Theo Nghị quyết, Dự án nhằm hình thành tuyến đường bộ cao tốc kết nối Thủ đô Hà Nội với các địa phương trong Vùng, đáp ứng nhu cầu vận tải bền vững, tạo động lực lan tỏa, mở ra không gian phát triển kinh tế mới.
Tuyến đường dài khoảng 349 km, đi qua Hà Nội, Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thái Nguyên và Phú Thọ; thực hiện theo hình thức đầu tư công và được chia thành 28 dự án thành phần.
 |
| Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình tại phiên họp. |
Sơ bộ tổng nhu cầu sử dụng đất của Dự án khoảng 4.011 ha, gồm khoảng 1.776 ha đất trồng lúa, 210 ha đất lâm nghiệp và 2.025 ha các loại đất khác.
Sơ bộ tổng mức đầu tư của Dự án là 288.268 tỷ đồng, trong đó khoảng 215.192 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương và 73.076 tỷ đồng vốn ngân sách địa phương.
Trong giai đoạn 2026-2030, dự kiến bố trí khoảng 61.394 tỷ đồng vốn ngân sách trung ương để đầu tư khoảng 116 km tuyến chính cao tốc qua Ninh Bình, Hưng Yên, Hải Phòng và Bắc Ninh.
Dự án được chuẩn bị đầu tư từ năm 2026, thực hiện từ năm 2027 và phấn đấu hoàn thành toàn tuyến trước năm 2035. Các dự án thành phần sử dụng ngân sách trung ương được cân đối vốn trong giai đoạn 2026-2030 sẽ cơ bản hoàn thành năm 2030, đưa vào vận hành, khai thác năm 2031. Với các dự án sử dụng vốn ngân sách địa phương, địa phương căn cứ khả năng cân đối vốn để chủ động triển khai.
Giải trình về tổng mức đầu tư, Chính phủ cho biết đã chỉ đạo rà soát nhằm bảo đảm “tính đúng, tính đủ, hạn chế tăng tổng mức đầu tư trong quá trình triển khai thực hiện”.
Do Dự án thực hiện trong thời gian dài, tổng mức đầu tư có thể biến động bởi các yếu tố khách quan, bất khả kháng hoặc yếu tố chủ quan như thay đổi quy hoạch, chính sách, chỉ số giá; chậm triển khai bồi thường, hỗ trợ, tái định cư hoặc nguồn vốn bố trí không đáp ứng yêu cầu.
Trong bước lập báo cáo nghiên cứu khả thi, Chính phủ sẽ chỉ đạo Bộ Xây dựng và các địa phương khảo sát chi tiết, cập nhật khối lượng, đơn giá và điều kiện thực tế từng đoạn tuyến để xác định tổng mức đầu tư bảo đảm tính đúng, tính đủ.
Về nguồn lực, Chính phủ xác định đầu tư dứt điểm từng đoạn tuyến trong phạm vi vốn được bố trí giai đoạn 2026-2030, bảo đảm hoàn thành và đưa vào khai thác ngay, “không đầu tư dàn trải, không để công trình dở dang”. Các đoạn còn lại được triển khai ngay công tác chuẩn bị đầu tư, quản lý quỹ đất và sẵn sàng thực hiện khi cân đối, huy động được nguồn vốn.
 |
| Các đại biểu tham dự phiên họp sáng 24/8. Ảnh: Quochoi.vn |
Chính phủ khẳng định phần vốn trung ương bố trí trong giai đoạn 2026 - 2030 đã được đánh giá tác động đối với kế hoạch trả nợ công quốc gia, bảo đảm các cân đối vĩ mô và an toàn nợ công; cơ bản không ảnh hưởng đến việc bố trí vốn cho các công trình trọng điểm quốc gia khác.
Nghị quyết quy định Dự án không phải thẩm định, đánh giá nguồn vốn và khả năng cân đối vốn theo Luật Đầu tư công. Chính phủ chịu trách nhiệm chuẩn xác phạm vi đầu tư giai đoạn 2026 - 2030 theo khả năng cân đối vốn trong bước lập báo cáo nghiên cứu khả thi, triển khai bảo đảm kế hoạch vay và trả nợ công quốc gia.
Trong quá trình thực hiện, Thủ tướng Chính phủ quyết định sử dụng các nguồn vốn hợp pháp theo thẩm quyền để bố trí đủ vốn phù hợp với tiến độ, không để xảy ra tình trạng phải dừng, tạm dừng Dự án do không cân đối được nguồn vốn.
Nghị quyết cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu đối với các gói thầu thuộc Dự án. Chính phủ giải trình, cơ chế này nhằm giảm thủ tục, thời gian và chi phí, nhưng việc lựa chọn nhà thầu vẫn phải tuân thủ đầy đủ trình tự, thủ tục của pháp luật về đấu thầu, bảo đảm công khai, minh bạch, hiệu quả và không làm giảm yêu cầu về tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng công trình, an toàn lao động, an toàn giao thông.
Tiếp thu kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, thẩm quyền chuyển đổi hình thức đầu tư các dự án thành phần được chỉnh lý từ Bộ trưởng Bộ Xây dựng hoặc Chủ tịch UBND cấp tỉnh thành Chính phủ, nhằm “bảo đảm tính chặt chẽ, hợp lý”. Chính phủ phải tổng hợp, báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất.
Các địa phương có Dự án đi qua chịu trách nhiệm bố trí vốn ngân sách địa phương để bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và đầu tư đường song hành; ưu tiên thực hiện đồng bộ với các đoạn tuyến chính cao tốc đã được cân đối vốn trung ương trong giai đoạn 2026 - 2030./.
