Doanh nghiệp mong chờ chính sách gỡ vướng nghĩa vụ thuế tồn đọng
Hoàn thiện dữ liệu quản lý thuế, đáp ứng yêu cầu hội nhập
Chiều ngày 20/11, Quốc hội đã thảo luận tại hội trường về dự án Nghị quyết ban hành chính sách đặc thù về xử lý xóa tiền thuế nợ để tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế trong thực hiện Luật Quản lý thuế, đáp ứng yêu cầu cấp bách trong thực hiện cam kết quốc tế về trao đổi thông tin theo yêu cầu, Tại phiên thảo luận, các đại biểu cơ bản tán thành sự cần thiết có giải pháp đặc thù, có thời hạn để xử lý nghĩa vụ tồn đọng.
![]() |
| Đại biểu Nguyễn Đình Xuân (đoàn Tây Ninh) phát biểu. |
Đại biểu Nguyễn Đình Xuân (đoàn Tây Ninh) thống nhất việc ban hành Nghị quyết nhằm xử lý các khoản nợ thuế tồn đọng, tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế, đồng thời góp phần hoàn thiện dữ liệu quản lý thuế, đáp ứng yêu cầu cấp bách trong thực hiện các cam kết quốc tế và trao đổi thông tin theo yêu cầu.
Từ thực tiễn, đại biểu đề nghị quan tâm tình trạng nhiều doanh nghiệp đã ngừng hoạt động nhiều năm nhưng vẫn tồn tại trên hệ thống quản lý nhà nước, chưa thể hoàn tất thủ tục chấm dứt hoạt động và xử lý mã số thuế. Có trường hợp chủ sở hữu đã chết, già yếu, ra nước ngoài, mất liên lạc; trụ sở, con dấu không còn hoặc người đứng tên doanh nghiệp thực tế chỉ là người làm thuê, không quay lại hợp tác.
Theo đại biểu, yêu cầu những người này quay lại làm hồ sơ xóa mã số thuế có thể không thực hiện được. Ông đề nghị nghiên cứu hướng cơ quan quản lý thuế thông báo rộng rãi, sau một thời gian nhất định nếu chủ doanh nghiệp hoặc người có trách nhiệm không đến thì chủ động xử lý.
Chia sẻ sự mong đợi của cộng đồng doanh nghiệp, đại biểu Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, đánh giá việc Chính phủ trình Nghị quyết là “rất kịp thời”. Doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh cũng như các doanh nghiệp đã đóng cửa nhưng chưa hoàn tất thủ tục đều đang hào hứng đón nhận. “Chúng tôi rất hào hứng và mong chờ nghị quyết này. Đó là thông tin trực tiếp từ các hội viên của chúng tôi phản ánh lại”, đại biểu cho hay.
![]() |
| Đại biểu Nguyễn Văn Thân (đoàn TP.HCM), Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam. |
Theo đại biểu, một ý nghĩa quan trọng của chính sách là giúp nắm rõ chính xác bao nhiêu doanh nghiệp đang hoạt động thực chất, bao nhiêu không còn hoạt động, bao nhiêu đang tạm dừng. Từ đó có định hướng, giải pháp phấn đấu đạt mục tiêu phát triển số lượng doanh nghiệp đến năm 2030.
Về tổ chức thực hiện, đại biểu Nguyễn Văn Thân đề nghị cơ quan thuế và lực lượng quản lý xuất nhập cảnh phối hợp đồng bộ, để người dân không bị vướng mắc khi đến cửa khẩu.
Tán thành cao với việc ban hành Nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn để kịp thời tháo gỡ vướng mắc thực tế, đại biểu Nguyễn Thị Sửu (đoàn TP. Huế) nhấn mạnh chính sách phải là giải pháp có thời hạn, không tạo tiền lệ xóa nợ định kỳ; các khoản tiền đã nộp vào ngân sách nhà nước không hoàn trả.
Để hoàn thiện dự thảo, đại biểu đề nghị chốt mốc xác định người nộp thuế ở trạng thái ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn tất thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế hoặc không hoạt động tại địa chỉ đăng ký là ngày 23/10/2026. Việc lấy mốc trước thời điểm công khai dự thảo nhằm hạn chế chuyển trạng thái để trục lợi chính sách.
Đại biểu cũng đề nghị phân định rõ khoản nợ được xem xét xóa và khoản bị loại trừ; xác minh, điều chỉnh dữ liệu riêng đối với người bị giả mạo thông tin đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế.
Về mức xóa, đại biểu đề nghị cân nhắc phân mức theo thời điểm nộp đủ nợ gốc để khuyến khích hoàn thành nghĩa vụ sớm. Quyền hưởng chính sách cần căn cứ ngày nộp đủ nợ gốc và ngày hồ sơ hợp lệ được tiếp nhận, không phụ thuộc tiến độ xử lý của cơ quan thuế, hải quan.
Ngoài ra, đại biểu đề nghị đánh giá riêng tiền chậm nộp liên quan đến đất đai, tài nguyên; làm rõ phạm vi không thu hồi khoản đã xóa theo Nghị quyết số 94/2019/QH14.
Chốt sổ trạng thái đến ngày 23/10/2026
Phát biểu tiếp thu, giải trình ý kiến của các đại biểu, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã tập trung làm rõ vấn đề về tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế và mốc xác định trạng thái người nộp thuế để áp dụng chính sách.
![]() |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu giải trình. Ảnh: Đức Thanh |
Về tạm hoãn xuất cảnh, Bộ trưởng cho biết Bộ Tài chính sẽ phối hợp rất chặt chẽ với cơ quan công an quản lý xuất nhập cảnh để làm rõ cơ sở, căn cứ pháp lý và kết nối liên thông cơ sở dữ liệu giữa cơ quan công an với cơ quan thuế.
Mục tiêu hướng tới là để người dân có thể chủ động kiểm tra trạng thái thuế của mình bất cứ thời điểm nào và thực hiện thanh toán ngay tại chỗ nếu chưa hoàn thành nghĩa vụ, theo phương thức 24/7. Ngay sau khi người nộp thuế hoàn thành xong nghĩa vụ nộp thuế thì trạng thái tạm hoãn xuất cảnh sẽ được xử lý ngay.
Đối với băn khoăn của đại biểu Nguyễn Thị Sửu về nguy cơ lợi dụng mốc Nghị quyết có hiệu lực để chuyển trạng thái, Bộ trưởng khẳng định ngay từ ngày trình hồ sơ, ngày 23/10/2026, cơ quan thuế đã chủ động chỉ đạo rà soát tất cả các trạng thái và thực hiện chốt sổ đến ngày này.
Việc chốt sổ nhằm bảo đảm tránh tình trạng lợi dụng chính sách của Nhà nước để trục lợi. Theo Bộ trưởng, trên cơ sở ý kiến của cơ quan thẩm tra, cơ quan soạn thảo đã tính toán các phương án ngăn chặn hành vi lợi dụng chính sách, đồng thời kiên quyết xử lý nghiêm đối tượng chây ỳ, cố tình tìm cách trốn lậu tiền thuế của Nhà nước.
Theo chương trình, Nghị quyết sẽ được Quốc hội biểu quyết thông qua vào ngày 21/11.




