Chiều 23/10, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhập cá nhân.
Phát biểu tại tổ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã làm rõ một số vấn đề đại biểu quan tâm liên quan đến chính sách thuế cũng như những giải pháp hỗ trợ người dân trong bối cảnh hiện nay.
Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, thuế là khoản đóng góp bắt buộc của tổ chức, cá nhân và không hoàn trả trực tiếp. Khi thiết kế chính sách thuế, phải bảo đảm đơn giản, hiệu quả, dễ thực hiện, dễ kiểm tra và dễ giám sát.
 |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu tại tổ. Ảnh: Đức Thanh |
Hiện nay việc thu thuế đang thực hiện theo nguyên tắc tự khai, tự nộp và hậu kiểm. Với việc đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin, xu hướng là cơ quan thuế kết nối với cơ sở dữ liệu của người nộp thuế, kiểm soát các giao dịch phát sinh để có thể tính thuế cho từng ngày, từng giờ, từng loại. Đây cũng là hướng Bộ trưởng đã chỉ đạo ngành Thuế nghiên cứu triển khai trong quá trình đổi mới quản lý thuế.
Đối với chính sách miễn thuế thu nhập với dịch vụ cung cấp suất ăn, Bộ trưởng cho biết đây là chính sách nhằm thực hiện Nghị quyết 71, Nghị quyết 72, mục tiêu là tạo điều kiện hỗ trợ học sinh, sinh viên, bệnh nhân và cả người nhà bệnh nhân giảm bớt gánh nặng. Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước và Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính được giao nghiên cứu phương án miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với thu nhập từ cung cấp suất ăn cho trường học, bệnh viện.
Ghi nhận các góp ý cho việc triển khai chính sách, trong đó có băn khoăn của đại biểu về trường hợp một cơ sở vừa cung cấp suất ăn cho bệnh viện, trường học, vừa kinh doanh thức ăn thông thường, Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu “điều quan trọng nhất là giá cả hợp lý, đủ dinh dưỡng và đặc biệt là an toàn” và cho rằng điều này hoàn toàn làm được.
Lý giải cụ thể, Bộ trưởng cho biết, trong nguyên tắc kế toán có phương pháp tính toán giá thành từng sản phẩm. Với mỗi suất ăn, có thể xác định chi phí biến đổi như lượng gạo, thịt và các nguyên liệu cần thiết. Số suất ăn tăng lên thì các khoản chi phí tương ứng tăng theo.
Bên cạnh đó là chi phí chung, chi phí cố định, như khấu hao, chiếu sáng, quản lý chung. Có những khoản chi khi làm 100 suất ăn hay 200 suất ăn vẫn không thay đổi tương ứng với số lượng. Những chi phí này có nguyên tắc để phân bổ, từ đó tính giá thành và lợi nhuận của từng suất ăn.
 |
| Các đại biểu phát biểu tại tổ 5. Ảnh: Đức Thanh |
Tuy nhiên, Bộ trưởng lưu ý, nguyên tắc tính thuế phải đơn giản và hiệu quả. Nếu việc tổ chức thực hiện một chính sách có chi phí quá cao thì không đáp ứng yêu cầu này.
Theo đó, Bộ Tài chính sẽ tính toán phương án trên cơ sở kê khai của đơn vị, thực hiện phân bổ theo doanh số. Bộ trưởng lấy ví dụ, một đơn vị có doanh thu trong quý là 10 tỷ đồng; doanh thu từ cung cấp suất ăn cho trường học, bệnh viện chiếm 30%, còn doanh thu bán ra ngoài chiếm 70%.
Theo cách phân bổ được nêu, phần doanh thu được miễn thuế là 30% nhân với 10 tỷ đồng, tương ứng 3 tỷ đồng; phần 7 tỷ đồng còn lại thực hiện nộp thuế bình thường. Bộ trưởng cho biết, việc tính toán theo nguyên tắc này nhằm bảo đảm hiệu quả thực hiện, đồng thời hỗ trợ người yếu thế và bảo đảm an sinh xã hội nói chung.
Từ chính sách thuế, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn trao đổi thêm về yêu cầu bảo vệ thu nhập của cá nhân và hộ gia đình. Chia sẻ từ Hội nghị Bộ trưởng Tài chính APEC 2026 vừa tham dự, Bộ trưởng cho biết chống xói mòn thu nhập của hộ gia đình là một chủ đề rất được các Bộ trưởng Tài chính quan tâm thảo luận.
Tại hội nghị, nhiều đại biểu đánh giá cao thành quả của Việt Nam khi vừa tăng trưởng nhanh, vừa kiểm soát được lạm phát; đồng thời đã trao đổi, tìm hiểu về cách Việt Nam thực hiện. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn chia sẻ, điều quan trọng nhất để hỗ trợ thu nhập của cá nhân và hộ gia đình là vừa duy trì tăng trưởng cao, đồng thời kiểm soát lạm phát ở mức hợp lý.
Bày tỏ tự hào khi Việt Nam tăng trưởng cao 9,01% trong khi lạm phát ở mức hơn 4,52%, Bộ trưởng cho biết kết quả kiểm soát lạm phát có sự đóng góp của nhiều giải pháp, trong đó có những giải pháp trực tiếp liên quan đến ngân sách.
 |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu tại tổ. Ảnh: Đức Thanh |
Một trong những chính sách đã được thực hiện là giảm thuế giá trị gia tăng từ 10% xuống 8%. Cùng với các chính sách thuế khác, tổng cộng ngân sách đã giảm thu khoảng 240.000 tỷ đồng, cộng thêm khoảng 125.000 tỷ đồng thuế, phí được giãn, qua đó đã góp phần phát huy tác dụng hỗ trợ.
Bên cạnh thuế, các chính sách giáo dục, y tế và an sinh xã hội tiếp tục được triển khai. Cụ thể như chính sách miễn học phí, động viên các địa phương có điều kiện cung cấp suất ăn miễn phí cho học sinh; triển khai khám sức khỏe toàn dân và thực hiện các chính sách bảo hiểm y tế cho những nhóm cần hỗ trợ.
Theo số liệu Bộ trưởng nêu tại tổ, khoảng 67 triệu người dân đã được khám sức khỏe định kỳ. Thu nhập tiền lương bình quân năm nay đạt 9,1 triệu đồng, tăng gần 10% so với cùng kỳ, cao hơn mức tăng chỉ số lạm phát 4,52%. Cùng với đó, việc triển khai nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê dài hạn được Bộ trưởng đánh giá là những giải pháp hiệu quả và thiết thực.
Bên cạnh đó, Bộ trưởng cho biết, Chính phủ đang quyết liệt chỉ đạo Bộ Tài chính tính toán thêm phương án về giá điện, giá xăng dầu, với yêu cầu trong mọi hoàn cảnh phải kiểm soát được lạm phát cho cả năm nay và năm tới.
Những giải pháp đã và đang thực hiện này chính là nhằm theo đuổi mục tiêu tăng trưởng cao và đảm bảo người dân phải được thụ hưởng từ tăng trưởng đó. Đây cũng là lý do để Chính phủ đề xuất thực hiện các chính sách ưu đãi thuế trong bối cảnh hiện nay, người đứng đầu ngành Tài chính cho hay./.
