Luật Đấu thầu: Giao Chính phủ quy định hạn mức chỉ định thầu
Chiều 21/11, với 487/489 đại biểu có mặt tán thành, Quốc hội đã thông qua Luật Đấu thầu (sửa đổi).
Chỉ định thầu với gói thầu thuộc lĩnh vực chiến lược, dự án nghiên cứu khoa học công nghệ
Trước khi Quốc hội thông qua, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình dự thảo Luật.
![]() |
| Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Đấu thầu (sửa đổi). Ảnh: Đức Thanh |
Theo Bộ trưởng, tiếp thu ý kiến đại biểu, Luật đã quy định các điều kiện, tiêu chí và giới hạn áp dụng chỉ định thầu; giao Chính phủ quy định chi tiết các trường hợp cụ thể tương ứng với từng tiêu chí. Các tiêu chí bao gồm gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp; bảo vệ bí mật nhà nước; có yêu cầu, điều kiện đặc thù về chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ thuật; có duy nhất một nhà thầu, nhà sản xuất cung cấp hàng hóa, dịch vụ trên thị trường.
Luật cũng quy định chỉ định thầu đối với gói thầu thuộc lĩnh vực chiến lược được xác định theo chủ trương, định hướng phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ; các dự án, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo đặc biệt, chuyển đổi số; gói thầu thuộc hạn mức do Chính phủ quy định.
Giải trình về việc giao Chính phủ quy định hạn mức chỉ định thầu, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, quy định này nhằm bảo đảm tính linh hoạt, phù hợp thực tiễn. Hạn mức được xác định trên cơ sở giá gói thầu, trong khi giá cả hàng hóa, dịch vụ và chi phí thực hiện thường biến động theo giá thị trường. Đối với các trường hợp chỉ định thầu khác, Luật đã quy định các tiêu chí cơ bản để Chính phủ cụ thể hóa.
Với hình thức đặt hàng, Chính phủ sẽ quy định chi tiết tại nghị định các trường hợp hàng hóa, dịch vụ cần đặt hàng, phù hợp với tính chất, yêu cầu thực hiện và thực tiễn triển khai. Bộ trưởng đồng thời cho biết, dự thảo Luật và nghị định đã quy định các cơ chế kiểm soát rủi ro tương ứng, đề cao trách nhiệm người đứng đầu khi quyết định hình thức lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư.
Bên cạnh đó, Luật quy định hình thức đàm phán cạnh tranh đối với gói thầu chưa thể xác định đầy đủ, chính xác phạm vi công việc, yêu cầu kỹ thuật hoặc giải pháp công nghệ, giá gói thầu và nội dung khác theo quy định của Chính phủ. Chủ đầu tư mời từ hai nhà thầu trở lên đáp ứng năng lực, kinh nghiệm tham gia đàm phán, làm cơ sở lựa chọn nhà thầu và ký hợp đồng.
Ngăn sửa đổi hợp đồng làm sai lệch kết quả đấu thầu
Về đánh giá hồ sơ, phương pháp giá đánh giá được áp dụng để so sánh giá dự thầu và các yếu tố có thể quy đổi thành tiền, xác định phương án mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất. Phương pháp dựa trên kỹ thuật được áp dụng đối với gói thầu có yêu cầu sử dụng công nghệ, sản phẩm thuộc danh mục công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ chiến lược và gói thầu đàm phán cạnh tranh.
![]() |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn. Ảnh: Đức Thanh |
Về hợp đồng, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã quy định cơ chế kiểm soát chặt chẽ từ bước ký kết đến sửa đổi hợp đồng, bảo đảm việc sửa đổi không làm thay đổi về bản chất kết quả lựa chọn nhà thầu.
Theo đó, nội dung hợp đồng phải phù hợp với hồ sơ mời thầu, hồ sơ yêu cầu, hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất và kết quả lựa chọn nhà thầu, bảo đảm phản ánh đúng kết quả đấu thầu ngay từ khi ký kết. Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu phòng ngừa việc lợi dụng sửa đổi hợp đồng để làm sai lệch kết quả lựa chọn nhà thầu.
Cụ thể, Điều 41 quy định các bên được thỏa thuận sửa đổi hợp đồng trong thời gian có hiệu lực khi thuộc các trường hợp: đã được thỏa thuận tại hợp đồng ký kết; xảy ra sự kiện bất khả kháng, hoàn cảnh thay đổi cơ bản; có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền ảnh hưởng việc thực hiện mà không do lỗi chủ đầu tư; cần sửa đổi để rút ngắn tiến độ, nâng cao chất lượng hoặc tiết kiệm chi phí cho chủ đầu tư.
Sử dụng nhà thầu phụ không làm thay đổi trách nhiệm nhà thầu chính
Liên quan chuyển nhượng thầu, Bộ trưởng khẳng định, việc sử dụng nhà thầu phụ không làm thay đổi trách nhiệm nhà thầu chính đối với thực hiện hợp đồng. Trong mọi trường hợp, nhà thầu chịu trách nhiệm trước chủ đầu tư về quản lý, kiểm soát khối lượng, phạm vi công việc do nhà thầu phụ, nhà thầu phụ đặc biệt thực hiện.
“Nhà thầu chính vẫn chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng, tiến độ và kết quả thực hiện hợp đồng, kể cả phần công việc do nhà thầu phụ thực hiện”, Bộ trưởng nêu rõ. Luật không quy định cứng tỷ lệ hoặc phạm vi công việc giao cho nhà thầu phụ, bảo đảm linh hoạt với tính chất, quy mô từng gói thầu.
Tuy nhiên, Luật nghiêm cấm giao toàn bộ công việc thuộc trách nhiệm của nhà thầu cho nhà thầu phụ mà không trực tiếp thực hiện, không bố trí nhân lực, thiết bị, nguồn lực cần thiết theo trách nhiệm. Việc giao công việc ngoài phạm vi dành cho nhà thầu phụ quy định trong hợp đồng mà không được chủ đầu tư chấp thuận cũng bị nghiêm cấm.
Về giá gói thầu, Bộ trưởng cho biết, Chính phủ sẽ hoàn thiện quy định theo hướng thu hẹp các trường hợp được sử dụng một báo giá làm căn cứ xác định giá, bảo đảm chặt chẽ, phù hợp điều kiện thị trường và khả năng cung ứng.
Dự thảo nghị định sẽ quy định rõ trách nhiệm chủ đầu tư trong thu thập báo giá, bảo đảm công khai, minh bạch; khuyến khích xây dựng giá gói thầu trên cơ sở giá trung bình của báo giá và giá trúng thầu hàng hóa, dịch vụ tương tự, bảo đảm phù hợp thị trường.
Luật Đấu thầu (sửa đổi) được thông qua gồm 8 chương, 59 điều, có hiệu lực từ ngày 1/3/2027, trừ quy định về việc trạm y tế cấp xã áp dụng kết quả lựa chọn nhà thầu tại khoản 4 Điều 35 có hiệu lực từ ngày 1/7/2027./.



