đô thị.
Quy mô nguồn lực lớn đặt ra yêu cầu cao hơn về lựa chọn dự án. Sau quá trình rà soát, cắt giảm và phân cấp, danh mục đầu tư công trung hạn cấp thành phố đã giảm từ 24.552 dự án xuống còn 2.755 dự án, gồm 696 dự án cấp thành phố và 2.059 dự án hỗ trợ cấp xã; số dự án chuyển tiếp giảm 45%.
Tinh thần này cũng được Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nhấn mạnh khi đề nghị Hà Nội tiếp tục nâng cao tính tập trung của kế hoạch đầu tư công, tránh dàn trải, ưu tiên các dự án có khả năng hoàn thành và tạo tác động kinh tế - xã hội rõ rệt.
Đối với các dự án lớn như đường sắt đô thị, giao thông và hạ tầng chiến lược, yêu cầu quan trọng là phải chuẩn bị kỹ về đầu tư, giải phóng mặt bằng, thủ tục và nguồn vốn trước khi bố trí vốn. Những dự án kéo dài, thiếu vốn hoặc còn vướng mắc cần được rà soát để có phương án xử lý phù hợp. Đây là điểm đặc biệt quan trọng khi Hà Nội bước vào giai đoạn đầu tư hạ tầng quy mô lớn.
Riêng nhu cầu vốn đường sắt đô thị giai đoạn 2026 - 2030 dự kiến hơn 1 triệu tỷ đồng. Thành phố đang tính toán nhiều phương án huy động, trong đó có vay, trái phiếu chính quyền địa phương, vay ngân quỹ nhà nước và khai thác giá trị tăng thêm từ đất theo mô hình TOD. Năm 2026, nhu cầu vốn cho 5 tuyến đường sắt đô thị khoảng 183.000 tỷ đồng, trong khi khả năng bố trí của thành phố tối đa khoảng 30.000 tỷ đồng.
Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết Hà Nội đang xây dựng nhiều kịch bản tài chính để bảo đảm nguồn lực cho các dự án đường sắt đô thị. Trường hợp nguồn lực chưa đáp ứng đầy đủ, thành phố sẽ điều chỉnh tiến độ phù hợp, nhưng vẫn bảo đảm mục tiêu phát triển hệ thống đường sắt đô thị theo quy hoạch.
